ଚନ୍ଦ୍ରାତପଂ ଵା ଛତ୍ରଂ ଵା ତସ୍ଯୈ ଯସ୍ତୁ ପ୍ରଯଚ୍ଛତି । ଵିଶେଷତୋ ନିଦାଘେଷୁ ସ ମୁକ୍ତଃ ସର୍ଵପାତକୈଃ
ଯେ କେହି ତୁଳସୀକୁ ଚନ୍ଦ୍ରକିରଣ ବା ଛାୟା ଦେଇଥାଏ, ବିଶେଷକରି ତାପରୁ ରକ୍ଷା କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ ।
ଵୈଶାଖେଽକ୍ଷତଧାରାଭିରଦ୍ଭିର୍ଯସ୍ତୁଲସୀଂ ଜନଃ । ସିଂଚଯେତ୍ସୋଽଶ୍ଵମେଧସ୍ଯ ଫଲଂ ପ୍ରାପ୍ନୋତି ନିତ୍ଯଶଃ
ବୈଶାଖ ମାସରେ ଯେ କେହି ତୁଳସୀକୁ ଅବିରତ ପାଣିରେ ସିଞ୍ଚନ କରେ, ସେ ସଦା ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ପାଏ ।
ପ୍ରସୃତୋଦକମାତ୍ରେଣ ତୁଲସୀଂ ଯସ୍ଯ ସେଚଯେତ୍ । ସୋଽପି ସ୍ଵର୍ଗମଵାପ୍ନୋତି ସର୍ଵପାପଵିଵର୍ଜିତଃ
ଯେ କେହି ଅଳ୍ପ ପାଣିରେ ମଧ୍ୟ ତୁଳସୀକୁ ସିଞ୍ଚନ କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ ।
କଦାଚିତ୍ତୁଲସୀଂ ଦୁଗ୍ଧୈଃ ସେଚଯେଦ୍ଯୋ ନରୋତ୍ତମଃ । ତସ୍ଯ ଵେଶ୍ମନି ଵିପ୍ରର୍ଷେ ଲକ୍ଷ୍ମୀର୍ଭଵତି ନିଶ୍ଚଲା
ଯଦି କେବେ ଉତ୍ତମ ମନୁଷ୍ୟ ଦୁଧରେ ତୁଳସୀକୁ ସିଞ୍ଚନ କରେ, ତାଙ୍କ ଘରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ସ୍ଥିର ହୋଇ ରହନ୍ତି ।
ଗୋମଯୈସ୍ତୁଲସୀମୂଲଂ ଯଃ କୁର୍ଯାଦୁପଲେପନମ୍ । ସଂମାର୍ଜନଂ ଚ ଵିପ୍ରର୍ଷେ ତସ୍ଯ ପୁଣ୍ଯଫଲଂ ଶୃଣୁ
ଯେ କେହି ତୁଳସୀ ମୂଳକୁ ଗୋମୟରେ ଲେପନ କରେ ଏବଂ ସଫା କରେ, ସେ କେତେ ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରେ ତାହା ଶୁଣ ।
ରଜାଂସି ତତ୍ର ଯାଵଂତି ଦୂରୀଭୂତାନି ଜୈମିନେ । ତାଵତ୍କଲ୍ପସହସ୍ରାଣି ମୋଦତେ ଵିଷ୍ଣୁନା ସହ
ଯେଉଁଠାରେ ଯେତେ ଧୁଳି ଦୂର କରାଯାଏ, ସେତେ କଳ୍ପସହସ୍ର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସହ ଆନନ୍ଦ କରେ ।
ପ୍ରଦୀପଂ ଯସ୍ତୁ ସଂଧ୍ଯାଯାଂ ସ୍ଥାପଯେତ୍ତୁଲସୀତଲେ । ସ ଯାତି ମଂଦିରଂ ଵିଷ୍ଣୋଃ କୁଲକୋଟିସମନ୍ଵିତଃ
ଯେ କେହି ସନ୍ଧ୍ୟାବେଳେ ତୁଳସୀ ତଳେ ଦୀପ ରଖେ, ସେ ଅନେକ ପିଢି ସହିତ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଧାମକୁ ଯାଏ ।
ଗୋଭ୍ଯଃ ଶ୍ଵଭ୍ଯଃ ଖରେଭ୍ଯଶ୍ଚ ମନୁଷ୍ଯେଭ୍ଯଶ୍ଚ ରକ୍ଷତି । ଶିଶୁଭ୍ଯସ୍ତୁଲସୀଂ ଯସ୍ତୁ ତଂ ରକ୍ଷେତ୍କେଶଵଃ ସଦା
ଯେ କେହି ଗାଈ, କୁକୁର, ଗଧା, ମନୁଷ୍ୟ ଏବଂ ଶିଶୁମାନଙ୍କୁ ତୁଳସୀରୁ ରକ୍ଷା କରେ, ସେ କେଶବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସଦା ରକ୍ଷିତ ହୁଏ ।
ତୁଲସ୍ଯାରୋପଣଂ ଯସ୍ତୁ ଭକ୍ତିତଃ କୁରୁତେ ନରଃ । ସ ମୃତଃ ପରମଂ ମୋକ୍ଷଂ ପ୍ରାପ୍ନୋତ୍ଯେଵ ନ ସଂଶଯଃ
ଯେ କେହି ଭକ୍ତିଭାବରେ ତୁଳସୀ ରୋପଣ କରେ, ସେ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ପରମ ମୋକ୍ଷ ପାଏ ।
ପ୍ରଭାତେ ତୁଲସୀଂ ପଶ୍ଯେଦ୍ଭକ୍ତିମାନ୍ଯୋ ନରୋତ୍ତମଃ । ସ ଵିଷ୍ଣୁଦର୍ଶନସ୍ଯୈଵ ଫଲଂ ପ୍ରାପ୍ନୋତି ଚାକ୍ଷଯମ୍
ଯେ କେହି ଭକ୍ତିସହିତ ପ୍ରଭାତରେ ତୁଳସୀକୁ ଦେଖେ, ସେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦର୍ଶନର ଅକ୍ଷୟ ଫଳ ପାଏ ।
ତୁଲସୀଂ ପ୍ରଣମେଦ୍ଯସ୍ତୁ ନରୋ ଭକ୍ତିସମନ୍ଵିତଃ । ଆଯୁର୍ବଲଂ ଯଶୋଵିତ୍ତଂ ସଂତତିସ୍ତସ୍ଯ ଵର୍ଦ୍ଧତେ
ଯେଉଁ ମଣିଷ ଭକ୍ତିଭାବରେ ତୁଳସୀକୁ ନମସ୍କାର କରେ, ସେଠି ତାଙ୍କର ଆୟୁ, ଶକ୍ତି, କୀର୍ତ୍ତି, ଧନ ଓ ସନ୍ତାନ ସବୁ ବଢ଼ିଯାଏ।
ତୁଲସୀସ୍ମରଣେନୈଵ ସର୍ଵପାପଂ ଵିନଶ୍ଯତି । ତୁଲସୀସ୍ପର୍ଶନେନୈଵ ନଶ୍ଯଂତି ଵ୍ଯାଧଯୋ ନୃଣାମ୍
କେବଳ ତୁଳସୀକୁ ସ୍ମରଣ କଲେ ସମସ୍ତ ପାପ ନଶ୍ଵନ୍ତ ହୁଏ; ତୁଳସୀକୁ ସ୍ପର୍ଶ କଲେ ମଣିଷଙ୍କର ରୋଗ ଦୂରିଯାଏ।
ଯୋଽଶ୍ନାତି ତୁଲସୀପତ୍ରଂ ସର୍ଵପାପହରଂ ଶୁଭମ୍ । ତଚ୍ଛରୀରାଂତରସ୍ଥାଯି ପାପଂ ନଶ୍ଯତି ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍
ଯେଉଁଠି ମଣିଷ ଶୁଭ ଓ ସମସ୍ତ ପାପକୁ ଦୂର କରୁଥିବା ତୁଳସୀ ପତ୍ର ଖାଏ, ତାଙ୍କ ଦେହ ଭିତରେ ଥିବା ପାପ ସେଇ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ନଶ୍ଟ ହୁଏ।
ତୁଲସୀକାଷ୍ଠସଂଭୂତାଂ ମାଲାଂ ଵହତି ଯୋ ନରଃ । ତଦ୍ଦେହେ ପାତକଂ ନାସ୍ତି ସତ୍ଯମେତନ୍ମଯୋଚ୍ଯତେ
ଯେଉଁ ମଣିଷ ତୁଳସୀ କାଠର ମାଳା ପିନ୍ଧିଥାଏ, ତାଙ୍କ ଦେହରେ କୌଣସି ପାପ ରହେ ନାହିଁ; ଏହା ସତ୍ୟ, ମୁଁ ଏହି କଥା କହୁଛି।
ତୁଲସୀପତ୍ରଗଲିତଂ ଯସ୍ତୋଯଂ ଶିରସା ଵହେତ୍ । ଗଂଗାଯାଃ ସ୍ନାନଜଂ ପୁଣ୍ଯଂ ଲଭତେ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ
ଯେଉଁଠି ମଣିଷ ତୁଳସୀ ପତ୍ର ଡୁବାଇଥିବା ପାଣି ମୁଣ୍ଡରେ ଧରେ, ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଗଙ୍ଗାସ୍ନାନର ଫଳ ପାଏ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ଦୂର୍ଵାଭିରକ୍ଷତୈଃ ପୁଷ୍ପୈର୍ନୈଵେଦ୍ଯୈସ୍ତୁଲସୀଂ ଶୁଭାମ୍ । ସମାରାଧ୍ଯ ନରୋ ଭକ୍ତ୍ଯା ଵିଷ୍ଣୁପୂଜା ଫଲଂ ଲଭେତ୍
ଯେଉଁ ମଣିଷ ଦୂର୍ବା, ଅଖଣ୍ଡ ଫୁଲ ଓ ନୈବେଦ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଭକ୍ତିସହିତ ଶୁଭ ତୁଳସୀଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ, ସେ ବିଷ୍ଣୁପୂଜାର ଫଳ ପାଏ।
ଯେନାର୍ଚିତା ଭଗଵତୀ ତୁଲସୀ କଦାଚିନ୍ନୈଵେଦ୍ଯ ପୁଷ୍ପଵରଧୂପଘୃତପ୍ରଦୀପୈଃ । ଧର୍ମାର୍ଥକାମପରମାମୃତଦାଯି ଵିପ୍ରାଃ କିଂ ତସ୍ଯ ଵିଷ୍ଣୁଚରଣାପଚିତିପ୍ରଯୋଗୈଃ
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଯେଉଁଠି ମଣିଷ କେବେ ତୁଳସୀଙ୍କୁ ନୈବେଦ୍ୟ, ଫୁଲ, ଧୂପ, ଘିଅ ଦୀପ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିଛନ୍ତି, ଯାହା ଧର୍ମ, ଅର୍ଥ, କାମ ଓ ଅମୃତ ଦେଇଥାଏ, ସେମାନେ ଆଉ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପାଦପଦ୍ମର ପୂଜା ଦ୍ୱାରା କିଛି ଆବଶ୍ୟକତା ରଖନ୍ତି ନାହିଁ।
ସ୍ଥାନେଷୁ ଦୋଷରହିତେଷୁ ସୁରୌଘସେଵ୍ଯାମାରୋପଯଂତି ତୁଲସୀଂ ହରିତୁଷ୍ଟିକର୍ତ୍ରୀମ୍ । ତୁଷ୍ଟୋ ହରିସ୍ତ୍ରିଜଗତାମଧିପୋଽମୁରାରିସ୍ତେଭ୍ଯୋ ଦଦାତି ପରମଂ ପଦମାଶୁ ଵିପ୍ର
ଯେଉଁଠି ତୁଳସୀକୁ ଦୋଷରହିତ ସ୍ଥାନରେ ରୋପାଯାଏ ଓ ଦେବତାମାନେ ସେଠି ସେବା କରନ୍ତି, ହରି, ତିନି ଜଗତର ନାଥ ଓ ମୁରାସୁଦନ, ସେମାନେ ଉପରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ଶୀଘ୍ର ଭାବେ ପରମ ପଦ ଦେଇଥାନ୍ତି, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ।
ଯଜ୍ଞଂ ଵ୍ରତଂ ଚ ପିତୃପୂଜନମଚ୍ଯୁତାର୍ଚ୍ଚାଂ ଦାନଂ ଯଦନ୍ଯଦପି କର୍ମଶୁଭଂ ମନୁଷ୍ଯାଃ । କୁର୍ଵଂତି ଦୋଷରହିତେ ତୁଲସୀତଲେ ଚ ତାନ୍ଯକ୍ଷଯାଣି ସକଲାନି ଭଵଂତି ନୂନମ୍
ମଣିଷମାନେ ଯେଉଁଠି ତୁଳସୀ ଭୂମିରେ ଯଜ୍ଞ, ବ୍ରତ, ପିତୃପୂଜା, ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କ ପୂଜା, ଦାନ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି, ସେସବୁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଅକ୍ଷୟ ହୁଏ।
ଯଦ୍ଧର୍ମକର୍ମକୁରୁତେ ମନୁଜଃ ପୃଥିଵ୍ଯାଂ ନାରାଯଣପ୍ରିଯତମାଂ ତୁଲସୀଂ ଵିନା ଚ । ତତ୍ସର୍ଵମେଵ ଵିଫଲଂ ଭଵତି ଦ୍ଵିଜେନ୍ଦ୍ର ପଦ୍ମେକ୍ଷଣୋଽପି ନ ହି ତୁଷ୍ଯତି ଦେଵଦେଵଃ
ହେ ଦ୍ୱିଜେଶ୍ୱର, ଏଇ ପୃଥିବୀରେ ମଣିଷ ତୁଳସୀ, ଯିଏ ନାରାୟଣଙ୍କର ସବୁଠାରୁ ପ୍ରିୟ, ତାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଯେଉଁ ଧର୍ମକାର୍ଯ୍ୟ କରେ, ସେସବୁ କାମ ଫଳହୀନ ହୁଏ; ଦେବଦେବ, ପଦ୍ମନୟନ ବିଷ୍ଣୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ।
ଯାତ୍ରାସୁ ପଶ୍ଯତି ଶୁଭାଂ ତୁଲସୀଂ ପଵିତ୍ରାଂ ଯୋ ଭକ୍ତିଭାଵସହିତୋ ମନୁଜୋ ହି ନୂନମ୍ । ଯାତ୍ରାଫଲଂ ସକଲମେଵ ହରିପ୍ରସାଦାତ୍ତସ୍ଯାଶୁ ସିଦ୍ଧ୍ଯତି ଵଚଃ ସୁଦୃଢଂ ମମୈତତ୍
ଯଦି କେହି ଯାତ୍ରାବେଳେ ଭକ୍ତିଭାବରେ ଶୁଭ ଓ ପବିତ୍ର ତୁଳସୀକୁ ଦେଖନ୍ତି, ତେବେ ହରିଙ୍କ କୃପାରେ ସେ ଯାତ୍ରାର ସମସ୍ତ ଫଳ ଶୀଘ୍ର ପାଇଥାନ୍ତି—ଏହି କଥା ମୋର ଦୃଢ଼ ଶବ୍ଦ।
ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ସୁଗନ୍ଧିକୁସୁମଂ ଭୁଵନୈକନାଥୋ ମଂଦାରକୁନ୍ଦନଲିନାଦିକମପ୍ଯନଂତଃ । ଗୃହ୍ଣାତି ସଦ୍ଗୁଣମଯୀଂ ତୁଲସୀଂ ପ୍ରମୋଦୈଃ ଶୁଷ୍କାମପି ପ୍ରଚୁରପାପଵିନାଶରକ୍ଷାମ୍
ବିଶ୍ୱର ନାଥ, ମନ୍ଦାର, କୁନ୍ଦ, ପଦ୍ମ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସୁଗନ୍ଧିତ ଫୁଲ ଛାଡ଼ି, ଶୁଷ୍କ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଗୁଣମୟ ଓ ଅନେକ ପାପ ନଶ୍ଟ କରୁଥିବା ତୁଳସୀକୁ ଆନନ୍ଦରେ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି।
ଉତ୍ପାଟ୍ଯ ଚୈଵ ତୁଲସୀଂ ଭୁଵି ନିକ୍ଷିପଂତି ପାପାଶଯାଽମୃତଲତାଭ ନିଦାନଭୂତାମ୍ । ଅଜ୍ଞାନତୋ ନରହରିସ୍ତୁଲସୀପ୍ରିଯୋଽସୌ ତେଷାଂ ଶ୍ରିଯଂ ହରତି ସଂତତମେଵ ସତ୍ଯମ୍
ଯେମାନେ ପାପ ଭାବନାରେ ଅମୃତ ଲତା ସଦୃଶ ଓ ଅମୃତର ମୂଳ ତୁଳସୀକୁ ଉପଡ଼ି ଭୂମିରେ ଛାଡ଼ିଦିଅନ୍ତି, ତୁଳସୀପ୍ରିୟ ନରହରି ଅଜ୍ଞାନରେ ସେମାନଙ୍କର ଶ୍ରୀ ସଦା ସଦା ପାହାଡ଼ି ଦିଅନ୍ତି; ଏହି କଥା ସତ୍ୟ।
ମୂତ୍ରଂ ପୁରୀଷଂ ତୁଲସୀତଲେଷୁ କୁର୍ଵଂତି ଯେଽପି ଚ ମଲଂ ସତତଂ ମନୁଷ୍ଯାଃ । ଦେଵାଶ୍ରଯେ ସଂଚିତ ପାତକାନାଂ ତେଷାଂ ହରତ୍ଯାଶୁ ହରିର୍ଧନାନି
ଯେଉଁ ମଣିଷମାନେ ସଦା ତୁଳସୀ ଭୂମିରେ ପେଶାବ, ପଖାନ୍ଡ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ମଳ କରନ୍ତି, ଦେବତାଙ୍କ ଆଶ୍ରୟରେ ସଞ୍ଚିତ ପାପ ଥିବା ସେମାନଙ୍କର ଧନ-ସମ୍ପଦ ହରି ଶୀଘ୍ର ହରି ଦିଅନ୍ତି।
ନାରାଯଣସ୍ଯପୂଜାର୍ଥଂ ଚିନୋମି ତ୍ଵାଂ ନମୋସ୍ତୁତେ । କୁସୁମୈଃ ପାରିଜାତାଦ୍ଯୈର୍ଗଂଧାଦ୍ଯୈରପି କେଶଵଃ
ନାରାୟଣଙ୍କ ପୂଜା ପାଇଁ ମୁଁ ତୁମକୁ ତୁଳସୀ ତୁଳିଅଛି—ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ପାରିଜାତ ଓ ଅନ୍ୟ ଫୁଲ, ଗନ୍ଧ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ କେଶବଙ୍କୁ ପୂଜା କରାଯାଏ।
ତ୍ଵଯା ଵିନା ନୈତି ତୃପ୍ତିଂ ଚିନୋମି ତ୍ଵାମତଃ ଶୁଭେ । ତ୍ଵଯା ଵିନା ମହାଭାଗେ ସମସ୍ତଂ କର୍ମ ନିଷ୍ଫଲମ୍
ହେ ଶୁଭେ, ତୁମକୁ ଛାଡ଼ି ସନ୍ତୋଷ ମିଳେ ନାହିଁ; ତେଣୁ ମୁଁ ତୁମକୁ ତୁଳିଅଛି। ହେ ମହାଭାଗେ, ତୁମକୁ ଛାଡ଼ି ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ଫଳହୀନ ହୁଏ।
ଅତସ୍ତୁ ତୁଲସୀ ଦେଵି ଚିନୋମି ଵରଦା ଭଵ । ଚଯନୋଦ୍ଭଵ ଦୁଃଖଂ ତେ ଯଦ୍ଦେଵି ହୃଦି ଜାଯତେ
ତେଣୁ ହେ ତୁଳସୀ ଦେବୀ, ମୁଁ ତୁମକୁ ତୁଳିଅଛି—ଦୟା କର। ତୁଳିବା ସମୟରେ ତୁମ ହୃଦୟରେ ଯେଉଁ ଦୁଃଖ ହୁଏ, ହେ ଦେବୀ—
ତତ୍କ୍ଷମସ୍ଵ ଜଗନ୍ନାଥେ ତୁଲସି ତ୍ଵାଂ ନମାମ୍ଯହମ୍ । କୃତାଞ୍ଜଲିରିମାନ୍ମନ୍ତ୍ରାନ୍ପଠିତ୍ଵା ଵୈଷ୍ଣଵୋ ଜନଃ
ହେ ତୁଳସୀ, ହେ ଜଗନ୍ନାଥ, ସେଇ ଦୁଃଖକୁ ମାନ୍ୟ କର। ମୁଁ ତୁମକୁ ନମସ୍କାର କରୁଛି। ଯେଉଁ ବୈଷ୍ଣବ ଏହି ମନ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ପଢ଼ି ହାତ ଜୋଡ଼ିଥାଏ—
କରତାଲଦ୍ଵଯଂ ଦତ୍ଵା ଚିନୋତି ତୁଲସୀଦଲମ୍ । ଯଥା ନ କଂପତେ ଶାଖା ତୁଲସ୍ଯା ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମ
ଯଦିଏ ଦୁଇହାତ ମିଶାଇ ତୁଳସୀ ପତ୍ର ଚିନ୍ଦାଯାଏ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ତେବେ ତୁଳସୀ ଶାଖା କେବେ ମଡ଼େ ନାହିଁ।
ପତ୍ରସ୍ଯ ଚଯନେ ଦେଵୀ ଭଗ୍ନଶାଖା ଯଦା ଭଵେତ୍ । ତଦା ହୃଦି ଵ୍ଯଥା ଵିଷ୍ଣୋର୍ଜ୍ଜାଯତେ ତୁଲସୀପତେଃ
ଯେତେବେଳେ ତୁଳସୀ ପତ୍ର ଚିନ୍ଦିବା ସମୟରେ ଶାଖା ଭାଙ୍ଗିଯାଏ, ସେତେବେଳେ ତୁଳସୀ ପତି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ହୃଦୟରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ହୁଏ।