ଆଵାହନମଂତ୍ରଃ । ପଂଚାମୃତେନ ସୁସ୍ନାନଂ ତଥା ଗଂଧୋଦକେନ ଚ । ଗଂଗାଦୀନାଂ ଚ ତୋଯେନ ସ୍ନାତୋଽନଂତଃପ୍ରସୀଦତୁ
ଏହି ଆବାହନ ମନ୍ତ୍ର: ପଞ୍ଚାମୃତ ଓ ସୁଗନ୍ଧି ଜଳ ଦ୍ୱାରା ସ୍ନାନ କରାଯାଇଛି, ଗଙ୍ଗା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ନଦୀର ଜଳ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ସ୍ନାନ କରାଯାଇଛି, ଏହିପରି ଅନନ୍ତ ଦେବତା ପ୍ରସନ୍ନ ହେଉନ୍ତୁ।
ସ୍ନାନମଂତ୍ରଃ । ଶ୍ରୀଖଂଡାଗୁରୁକର୍ପୂରଂ କୁଂକୁମାଦିଵିଲେପନମ୍ । ଭକ୍ତ୍ଯା ଦତ୍ତଂ ମଯା ଦେଵ ଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯା ସହ ଗୃହାଣ ଵୈ
ଏହି ସ୍ନାନ ମନ୍ତ୍ର: ଚନ୍ଦନ, ଅଗୁରୁ, କର୍ପୂର, କୁଙ୍କୁମ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଲେପ, ମୁଁ ଭକ୍ତି ସହିତ ଦେଉଛି, ହେ ଦେବ, ଲକ୍ଷ୍ମୀ ସହିତ ଏହା ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ।
ଵିଲେପନମଂତ୍ରଃ । ନାରାଯଣ ନମସ୍ତେଽସ୍ତୁ ନରକାର୍ଣଵତାରଣ । ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯାଧିପତେ ତୁଭ୍ଯଂ ଦଦାମି ଵସନେ ଶୁଭେ
ଏହି ଲେପନ ମନ୍ତ୍ର: ନାରାୟଣ, ଆପଣଙ୍କୁ ମୋର ନମସ୍କାର; ନରକ ସମୁଦ୍ରରୁ ଉଦ୍ଧାର କରିଥିବା, ତିନି ଲୋକର ସ୍ୱାମୀ, ଆପଣଙ୍କୁ ଏହି ଶୁଭ୍ର ବସ୍ତ୍ର ଦେଉଛି।
ଵସ୍ତ୍ରମଂତ୍ରଃ । ଦାମୋଦର ନମସ୍ତେସ୍ତୁ ତ୍ରାହି ମାଂ ଭଵସାଗରାତ୍ । ବ୍ରହ୍ମସୂତ୍ରଂ ମଯା ଦତ୍ତଂ ଗୃହାଣ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ
ଏହି ବସ୍ତ୍ର ମନ୍ତ୍ର: ଦାମୋଦର, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ମୋତେ ସଂସାର ସମୁଦ୍ରରୁ ଉଦ୍ଧାର କରନ୍ତୁ। ମୁଁ ଯେଉଁ ପବିତ୍ର ସୂତା ଦେଉଛି, ପୁରୁଷୋତ୍ତମ, ଏହା ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ।
ଉପଵୀତମଂତ୍ରଃ । ପୁଷ୍ପାଣି ଚ ସୁଗଂଧୀନି ମାଲତ୍ଯାଦୀନି ଵୈ ପ୍ରଭୋ । ମଯା ଦତ୍ତାନି ଦେଵେଶ ପ୍ରୀତିତଃ ପ୍ରତିଗୃହ୍ଯତାମ୍
ଏହି ଉପବୀତ ମନ୍ତ୍ର: ମାଳତୀ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସୁଗନ୍ଧିତ ଫୁଲ, ମୁଁ ଭକ୍ତି ସହିତ ଦେଉଛି, ହେ ଦେବମାନଙ୍କର ଠାକୁର, ଆନନ୍ଦରେ ଏହା ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ।
ପୁଷ୍ପମଂତ୍ରଃ । ନୈଵେଦ୍ଯଂ ଗୃହ୍ଯତାଂ ନାଥ ଭକ୍ଷ୍ଯଭୋଜ୍ଯୈଃ ସମନ୍ଵିତମ୍ । ସର୍ଵୈ ରସୈଃ ସୁସଂପନ୍ନଂ ଗୃହାଣ ପରମେଶ୍ଵର
ଏହି ପୁଷ୍ପ ମନ୍ତ୍ର: ନାଥ, ଏହି ନୈବେଦ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ; ଭକ୍ଷ୍ୟ, ଭୋଜ୍ୟ ଓ ସମସ୍ତ ରସରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୋଜନ ସହିତ ତିଆରି ହୋଇଛି, ପରମେଶ୍ୱର, ଏହା ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ।
ନୈଵେଦ୍ଯମଂତ୍ରଃ । ପୂଗାନି ନାଗପତ୍ରାଣି କର୍ପୂରସହିତାନି ଚ । ମଯା ଦତ୍ତାନି ଦେଵେଶ ତାଂବୂଲଂ ପ୍ରତିଗୃହ୍ଯତାମ୍
ଏହି ନୈବେଦ୍ୟ ମନ୍ତ୍ର: ପୁଗଫଳ, ନାଗପତ୍ର ଓ କର୍ପୂର, ମୁଁ ଦେଇଛି, ହେ ଦେବମାନଙ୍କର ଠାକୁର, ଏହି ତାମ୍ବୁଳ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ।
ତାଂବୂଲମଂତ୍ରଃ । ଧୂପଂ ଦତ୍ଵା ଗୁରୁଂ ଭକ୍ତ୍ଯା ଗୁଗ୍ଗୁଲଂ ଘୃତମିଶ୍ରିତମ୍ । ଏଵଂ ପୂଜା ପ୍ରକର୍ତ୍ତଵ୍ଯା ଘୃତେନ ଦୀପମାଚରେତ୍
ଏହି ତାମ୍ବୁଳ ମନ୍ତ୍ର: ଗୁରୁ ଭକ୍ତି ସହିତ ଧୂପ ଓ ଘୃତ ମିଶିତ ଗୁଗ୍ଗୁଳ ଦେଇ, ଏହିପରି ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ, ଘିଅ ଦ୍ୱାରା ଦୀପ ଜଳାଇବା ଉଚିତ।
ଵିଵିଧଂ ମୁନିଶାର୍ଦୂଲ ଦୀପଂ କୃତ୍ଵା ସମାହିତଃ । ଲକ୍ଷ୍ମୀନାରାଯଣସ୍ଯାଗ୍ରେ ତୁଲସୀଵନସନ୍ନିଧୌ
ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏଭଳି ଭିନ୍ନ-ଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଦୀପ ଧ୍ୟାନ ସହିତ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି, ଲକ୍ଷ୍ମୀନାରାୟଣଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ, ତୁଳସୀ ବନର ଉପସ୍ଥିତିରେ ରଖିବା ଉଚିତ।
ଅର୍ଘଂ ତତ୍ର ପ୍ରଦାତଵ୍ଯଂ ଦେଵଦେଵାଯ ଚକ୍ରିଣେ । ନଵମ୍ଯାଂ ନାଲିକେରେଣ ପୁତ୍ରାର୍ଥମର୍ଘମୁତ୍ତମମ୍
ସେଠି ଦେବଦେବ, ଚକ୍ରଧାରୀଙ୍କୁ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ; ନବମୀ ତିଥିରେ ପୁଅ ପାଇଁ ନାରିକେଳ ଦ୍ୱାରା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ।
ଦଶମ୍ଯାଂ ବୀଜପୂରଂ ତୁ ଧର୍ମକାମାର୍ଥସିଦ୍ଧଯେ । ଏକାଦଶ୍ଯାଂ ଦାଡିମେନ ଦାରିଦ୍ର୍ଯଂ ନାଶଯେତ୍ସଦା
ଦଶମୀ ତିଥିରେ ବୀଜପୁର ଦ୍ୱାରା ଧର୍ମ, କାମ ଓ ଅର୍ଥ ପ୍ରାପ୍ତି ପାଇଁ; ଏକାଦଶୀରେ ଦାଡିମ୍ବ ଦ୍ୱାରା ସଦା ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ନାଶ ପାଇଁ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ।
ସପ୍ତଧାନ୍ଯେନ ସଂଯୁକ୍ତଂ ଵଂଶପାତ୍ରେଣ ନାରଦ । ଫଲସପ୍ତକସଂଯୁକ୍ତଂ ପତ୍ରଂ ପୂଗସମନ୍ଵିତମ୍
ସାତ ପ୍ରକାର ଧାନ୍ୟ ଏବଂ ବାଂଶ ପାତ୍ରରେ, ହେ ନାରଦ, ସାତ ପ୍ରକାର ଫଳ ଓ ପତ୍ର, ପୁଗଫଳ ସହିତ ଯୋଗ କରିବା ଉଚିତ।
ଵସ୍ତ୍ରେଣାଚ୍ଛାଦିତଂ କୃତ୍ଵା ଦେଵସ୍ଯାଗ୍ରେ ନିଵେଦଯେତ୍ । ମଂତ୍ରେଣାନେନ ଵିପେଂଦ୍ର ଶୃଣୁଷ୍ଵୈକାଗ୍ରମାନସଃ
ବସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଢାକି, ଦେବଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ନିବେଦନ କରିବା ଉଚିତ; ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା, ହେ ବିପ୍ରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏକାଗ୍ର ମନେ ଶୁଣ।
ତୁଲସୀସହିତୋ ଦେଵ ସଦା ଶଂଖେନ ସଂଯୁତମ୍ । ଗୃହାଣାର୍ଘଂ ମଯା ଦତ୍ତଂ ଦେଵଦେଵ ନମୋସ୍ତୁତେ
ତୁଳସୀ ସହିତ, ସଦା ଶଂଖ ଯୋଗେ, ହେ ଦେବ, ମୋତେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଅର୍ଘ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ; ଦେବଦେବ, ଆପଣଙ୍କୁ ମୋର ନମସ୍କାର।
ଅର୍ଘମଂତ୍ରଃ । ଏଵଂ ସଂପୂଜ୍ଯ ଦେଵେଶଂ ଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯା ସହ ଜନାର୍ଦନମ୍ । ପ୍ରାର୍ଥଯେଦ୍ଦେଵଦେଵେଶଂ ଵ୍ରତସଂପୂର୍ତିସିଦ୍ଧଯେ
ଏହି ଅର୍ଘ୍ୟ ମନ୍ତ୍ର: ଏପରି ଭାବେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ସହିତ ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ପୂଜି, ଏହି ବ୍ରତ ସଫଳତା ପାଇଁ ଦେବଦେବଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରିବା ଉଚିତ।
ଉପୋଷିତୋଽହଂ ଦେଵେଶ କାମକ୍ରୋଧଵିଵର୍ଜିତଃ । ଵ୍ରତେନାନେନ ଦେଵେଶ ତ୍ଵମେଵଶରଣଂ ମମ
ମୁଁ ଉପବାସ ରହିଛି, ହେ ଦେବମାନଙ୍କର ଠାକୁର, କାମ ଓ କ୍ରୋଧ ରହିତ; ଏହି ବ୍ରତ ଦ୍ୱାରା, ହେ ଦେବମାନଙ୍କର ଠାକୁର, ଆପଣ ମୋର ଏକମାତ୍ର ଆଶ୍ରୟ।
ଗୃହୀତେଽସ୍ମିନ୍ଵ୍ରତେ ଦେଵ ଯଦପୂର୍ଣଂ କୃତଂ ମଯା । ସର୍ଵଂ ତଦସ୍ତୁ ସଂପୂର୍ଣଂ ତ୍ଵତ୍ପ୍ରସାଦାଜ୍ଜନାର୍ଦନ
ହେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ, ଏହି ବ୍ରତରେ ମୁଁ ଯେଉଁଠି ଅପୂର୍ଣ୍ଣ କାମ କରିଛି, ତାହା ସବୁ ଆପଣଙ୍କର କୃପାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଉ।
ନମଃ କମଲପତ୍ରାକ୍ଷ ନମସ୍ତେ ଜଲଶାଯିନେ । ଇଦଂ ଵ୍ରତଂ ମଯାଚୀର୍ଣଂ ପ୍ରସାଦାତ୍ତଵ କେଶଵ
ହେ କମଳନୟନ, ଆପଣଙ୍କୁ ମୋର ପ୍ରଣାମ। ଜଳରେ ଶୟନ କରୁଥିବା ହେ କେଶବ, ଏହି ବ୍ରତ ମୁଁ ଆପଣଙ୍କର କୃପାରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଛି।
ଅଜ୍ଞାନତିମିରଧ୍ଵଂସିନ୍ଵ୍ରତେନାନେନ କେଶଵ । ପ୍ରସାଦସୁମୁଖୋ ଭୂତ୍ଵା ଜ୍ଞାନଦୃଷ୍ଟିପ୍ରଦୋ ଭଵ
ହେ କେଶବ, ଅଜ୍ଞାନର ଅନ୍ଧକାର ନାଶ କରୁଥିବା, ଏହି ବ୍ରତ ଦ୍ୱାରା ଦୟାଳୁ ହୋଇ ଜ୍ଞାନର ଦୃଷ୍ଟି ଦିଅ।
ତତୋ ଜାଗରଣଂ ରାତ୍ରୌ ଗୀତପୁସ୍ତକଵାଚନମ୍ । ନାଦ ନୃତ୍ଯକଲାଭିଜ୍ଞୈଃ ପୁଣ୍ଯାଖ୍ଯାନୈଃ ସୁଭୋଭନୈଃ
ତାପରେ ରାତିରେ ଜାଗି ରହିବା, ଗୀତାବଳୀ ପଢ଼ିବା, ସଙ୍ଗୀତ, ନୃତ୍ୟ ଓ ଶିଳ୍ପରେ ପାରଙ୍ଗତ ଲୋକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶୁଭ କଥା ଶୁଣିବା ଉଚିତ।
ଵିଭାତାଯାଂ ତୁ ଶର୍ଵର୍ଯାମୁଦିତେ ଵିମଲେ ରଵୌ । ନିମଂତ୍ର୍ଯ ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ଭକ୍ତ୍ଯା ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ କୁର୍ଯାଚ୍ଚ ଵୈଷ୍ଣଵମ୍
ପ୍ରଭାତରେ ଶୁଭ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ହେଲେ, ଭକ୍ତିଭାବରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରି, ବୈଷ୍ଣବ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ।
ଭୋଜଯିତ୍ଵା ଯଥାକାମଂ ପାଯସେନ ଘୃତେନ ଚ । ତାଂବୂଲପୁଷ୍ପଗଂଧାଦି ଦକ୍ଷିଣାଭିଃ ସମନ୍ଵିତମ୍
ସେମାନେ ଯେପରି ଚାହାନ୍ତି, ସେପରି ପାୟସ ଓ ଘିଅ ସହିତ ଖାଇବାକୁ ଦେଇ, ତାମ୍ବୁଳ, ଫୁଲ, ସୁଗନ୍ଧ ଓ ଦକ୍ଷିଣା ସହିତ ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଉପଵୀତାନି ଵାସାଂସି ଦତ୍ଵା ମାଲାଂ ଚ ଚଂଦନମ୍ । ଦାଂପତ୍ଯତ୍ରିତଯଂ ଭୋଜ୍ଯଂ ଵସ୍ତ୍ରଭୂଷଣ କୁଂକୁମୈଃ
ଉପବୀତ, ବସ୍ତ୍ର, ମାଳା ଓ ଚନ୍ଦନ ଦେଇ, ତିନି ଦମ୍ପତିଙ୍କୁ ଖାଦ୍ୟ, ବସ୍ତ୍ର, ଭୂଷଣ ଓ କୁଙ୍କୁମ ସହିତ ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଵଂଶପାତ୍ରାଣି ଶକ୍ତ୍ଯା ଚ ଵିରୂଢୈଃ ପରିପୂରଯେତ୍ । ନାଲିକେରୈଶ୍ଚ ପକ୍ଵାନ୍ନୈର୍ଵସ୍ତ୍ରୈଶ୍ଚ ଵିଵିଧୈଃ ଫଲୈଃ
ସମ୍ଭବ ଅନୁସାରେ ବାଁସର ପାତ୍ରକୁ ଅଙ୍କୁରିତ ଧାନ, ନଡ଼ିଆ, ପକା ଖାଦ୍ୟ, ବସ୍ତ୍ର ଓ ବିଭିନ୍ନ ଫଳରେ ପୂରିବା ଉଚିତ।
ସପତ୍ନୀକଂ ଗୁରୁଂ ତତ୍ର ଵସ୍ତ୍ରାଣି ପରିଧାପଯେତ୍ । ଵିଭୂଷଣାନି ଦିଵ୍ଯାନି ଗଂଧମାଲ୍ଯୈଃ ପ୍ରପୂଜଯେତ୍
ସେଠାରେ ଗୁରୁ ଓ ତାଙ୍କର ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧାଇ, ଦିବ୍ୟ ଭୂଷଣ, ସୁଗନ୍ଧ ଓ ମାଳା ସହିତ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ସର୍ଵୋପସ୍କରସଂଯୁକ୍ତାଂ ଗାଂ ଦଦ୍ଯାଚ୍ଚ ପଯସ୍ଵିନୀମ୍ । ସଦକ୍ଷିଣାଂ ସଵସ୍ତ୍ରାଂ ଚ ତନ୍ମେ ନିଗଦତଃ ଶୃଣୁ
ସମସ୍ତ ଉପକରଣ ସହିତ ଦୁଧାରୁ ଗାଈ, ଦକ୍ଷିଣା ଓ ବସ୍ତ୍ର ସହିତ ଦେବା ଉଚିତ। ଏହି କଥା ମୋ ମୁଖରୁ ଶୁଣ।
ସର୍ଵତୀର୍ଥେଷୁ ଯତ୍ପୁଣ୍ଯଂ ସ୍ନାତାନାଂ ଜାଯତେ ନୃଣାମ୍ । ତତ୍ଫଲଂ ସ ଲଭେତ୍ସର୍ଵଂ ଦେଵଦେଵପ୍ରସାଦତଃ
ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ସ୍ନାନସ୍ଥଳରେ ଯେପରି ଲୋକମାନେ ସ୍ନାନ କରି ଯେତେ ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରନ୍ତି, ସେଇ ସମସ୍ତ ଫଳ ଦେବଦେବଙ୍କର କୃପାରେ ମିଳେ।
ଭୁକ୍ତ୍ଵା ଚ ଵିପୁଲାନ୍ଭୋଗାନ୍ସର୍ଵକାମାନ୍ମନୋରମାନ୍ । ଵୈଷ୍ଣଵଂ ପଦମାପ୍ନୋତି ଅଂତେ ଵିଷ୍ଣୋଃ ପ୍ରସାଦତଃ
ସମସ୍ତ ଆକାଂକ୍ଷିତ ଓ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ଭୋଗ ଭୋଗି, ଶେଷରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର କୃପାରେ ବୈଷ୍ଣବ ପଦ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ।
ନାରଦ ଉଵାଚ- ଗୁଣାଧିକେଭ୍ଯୋ ଵିପ୍ରେଭ୍ଯୋ ଦାତୁକାମୋଽପି ମାନଵଃ । କାନିକାନି ଚ ଲୋକେଽସ୍ମିନ୍ଦଦ୍ଯାତ୍ସର୍ଵଂ ତଥା ଵଦ
ନାରଦ କହିଲେ: ଗୁଣରେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଦେବାକୁ ଚାହୁଁଥିବା ମଣିଷ କେତେ ଏବଂ କଣ ଦେବା ଉଚିତ? ଏହି ସମସ୍ତ କଥା ମୋତେ କୁହ।
ମହାଦେଵ ଉଵାଚ- ଲୋକେ ତତ୍ଵଂ ହି ସଂଜ୍ଞାଯ ଶୃଣୁ ଦେଵର୍ଷିସତ୍ତମ । ଅନ୍ନମେଵଂ ପ୍ରଶଂସଂତି ସର୍ଵମନ୍ନେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତମ୍
ମହାଦେବ କହିଲେ: ହେ ଦେବର୍ଷି, ଏହି ସଂସାରର ତତ୍ତ୍ୱ ବୁଝି, ଶୁଣ। ଖାଦ୍ୟକୁ ସବୁଠାରୁ ଉତ୍ତମ କୁହାଯାଏ, କାରଣ ସମସ୍ତ କିଛି ଖାଦ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ।