ନିଯମସ୍ଥୋ ଵ୍ରତୀ ତିଷ୍ଠେଦ୍ଭୂମିଶାଯୀ ଜିତେଂଦ୍ରିଯଃ । ଵ୍ରତଂ ତ୍ରିରାତ୍ରମୁଦ୍ଦିଶ୍ଯ ଶୁଚିଃ ସଂଯତମାନସଃ
ଯିଏ ବ୍ରତ କରେ, ସେ ନିୟମରେ ରହିବା, ଭୂମିରେ ଶୋଇବା, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା, ଶୁଚି ଓ ନିୟମିତ ମନ ରଖିବା ଉଚିତ। ଏହି ତିନିରାତି ବ୍ରତ ପାଇଁ ଏହିପରି କରିବା ଦରକାର।
ସ୍ଵପେନ୍ନିଯମପୂର୍ଵଂ ତୁ ତୁଲସୀଵନସଂନିଧୌ । ତତୋ ମଧ୍ଯାହ୍ନସମଯେ ନଦ୍ଯାଦୌ ଵିମଲେ ଜଲେ
ନିୟମ ଅନୁସାରେ ତୁଳସୀବନର ନିକଟରେ ଶୋଇବା ଉଚିତ। ତାପରେ ମଧ୍ୟାହ୍ନବେଳେ ନଦୀ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ପବିତ୍ର ଜଳରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଦରକାର।
ସ୍ନାନଂ କୃତ୍ଵା ପିତୄନ୍ଦେଵାଂସ୍ତର୍ପଯେଦ୍ଵିଧିପୂର୍ଵକମ୍ । ସୁଵର୍ଣଂ କାରଯେଦ୍ଦେଵଂ ଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯା ସହ ଜନାର୍ଦନମ୍
ସ୍ନାନ କରି ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ପିତୃ ଓ ଦେବତାଙ୍କୁ ତର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ। ତାପରେ ସୁନାରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ସହିତ ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି ତିଆରି କରିବା ଦରକାର।
ଵିତ୍ତଶାଠ୍ଯଂ ନ କର୍ତଵ୍ଯମାତ୍ମନଃ ଶ୍ରେଯମିଚ୍ଛତା । ଵସ୍ତ୍ରଯୁଗ୍ମଂ ତତଃ କାର୍ଯଂ ପୀତେ ଶୁକ୍ଲେଽପି ଵାସସୀ । ନଵଗ୍ରହାଣାମାରଂଭଂ ଶାଂତିକଂ ଵିଧିପୂର୍ଵକମ୍
ନିଜ ଭଲ ଚାହୁଁଥିବା ଲୋକେ ଧନରେ କୌଶଳ କିମ୍ବା ଚତୁରତା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ତାପରେ ଦୁଇଟି ବସ୍ତ୍ର, ହଳଦିଆ କିମ୍ବା ସଧା ରଙ୍ଗର, ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ଦରକାର। ଏହା ସହିତ ନବଗ୍ରହ ପୂଜା ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଆରମ୍ଭ କରିବା ଉଚିତ।
ଶ୍ରପଯିତ୍ଵା ଚରୁଂ ତତ୍ର ଵୈଷ୍ଣଵଂ ହୋମମାଚରେତ୍ । ଦ୍ଵାଦଶ୍ଯାଂ ଦେଵଦେଵେଶଂ ପୂଜଯିତ୍ଵା ପ୍ରଯତ୍ନତଃ
ପୂଜା ପାଇଁ ଚାରୁ ତିଆରି କରି, ସେଠାରେ ବୈଷ୍ଣବ ହୋମ କରିବା ଉଚିତ। ଦ୍ୱାଦଶୀ ତିଥିରେ ଦେବଦେବଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ପୂଜା କରିବା ଦରକାର।
ଅଵ୍ରଣଂ ଶୁଦ୍ଧକଲଶଂ ସ୍ଥାପଯେଦ୍ଵିଧିପୂର୍ଵକମ୍ । ପଂଚରତ୍ନସମୋପେତଂ ପଲ୍ଲଵୈଶ୍ଚୋଷଧୀଯୁତମ୍
ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଦୋଷରହିତ ଓ ଶୁଦ୍ଧ କଳଶ ବସାଇବା ଉଚିତ, ଯାହା ପାଞ୍ଚ ରତ୍ନ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ଓ ପତ୍ର ଓ ଔଷଧି ଭରା ଥିବ।
ତସ୍ଯୋପରିନ୍ଯସେତ୍ପାତ୍ରେ ଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯା ସହ ଜନାର୍ଦନମ୍ । ସ୍ଥାପଯେତ୍ତୁଲସୀମୂଲେ ମଂତ୍ରୈର୍ଵେଦପୁରାଣକୈଃ
ସେ କଳଶ ଉପରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ସହିତ ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ବସାଇବା ଉଚିତ। ଏହାକୁ ତୁଳସୀ ଗଛର ମୂଳରେ ବେଦ ଓ ପୁରାଣ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ ସହିତ ବସାଇବା ଦରକାର।
ପଯସା କେଵଲେନୈଵ ସିଂଚଯେତ୍ତୁଲସୀଵନମ୍ । ପଂଚାମୃତେନ ସଂସ୍ନାପ୍ଯ ଦେଵଦେଵଂ ଜଗଦ୍ଗୁରୁମ୍
କେବଳ ଖୀର ଦ୍ୱାରା ତୁଳସୀବନକୁ ସିଞ୍ଚିବା ଉଚିତ। ପଞ୍ଚାମୃତ ଦ୍ୱାରା ଜଗତ୍ଗୁରୁ ଦେବଦେବଙ୍କୁ ସ୍ନାନ କରାଇବା ଦରକାର।
ଯୋଽନଂତରୂପୋଽଖିଲଵିଶ୍ଵରୂପୋ ଗର୍ଭୋଦକେ ଲୋକଵିଧିଂ ବିଭର୍ତ୍ତି । ପ୍ରସୀଦତାମେଷ ସଦେଵ ଦେଵୋ ଯୋ ମାଯଯା ଵିଶ୍ଵକୃଦେଷ ଦେଵୀ
ଯିଏ ଭିତରେ କୌଣସି ଆକାର ନାହିଁ, ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱର ଆକାର ହେଉଛନ୍ତି, ଗର୍ଭଜଳରେ ସମସ୍ତ ଲୋକର ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ସେଇ ଚିରଅବିନାଶୀ ଦେବତା ଓ ସେଠି ଥିବା ମାୟାଶକ୍ତି ଦେବୀ, ଯେଉଁଠିଁ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ଆମ ପ୍ରତି କୃପା କରନ୍ତୁ।
ପ୍ରାର୍ଥନାମଂତ୍ରଃ । ଆଗଚ୍ଛାଚ୍ଯୁତ ଦେଵେଶ ତେଜୋରାଶେ ଜଗତ୍ପତେ । ସଦୈଵ ତିମିରଧ୍ଵଂସୀ ପାହି ମାଂ ଭଵସାଗରାତ୍
ଏହି ପ୍ରାର୍ଥନା ମନ୍ତ୍ର: ଆସନ୍ତୁ ଅଚ୍ୟୁତ, ଦେବମାନଙ୍କର ଠାକୁର, ଆଲୋକର ଧାରା, ବିଶ୍ୱର ସ୍ୱାମୀ; ସଦା ଅନ୍ଧକାରକୁ ଦୂର କରୁଥିବା, ମୋତେ ଏହି ସଂସାର ସମୁଦ୍ରରୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ।
ଆଵାହନମଂତ୍ରଃ । ପଂଚାମୃତେନ ସୁସ୍ନାନଂ ତଥା ଗଂଧୋଦକେନ ଚ । ଗଂଗାଦୀନାଂ ଚ ତୋଯେନ ସ୍ନାତୋଽନଂତଃପ୍ରସୀଦତୁ
ଏହି ଆବାହନ ମନ୍ତ୍ର: ପଞ୍ଚାମୃତ ଓ ସୁଗନ୍ଧି ଜଳ ଦ୍ୱାରା ସ୍ନାନ କରାଯାଇଛି, ଗଙ୍ଗା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ନଦୀର ଜଳ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ସ୍ନାନ କରାଯାଇଛି, ଏହିପରି ଅନନ୍ତ ଦେବତା ପ୍ରସନ୍ନ ହେଉନ୍ତୁ।
ସ୍ନାନମଂତ୍ରଃ । ଶ୍ରୀଖଂଡାଗୁରୁକର୍ପୂରଂ କୁଂକୁମାଦିଵିଲେପନମ୍ । ଭକ୍ତ୍ଯା ଦତ୍ତଂ ମଯା ଦେଵ ଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯା ସହ ଗୃହାଣ ଵୈ
ଏହି ସ୍ନାନ ମନ୍ତ୍ର: ଚନ୍ଦନ, ଅଗୁରୁ, କର୍ପୂର, କୁଙ୍କୁମ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଲେପ, ମୁଁ ଭକ୍ତି ସହିତ ଦେଉଛି, ହେ ଦେବ, ଲକ୍ଷ୍ମୀ ସହିତ ଏହା ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ।
ଵିଲେପନମଂତ୍ରଃ । ନାରାଯଣ ନମସ୍ତେଽସ୍ତୁ ନରକାର୍ଣଵତାରଣ । ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯାଧିପତେ ତୁଭ୍ଯଂ ଦଦାମି ଵସନେ ଶୁଭେ
ଏହି ଲେପନ ମନ୍ତ୍ର: ନାରାୟଣ, ଆପଣଙ୍କୁ ମୋର ନମସ୍କାର; ନରକ ସମୁଦ୍ରରୁ ଉଦ୍ଧାର କରିଥିବା, ତିନି ଲୋକର ସ୍ୱାମୀ, ଆପଣଙ୍କୁ ଏହି ଶୁଭ୍ର ବସ୍ତ୍ର ଦେଉଛି।
ଵସ୍ତ୍ରମଂତ୍ରଃ । ଦାମୋଦର ନମସ୍ତେସ୍ତୁ ତ୍ରାହି ମାଂ ଭଵସାଗରାତ୍ । ବ୍ରହ୍ମସୂତ୍ରଂ ମଯା ଦତ୍ତଂ ଗୃହାଣ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ
ଏହି ବସ୍ତ୍ର ମନ୍ତ୍ର: ଦାମୋଦର, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ମୋତେ ସଂସାର ସମୁଦ୍ରରୁ ଉଦ୍ଧାର କରନ୍ତୁ। ମୁଁ ଯେଉଁ ପବିତ୍ର ସୂତା ଦେଉଛି, ପୁରୁଷୋତ୍ତମ, ଏହା ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ।
ଉପଵୀତମଂତ୍ରଃ । ପୁଷ୍ପାଣି ଚ ସୁଗଂଧୀନି ମାଲତ୍ଯାଦୀନି ଵୈ ପ୍ରଭୋ । ମଯା ଦତ୍ତାନି ଦେଵେଶ ପ୍ରୀତିତଃ ପ୍ରତିଗୃହ୍ଯତାମ୍
ଏହି ଉପବୀତ ମନ୍ତ୍ର: ମାଳତୀ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସୁଗନ୍ଧିତ ଫୁଲ, ମୁଁ ଭକ୍ତି ସହିତ ଦେଉଛି, ହେ ଦେବମାନଙ୍କର ଠାକୁର, ଆନନ୍ଦରେ ଏହା ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ।
ପୁଷ୍ପମଂତ୍ରଃ । ନୈଵେଦ୍ଯଂ ଗୃହ୍ଯତାଂ ନାଥ ଭକ୍ଷ୍ଯଭୋଜ୍ଯୈଃ ସମନ୍ଵିତମ୍ । ସର୍ଵୈ ରସୈଃ ସୁସଂପନ୍ନଂ ଗୃହାଣ ପରମେଶ୍ଵର
ଏହି ପୁଷ୍ପ ମନ୍ତ୍ର: ନାଥ, ଏହି ନୈବେଦ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ; ଭକ୍ଷ୍ୟ, ଭୋଜ୍ୟ ଓ ସମସ୍ତ ରସରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୋଜନ ସହିତ ତିଆରି ହୋଇଛି, ପରମେଶ୍ୱର, ଏହା ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ।
ନୈଵେଦ୍ଯମଂତ୍ରଃ । ପୂଗାନି ନାଗପତ୍ରାଣି କର୍ପୂରସହିତାନି ଚ । ମଯା ଦତ୍ତାନି ଦେଵେଶ ତାଂବୂଲଂ ପ୍ରତିଗୃହ୍ଯତାମ୍
ଏହି ନୈବେଦ୍ୟ ମନ୍ତ୍ର: ପୁଗଫଳ, ନାଗପତ୍ର ଓ କର୍ପୂର, ମୁଁ ଦେଇଛି, ହେ ଦେବମାନଙ୍କର ଠାକୁର, ଏହି ତାମ୍ବୁଳ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ।
ତାଂବୂଲମଂତ୍ରଃ । ଧୂପଂ ଦତ୍ଵା ଗୁରୁଂ ଭକ୍ତ୍ଯା ଗୁଗ୍ଗୁଲଂ ଘୃତମିଶ୍ରିତମ୍ । ଏଵଂ ପୂଜା ପ୍ରକର୍ତ୍ତଵ୍ଯା ଘୃତେନ ଦୀପମାଚରେତ୍
ଏହି ତାମ୍ବୁଳ ମନ୍ତ୍ର: ଗୁରୁ ଭକ୍ତି ସହିତ ଧୂପ ଓ ଘୃତ ମିଶିତ ଗୁଗ୍ଗୁଳ ଦେଇ, ଏହିପରି ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ, ଘିଅ ଦ୍ୱାରା ଦୀପ ଜଳାଇବା ଉଚିତ।
ଵିଵିଧଂ ମୁନିଶାର୍ଦୂଲ ଦୀପଂ କୃତ୍ଵା ସମାହିତଃ । ଲକ୍ଷ୍ମୀନାରାଯଣସ୍ଯାଗ୍ରେ ତୁଲସୀଵନସନ୍ନିଧୌ
ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏଭଳି ଭିନ୍ନ-ଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଦୀପ ଧ୍ୟାନ ସହିତ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି, ଲକ୍ଷ୍ମୀନାରାୟଣଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ, ତୁଳସୀ ବନର ଉପସ୍ଥିତିରେ ରଖିବା ଉଚିତ।
ଅର୍ଘଂ ତତ୍ର ପ୍ରଦାତଵ୍ଯଂ ଦେଵଦେଵାଯ ଚକ୍ରିଣେ । ନଵମ୍ଯାଂ ନାଲିକେରେଣ ପୁତ୍ରାର୍ଥମର୍ଘମୁତ୍ତମମ୍
ସେଠି ଦେବଦେବ, ଚକ୍ରଧାରୀଙ୍କୁ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ; ନବମୀ ତିଥିରେ ପୁଅ ପାଇଁ ନାରିକେଳ ଦ୍ୱାରା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ।
ଦଶମ୍ଯାଂ ବୀଜପୂରଂ ତୁ ଧର୍ମକାମାର୍ଥସିଦ୍ଧଯେ । ଏକାଦଶ୍ଯାଂ ଦାଡିମେନ ଦାରିଦ୍ର୍ଯଂ ନାଶଯେତ୍ସଦା
ଦଶମୀ ତିଥିରେ ବୀଜପୁର ଦ୍ୱାରା ଧର୍ମ, କାମ ଓ ଅର୍ଥ ପ୍ରାପ୍ତି ପାଇଁ; ଏକାଦଶୀରେ ଦାଡିମ୍ବ ଦ୍ୱାରା ସଦା ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ନାଶ ପାଇଁ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ।
ସପ୍ତଧାନ୍ଯେନ ସଂଯୁକ୍ତଂ ଵଂଶପାତ୍ରେଣ ନାରଦ । ଫଲସପ୍ତକସଂଯୁକ୍ତଂ ପତ୍ରଂ ପୂଗସମନ୍ଵିତମ୍
ସାତ ପ୍ରକାର ଧାନ୍ୟ ଏବଂ ବାଂଶ ପାତ୍ରରେ, ହେ ନାରଦ, ସାତ ପ୍ରକାର ଫଳ ଓ ପତ୍ର, ପୁଗଫଳ ସହିତ ଯୋଗ କରିବା ଉଚିତ।
ଵସ୍ତ୍ରେଣାଚ୍ଛାଦିତଂ କୃତ୍ଵା ଦେଵସ୍ଯାଗ୍ରେ ନିଵେଦଯେତ୍ । ମଂତ୍ରେଣାନେନ ଵିପେଂଦ୍ର ଶୃଣୁଷ୍ଵୈକାଗ୍ରମାନସଃ
ବସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଢାକି, ଦେବଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ନିବେଦନ କରିବା ଉଚିତ; ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା, ହେ ବିପ୍ରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏକାଗ୍ର ମନେ ଶୁଣ।
ତୁଲସୀସହିତୋ ଦେଵ ସଦା ଶଂଖେନ ସଂଯୁତମ୍ । ଗୃହାଣାର୍ଘଂ ମଯା ଦତ୍ତଂ ଦେଵଦେଵ ନମୋସ୍ତୁତେ
ତୁଳସୀ ସହିତ, ସଦା ଶଂଖ ଯୋଗେ, ହେ ଦେବ, ମୋତେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଅର୍ଘ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ; ଦେବଦେବ, ଆପଣଙ୍କୁ ମୋର ନମସ୍କାର।
ଅର୍ଘମଂତ୍ରଃ । ଏଵଂ ସଂପୂଜ୍ଯ ଦେଵେଶଂ ଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯା ସହ ଜନାର୍ଦନମ୍ । ପ୍ରାର୍ଥଯେଦ୍ଦେଵଦେଵେଶଂ ଵ୍ରତସଂପୂର୍ତିସିଦ୍ଧଯେ
ଏହି ଅର୍ଘ୍ୟ ମନ୍ତ୍ର: ଏପରି ଭାବେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ସହିତ ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ପୂଜି, ଏହି ବ୍ରତ ସଫଳତା ପାଇଁ ଦେବଦେବଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରିବା ଉଚିତ।
ଉପୋଷିତୋଽହଂ ଦେଵେଶ କାମକ୍ରୋଧଵିଵର୍ଜିତଃ । ଵ୍ରତେନାନେନ ଦେଵେଶ ତ୍ଵମେଵଶରଣଂ ମମ
ମୁଁ ଉପବାସ ରହିଛି, ହେ ଦେବମାନଙ୍କର ଠାକୁର, କାମ ଓ କ୍ରୋଧ ରହିତ; ଏହି ବ୍ରତ ଦ୍ୱାରା, ହେ ଦେବମାନଙ୍କର ଠାକୁର, ଆପଣ ମୋର ଏକମାତ୍ର ଆଶ୍ରୟ।
ଗୃହୀତେଽସ୍ମିନ୍ଵ୍ରତେ ଦେଵ ଯଦପୂର୍ଣଂ କୃତଂ ମଯା । ସର୍ଵଂ ତଦସ୍ତୁ ସଂପୂର୍ଣଂ ତ୍ଵତ୍ପ୍ରସାଦାଜ୍ଜନାର୍ଦନ
ହେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ, ଏହି ବ୍ରତରେ ମୁଁ ଯେଉଁଠି ଅପୂର୍ଣ୍ଣ କାମ କରିଛି, ତାହା ସବୁ ଆପଣଙ୍କର କୃପାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଉ।
ନମଃ କମଲପତ୍ରାକ୍ଷ ନମସ୍ତେ ଜଲଶାଯିନେ । ଇଦଂ ଵ୍ରତଂ ମଯାଚୀର୍ଣଂ ପ୍ରସାଦାତ୍ତଵ କେଶଵ
ହେ କମଳନୟନ, ଆପଣଙ୍କୁ ମୋର ପ୍ରଣାମ। ଜଳରେ ଶୟନ କରୁଥିବା ହେ କେଶବ, ଏହି ବ୍ରତ ମୁଁ ଆପଣଙ୍କର କୃପାରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଛି।
ଅଜ୍ଞାନତିମିରଧ୍ଵଂସିନ୍ଵ୍ରତେନାନେନ କେଶଵ । ପ୍ରସାଦସୁମୁଖୋ ଭୂତ୍ଵା ଜ୍ଞାନଦୃଷ୍ଟିପ୍ରଦୋ ଭଵ
ହେ କେଶବ, ଅଜ୍ଞାନର ଅନ୍ଧକାର ନାଶ କରୁଥିବା, ଏହି ବ୍ରତ ଦ୍ୱାରା ଦୟାଳୁ ହୋଇ ଜ୍ଞାନର ଦୃଷ୍ଟି ଦିଅ।
ତତୋ ଜାଗରଣଂ ରାତ୍ରୌ ଗୀତପୁସ୍ତକଵାଚନମ୍ । ନାଦ ନୃତ୍ଯକଲାଭିଜ୍ଞୈଃ ପୁଣ୍ଯାଖ୍ଯାନୈଃ ସୁଭୋଭନୈଃ
ତାପରେ ରାତିରେ ଜାଗି ରହିବା, ଗୀତାବଳୀ ପଢ଼ିବା, ସଙ୍ଗୀତ, ନୃତ୍ୟ ଓ ଶିଳ୍ପରେ ପାରଙ୍ଗତ ଲୋକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶୁଭ କଥା ଶୁଣିବା ଉଚିତ।