ମଯା ପ୍ରମାଦାତୁରତାଦି ଦୋଷତଃ ସଂଧ୍ଯା ଵିଧିର୍ନୋ ସମୁପାସିତୋଽଭୂତ୍। । ଚେଦତ୍ର ସଂଧ୍ଯାଂ ଚରତେ ପ୍ରସାଦତଃ ସଂଧ୍ଯାସ୍ତୁ ପୂର୍ଣା ଽଖିଲଜନ୍ମନୋଽପି ମେ
ମୋର ଅସାବଧାନତା କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ଦୋଷରେ, ସନ୍ଧ୍ୟା ବିଧି ଠିକ ଭାବେ କରିପାରିନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ଏଠି ଯଦି ଭକ୍ତି ସହିତ ସନ୍ଧ୍ୟା କରାଯାଏ, ତେବେ ସନ୍ଧ୍ୟା ସମସ୍ତ ଜନ୍ମ ପାଇଁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯାଏ, ମୋ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ।
ଅନ୍ଯତ୍ରାପି ପ୍ରଗର୍ଜନ୍ମହିମନି ତପସି ପ୍ରେମଭିର୍ଵିପ୍ରକୃଷ୍ଟୈର୍ଧ୍ଯାତଃ ଶ୍ରୀମତ୍ପାଂଶୁଂ ତ୍ରିଵେଣୀପରିଵୃଢମ୍ ଅତୁଲଂ ତୀର୍ଥରାଜଂ ପ୍ରଯାଗଂ ଗୋଲଂକାରପ୍ରକାଶଂ ସ୍ଵଯମମରଵରଂ ଚେତନଂ ତଂ ନମାମି
ଅନ୍ୟଠାରେ ମଧ୍ୟ ଦୀର୍ଘ ତପସ୍ୟା ଓ ଭକ୍ତି ସହିତ, ତ୍ରିବେଣୀର ପବିତ୍ର ଧୂଳିକୁ ଦୂରରୁ ଧ୍ୟାନ କରାଯାଏ। ମୁଁ ଏହି ତୁଳନାହୀନ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥର ରାଜା ପ୍ରୟାଗକୁ, ଗୋଳାକାର ଚମକରେ ଶୋଭିତ, ଚେତନା ଓ ଦିବ୍ୟତାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ନମସ୍କାର କରେ।
ଅସ୍ମାଭିଃ ସୁତପୋନ୍ଵତପ୍ତ କିମହୋ ଏଜ୍ଯଂତ କିଂଵାଧ୍ଵରାଃ। ପାତ୍ରେ ଦାନମଦାଯି କିଂ ବହୁଵିଧଂ କିଂ ଵା ସୁରାଶ୍ଚାର୍ଚିତାଃ । କିଂ ସତ୍ତୀର୍ଥମସେଵି କିଂ ଦ୍ଵିଜକୁଲଂ ପୂଜାଦିଭିଃ ସତ୍କୃତଂ ଯେନ ପ୍ରାପି ସଦା। ଶିଵସ୍ଯ ଶିଵଦା ସା ରାଜଧାନୀ ସ୍ଵଯମ୍
ଆମେ କେଉଁ ତପସ୍ୟା କରିଛୁ, କେଉଁ ଯଜ୍ଞ କରିଛୁ, କେଉଁ ପାତ୍ରକୁ ଦାନ ଦେଇଛୁ, କେଉଁ ଅନେକ ପୂଜା କରିଛୁ, କେଉଁ ଦେବତାଙ୍କୁ ଅର୍ଚ୍ଚନା କରିଛୁ, କେଉଁ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ସେବନ କରିଛୁ, କେଉଁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପରିବାରକୁ ପୂଜା କରି ଆଦର କରିଛୁ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଶିବଙ୍କର ଶିବଦାୟିନୀ ରାଜଧାନୀ ସଦା ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥାଏ?
ଭାଗ୍ଯୈର୍ମେଽଧିଗତା ହ୍ଯନେକଜନୁଷାଂ ସର୍ଵାଘଵିଧ୍ଵଂସିନୀ। ସର୍ଵାଶ୍ଚର୍ଯମଯୀ ଶିଵପୁରୀ ସଂସାରସିଂଧୋସ୍ତରୀ । ଲବ୍ଧଂ ସଜ୍ଜନୁଷଃ ଫଲଂ କୁଲମଲଂ ଚକ୍ରେ ପଵିତ୍ରୀକୃତଃ। ସ୍ଵାତ୍ମା ଚାପ୍ଯଖିଲଂ କୃତଂ କିମପରଂ ସର୍ଵୋପରିଷ୍ଟାତ୍ସ୍ଥିତମ୍
ଭାଗ୍ୟରେ, ମୁଁ ଅନେକ ଜନ୍ମର ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର କରିଥିବା, ଅଦ୍ଭୁତ ଶିବପୁରୀକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଛି, ଏହା ସଂସାର ସମୁଦ୍ରର ଜାହାଜ। ସଜ୍ଜନଙ୍କର ଫଳ ମିଳିଛି, ପରିବାର ପବିତ୍ର ହୋଇଛି, ଆତ୍ମା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଛି। ଏହା ଉପରେ ଆଉ କିଛି ଅଛି କି?
ଜୀଵନ୍ନରଃ ପଶ୍ଯତି ଭଦ୍ର ଲକ୍ଷମେଵଂ ଵଦଂତୀତି ମୃଷା ନ ଯସ୍ମାତ୍ । ତସ୍ମାନ୍ମଯା ଵୈ ଵପୁଷେ ଦୃଶେ ନ ପ୍ରାପ୍ତାପି କାଶୀ କ୍ଷଣଭଂଗୁରେଣ
ଜୀବନ୍ତ ମନୁଷ୍ୟ ଏହି ଶତ ହଜାର ଭଲ କଥା ଦେଖିଥାଏ, ଏହା ମିଥ୍ୟା ନୁହେଁ। ତେଣୁ, ମୋର ଦେହ ଓ ଦୃଷ୍ଟି ପାଇଁ, କାଶୀରେ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ମଧ୍ୟ ଲାଭ ହୋଇନାହିଁ।
କାଶ୍ଯାଂ ଵିଧାତୁମମରୈରପି ଦିଵ୍ଯଭୂମୌ ସତ୍ତୀର୍ଥ ଲିଂଗଗଣନାର୍ଚନତା ନ ଶକ୍ଯା । ଯାନୀହ ଗୁପ୍ତ ଵିଵୃତାନି ପୁରାତନାନି ସିଦ୍ଧାନି ଯୋଜିତକରଃ ପ୍ରଣମାମି ତେଭ୍ଯଃ
ଦିବ୍ୟ କାଶୀରେ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ପବିତ୍ର ଲିଙ୍ଗଗୁଡିକୁ ଗଣନା କରିପାରିନାହାନ୍ତି। ଏଠି ପ୍ରାଚୀନ, ଗୁପ୍ତ ଓ ପ୍ରକାଶିତ, ସିଦ୍ଧ ତୀର୍ଥଗୁଡିକୁ ମୁଁ ହାତ ଜୋଡି ନମସ୍କାର କରେ।
କିଂ ଭୀତ୍ଯା ଦୁରିତଵ୍ରଜାତ୍କିମୁ ମୁଦା ପୁଣ୍ଯୈରଗଣ୍ଯୈଃ କୃତୈଃ। କିଂ ଵିଦ୍ଯାଭ୍ଯସନାନ୍ମଦେନ ଜଡତାଦୋଷାଦ୍ଵିଷାଦେନ କିମ୍ । କିଂ ଗର୍ଵେଣ ଧନୋଦଯାଦଧନତାତାପେନ କିଂ ଭୋଜନାଃ । ସ୍ନାତ୍ଵା ଶ୍ରୀମଣିକର୍ଣିକାପଯସି ଚେଦ୍ଵିଶ୍ଵେଶ୍ଵରୋ ଦୃଶ୍ଯତେ
ପାପର ଭୟ କି ଲାଭ, ଅଗଣିତ ପୁଣ୍ୟର ଆନନ୍ଦ କି ଲାଭ, ପଢ଼ିବାର ଗର୍ବ କି ଲାଭ, ଅବୁଦ୍ଧିର ଦୁଃଖ କି ଲାଭ, ଧନର ଗର୍ବ କି ଲାଭ, ଦାରିଦ୍ର୍ୟର ଦୁଃଖ କି ଲାଭ, ଖାଦ୍ୟ କି ଲାଭ; ଯଦି ଶ୍ରୀ ମଣିକର୍ଣିକା ଜଳରେ ସ୍ନାନ କରି ପରେ, ବିଶ୍ୱେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଦେଖିପାରିବା।
ଅଲ୍ପସ୍ଫୀତି ନିରାମଯାପି ତନୁତା ପ୍ରଵ୍ଯକ୍ତଶକ୍ଯାତ୍ମତା ପ୍ରୋତ୍ସାହାଢ୍ଯ ବଲେନ କେଵଲମନୋରାଗଦ୍ଵିତୀଯେନ ଯତ୍ । ଅପ୍ରାପ୍ଯାପି ମନୋରଥୈରଵିଷଯାସ୍ଵପ୍ନପ୍ରଵୃତ୍ତେରପି ପ୍ରାପ୍ତା ସା। ପି ଗଦାଧରସ୍ଯ ନଗରୀ ସଦ୍ଯୋପଵର୍ଗପ୍ରଦା
ଅଳ୍ପ, ସ୍ୱସ୍ଥ, କିମ୍ବା ଦୁର୍ବଳ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ପ୍ରକାଶିତ ଶକ୍ତି, ଉତ୍ସାହ ଓ ଶକ୍ତି ସହିତ, କିମ୍ବା କେବଳ ଆକାଂକ୍ଷାରେ; ଇଚ୍ଛା କିମ୍ବା ସ୍ୱପ୍ନରେ ଲାଭ ନହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଗଦାଧରଙ୍କର ନଗରୀ ସତ୍ୟ ମୁକ୍ତି ଦେଇଥାଏ।
ମନ୍ଯେନାତ୍ମକୃତିର୍ନପୂର୍ଵପୁରୁଷପ୍ରାପ୍ତେର୍ବଲଂ ଚାତ୍ର ଯନ୍ନାପୀଦଂ ସ୍ଵଜନ। ପ୍ରମାଣମଚଲଂ କିଂସ୍ଵାପତାପାଦିକମ୍। ଯାଦୁଷ୍ପ୍ରାପ ଗଯାପ୍ରଯାଗଯମୁନା କାଶୀସୁପର୍ଵାଗମାତ୍ପ୍ରାପ୍ତିସ୍ତତ୍ର। ମହାଫଲୋ ଵିଜଯତେ ଶ୍ରୀଶାରଦାନୁଗ୍ରହଃ
ଯଃ ଶ୍ରାଦ୍ଧସମଯେ ଦୂରାତ୍ସ୍ମୃତୋଽପି ପିତୃମୁକ୍ତିଦଃ । ତଂ ଗଯାଯାଂ ସ୍ଥିତଂ ସାକ୍ଷାନ୍ନମାମି ଶ୍ରୀଗଦାଧରମ୍
ଯିଏ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ସମୟରେ ଦୂରରୁ ମଧ୍ୟ ସ୍ମରଣ କଲେ ପିତୃମାନେ ମୁକ୍ତି ପାଆନ୍ତି, ସେଠି ଗୟାରେ ଉପସ୍ଥିତ ଶ୍ରୀଗଦାଧରଙ୍କୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ।
ପଂଥାନଂ ସମତୀତ୍ଯ ଦୁସ୍ତରମିମଂ ଦୂରାଦଵୀଯସ୍ତରଂ କ୍ଷୁଦ୍ର ଵ୍ଯାଘ୍ରତରକ୍ଷୁକଂଟକଫଣିପ୍ରତ୍ଯାର୍ଥିଭିଃ ସଂକୁଲମ୍ । ଆଗତ୍ଯ ପ୍ରଥମଵ୍ଯଯଂ କୃପଣଵାଗ୍ଯାଚେଜ୍ଜନଃ । କର୍ପରୀଶ୍ରୀମଦ୍ଵାରିଗଦାଧର ପ୍ରତିଦିନଂ ତ୍ଵାଂ ଦ୍ରଷ୍ଟୁମୁତ୍କଂଠତେ
ଏହି ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠିନ ଓ ଦୂର ରାସ୍ତା, ଯେଉଁଠାରେ ବାଘ, ଚୋର, କାଁଟା, ସାପ ଆଦି ଭୟ ରହିଛି, ସେଠାକୁ ଟପି ଆସି, ଆଦି ଖର୍ଚ୍ଚ କରି, ଜଣେ ଲୋକ ଦୁଃଖର ସହିତ ଅନୁରୋଧ କରେ— କର୍ପରା ନାଥ, ଶ୍ରୀମତ୍ ଗଦାଧର, ପ୍ରତିଦିନ ତୁମକୁ ଦେଖିବାକୁ ମୋର ମନ ଆତୁର ହୁଏ।
ସର୍ଵାତ୍ମନ୍ନିଜଦର୍ଶନେନ ଚ ଗଯାଶ୍ରାଦ୍ଧେନ ଵୈ ଦେଵତାଃ ପ୍ରୀଣନ୍ଵିଶ୍ଵମନୀହଵତ୍କଥମିହୌଦାସୀନ୍ଯମାଲଂବସେ । କିଂ ତେ ସର୍ଵଦନିର୍ଦଯତ୍ଵମଧୁନା କିଂ ଵା ପ୍ରଭୁତ୍ଵଂ କଲେଃ କିଂ ଵା ସତ୍ଵନିରୀକ୍ଷଣଂ ନୃଷୁ ଚିରଂ କିଂ ଵାସ୍ଯ ସେଵାରୁଚିଃ
ହେ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ, ତୁମ ଦର୍ଶନ ଓ ଗୟାରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବାରେ ଦେବତାମାନେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି, ସମସ୍ତ ଜଗତ ଖୁସି ହୁଏ— ତେବେ ଏଠି ତୁମେ କିଏଁ ଉଦାସୀନତା ଦେଖାଉଛ? ଏହା କି ତୁମର କଠୋରତା, କିମ୍ବା କଳିଯୁଗର ପ୍ରଭାବ, କିମ୍ବା ଲୋକମାନେ ନୀତିରେ ଅନାସକ୍ତ, କିମ୍ବା ତୁମେ ସେବାରେ ଆନନ୍ଦ ନାହିଁ ପାଉଛ?
ଗଦାଧର ମଯା ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ସଂଚୀର୍ଣଂ ତ୍ଵତ୍ପ୍ରସାଦତଃ । ଅନୁଜାନୀହି ମାଂ ଦେଵ ଗମନାଯ ଗୃହଂ ପ୍ରତି
ହେ ଗଦାଧର, ତୁମ ଦୟାରେ ମୁଁ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିଛି; ଦୟାକରି ମୋତେ ଘରକୁ ଫେରିବାକୁ ଅନୁମତି ଦିଅ।
ଚତୁର୍ଣାଂ ଦେଵତାନାଂ ଚ ସ୍ତୋତ୍ରଂ ସ୍ଵର୍ଗାର୍ଥଦାଯକମ୍ । ଶ୍ରାଦ୍ଧକାଲେ ପଠେନ୍ନିତ୍ଯଂ ସ୍ନାନକାଲେ ତୁ ଯଃ ପଠେତ୍
ଏହି ଚାରି ଦେବତାଙ୍କର ସ୍ତୋତ୍ର, ଯାହା ସ୍ୱର୍ଗର ଫଳ ଦେଇଥାଏ— ଯେଉଁଠି ଲୋକ ଦିନେ ଦିନେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ବେଳେ କିମ୍ବା ସ୍ନାନ ସମୟରେ ପଢ଼ନ୍ତି,
ସର୍ଵତୀର୍ଥସମଂ ସ୍ନାନଂ ଶ୍ରଵଣାତ୍ପଠନାଜ୍ଜପାତ୍ । ପ୍ରଯାଗସ୍ଯ ଚ ଗଂଗାଯା ଯମୁନାଯାଃ ସ୍ତୁତେର୍ଦ୍ଵିଜ । ଶ୍ରଵଣେନ ଵିନଶ୍ଯଂତି ଦୋଷାଶ୍ଚୈଵ ତୁ କର୍ମଜାଃ
ପ୍ରୟାଗ, ଗଙ୍ଗା ଓ ଯମୁନାଙ୍କର ସ୍ତୁତି ଶୁଣିବା, ପଢ଼ିବା କିମ୍ବା ଜପ କରିବା ଦ୍ୱାରା ସ୍ନାନ ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ସ୍ନାନ ସମାନ ହୁଏ, ହେ ଦ୍ୱିଜ; ଏହା ଶୁଣିଲେ କର୍ମର ଦୋଷ ନଶ୍ଟ ହୁଏ।
ମହାଦେଵଉଵାଚ- ଶୃଣୁ ନାରଦ ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ତୁଲସୀଭଵମ୍ । ଯଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ମୁଚ୍ଯତେ ପାପାଦାଜନ୍ମମରଣାଂତିକାତ୍
ମହାଦେବ କହିଲେ— ନାରଦ, ଶୁଣ, ମୁଁ ତୁଳସୀ ଉତ୍ପତ୍ତିର ମହିମା କହିବି; ଏହା ଶୁଣିଲେ ଜନ୍ମରୁ ମୃତ୍ୟୁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମସ୍ତ ପାପ ମୁକ୍ତି ମିଳେ।
ପତ୍ରଂ ପୁଷ୍ପଂ ଫଲଂ ମୂଲଂ ଶାଖା ତ୍ଵକ୍ସ୍କଂଧସଂଜ୍ଞିତମ୍ । ତୁଲସୀ ସଂଭଵଂ ସର୍ଵଂ ପାଵନଂ ମୃତ୍ତିକାଦିକମ୍
ତୁଳସୀର ପତ୍ର, ଫୁଲ, ଫଳ, ମୂଳ, ଡାଳି, ଛାଲ, ତଣ୍ଡ— ତୁଳସୀରୁ ଯାହା କିଛି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ମାଟି ସହିତ, ସବୁ ପବିତ୍ର।
ଶରୀରଂ ଦହ୍ଯତେ ଯେଷାଂ ତୁଲସୀକାଷ୍ଠଵହ୍ନିନା । ଦତ୍ଵା ଚ ତୁଲସୀକାଷ୍ଠଂ ସର୍ଵାଂଗେଷୁ ମୃତସ୍ଯ ଵୈ
ଯେଉଁମାନେ ତୁଳସୀ କାଠର ଅଗ୍ନିରେ ଦାହ କରାଯାନ୍ତି, ମୃତ ଦେହର ସମସ୍ତ ଅଂଗରେ ତୁଳସୀ କାଠ ରଖାଯାଏ,
ପଶ୍ଚାଦ୍ଯଃ କୁରୁତେ ଦାହଂ ସୋଽପି ପାପାତ୍ପ୍ରମୁଚ୍ଯତେ । ମରଣେ ଯସ୍ଯ ସଂପ୍ରାପ୍ତଂ କୀର୍ତନଂ ସ୍ମରଣଂ ହରେଃ
ପରେ ଯିଏ ଦାହ କରେ, ସେଉଁଠି ମଧ୍ୟ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଏ; ମୃତ୍ୟୁବେଳେ ଯଦି ହରିଙ୍କର ନାମ କିମ୍ବା ସ୍ମରଣ ରହିଥାଏ,
ତୁଲସୀଦାରୁଣା ଦାହୋ ନ ତସ୍ଯ ପୁନରାଵୃତିଃ । ଯଦ୍ଯେକଂ ତୁଲସୀକାଷ୍ଠଂ ମଧ୍ଯେ କାଷ୍ଠଶତସ୍ଯ ହି
ତୁଳସୀ କାଠରେ ଦାହ କଲେ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ନାହିଁ; ଶତ କାଠ ମଧ୍ୟରେ ଯଦି କେବଳ ଏକ ତୁଳସୀ କାଠ ରହିଥାଏ,
ଦାହକାଲେ ଭଵେନ୍ମୁକ୍ତିଃ କୋଟିପାପାଯୁତସ୍ଯ ଚ । ଗଂଗାଂଭସାଭିଷେକେଣ ଯାଂତି ପୁଣ୍ଯାନି ପୁଣ୍ଯତାମ୍
ଦାହ ସମୟରେ କୋଟି କୋଟି ପାପ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ମୁକ୍ତି ମିଳେ; ଗଙ୍ଗା ଜଳରେ ସ୍ନାନ କଲେ ପୁଣ୍ୟ ଅତ୍ୟଧିକ ହୁଏ।
ତୁଲସୀକାଷ୍ଠମିଶ୍ରାଣି ଯାଂତି ଦାରୂଣି ପୁଣ୍ଯତାମ୍ । ତୁଲସୀକାଷ୍ଠସଂମିଶ୍ରା ଯାଵତ୍ପ୍ରଜ୍ଵଲତେ ଚିତା
ତୁଳସୀ କାଠ ମିଶା ଦାରୁ ଅତି ପବିତ୍ର ହୁଏ; ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚିତାରେ ତୁଳସୀ କାଠ ଜଳୁଛି,
ଦହ୍ଯଂତି ତସ୍ଯ ପାପାନି କଲ୍ପକୋଟିକୃତାନି ଵୈ । ଦହ୍ଯମାନଂ ନରଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତୁଲସୀକାଷ୍ଠଵହ୍ନିନା
ସେଉଁଠି କୋଟି କୋଟି କଳ୍ପର ପାପ ଦାହ ହୁଏ; ତୁଳସୀ କାଠର ଅଗ୍ନିରେ ଜଣେ ମଣିଷ ଦାହ ହେଉଛି ଦେଖି,
ନଯଂତି ତଂ ଵିଷ୍ଣୁଦୂତା ନ ଚ ଵୈ ଯମକିଂକରାଃ । ଜନ୍ମକୋଟିସହସ୍ରୈସ୍ତୁ ମୁକ୍ତୋ ଯାତି ଜନାର୍ଦନମ୍
ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦୂତମାନେ ତାକୁ ନେଇଯାନ୍ତି, ଯମର ସେବକମାନେ ନେଇଯାନ୍ତିନାହିଁ; ହଜାର ହଜାର କୋଟି ଜନ୍ମରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳି ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ପାଏ।
ଦହ୍ଯଂତେ ଯେ ନରା ଲୋକେ ତୁଲସୀକାଷ୍ଠଵହ୍ନିନା । ତାନ୍ଵିମାନସ୍ଥିତାନ୍ଦେଵାଃ କ୍ଷିପଂତି କୁସୁମାଂଜଲିମ୍
ଏହି ଲୋକରେ ଯେଉଁମାନେ ତୁଳସୀ କାଠର ଅଗ୍ନିରେ ଦାହ ହୁଅନ୍ତି, ଦେବତାମାନେ ନିଜ ଵିମାନରୁ ତାଙ୍କ ଉପରେ ଫୁଲ ଛଡ଼ନ୍ତି।
ନୃତ୍ଯଂତ୍ଯପ୍ସରସଃ ସର୍ଵା ଗୀତଂ ଗାଯଂତି ଗାଯକାଃ । ଜାଯଂତେ ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ତଂ ଵିଷ୍ଣୁଃ ସଂତୁଷ୍ଟଃ ଶଂଭୁନା ସହ
ସମସ୍ତ ଅପ୍ସରା ନୃତ୍ୟ କରନ୍ତି, ଗାୟକମାନେ ଗୀତ ଗାନ୍ତି; ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଶିବ ଦୁହେଁ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି।
ଗୃହୀତ୍ଵା ତଂ କରେ ଶୌରିର୍ଗୃହଂ ନୀତ୍ଵାସ୍ଯ ଚାଂଗତଃ । ମାର୍ଜଯେତ୍ସର୍ଵପାପାନି ପଶ୍ଯତାଂ ତ୍ରିଦିଵୌକସାମ୍
ଶୌରି ତାହାକୁ ହାତରେ ଧରି ଘରକୁ ନେଇଯାଉଛନ୍ତି ଏବଂ ତାଙ୍କ ଦେହକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରି, ସ୍ୱର୍ଗବାସୀମାନେ ଦେଖୁଥିବା ସାମ୍ନାରେ ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର କରିଦିଅନ୍ତି।
ମହୋତ୍ସଵଂ କାରଯିତ୍ଵା ଜଯଶବ୍ଦପୁରଃସରମ୍ । ଜ୍ଵଲତେ ଯତ୍ର ଚାଜ୍ଯେନ ତୁଲସୀକାଷ୍ଠପାଵକଃ
ବଡ଼ ଉତ୍ସବ ହେଉଛି, ଜୟଧ୍ୱନି ଉପରେ ଉପରେ ହେଉଛି, ଯେଉଁଠି ତୁଳସୀ କାଠର ଅଗ୍ନି ଘୃତରେ ଜ୍ୱଳିଉଛି।
ଅଗ୍ନ୍ଯଗାରେ ଶ୍ମଶାନେ ଵା ଦହ୍ଯତେ ପାତକଂ ନୃଣାମ୍ । ହୋମଂ କୁର୍ଵଂତି ଯେ ଵିପ୍ରାସ୍ତୁଲସୀକାଷ୍ଠଵହ୍ନିନା । ସିକ୍ତେ ସିକ୍ତେ ତିଲେ ଵାପି ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମଫଲଂ ଲଭେତ୍
ଅଗ୍ନିଶାଳା କିମ୍ବା ଶ୍ମଶାନରେ, ଯେଉଁଠି ତୁଳସୀ କାଠର ଅଗ୍ନିରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ହୋମ କରନ୍ତି, ସେଠାରେ ମଣିଷର ପାପ ଦହିଯାଏ। ତିଳ ଛିଟାଇ କିମ୍ବା ଛିଟାଇନଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେମାନେ ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ପାଆନ୍ତି।
ଯୋ ଦଦାତି ହରେର୍ଧୂପଂ ତୁଲସୀକାଷ୍ଠସଂଭଵମ୍ । ଶତକ୍ରତୁସମଂ ପୁଣ୍ଯଂ ଲଭତେ ଗୋଶତଂ ଫଲମ୍
ଯିଏ ତୁଳସୀ କାଠରୁ ତିଆରି ଧୂପ ହରିଙ୍କୁ ଦେଇଥାଏ, ସେ ଶତକ୍ରୁତୁ ଯଜ୍ଞ ସମାନ ପୁଣ୍ୟ ଏବଂ ଶତଗୋ ଦାନର ଫଳ ଲଭ କରେ।
ମୋ ମନରେ ଭାବୁଛି, ଏହି କାମ ପୂର୍ବପୁରୁଷମାନେ କେବେ କରିପାରିନଥିଲେ, ଏଠାରେ କିଛି ଶକ୍ତି ମଧ୍ୟ ନାହିଁ; ଏହା ମୋର ନିଜ ଲୋକମାନେ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଦୃଢ଼ ପ୍ରମାଣ ନୁହେଁ, ଦୁଃଖ ଆଦି ଦୁର୍ଦ୍ଦଶାରେ ଏହା ଅଚଳ ସାହାଯ୍ୟ ମିଳେନାହିଁ। ଗୟା, ପ୍ରୟାଗ, ଯମୁନା କିମ୍ବା କାଶୀ ପହଞ୍ଚିବା କେତେ କଷ୍ଟକର, ସେଠାରେ ବଡ଼ ପର୍ବ ଦେଖିବା ତ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ। ସେଠାରେ ଶ୍ରୀ ଶାରଦାଙ୍କ ଦୟାରେ ବଡ଼ ଫଳ ମିଳେ।