ମେଦିନୀ ମେଦସୈଵୈଷା ଖ୍ଯାତିଂ ପ୍ରାପ୍ତା ତୁ ପାର୍ଥିଵ । ଯତ୍ର ଦୈତ୍ଯଵରସ୍ଯାସ୍ଯ ଶୋଣିତଂ ଶୈଲତାଂ ଗତମ୍
ହେ ରାଜା, ସେଇ ମେଦରେ ପୃଥିବୀ ପୂରିଥିବାରୁ ଏହାକୁ 'ମେଦିନୀ' ବୋଲି ଖ୍ୟାତି ମିଳିଲା; ସେଠାରେ ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦାୟତ୍ୟଙ୍କ ରକ୍ତ ପାହାଡ଼ ହୋଇଗଲା।
କୈଲାସସ୍ଯୋତ୍ତରେ ଭାଗେ ତତ୍ରାଭୂଚ୍ଛୋଣିତଂ ପୁରମ୍ । ଅଥ ମାଂସଚଯାନ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସର୍ଵତୋ ଵ୍ଯାପ୍ଯ ତିଷ୍ଠତଃ
କୈଳାସ ପର୍ବତର ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ଥିଲା ଶୋଣିତପୁର; ସେଠାରେ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ମାଂସର ଢେର ଦେଖି ସେମାନେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଲେ।
ତଦା ସସ୍ମାର ଦେଵେଶଶ୍ଚତୁଃଷଷ୍ଟିଗଣଂ ରଣେ । ଵିଜ୍ଞାନସ୍ମରଣାଦ୍ଦେଵ୍ଯଃ ସଂପ୍ରାପ୍ତାଃ ଶଂକରାଂତିକମ୍
ତାପରେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ନାଥ ଯୁଦ୍ଧରେ ଚଉଷଠି ଦେବୀଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କଲେ; ତାଙ୍କର ଚିନ୍ତାରେ ସେମାନେ ଶିଵଙ୍କ ସମ୍ମୁଖକୁ ଆସିଗଲେ।
କୃତାଂଜଲିପୁଟାଃ ପ୍ରୋଚୁଃ ଶିଵ କିଂ କରଵାମହେ
ସେମାନେ ହାତ ଜୋଡି ନମ୍ରତାରେ କହିଲେ, 'ଶିଵ, ଆମେ କଣ କରିବା?'
ମହାଦେଵ ଉଵାଚ- ଯ ଏତେ ଦୈତ୍ଯମାଂସସ୍ଯ ରାଶଯୋ ଗିରିସନ୍ନିଭାଃ । ଭକ୍ଷଯଧ୍ଵଂ ଯୁତାଃ ଶୀଘ୍ରଂ ଦତ୍ତାନୁଜ୍ଞା ମଯା ତୁ ଵଃ
ମହାଦେବ କହିଲେ: 'ଏହି ପାହାଡ଼ ପରି ଦାୟତ୍ୟମାଂସର ଢେର ଗୁଡ଼ିକୁ ତୁମେ ସମସ୍ତେ ଦ୍ରୁତ ଭୋଜନ କର; ମୁଁ ତୁମକୁ ଅନୁମତି ଦେଉଛି।'
ବ୍ରାହ୍ମୀ ମାହେଶ୍ଵରୀ ଚୈଵ କୌମାରୀ ଵୈଷ୍ଣଵୀ ତଥା । ଵାରାହୀ ଚୈଵ ମାହେଂଦ୍ରୀ ସର୍ଵାଃ ସ୍ଵଗଣଶୋଭିତାଃ
ବ୍ରାହ୍ମୀ, ମାହେଶ୍ୱରୀ, କୌମାରୀ, ବୈଷ୍ଣବୀ, ବାରାହୀ ଓ ମାହେନ୍ଦ୍ରୀ, ସମସ୍ତେ ନିଜ ଗଣସହିତ ଶୋଭିତ।
ଏଵଂ ଶଂକରନିର୍ଦିଷ୍ଟା ଦେଵ୍ଯସ୍ତା ମାଂସସଂଚଯାନ୍ । କ୍ରୂରେଣ ଚକ୍ଷୁଷାଲୋକ୍ଯ ନିନ୍ଯୁଶ୍ଚାଦର୍ଶନଂ କ୍ଷଣାତ୍
ଏଭଳି ଶଂକରଙ୍କ ଆଦେଶ ପାଇ ସେ ଦେବୀମାନେ କ୍ରୂର ଦୃଷ୍ଟିରେ ମାଂସ ଢେର ଦେଖି, କ୍ଷଣମାତ୍ରରେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଅଦୃଶ୍ୟ କରିଦେଲେ।
ଅଥ ଜାଲଂଧରଵପୁଃ କ୍ଷୀଣଂ କ୍ରାଂତଂ ତୁ ଶକ୍ତିଭିଃ । ତାଭିର୍ଗ୍ରସ୍ତେ ଶରୀରେ ତୁ ତସ୍ଯ ଦେହାଦ୍ଵିନିଃସୃତା
ତାପରେ ଜାଲନ୍ଧରଙ୍କ ଦେହ ତାଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ଦୁର୍ବଳ ଓ ଅଧିନ ହୋଇଗଲା; ସେମାନେ ତାଙ୍କ ଶରୀରକୁ ଭକ୍ଷଣ କଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କ ଦେହରୁ ବାହାରିଲା—
ପ୍ରଭାସା ଶଂକରଂ ପ୍ରାପ୍ତା ଜଗାମାଦର୍ଶନଂ କ୍ଷଣାତ୍ । ତତ୍ତେଜଃ ସୂର୍ଯସଂକାଶଂ ଲଯଂ ପ୍ରାପ୍ତଂ ମହେଶ୍ଵରେ
ଏକ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ପ୍ରଭା ଶଂକରଙ୍କୁ ପହଞ୍ଚି କ୍ଷଣମାତ୍ରରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲା; ସେ ତେଜ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମାନ ଥିଲା ଓ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ଭିତରେ ଲୟ ହେଲା।
ଏଵଂ ସ ଵିଲଯଂ ପ୍ରାପ୍ତଃ ତ୍ରିଦିଶାରିସ୍ତ୍ରିଲୋଚନାତ୍ । ଵୃଣୁଧ୍ଵଂ ଚ ଵରଂ ସର୍ଵାଃ ପ୍ରୀତଃ ପ୍ରାହ ମହେଶ୍ଵରଃ
ଏଭଳି ତିନି ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ଦେବତାଙ୍କ ଶତ୍ରୁ ତାଙ୍କୁ ନଶ୍ୱର କଲେ; ତାପରେ ମହେଶ୍ୱର ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ ସମସ୍ତଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ତୁମେ ଆପଣା ଇଚ୍ଛା ମାଗ।'
ତଦା ତାଃ ସର୍ଵଯୋଗିନ୍ଯଃ ପପ୍ରଚ୍ଛୁର୍ଜଗଦୀଶ୍ଵରମ୍ । ମର୍ତ୍ଯଲୋକେଷୁ ଯେ ଲୋକା ଭୋଗମୋକ୍ଷଵରେପ୍ସଵଃ
ତାପରେ ସମସ୍ତ ଯୋଗିନୀମାନେ ଜଗତ୍ନାଥଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ: 'ମାନବ ଲୋକରେ ଯେଉଁମାନେ ଭୋଗ କିମ୍ବା ମୋକ୍ଷ ଆଶା କରନ୍ତି—'
ପୂଜଯିଷ୍ଯଂତି ତେ ନିତ୍ଯଂ ସ୍ଵଗୃହେ ଯୋଗିନୀଗଣମ୍ । ତତ୍ତେଷାଂ ଵାଂଛିତଂ ସର୍ଵଂ ସିଧ୍ଯତାଂ ତ୍ଵତ୍ପ୍ରସାଦତଃ
'ସେମାନେ ନିତ୍ୟ ନିଜ ଘରେ ଯୋଗିନୀମାନଙ୍କ ଗଣକୁ ପୂଜିବେ; ଆପଣଙ୍କ କୃପାରେ ସେମାନଙ୍କ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହେଉ।'
ମହାଦେଵ ଉଵାଚ- ଯଃ କଶ୍ଚିତ୍ପୂଜଯେନ୍ନିତ୍ଯଂ ଭକ୍ତିଭାଵସମନ୍ଵିତଃ । ଯୁଷ୍ମଦ୍ଗଣଂ ଚ ତସ୍ଯାହଂ ଵରଦୋଽସ୍ମି ଧରାତଲେ
ମହାଦେବ କହିଲେ: 'ଯେଉଁଠି ଯେଉଁ ଲୋକ ଭକ୍ତିଭାବରେ ନିତ୍ୟ ତୁମ ଗଣକୁ ପୂଜିବେ, ସେଉଁଠି ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଭୂମିରେ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇଥାଏ।'
ମଦ୍ଭକ୍ତଃ କେଶଵସ୍ଯାପି ଦ୍ଵେଷ୍ଟି ଯୋ ଯୋଗିନୀଗଣମ୍ । ଭୈରଵୋଽହଂ ତଦା ତସ୍ଯ ହରିଷ୍ଯେ ସୁକୃତଂ କୃତମ୍
'ମୋର ଭକ୍ତ କିମ୍ବା କେଶବଙ୍କ ଭକ୍ତ ଯଦି ଯୋଗିନୀମାନଙ୍କ ଗଣକୁ ଦ୍ୱେଷ କରେ, ତେବେ ମୁଁ ଭୈରବ ହୋଇ ସେଠାରେ ତାଙ୍କ ସମସ୍ତ ପୁଣ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ନଷ୍ଟ କରିଦେବି।'
ଇତି ଦତ୍ତଵରା ହୃଷ୍ଟା ଯୋଗିନ୍ଯୋ ଵିଭୁନା ମୃଧେ । ଅତ୍ରାଂତରେ ଭଵାନୀଂ ତାଂ ସସ୍ମାର ଵୃଷଭଂ ହରଃ
ଏଭଳି ଭଗବାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆଶୀର୍ବାଦ ପାଇ ସମସ୍ତ ଯୋଗିନୀ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ; ଏହି ମଧ୍ୟରେ ହରା ଭବାନୀ ଓ ବୃଷଭଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କଲେ।
ସ୍ମୃତମାତ୍ରା ପାର୍ଵତୀ ସା ଵୃଷଭଶ୍ଚାଗମତ୍କ୍ଷଣାତ୍ । ସଖୀଗଣସମାଯୁକ୍ତା ସଂପ୍ରାପ୍ତା ହରଵଲ୍ଲଭା
ସ୍ମରଣ ହେବା ସହିତ, ପାର୍ବତୀ ଓ ବୃଷଭ କ୍ଷଣମାତ୍ରରେ ଆସିଗଲେ; ସଖୀମାନଙ୍କ ଗଣ ସହିତ ହରଙ୍କ ପ୍ରିୟା ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ।
ସଂତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଭ୍ରାମରୀଂ ମୂର୍ତିଂ ହରସ୍ଯାର୍ଦ୍ଧଂ ସମାରୁହତ୍ । ଗିରିଜାସହିତୋ ରାଜନ୍ମହେଶୋ ମୁମୁଦେ ତତଃ
ଭୈରବୀ ରୂପକୁ ଛାଡି, ହରା ଗିରିଜାଙ୍କ ସହ ତାଙ୍କ ଅର୍ଧାଙ୍ଗୀନୀ ଭାଗକୁ ଉଠିଗଲେ, ଏହା ପରେ ମହେଶ୍ୱର ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ।
ଯୋଗିନୀଂ ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚେଦଂ ପିବଧ୍ଵଂ ରୁଧିରଂ ନୃପ । ଜାଲଂଧରକବଂଧସ୍ଥଂ ତାଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଜହୃଷୁର୍ଭୃଶମ୍
ସେ ଯୋଗିନୀମାନେଠାରେ କହିଲେ, 'ଜାଲନ୍ଧରଙ୍କ ଦେହରେ ଯେଉଁ ରକ୍ତ ଅଛି, ତାହା ପିଉ।' ଏହି କଥା ଶୁଣି, ସେମାନେ ବହୁତ ଖୁସି ହେଲେ।
ମାଂସମେଦୋହ୍ଯସୃକ୍ପୀତ୍ଵା ଯୋଗିନ୍ଯୋ ନନୃତୁର୍ମୁଦା । ତତୋ ହରଃ ପ୍ରସନ୍ନୋଽଭୂତ୍ତାସାଂ କ୍ରୀଡନଵୀକ୍ଷଣାତ୍
ମାଂସ, ଚର୍ବି ଓ ରକ୍ତ ପିଇ ସେ ଯୋଗିନୀମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ନୃତ୍ୟ କଲେ; ତାଙ୍କର ଏହି ଖେଳ ଦେଖି ହରା ଖୁସି ହେଲେ।
ସ୍ଵଯଂ ଚ ଭୈରଵଂ ରୂପଂ କୃତ୍ଵା ତନ୍ମଧ୍ଯଗଃ ପପୌ । ତୀକ୍ଷ୍ଣଦଂଷ୍ଟ୍ରା ମହାକାଯାସ୍ତଦାସନ୍ଯୋଗିନୀ ଗଣାଃ
ସେ ନିଜେ ଭୈରବ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରହି ରକ୍ତ ପିଲେ; ସେ ସମୟରେ ଯୋଗିନୀମାନେ ଭୟଙ୍କର ଦାନ୍ତ ଓ ବଡ଼ ଦେହ ଧାରଣ କରିଥିଲେ।
ଗ୍ରସଂତୋଽଦ୍ଯାପି ମାଂସାନି କାଲେ ଚାପି ପିବଂତ୍ଯସୃକ୍ । ତେନ ଜାଲଂଧରୋ ଦୈତ୍ଯୋ ନୋତ୍ତିଷ୍ଠତି ରଣେ ହତଃ
ଆଜି ମଧ୍ୟ ସେମାନେ ସମୟ ଅନୁଯାୟୀ ମାଂସ ଖାଉଛନ୍ତି ଓ ରକ୍ତ ପିଉଛନ୍ତି; ଏହିପରି ଭାବେ ଯୁଦ୍ଧରେ ମୃତ ଜାଲନ୍ଧର ଦାନବ ପୁନି ଉଠିପାରୁନାହିଁ।
ତତସ୍ତତ୍ର ସମାଜଗ୍ମୁର୍ବ୍ରହ୍ମାଦ୍ଯା ଦେଵତାଗଣାଃ । ଋଷଯୋ ମରୁତୋ ଦେଵା ସ୍ତୁଵଂତି ସ୍ମ ମହେଶ୍ଵରମ୍
ତାପରେ ସେଠାରେ ବ୍ରହ୍ମା ଆଦି ଦେବମାନେ, ଋଷି, ମାରୁତ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ ଓ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ।
ଦିଶଃ ପ୍ରସେଦୁଃ ସୁରଭିର୍ଵଵୌ ମରୁଦ୍ଦିଵଃ ପ୍ରପେତୁର୍ଭୁଵି ପୁଷ୍ପଵୃଷ୍ଟଯଃ । କୃତାଭିଷେକସ୍ଯ ଚ ତସ୍ଯ ନିଃସ୍ଵନାନ୍ସଂନାଦିତା ଦୁଂଦୁଭଯୋଽପି ଚକ୍ରିରେ
ଦିଗମାନେ ଶାନ୍ତ ହେଲା, ସୁଗନ୍ଧିତ ପବନ ବହିଲା, ଆକାଶରୁ ପୁଷ୍ପବୃଷ୍ଟି ପୃଥିବୀରେ ପଡ଼ିଲା; ଅଭିଷେକ ସମୟରେ ଢୋଳ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ ବାଜିଲା।
ଉପରି ପରିମଲାଂଧୈଃ ସୁସ୍ଵରଂ ସଂପତଦ୍ଭିର୍ମଧୁକରନିକୁରଂ ବୈରୁହ୍ଯମାଣାଭରେଣ । ଅଵିରଲମଧୁଧାରାସାରସଂସିକ୍ତଭୂମିଃ ସଦସି ସୁରଵିମୁକ୍ତା ପ୍ରାପତତ୍ପୁଷ୍ପଵୃଷ୍ଟିଃ
ଉପରେ ଦେବମାନେ ଛାଡ଼ିଥିବା ପୁଷ୍ପବୃଷ୍ଟି ସଭାରେ ପଡ଼ିଲା, ମଧୁମକ୍ଷିକାମାନେ ମିଠା ସ୍ୱରରେ ଗୁଞ୍ଜନ କରୁଥିଲେ, ଭୂମି ଅଧିକ ମଧୁଧାରାରେ ଭିଜିଯାଇଥିଲା।
ହତେ ତଦା ସିଂଧୁସୁତେ ହରେଣ ନାରାଚଘାତୈସ୍ତ୍ରିଜଗତ୍ତଦା ବଭୌ । ପ୍ରସୂନଵୃଷ୍ଟିର୍ନନୃତୁସ୍ତଦାଂଗନା ଜଗୁଶ୍ଚ ଯକ୍ଷାଃ ସୁରକିନ୍ନରାଦ୍ଯାଃ
ସମୁଦ୍ରପୁତ୍ରକୁ ହରି ତୀର ମାରି ମାରିଦେଲେ, ତିନି ଲୋକ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଲା; ପୁଷ୍ପବୃଷ୍ଟି ହେଲା, ମହିଳାମାନେ ନୃତ୍ୟ କଲେ, ଯକ୍ଷ, ଦେବ ଓ କିନ୍ନରମାନେ ଗୀତ ଗାଇଲେ।
ଶଂଭୁର୍ଵୈରିଜଯୋତ୍ଥିତେନ ଯଶସା ସ୍ଫାରାଂଗକୀର୍ତିର୍ଗିରିଂ । ସ୍ଵଂ ଭେଜେ ସୁରସିଦ୍ଧଚାରଣଗଣୈଃ ସଂସ୍ତୂଯମାନଃ ସଦା । ଗୌରୀ ଚାପି ଜଗାମ ଚାଶୁ ଗିରିତଃ ଶ୍ଵେତଃ । ସଖୀସଂଵୃତା ସଂଚକ୍ରୁସ୍ତ୍ଵଭିସେଵନଂ ସୁମନସାଂ ଵର୍ଷେଣ ଦେଵାଂଗନା
ଶମ୍ଭୁ ଶତ୍ରୁଜୟରେ ଲଭିଥିବା ମହାନ୍ କୀର୍ତ୍ତି ସହିତ ତାଙ୍କ ପାହାଡ଼କୁ ଫେରିଲେ, ସେଠାରେ ସଦା ଦେବ, ସିଦ୍ଧ, ଚାରଣମାନେ ସ୍ତୁତି କରୁଥିଲେ; ଗୌରୀ ମଧ୍ୟ ସଖୀମାନେ ଘେରି ଶୀଘ୍ର ଶ୍ୱେତ ପାହାଡ଼ରୁ ଚାଲିଗଲେ, ଦେବାଙ୍ଗନାମାନେ ପୁଷ୍ପବୃଷ୍ଟିରେ ସେବା କଲେ।
ଦେଵୋଽସୌ କରୁଣାମଯଃ ସୁରଗଣାନ୍ସ୍ଵେ ସ୍ଵେ ପଦେ ସ୍ଥାପଯନ୍। ପ୍ରାଦାଦନ୍ଯଦପି ସ୍ଵକଂ ଵସୁ ତତୋ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ପତିଂ ଶଂକରଃ । କିଂ ଵକ୍ତଵ୍ଯମତଃ ପରଂ ଯଦି ଭଵେଦୀଶାନୁକଂପା ପରା । କୋଽଯଂ ଵା ତ୍ରିଦିଵୋ ଧରାତଲମିଦଂ ସ୍ଯାଦାତ୍ମସାତ୍ସର୍ଵତଃ
ସେ କରୁଣାମୟ ଦେବତା ଦେବମାନେଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ନିଜ ନିଜ ସ୍ଥାନରେ ବସାଇଲେ, ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ଧନ ମଧ୍ୟ ଦେଲେ। ଏଠାରେ ଅଧିକ କଣ କହିବି? ଯଦି ଈଶ୍ୱରଙ୍କର ପରମ କୃପା ଥାଏ, ତେବେ ଏହି ସ୍ୱର୍ଗ କିମ୍ବା ପୃଥିବୀ କ'ଣ? ସବୁଠି ସବୁ କିଛି ନିଜର ହୋଇଯାଏ।
ଦେଵାଃ ସ୍ଵରାଜ୍ଯମାସାଦ୍ଯ ଯଥାପୂର୍ଵଂ ଚକାଶିରେ । ବୁଭୁଜୁର୍ଯଜ୍ଞଭାଗାଂସ୍ତେ ଲୋକପାଲତ୍ଵମାଶ୍ରିତାଃ
ଦେବମାନେ ପୁନି ସ୍ୱରାଜ୍ୟ ଲାଭ କରି, ପୂର୍ବବତ୍ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଲେ; ସେମାନେ ଯଜ୍ଞ ଭାଗ ଭୋଗ କଲେ ଓ ଲୋକପାଳ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କଲେ।
ନାରଦ ଉଵାଚ- ଇତି ଜାଲଂଧରସ୍ଯୋକ୍ତଂ ଯଥାଵଦନୁପୂର୍ଵଶଃ । ଚରିତଂ ଲୋକଵୀରସ୍ଯ ରାଜନ୍ନତ୍ଯଦ୍ଭୁତଂ ତଵ
ନାରଦ କହିଲେ— ରାଜନ୍, ଏଭଳି ଭାବରେ ତୁମକୁ ଲୋକବୀର ଜାଲନ୍ଧରଙ୍କର ଅତି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ କାହାଣୀ କ୍ରମକ୍ରମେ କୁହାଯାଇଛି।
ଵିଷ୍ଣୁସ୍ତ୍ଯଜତି ନାଦ୍ଯାପି କ୍ଷୀରାବ୍ଧିଂ ଯଦ୍ଵଶୋ ନୃପ । ସର୍ଵୋଽପି ଭୁଂକ୍ତେ ସ୍ଵଂ କର୍ମ କର୍ମ ତଦ୍ଵିଦ୍ଧ୍ଯସଂଶଯମ୍
ଏଯାଁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମଧ୍ୟ ବିଷ୍ଣୁ କ୍ଷୀରସାଗର ଛାଡ଼ନାହାନ୍ତି, ତାହାର ଶକ୍ତିରେ ଅଟୁଟ ଅଛନ୍ତି; ପ୍ରତ୍ୟେକେ ନିଜ କର୍ମର ଫଳ ଭୋଗ କରନ୍ତି— ଏହି କଥା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଜାଣ।