ସର୍ଵଂ ଚକ୍ରେ ନିଶୁଂଭସ୍ଯ ସ ରଥାଦ୍ଯସିନା ପୃଥକ୍ । ପୁନଃ ସ୍ଵରଥମାରୁହ୍ଯ ଦୈତ୍ଯଂ ବାଣୈରତାଡଯତ୍
ସେ ତଳୱାର ଦ୍ୱାରା ନିଶୁମ୍ଭଙ୍କର ସମସ୍ତ ଜିନିଷକୁ ରଥରୁ ଅଲଗା କଲେ। ପୁଣି ନିଜ ରଥକୁ ଚଢ଼ି, ଦାନବକୁ ବାଣରେ ଆଘାତ କଲେ।
ନିଶୁଂଭୋଽପ୍ଯତିରୋଷାଚ୍ଚ ତତ୍ପରାକ୍ରମଵିସ୍ମିତଃ । ଶକ୍ତ୍ଯା ମହାବଲସ୍ତସ୍ଯ ରଥଂ ସାଶ୍ଵଂ ନ୍ଯଷୂଦଯତ୍
ନିଶୁମ୍ଭ ତାହାର ପ୍ରଭାବ ଦେଖି ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୋଧିତ ଏବଂ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଚକିତ ହେଲେ। ସେ ଶକ୍ତିରେ ତାଙ୍କର ରଥ ଓ ଘୋଡ଼ାକୁ ଚୁର୍ଣ୍ଣ କଲେ।
କୋଲାହଲୋ ରଣେ ଧାଵନ୍ନିଶୁଂଭଂ ଵିରଥୋ ବଲୀ । ଗତଃ ସ ସରଥଂ ଚକ୍ରେ ଵିରଥଂ ଭୁଜବଂଧନାତ୍
କୋଳାହଳ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏବଂ ରଥହୀନ ହୋଇ ଯୁଦ୍ଧରେ ନିଶୁମ୍ଭଙ୍କୁ ଧାଇଁଗଲେ। ସେ ରଥ ପାଖକୁ ପହଞ୍ଚି, ନିଶୁମ୍ଭଙ୍କର ହାତ ବାନ୍ଧି ତାଙ୍କୁ ରଥହୀନ କଲେ।
କେତୁପୁଚ୍ଛଂ ଗୃହୀତ୍ଵା ଚ ଭ୍ରାମଯାମାସ ଚାଂବରେ । କାଲଶ୍ଚିକ୍ଷେପ ସୋଽପ୍ଯଦ୍ରିଂ ସ ଚିଚ୍ଛେଦ ଗିରିଂ ଜଵାତ୍
ଝଣ୍ଡାର ପୁଛ ଧରି ଆକାଶରେ ଘୁମାଇଲେ। କାଳ ଏକ ପାହାଡ଼ ଛାଡ଼ିଲେ, କିନ୍ତୁ ସେ ତାହାକୁ ତୁରନ୍ତ କାଟିଦେଲେ।
ତଂ ନଗଂ ଚୂର୍ଣିତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତାଡଯାମାସ ମୁଷ୍ଟିନା । କାଲଶ୍ଚୂର୍ଣିତସର୍ଵାଂଗଃ କେତୁନା ପ୍ରାଦ୍ରଵଦ୍ଭଯାତ୍
ପାହାଡ଼ ଚୁର୍ଣ୍ଣ ହେଉଥିବା ଦେଖି ସେ କାଳଙ୍କୁ ମୁଷ୍ଟିରେ ଆଘାତ କଲେ। ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦେହ ଭାଙ୍ଗିଯିବାରୁ କାଳ ଝଣ୍ଡାରୁ ଭୟରେ ପଳାଇଗଲେ।
ଶୈଲୋଦରସ୍ତଥା ସ୍କଂଦଂ ଜଘାନ ଗଦଯୋରସି । ଷଡାନନୋଽପି ତଂ ଶକ୍ତ୍ଯା ହତ୍ଵା ଭୂମାଵପାତଯତ୍
ଶୈଳୋଦର ଗଦାରେ ସ୍କନ୍ଦଙ୍କର ବକ୍ଷସ୍ଥଳରେ ଆଘାତ କଲେ। ଷଡ଼ାନନ ଶକ୍ତିରେ ତାଙ୍କୁ ହତ କରି ଭୂମିରେ ପକାଇଦେଲେ।
ଶକ୍ତିପ୍ରହାରେଣ ମୃତଂ ଦାନଵଂ ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ଷଣ୍ମୁଖଃ । ଜଗର୍ଜ ତତ୍ର ଵୈଚିତ୍ର୍ଯଂ ଯଥା କ୍ରୌଂଚେ ଵିଦାରିତେ
ଶକ୍ତିର ଆଘାତରେ ଦାନବ ମୃତ ହେବାକୁ ଦେଖି, ଷଣ୍ମୁଖ ସେଠାରେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଗର୍ଜନ କଲେ, ଯେପରି ଏକ କଉଁଚ ଆଘାତ ପାଇ ଚିରିଯାଏ।
ମାଲ୍ଯଵାନଥ ବାଣୌଘୈର୍ଜଂଭମଭ୍ଯର୍ଦଯଦ୍ରଣେ । ଜଂଭୋଽପି ସାଯକୈସ୍ତୀକ୍ଷ୍ଣୈର୍ଭିତ୍ତ୍ଵା ତଂ ମୂର୍ଚ୍ଛିତଂ ଜହୌ
ମାଲ୍ୟବାନ୍ ତାପରେ ବାଣର ଝଡ଼ରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଜମ୍ଭକୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ। ଜମ୍ଭ ମଧ୍ୟ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ତାଙ୍କୁ ଆଘାତ କରି, ଅଚେତନ କରି ଛାଡ଼ିଲେ।
ମହାପାର୍ଶ୍ଵୋ ରଥଂ ଧୃତ୍ଵା ବାଣୌଘୈର୍ଵାଜିଵର୍ଜିତମ୍ । ଲୀଲଯୈଵ ଚ ଖେ ନୀତ୍ଵା ଵ୍ଯଶ୍ଵଂ ଚଂଡମପାତଯତ୍
ମହାପାର୍ଶ୍ୱ ଏକ ରଥ ଧରି, ବାଣର ଝଡ଼ରେ ଘୋଡ଼ାକୁ ବିନାଶ କଲେ। ପରେ ସହଜରେ ଏହାକୁ ଆକାଶରେ ନେଇ, ଚଣ୍ଡକୁ ତାହାରୁ ଫିଙ୍ଗିଦେଲେ।
ଵ୍ଯଶ୍ଵଂ ରଥଂ ଵିଲୋକ୍ଯାଥ ତତଶ୍ଚଂଡୋଽଗ୍ରହୀଦ୍ଗଜମ୍ । ଆପତଂତଂ ମହାପାର୍ଶ୍ଵଂ ଚଂଡସ୍ତଂ ଗଦଯାହନତ୍
ଘୋଡ଼ା ବିନା ରଥ ଦେଖି, ଚଣ୍ଡ ପରେ ଏକ ହାତୀକୁ ଧରିଲେ। ମହାପାର୍ଶ୍ୱ ଆସିବାବେଳେ, ଚଣ୍ଡ ତାଙ୍କୁ ଗଦାରେ ଆଘାତ କଲେ।
ଅଚିଂତ୍ଯୈଵ ଗଦାପାତଂ ସୋଽସୁରୋ ଭୃଶଦାରୁଣଃ । ପ୍ରହତ୍ଯ ମୁଷ୍ଟିନା ଚଂଡଂ ପାତଯାମାସ ଭୂତଲେ
ଅପୂର୍ବ ଗଦା ଆଘାତରେ ସେ ଭୟଙ୍କର ଦାନବ ଆକ୍ରମଣ କଲେ। ପରେ ମୁଷ୍ଟିରେ ଚଣ୍ଡକୁ ଆଘାତ କରି, ଭୂମିରେ ପକାଇଦେଲେ।
ଚଂଡୀଶଶସ୍ତ୍ରାଭିହତୋ ରୋମକଂଠୋ ମହାସୁରଃ । ଚଂଡୀଶଂ ପାଦଯୋର୍ଧୃତ୍ଵା ରଥମୂର୍ଧ୍ନି ନ୍ଯପାତଯତ୍
ଚଣ୍ଡୀଶଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ର ଆଘାତରେ ରୋମକଣ୍ଠ ମହାସୁର ଅସ୍ତବ୍ୟସ୍ତ ହେଲେ। ସେ ଚଣ୍ଡୀଶଙ୍କୁ ପାଦ ଧରି ରଥର ଛାଦରେ ଫିଙ୍ଗିଦେଲେ।
ପପାତ ସହସା ଭୂମୌ ଯଯୌ ତଂ ଭୀଷଣେକ୍ଷଣଃ । ଉରୁନେତ୍ରେଣ ସମରେ ହତୋ ଲଂବୋଦରଃ ଶରୈଃ 6.17.
ସେ ହଠାତ୍ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ, ଭୟଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟି ଥିବା ଜଣେ ତାଙ୍କୁ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ। ଯୁଦ୍ଧରେ ଉରୁନେତ୍ରଙ୍କର ବାଣରେ ଲମ୍ବୋଦର ହତ ହେଲେ।
ଦଂତେନୋରସି ତଂ ହତ୍ଵା ପାତଯାମାସ ଭୂତଲେ । ଊରୁନେତ୍ରଃ କ୍ଷଣାଚ୍ଛାଂତିମାଗତ୍ଯାଶୁ ରଥଂ କ୍ଷଣାତ୍
ଦାନ୍ତରେ ବକ୍ଷସ୍ଥଳରେ ଆଘାତ କରି ତାଙ୍କୁ ଭୂମିରେ ପକାଇଦେଲେ। ଉରୁନେତ୍ର ତୁରନ୍ତ ଶାନ୍ତି ଫେରି, ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ନିଜ ରଥକୁ ଚଢ଼ିଲେ।
ଜଘାନ ମୁଦ୍ଗରେଣାସୌ ମୂର୍ଧ୍ନି ସିଂଦୂରମଂଡିତେ । ଗଣେଶ୍ଵରଃ ପଟ୍ଟିଶେନ ଜଘାନୋରସି ଦାନଵମ୍
ଗଣେଶ୍ୱର ତାଳବର୍ଜ୍ର ଦ୍ୱାରା ସିନ୍ଦୂର ଲାଗିଥିବା ଦାନବର ମୁଣ୍ଡରେ ଘାତ କଲେ; ପୁନି ଗଣେଶ୍ୱର ତାଙ୍କୁ ପଟିଶ ଦ୍ୱାରା ଛାତିରେ ବେଧିଦେଲେ।
ତନ୍ମୁଖାଦଥ ନିଷ୍କ୍ରାଂତୋ ନଵଶୀର୍ଷୋଽସୁରୋ ମହାନ୍ । ଅଷ୍ଟାଦଶଭୁଜୋ ରାଜନ୍ସୋଽପ୍ଯଧାଵତ ଶାଂକରିମ୍
ତାହା ପରେ, ସେ ଦାନବର ମୁଖରୁ ଏକ ବଡ଼ ଦାନବ ବାହାରିଲା, ଯାହାର ନଉଟି ମୁଣ୍ଡ ଓ ଅଠାରୋଟି ହାତ ଥିଲା; ରାଜା, ସେ ଶିଂକରଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କରିବାକୁ ଧାଉଥିଲା।
ନଵଶୀର୍ଷୋରୁନେତ୍ରାଭ୍ଯାଂ ରଣେ ରୁଦ୍ଧୋ ଵିନାଯକଃ । ଜର୍ଜରୀକୃତଦେହୋଽପି ଜଗ୍ରାହ ପରଶୁଂ ରୁଷା
ନଉମୁଣ୍ଡିଆ ଓ ବଡ଼ ଆଖିଆ ଦୁଇଜଣ ଯୁଦ୍ଧରେ ବିନାୟକଙ୍କୁ ରୋକିଦେଲେ; ଦେହ ଅତି କ୍ଷତବିକ୍ଷତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ବିନାୟକ କ୍ରୋଧରେ ତାଙ୍କର କୁହାଡ଼ି ଧରିଲେ।
ତେନ ଚିଚ୍ଛେଦ ଶସ୍ତ୍ରାଣି ତଯୋରାଜୌ ଗଣେଶ୍ଵରଃ । ରୁଦ୍ଧଂ ଗଣେଶ୍ଵରଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତାଭ୍ଯାଂ ସଂଖ୍ଯେଽଥ ଷଣ୍ମୁଖଃ
ଗଣେଶ୍ୱର ସେଇ କୁହାଡ଼ି ଦ୍ୱାରା ସେ ଦୁଇ ରାଜାଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ର ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ; ଯୁଦ୍ଧରେ ଗଣେଶ୍ୱରକୁ ସେମାନେ ଅଟକାଇ ରଖିଛନ୍ତି ଦେଖି, ଷଣ୍ମୁଖ—
ଶୀଘ୍ରମାଗତ୍ଯ ସେନାନୀର୍ଜଘାନ ନଵଶୀର୍ଷକମ୍ । ନଵଶୀର୍ଷଂ ରଣେ ହତ୍ଵା ଉରୁନେତ୍ରମଧାଵତ
ସେନାପତି ତୁରନ୍ତ ଆସି, ନଉମୁଣ୍ଡିଆକୁ ମାରିଦେଲେ; ଯୁଦ୍ଧରେ ତାଙ୍କୁ ହତ କରି, ସେ ବଡ଼ ଆଖିଆ ଦାନବକୁ ଆକ୍ରମଣ କରିବାକୁ ଧାଉଥିଲେ।
ସ୍କଂଦଃ ସ୍ଵଶକ୍ତିଘାତେନ ପାତଯାମାସ ତଂ ନୃପ । ପଶ୍ଯଞ୍ଜାଲଂଧରଃ ସ୍କଂଦଂ ଯଯୌ ସୈନ୍ଯେନ ସଂଵୃତଃ
ସ୍କନ୍ଦ ନିଜ ଶକ୍ତିର ଘାତରେ ସେଇ ଦାନବକୁ ପଡ଼ିଦେଲେ, ରାଜନ; ଏହା ଦେଖି, ଜାଲନ୍ଧର ତାଙ୍କର ସେନା ସହିତ ସ୍କନ୍ଦଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କରିବାକୁ ଆଗେଇଲେ।
ପୁତ୍ରପ୍ରୀତ୍ଯାସୁରାନ୍ହଂତୁଂ ସଗଣଃ ଶଂକରୋଽପି ଚ । ତତୋ ଘୋରତରଂ ଯୁଦ୍ଧମଭୂଦଦ୍ଭୁତସୈନ୍ଯଯୋଃ
ପୁଅ ପ୍ରେମରେ ଶିଂକର ତାଙ୍କର ସହଚରମାନେ ସହିତ ଦାନବମାନେକୁ ନଶ୍ଟ କରିବାକୁ ଆଗେଇଲେ; ଏହାପରେ ଦୁଇଟି ଅଦ୍ଭୁତ ସେନାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା।
ହରସିଂଧୁଜଯୋର୍ଯୁଦ୍ଧେ ଗତପ୍ରାଣେଵ ରୋଦସୀ । ଅଥ ଜାଲଂଧରଃ କ୍ରୁଦ୍ଧୋ ବାଣଂ ସଂଧାଯ ଦାରୁଣମ୍
ହରା ଓ ସିନ୍ଧୁଜଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧରେ ପୃଥିବୀ ଓ ଆକାଶ ମୃତ ଭଳି ଲାଗୁଥିଲା; ଏହି ସମୟରେ, ଜାଲନ୍ଧର କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ଏକ ଭୟଙ୍କର ବାଣ ଧନୁରେ ଧରିଲେ।
ସହସ୍ରଶତସଂଖ୍ଯାକୈଃ ପତ୍ରୈଃ ସର୍ଵତ୍ର ଭୂଷିତମ୍ । ଦୈତ୍ଯେଂଦ୍ରସ୍ତେନ ବାଣେନ ଲଲାଟେତାଡଯଚ୍ଛିଵମ୍
ଶତଶହସ୍ର ପଖିଲା ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ଏହି ବାଣ ଦେଇ, ଦାନବମୁକ୍ତି ଶିରୋମଣି ଶିବଙ୍କ ଲଳାଟରେ ଘାତ କଲେ।
ମମଜ୍ଜାପୁଂଖମର୍ଯାଦଂ ଲଲାଟେ ଶଂକରସ୍ଯ ଚ । ଭାଲେ ଶଶାଂକଵଚ୍ଛଂଭୋଃ ସ ରରାଜ ମହାପ୍ରଭଃ
ଏହି ବାଣର ଶଳ୍ୟ ଶିଂକରଙ୍କ ଲଳାଟର ସୀମାକୁ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲା; ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ଭୃକୁଟିରେ, ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି, ଏହା ବଡ଼ ଉଜ୍ୱଳତାରେ ଚମକୁଥିଲା।
ଯଥାଦିତ୍ଯୋ ହି ଘର୍ମାଂତେ ସଂଧ୍ଯାକାଲେଂବୁଦାଗମେ । ଅଥ ରୁଦ୍ରୋ ମହାବାଣଂ ଜଗ୍ରାହ ଜ୍ଵଲନୋପମମ୍
ଯେପରି ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଶେଷରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସଞ୍ଧ୍ୟାବେଳେ ମେଘ ମଧ୍ୟରେ ଦେଖାଯାଏ, ସେପରି ରୁଦ୍ର ଏହି ସମୟରେ ଅଗ୍ନି ପରି ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଏକ ବଡ଼ ବାଣ ଧରିଲେ।
ଯସ୍ଯ ଵେଗେ ତୁ ପଵନଃ ଫଲେ ଯସ୍ଯାଗ୍ନିଭାସ୍କରୌ । କାଲୋ ଗ୍ରଂଥିଷୁ ସର୍ଵେଷୁ ଶରେ ଦେଵୀ ଧରା ସ୍ଥିତା
ଏହି ବାଣର ଗତି ପବନ ପରି, ଶିରା ଅଗ୍ନି ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି; ଏହାର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଗଠିରେ କାଳ ବସିଥିଲେ, ଏବଂ ଧରା ଦେବୀ ଏହି ବାଣରେ ବିଦ୍ୟମାନ ଥିଲେ।
ହରସ୍ତେନ ଶରେଣାଶୁ ଵିଵ୍ଯାଧ ହୃଦି ସିଂଧୁଜମ୍ । ତେନ ବାଣପ୍ରହାରେଣ ରୁଧିରୌଘପରିପ୍ଲୁତଃ
ହରା ସେଇ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ତୁରନ୍ତ ସିନ୍ଧୁଜଙ୍କ ହୃଦୟକୁ ବେଧିଦେଲେ; ଏହି ବାଣର ଘାତରେ ସେ ରକ୍ତର ଧାରାରେ ଭିଜିଗଲେ।
ପପାତ ଶରଭିନ୍ନାଂଗୋ ଵଜ୍ରାହତ ଇଵାଚଲଃ । ତଦା ଦୈତ୍ଯାଃ ସମାକ୍ରଂଦନ୍ଜଗର୍ଜୁଃ ପ୍ରମଥାସ୍ତଥା
ବାଣରେ ବେଧିତ ଅଙ୍ଗ ନେଇ ସେ ପଡ଼ିଗଲେ, ବଜ୍ର ଘାତରେ ପଡ଼ିଥିବା ପାହାଡ଼ ପରି; ଏହାପରେ ଦାନବମାନେ ଚିତ୍କାର କଲେ, ପ୍ରମଥମାନେ ମଧ୍ୟ ତେଣିଁକୁ ଅନୁସରଣ କଲେ।
ସିଂଧୁଜଂ ମୂର୍ଛିତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ରୁରୁଧୁର୍ଦାନଵାଃ ଶିଵମ୍ । ରକ୍ଷାର୍ଥମୁଦ୍ଯତାଃ କେଚିତ୍କେଚିତ୍ତଂ ପରିତଃ ସ୍ଥିତାଃ
ସିନ୍ଧୁଜଙ୍କୁ ଅଚେତନ ଦେଖି, ଦାନବମାନେ ଶିବଙ୍କୁ ଘେରି ରଖିଲେ; କିଛି ତାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ଉଦ୍ୟତ ହେଲେ, କିଛି ତାଙ୍କ ଚାରିପାଖରେ ଦଢ଼ି ରହିଲେ।
ଯାଵଜ୍ଜାଲଂଧରୋ ମୂର୍ଛାଂ ପ୍ରାପ୍ତୋ ଵାରିଧିନଂଦନଃ । ତାଵଦ୍ରୁଦ୍ରେଣ ନାରାଚୈର୍ହତା ଜାଲଂଧରୀ ଚମୂଃ
ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜାଲନ୍ଧର, ସମୁଦ୍ରପୁତ୍ର, ଅଚେତନ ଥିଲେ, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରୁଦ୍ର ବାଣ ଦ୍ୱାରା ଜାଲନ୍ଧରଙ୍କ ସେନାକୁ ନଶ୍ଟ କରିଦେଲେ।