ମୁମୋଚ ଯୁଧି ଦୁର୍ଧର୍ଷୋ ଵର୍ଷନ୍ମେଘ ଇଵାଗମେ । ଆଯାଂତଂ ରୁରୁଧୁଃ ସିଂଧୁସୂନୁଂ ଶଂଭୁଗଣା ଯୁଧି
ଯୁଦ୍ଧରେ ସେ ଅପରାଜିତ ଜଣେ ବର୍ଷା ମେଘ ପରି ବାଣ ବର୍ଷା କଲେ; ଶମ୍ଭୁଙ୍କର ଗଣମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଆଗେ ବଢ଼ୁଥିବା ସିନ୍ଧୁପୁତ୍ରଙ୍କୁ ରୋକିଲେ।
ତତୋ ରୁଦ୍ରେଣ ରୌଦ୍ରୈଶ୍ଚ ଶରୌଘୈସ୍ତାଡିତୋ ରୁଷା । ରୁଦ୍ରବାଣୈସ୍ତଦା ତସ୍ଯ କଵଚଂ ଭୁଵି ପାତିତମ୍
ତାପରେ, ରୁଦ୍ର ଓ ତାଙ୍କର ଭୟଙ୍କର ବାଣ ବର୍ଷାରେ କ୍ରୋଧରେ ଆଘାତ ପାଇ, ରୁଦ୍ରଙ୍କ ବାଣରେ ଜାଲନ୍ଧରଙ୍କ କବଚ ଭୂମିକୁ ପଡ଼ିଗଲା।
ଵିଵର୍ମାପି ବଭୌ ସୋଽଥ ମେଘମୁକ୍ତୋ ଯଥାଚଲଃ । ପୁନର୍ଜାଲଂଧରସ୍ଯାଂଗଂ ଶଂଭୁନା କୀଲିତଂ ଶରୈଃ
କବଚ ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ମେଘ ହଟିଥିବା ପାହାଡ଼ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ; ପୁଣିଥରେ ଜାଲନ୍ଧରଙ୍କ ଦେହ ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ବାଣରେ ବିଧ୍ଧ ହେଲା।
ରୁଧିରଂ ବହୁ ସୁସ୍ରାଵ ଜାଲଂଧରଶରୀରତଃ । ତେନାଶୁ ରୁଧିରୌଘେଣ ପ୍ଲାଵିତା ସକଲା ମହୀ
ଜାଲନ୍ଧରଙ୍କ ଶରୀରରୁ ବହୁତ ରକ୍ତ ବହିଲା; ସେଇ ରକ୍ତର ଧାରାରେ ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀ ତୁରନ୍ତ ଭରିଗଲା।
ତତୋ ଦେଵା ଭଯଂ ଜଗ୍ମୁର୍ଦାନଵାଶ୍ଚ ଚକଂପିରେ । ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ତେ ପ୍ରମଥା ଵୀରା ରଣଭୂମିଂ ପ୍ରଦୁଦ୍ରୁଵୁଃ
ତାପରେ ଦେବତାମାନେ ଭୟଭିତ ହେଲେ, ଦାନବମାନେ କମ୍ପିଗଲେ; ପ୍ରମଥ ନାମକ ବୀରମାନେ ଯୁଦ୍ଧଭୂମି ଛାଡ଼ି ପଳାଇଗଲେ।
ନଦ୍ଯା ଇଵ ପରା ମୂର୍ତ୍ତିଃ ପ୍ରସୃତା ସର୍ଵତୋଽପି ଚ । ଅଥାହାର୍ଣଵଜୋ ରୁଦ୍ରଂ ଧନୁର୍ଧର ଵରୋ ହ୍ଯସି
ନଦୀ ପରି ତାଙ୍କ ଦେହ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ପ୍ରସାରିତ ହେଲା; ତାପରେ ସମୁଦ୍ରପୁତ୍ର ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ—'ଧନୁର୍ଧର, ତୁମେ ନିଶ୍ଚୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।'
ଇଦାନୀଂ ତତ୍କରିଷ୍ଯାମି ଯେନ ଗଚ୍ଛସି ସଂକ୍ଷଯମ୍ । ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା କାଲକେଦାରଂ ସଶରଂ ପ୍ରତିଗୃହ୍ଯ ତତ୍
'ଏବେ ମୁଁ ସେ କାମ କରିବି, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ସଂହାର ପାଇବ।' ଏମି କହି, ସେ କାଳକେଦାର ଧନୁଷ୍ୟ ସହ ବାଣ ଧରିଲେ।
ଶୀଘ୍ରଂ ସଂପୂରଯାମାସ ଶରୈର୍ନାନାଵିଧୈଃ ଶିଵମ୍ । ଶିଵଃ ସହସ୍ରକୋଟୀଭିଃ ପୂରିତାଂଗୋ ରଣେ ବଭୌ
ସେ ତୁରନ୍ତ ନାନା ପ୍ରକାରର ବାଣରେ ଶିବଙ୍କୁ ଭରିଦେଲେ; ଶିବ, କୋଟି କୋଟି ବାଣରେ ଦେହ ଭରି ଯୁଦ୍ଧରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଲେ।
ଵିହଂଗମୈର୍ଯଥାକାଶଂ ଵୃକ୍ଷୈରିଵ ମହାଗିରିଃ । ଦୈତ୍ଯମୁକ୍ତୈସ୍ତୁତୈର୍ବାଣୈର୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଵ୍ଯାପ୍ତଂ ମହେଶ୍ଵରମ୍
ଯେପରି ଆକାଶ ପକ୍ଷୀମାନେ ଭରିଦିଅନ୍ତି, କିମ୍ବା ବଡ଼ ପାହାଡ଼ ଗଛମାନେ ଦ୍ୱାରା ଆବୃତ, ସେପରି ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଦାନବମାନେ, ସେମାନଙ୍କର ସ୍ତୁତି ଓ ବାଣମାନେ ଦ୍ୱାରା ଘେରି ରହିଥିଲେ।
ଵୀରଭଦ୍ରସ୍ତଥା କୋପାଜ୍ଜାଲଂଧରମଧାଵତ । ଅପୀଡଯଦମେଯାତ୍ମା ସମୁଦ୍ରତନଯଂ ବଲୀ
ତାପରେ ବିରଭଦ୍ର କ୍ରୋଧରେ ଜାଲନ୍ଧରଙ୍କୁ ଧାଇଗଲେ ଏବଂ ଅଜୟ ମନୋଭାବ ଧାରଣ କରି, ସମୁଦ୍ରପୁତ୍ର ଶକ୍ତିଶାଳୀଙ୍କୁ ଆଘାତ କଲେ।
ଜାଲଂଧରୋଽଥ ସଂକ୍ରୁଦ୍ଧୋ ଵିଧ୍ଯନ୍ବାଣୈଃ ସହସ୍ରଶଃ । ଧନୁଃ ଶରାନ୍ରଥଂ ଛତ୍ରଂ ସାରଥିଂ ତିଲଶଃ ଶରୈଃ
ଏହିପରେ ଜାଲନ୍ଧର ବହୁତ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ବିରଭଦ୍ରଙ୍କ ଧନୁଷ, ବାଣ, ରଥ, ଛତା ଓ ସାରଥିକୁ ହଜାର ହଜାର ବାଣରେ ଭେଦି, ଛିଣ୍ଡି ଦେଲେ।
ଚକାର ଵୀରଭଦ୍ରସ୍ଯ ସିଂଧୁସୂନୁଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍ । ଵୀରଭଦ୍ରୋଽଥ ଵିରଥୋ ହତଵାନ୍ଗଦଯାବ୍ଧିଜମ୍
ସମୁଦ୍ରପୁତ୍ର ଏହିପରି କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ, କିନ୍ତୁ ବିରଭଦ୍ର ରଥହୀନ ହୋଇ, ଗଦା ଦ୍ୱାରା ସମୁଦ୍ରଜନ୍ମାଙ୍କୁ ଆଘାତ କଲେ।
ତଥୈଵ ଗଦଯା ସୋଽପି ତଂ ହତ୍ଵାପାତଯଦ୍ଭୁଵି । ଗଦାପ୍ରହାରପତିତମାଲୋକ୍ଯାତିଵିମୂର୍ଚ୍ଛିତମ୍
ସେମାନେ ଦୁହେଁ ଗଦା ଦ୍ୱାରା ଆଘାତ କରି, ତାଙ୍କୁ ଭୂମିରେ ପଡ଼ାଇଦେଲେ। ଗଦାର ଆଘାତରେ ପଡ଼ିଥିବାକୁ ଦେଖି, ସେ ବହୁତ ଅଚେତନ ହୋଇଗଲେ।
ମଣିଭଦ୍ରୋଽଥ ସମରେ ଜାଲଂଧରମଧାଵତ । ଅତିକ୍ରୁଦ୍ଧଂ ତମାଯାଂତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଦୈତ୍ଯୋ ମହାରଣେ
ତାପରେ ମଣିଭଦ୍ର ଯୁଦ୍ଧରେ ଜାଲନ୍ଧରଙ୍କୁ ଧାଇଗଲେ। ସେମାନେ ବହୁତ କ୍ରୋଧରେ ଆସୁଥିବାକୁ ଦେଖି, ଦାନବ ମହାସଂଗ୍ରାମରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ।
ଶରୈର୍ଵ୍ଯସ୍ତୋପକରଣଂ ସ ଚକାର ନଦୀସୁତଃ । ଅଥ ମୂର୍ଚ୍ଛାଂ ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ଉତ୍ତସ୍ଥୌ ସିଂହଵନ୍ନଦନ୍
ନଦୀପୁତ୍ର ବାଣମାନେ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ରସଜ୍ଜାକୁ ନଷ୍ଟ କଲେ। ତାପରେ ସେ ମୂର୍ଛା ଛାଡ଼ି, ସିଂହ ଭଳି ଗର୍ଜନ କରି ଉଠିଲେ।
ଵୀରଭଦ୍ରସ୍ତତଃ କୋପାନ୍ମଣିଭଦ୍ରଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍ । ଜଘ୍ନତୁଃ ପର୍ଵତାଭ୍ଯାଂ ତୌ ଵ୍ଯୋମସ୍ଥଂ ତଟିନୀସୁତମ୍
ଏହିପରେ କ୍ରୋଧରେ ବିରଭଦ୍ର ଓ ମଣିଭଦ୍ର, ଆକାଶରେ ଥିବା ନଦୀପୁତ୍ରଙ୍କୁ ପାହାଡ଼ ଦ୍ୱାରା ଆଘାତ କଲେ।
ତଦଂଗେ ପତିତୌ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପର୍ଵତୌ ଵିନିନଦ୍ଯ ଚ । ଜଘାନ ମୁଷ୍ଟିପାତେନ ଵୀରଭଦ୍ରୋ ନଦୀସୁତମ୍
ତାଙ୍କ ଦେହରେ ପାହାଡ଼ ପଡ଼ିବା ଓ ତାହାର ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ବିରଭଦ୍ର ନଦୀପୁତ୍ରଙ୍କୁ ମୁଷ୍ଟି ଦ୍ୱାରା ଆଘାତ କଲେ।
ମଣିଭଦ୍ରଶ୍ଚରଣଯୋର୍ଧୃତ୍ଵା ସାଗରନଂଦନମ୍ । ସ୍ଯଂଦନାଦ୍ଭ୍ରାମଯାମାସ ତଦଦ୍ଭୁତମିଵାଭଵତ୍
ମଣିଭଦ୍ର ସାଗରନନ୍ଦନଙ୍କୁ ପାଦ ଧରି, ରଥରୁ ଘୁରାଇଦେଲେ; ଏହା ଦେଖି ମନେ ହେଲା ଯେ କିଛି ଅଦ୍ଭୁତ ଘଟିଛି।
ମଣିଭଦ୍ର ଗୃହୀତୋଽପି ଦୈତ୍ଯରାଟ୍ସ ମହାବଲଃ । ହତ୍ଵା ଚରଣଘାତେନ ମଣିଭଦ୍ରମପାତଯତ୍
ମଣିଭଦ୍ର ଧରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦାନବରାଜ ପାଦ ଦ୍ୱାରା ଆଘାତ କରି, ମଣିଭଦ୍ରଙ୍କୁ ପଡ଼ାଇଦେଲେ।
ଜାଲଂଧରୋ ମହାବାହୁର୍ଵୀରଭଦ୍ରଂ ଚ ମୁଷ୍ଟିନା । ଅଥାଗତଃ ପରିଵୃତୋ ଗଣୈର୍ଵୈ ନଂଦିକେଶ୍ଵରଃ
ମହାବାହୁ ଜାଲନ୍ଧର ବିରଭଦ୍ରଙ୍କୁ ମୁଷ୍ଟି ଦ୍ୱାରା ଆଘାତ କଲେ। ଏହିପରେ ନନ୍ଦିକେଶ୍ୱର ତାଙ୍କ ଗଣମାନେ ସହିତ ଆସିଲେ।
ଶୁଂଭସ୍ତମାଗତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ରୁରୋଧ ସହ ସୈନିକୈଃ । ଦ୍ଵଂଦ୍ଵଯୁଦ୍ଧୈରଥାଜଗ୍ମୁର୍ଗଣା ଦୈତ୍ଯୈଃ ପରସ୍ପରମ୍
ତାଙ୍କୁ ଆସୁଥିବା ଦେଖି, ଶୁମ୍ଭ ସେମାନଙ୍କୁ ସେନା ସହିତ ରୋକିଲେ। ତାପରେ ଗଣମାନେ ଓ ଦାନବମାନେ ଦୁଇଝଣି ଦୁଇଝଣି ହୋଇ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
ଶୁଂଭଃ ଶିଲାଦଜଂ ରାହୁର୍ମହାକାଲଂ ରଣେ ଯଯୌ । କୋଲାହଲଂ ନିଶୁଂଭୋଽଥ କେତୁଃ କାଲମଧାଵତ
ଶୁମ୍ଭ ଶିଳାଦଜଙ୍କ ସହିତ, ରାହୁ ମହାକାଳଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ। ତାପରେ ନିଶୁମ୍ଭ କୋଳାହଳଙ୍କ ସହିତ, କେତୁ କାଳଙ୍କୁ ଧାଇଗଲେ।
ଶୈଲୋଦରୋ ଗୁହଂ ଜଂଭୋ ମାଲ୍ଯଵଂତଂ ମହାବଲଃ । ମହାପାର୍ଶ୍ଵୋ ଯଯୌ ଚଂଡଂ ଚଂଡୀଶୋ ରୋମକଂଟକମ୍
ଶୈଳୋଦର ଗୁହାଙ୍କ ସହିତ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଜମ୍ଭ ମାଲ୍ୟବନ୍ତଙ୍କ ସହିତ, ମହାପାର୍ଶ୍ୱ ଚଣ୍ଡଙ୍କ ସହିତ, ଚଣ୍ଡୀଶ ରୋମକଣ୍ଟକଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।
ଵିକଟାସ୍ଯୋଽଥ ଵୈ ଭୃଂଗିମୁରୁନେତ୍ରୋ ଵିନାଯକମ୍ । ଏଵଂ ଦୈତ୍ଯେଶ୍ଵରୈଃ ସାର୍ଦ୍ଧଂ ଗଣାନାମଧିପା ଯଯୁଃ
ତାପରେ ବିକଟାସ୍ୟ ଭୃଙ୍ଗିଙ୍କ ସହିତ, ମୁରୁନେତ୍ର ବିନାୟକଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ। ଏପରି ଭାବେ ଗଣମାନଙ୍କ ନେତାମାନେ ଦାନବମାନଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।
ଅଥ ଶୁଂଭାଯୁଧୈର୍ବାଣୈଃ ପ୍ରହତଶ୍ଚ ଶିଲାଦଜଃ । ଚୂର୍ଣୀଚକାରାଦ୍ରିଶୃଂଗୈଃ କପିତୁଂଡୋ ମହତ୍ତରୈଃ
ଏହିପରେ ଶୁମ୍ଭଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ର ଓ ବାଣରେ ଆଘାତ ପାଇ, ଶିଳାଦଜ ଏକ ବଡ଼ ପକ୍ଷୀର ଠୁଣ୍ଡ ଭଳି ବଡ଼ ପାହାଡ଼ ଶିଖର ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ଚୁର୍ଣ୍ଣ କଲେ।
ଶୁଂଭସ୍ତେନାର୍ଦିତଃ ଶକ୍ତ୍ଯା ଶିଲାଦଂ ଚ ଜଘାନ ତମ୍ । ମହାକାଲୋ ଜଘାନାଥ ତଂ ରାହୁଂ ରଣମୂର୍ଦ୍ଧନି
ଶୁମ୍ଭ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆହତ ହୋଇ, ଶିଳାଦଙ୍କୁ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଆଘାତ କରି ହତ୍ୟା କଲେ। ଏହିପରେ ମହାକାଳ ଯୁଦ୍ଧର ମୁଣ୍ଡରେ ରାହୁଙ୍କୁ ମାରିଦେଲେ।
ଶକ୍ତ୍ଯାଥ ତସ୍ଯ ହତଵାନ୍ସ୍ଯଂଦନଂ ସ ମହାଦ୍ରିଣା । କୋଲାହଲୋ ହତଃ ଶକ୍ତ୍ଯା ନିଶୁଂଭେନ ପ୍ରତାପଵାନ୍
ତାପରେ କୋଳାହଳ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିରେ ନିଶୁମ୍ଭଙ୍କର ରଥକୁ ବିନାଶ କଲେ, କିନ୍ତୁ ନିଶୁମ୍ଭଙ୍କର ପ୍ରଭାବରେ କୋଳାହଳ ହତ ହେଲେ।
ଶକ୍ତିଂ ଗୃହୀତ୍ଵା ହ୍ଯହନଦ୍ରଥଂ ସାରଥିନା ସହ । ଵିରଥେନାଥ ଦୈତ୍ଯେନ ଭୃଶଂ କ୍ରୁଦ୍ଧେନ ସଂଯୁଗେ
ସେ ଏକ ଶକ୍ତି ନେଇ ରଥ ଓ ସାରଥିକୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ। ରଥ ହାରାଇ ଦେଉତା ଦାନବ ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୟଙ୍କର ରେଷରେ ଲଢ଼ିଲେ।
କୋଲାହଲୋ ସୁରେଂଦ୍ରେଣ ସହସ୍ରଫଣିନା ହତଃ । ତଂ ହତ୍ଵା ଚାତିଵେଗେନ ରଥଂ ଚାନ୍ଯମୁପାଗତଃ
ଇନ୍ଦ୍ର, ଦେବତାମାନଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ, ହଜାରମୁଣ୍ଡି ସର୍ପ ଦ୍ୱାରା କୋଳାହଳଙ୍କୁ ମାରିଦେଲେ। ବଡ଼ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ ଭାବେ ତାଙ୍କୁ ହତ କରି, ଇନ୍ଦ୍ର ଅନ୍ୟ ରଥ ପାଖକୁ ଗଲେ।
ଫଣିଚକ୍ରହତଃ ସଂଖ୍ଯେ କ୍ଷଣାନ୍ମୂର୍ଚ୍ଛାଂ ଵିହାଯ ଚ । ସ୍ଵରଥାତ୍ଶୀଘ୍ରମୁତ୍ତୀର୍ଯ ଗୃହୀତ୍ଵା ଖଡ୍ଗଚର୍ମଣୀ
ଯୁଦ୍ଧରେ ସର୍ପ ଚକ୍ରରେ ଆଘାତ ପାଇ ଅସ୍ତବ୍ୟସ୍ତ ହେଲେ, କିନ୍ତୁ ତୁରନ୍ତ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଫେରିଲା। ନିଜ ରଥରୁ ଦ୍ରୁତ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ତଳୱାର ଓ ଢାଳ ଧରିଲେ।