ସୋଽପି ଦସ୍ଯୁର୍ଦସ୍ଯୁଭିଶ୍ଚ ଜଗାମ ନିଜମାଶ୍ରଯମ୍ । ଏକଦା ଗୁଡକଂଡୋଲଂ ତେନୈଵ ଖଲୁ ଵର୍ତ୍ମନା
ସେ ଦସ୍ୟୁ ଅନ୍ୟ ଦସ୍ୟୁମାନଙ୍କ ସହିତ ନିଜ ଆଶ୍ରୟକୁ ଚଲିଗଲେ । ଏକଥର, ସେଇ ପଥରେ ଚାଲି ଗୁଡ଼କଣ୍ଡୋଳକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ ।
ଗୃହୀତ୍ଵା ପଥିକଃ କଶ୍ଚିତ୍କାକୀମଂଡଲମାଗତଃ । ତତୋଽସୌ ସହସା ଦସ୍ଯୁର୍ନିର୍ଭଯଃ ପରହିଂସକଃ
ସେଠାରେ, ଜଣେ ଯାତ୍ରୀ ଜିନିଷ ବୋହି କାକୀମଣ୍ଡଳକୁ ଆସିଥିଲେ; ତାପରେ, ସେ ଦସ୍ୟୁ ନିର୍ଭୟ ଏବଂ ଦୟାହୀନ ଭାବେ ହଠାତ୍—
ଜହାର ଗୁଡକଂଡୋଲମଧ୍ଵନୀନସ୍ଯ ତସ୍ଯ ଚ । ଅଥ ତେ ଦସ୍ଯଵଶ୍ଚକ୍ରୁର୍ଗୁଡକଂଡୋଲ ଭଂଜନମ୍
ସେ ମଧୁ ବିକ୍ରେତାଙ୍କର ଗୁଡ଼ ଗାଠି ଛିନିଲା; ତାପରେ ଦସ୍ୟୁମାନେ ଗୁଡ଼ ଗାଠିକୁ ଭଙ୍ଗିଦେଲେ।
ଉର୍ଵୀଶୁଶ୍ଚାପତଦ୍ଭାଗେ ଶକଟଂ ଗୁଡନିର୍ମିତମ୍ । ଉର୍ଵୀଶୁଃ ଶକଟଂ ଗୌଡଂ ସମାସାଦ୍ଯ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ
ଉର୍ବୀଶୁ ରାଜା ଗୁଡ଼ରେ ବନା ଶକଟ ଥିବା ଅଂଶରେ ପଡ଼ିଗଲେ; ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ, ଉର୍ବୀଶୁ ଗୁଡ଼ ଶକଟକୁ ନିକଟରେ ଗଲେ।
ମନସା ଚିଂତଯାମାସ ଵଚଃସ୍ମରଣପୂର୍ଵକମ୍ । ଅନୋ ମଯା ପୁରା ଦତ୍ତଂ ସ୍ଵଯମେଵ ମୁରାରଯେ
ସେ ମନରେ ଭାବିଲେ, ପୂର୍ବରୁ କହିଥିବା କଥାକୁ ସ୍ମରଣ କରି—'ମୁଁ ଏହି ଅପରଣ ଏକଥିବା ମୁରାରିଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲି'।
ତସ୍ମାଦନୋ ନ ମେ ଗ୍ରାହ୍ଯଂ କଦାଚିଦିହ ଜନ୍ମନି । ଵିଚିନ୍ତ୍ଯେତି ହୃଦା ଦାତୁଂ ତଦନୋ ଗୁଡନିର୍ମିତମ୍
ତେଣୁ ଏହି ଅପରଣ ଏ ଜନ୍ମରେ କେବେ ମୋତେ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ; ଏଭଳି ହୃଦୟରେ ଭାବି, ସେ ଗୁଡ଼ରେ ବନା ଅପରଣ ଦେବାକୁ ଚିନ୍ତା କଲେ।
ଦତ୍ତଂ ଵିପ୍ରାଯ କସ୍ମୈଚିନ୍ମାଧଵପ୍ରୀତିହେତଵେ । ତାଂ ଭକ୍ତିଂ ତସ୍ଯ ଵିଜ୍ଞାଯ ମହାପାତକିନୋ ଦ୍ଵିଜ
ସେ ଏହି ଅପରଣକୁ ମାଧବଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା ପାଇଁ କିଛି ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଲେ; ତାଙ୍କର ଭକ୍ତିକୁ ଜାଣି, ମହାପାପୀ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଦ୍ୱିଜ।
ଜହାର ସକଲଂ ପାପଂ ସଦ୍ଯଃ ପ୍ରୀତୋ ଜନାର୍ଦନଃ । ତସ୍ମିନ୍ନେଵ ଦିନେ ଵିପ୍ର ପ୍ରଵିଶ୍ଯ ଚ ମହାଵନମ୍
ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ତୁରନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଇ, ସମସ୍ତ ପାପକୁ ଦୂର କଲେ; ସେହି ଦିନେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ମହାବନକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ହତଃ ପୌରଜନୈଃ ସର୍ଵୈରଥ କ୍ରୁଦ୍ଧୈଃ ସ ଉର୍ଵିଶୁଃ । ଭଗଵାନଥ ତଂ ନେତୁଂ ଵିମାନଂ ସ୍ଵର୍ଣନିର୍ମିତମ୍
ସମସ୍ତ ପୌରବାସୀ ରାଗରେ ଉର୍ବୀଶୁଙ୍କୁ ହତ କଲେ; ତାପରେ ଭଗବାନ ସୁନାରେ ବନା ରଥ ପଠାଇ ତାଙ୍କୁ ନେବାକୁ ଦେଲେ।
ଦୂତାଂଶ୍ଚ ପ୍ରେଷଯାମାସ ନାନାଭରଣଭୂଷିତାନ୍ । ଅଥ ତେ ଭଗଵଦ୍ଦୂତାସ୍ତମୁର୍ଵୀଶୁଂ ଗତୈନସମ୍
ଭଗବାନ ବିଭିନ୍ନ ଗହଣା ପିନ୍ଧିଥିବା ଦୂତମାନେ ପଠାଇଲେ; ତାପରେ ସେ ଭଗବତ୍ଦୂତମାନେ ଚଳିଗଲେ, ଯେଉଁ ଉର୍ବୀଶୁ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ।
ସମାରୋପ୍ଯ ଵିମାନେ ତଂ ସଦ୍ଯୋ ଜଗ୍ମୁଃ ପୁରଂ ହରେଃ । ତତୌଽସୌ ହରିସାନ୍ନିଧ୍ଯଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ପୁଣ୍ଯାତ୍ମନାଂ ଵରଃ
ତାଙ୍କୁ ରଥରେ ବସାଇ, ସେମାନେ ତୁରନ୍ତ ହରିଙ୍କର ପୁରକୁ ଗଲେ; ତାପରେ ସେ ପୁଣ୍ୟାତ୍ମାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହରିଙ୍କ ସାନ୍ନିଧ୍ୟ ପାଇଲେ।
ପୁନର୍ମନ୍ଵଂତରଶତଂ ସ୍ଥିତ୍ଵା କେଶଵସନ୍ନିଧିମ୍ । ପରମଂ ଜ୍ଞାନମାସାଦ୍ଯ ସ ଵିଵେଶ ତନୁଂ ହରେଃ
କେଶବଙ୍କ ସାନ୍ନିଧ୍ୟରେ ଶତ ମନ୍ବନ୍ତର ରହି, ସେ ପରମ ଜ୍ଞାନ ପାଇ, ହରିଙ୍କ ରୂପକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ଵ୍ଯାସ ଉଵାଚ- ଯେନ କେନାପ୍ଯୁପାଯେନ ହରିଭକ୍ତିକରୋ ନରଃ । ସଂସାରଜଲଧେଃ ପାରଂ ରାଜହଂସ ଇଵ ଵ୍ରଜନ୍
ବ୍ୟାସ କହିଲେ—ଯେଉଁ ଉପାୟରେ କିଏ ହରିଙ୍କୁ ଭକ୍ତି କରେ, ସେ ସଂସାର ସମୁଦ୍ରକୁ ରାଜହଂସ ପରି ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯାଏ।
କ୍ଷଣମେଵ ହରେର୍ଭକ୍ତିର୍ଵର୍ତତେ ଯସ୍ଯ ଚେତସି । ତତ୍ପଦଂ ପରମଂ ଯାତି ସ ପାପାତ୍ମାପି ଗଚ୍ଛତି
ଯାହାର ଚିତ୍ତରେ କ୍ଷଣମାତ୍ର ହରିଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ, ସେ ପରମ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ; ପାପୀ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସେଠାକୁ ଯାଏ।
ଏକମପ୍ଯୁତ୍ତମଂ ଵସ୍ତୁ ଦତ୍ଵାଽସୌ ତନ୍ମୁରାରଯେ । ସ୍ଵଯମେଵ ହି ଭୋକ୍ତଵ୍ଯଂ ପଶ୍ଚାତ୍ପାପୋପଶାଂତଯେ
ମୁରାରିଙ୍କୁ ଏକ ଉତ୍ତମ ବସ୍ତୁ ଦେଇ, ପରେ ଏହାକୁ ନିଜେ ଭୋଗ କରିବା ଦ୍ୱାରା ପାପ ଶାନ୍ତି ପାଇଯାଏ।
ଯଦ୍ଵସ୍ତୁ ହରଯେ ଦତ୍ତଂ ତଚ୍ଚ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଦିଵଜାତଯେ । କିଂଚିଚ୍ଛେଷଂ ନ ଭୋକ୍ତଵ୍ଯଂ ତସ୍ଯାଵଶ୍ଯଂ ସ୍ଵଯଂ ବୁଧୈଃ
ହରିଙ୍କୁ ଯାହା ଦିଆଯାଏ, ସେହି ବସ୍ତୁ ଦ୍ୱିଜକୁ ମଧ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ; ଅବଶିଷ୍ଟ କିଛି ନିଜେ ଭୋଗ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ, ଏହି ନିୟମ ସଦା ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ କହିଛନ୍ତି।
ଵସ୍ତୂନି ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠମିଷ୍ଟାନି ଯାନି କାନି ଚ । ଅଦତ୍ଵା ଵିଷ୍ଣଵେ ତାନି ନ ଭୋକ୍ତଵ୍ଯାନି ଵୈଷ୍ଣଵୈଃ
ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯେଉଁ ଇଷ୍ଟ ବସ୍ତୁ ଅଛି, ତାହା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇନାହିଁ, ତାହା ଭକ୍ତମାନେ ଭୋଗ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
ଵିଷ୍ଣୁନୈଵେଦ୍ଯମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ସର୍ଵପାପପ୍ରଣାଶନମ୍ । ସେତିହାସଂ ପୁନର୍ଵଚ୍ମି ଶୃଣୁ ଵିପ୍ର ସମାହିତଃ
ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ନୈବେଦ୍ୟର ମହିମା ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ କରେ; ଏହି ଇତିହାସ ଆଉ ଏକଥିବା କହୁଛି, ଏକାଗ୍ର ହୋଇ ଶୁଣ, ବ୍ରାହ୍ମଣ।
ଆସୀତ୍ସର୍ଵଜନିର୍ନାମ ବ୍ରାହ୍ମଣଃ ଶୁଦ୍ଧଵଂଶଜଃ । ଶାଂତୋ ଦାଂତୋ ଦଯାଯୁକ୍ତୋ ଗୁରୁବ୍ରାହ୍ମଣପୂଜକଃ
ସର୍ବଜନୀ ନାମକ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଥିଲେ, ଶୁଦ୍ଧ ବଂଶର; ସେ ଶାନ୍ତ, ଦମୀ, ଦୟାଳୁ, ଗୁରୁ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ପୂଜା କରୁଥିଲେ।
ହରେଃ ପୂଜାପରଶ୍ଚୈଵ ହରିସ୍ମରଣତତ୍ପରଃ । ପ୍ରପନ୍ନକ୍ଲେଶଵିଧ୍ଵଂସୀ ସତ୍ଯଵାଦୀ ଜିତେନ୍ଦ୍ରିଯଃ ୫୦ 7.19.
ସେ ହରିଙ୍କ ପୂଜାରେ ନିଷ୍ଠା ଥିଲେ, ହରିଙ୍କ ସ୍ମରଣରେ ଅନୁସ୍ଥାନ କରୁଥିଲେ; ଶରଣାଗତଙ୍କ ଦୁଃଖ ଦୂର କରି, ସତ୍ୟ କଥା କହି, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଜୟ କରିଥିଲେ।
ପ୍ରାତଃସ୍ନାଯୀ ନିଜାଚାରଗ୍ରାହୀ ହିଂସା ଵିଵର୍ଜିତଃ । ଏକାଦଶୀଵ୍ରତରତୋ ଜ୍ଞାତିପୂଜାପରାଯଣଃ
ସେ ପ୍ରଭାତରେ ସ୍ନାନ କରିଥିଲେ, ନିଜ ଦୈନିକ କାର୍ଯ୍ୟ ନିଷ୍ଠାରେ ଲଗିଥିଲେ, କୌଣସି ପ୍ରକାର ହିଂସାରୁ ଦୂର ରହିଥିଲେ, ଏକାଦଶୀ ଉପବାସ ପାଳନ କରିଥିଲେ, ଏବଂ ନିଜ ଜଣା ପରିବାର ଲୋକଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେବାରେ ଏକାଗ୍ର ଥିଲେ।
କଦାଚିତ୍ସ ଦ୍ଵିଜଶ୍ରେଷ୍ଠଃ ସ୍ଵପ୍ନେଽପଶ୍ଯଚ୍ଚ କେଶଵମ୍ । ଶ୍ଯାମଂ ଵିରଜପଦ୍ମାକ୍ଷଂ ସ୍ମେରାସ୍ଯଂ ପୀତଵାସସମ୍
ଏକ ଦିନ, ଦ୍ବିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେ ସ୍ଵପ୍ନରେ କେଶବଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ—ଗାଢ଼ ଶ୍ୟାମ ରଙ୍ଗ, ନିର୍ମଳ ପଦ୍ମ ପରି ଚକ୍ଷୁ, ହସୁଥିବା ମୁହଁ, ଏବଂ ପୀତବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିବା।
ସ୍ଵର୍ଣକୁଣ୍ଡଲମଞ୍ଜୀରକିରୀଟୋଜ୍ଜ୍ଵଲଵିଗ୍ରହମ୍ । କୌସ୍ତୁଭୋଦ୍ଭାସିତୋରସ୍କଂ ଵନମାଲାଵିଭୂଷିତମ୍
ସେ ଦେଖିଲେ ଏକ ଦୀପ୍ତିମାନ ଦେହ, ସୁନା ଝୁମକା, ଆଙ୍ଗୁଳି, ମୁକୁଟରେ ଭୂଷିତ, କୌସ୍ତୁଭ ମଣି ଚେଷ୍ଟରେ ଚମକୁଥିଲା, ଏବଂ ବନମାଳା ପିନ୍ଧିଥିଲା।
ଚତୁର୍ବାହୁଂ ଶଙ୍ଖଚକ୍ରଗଦାପଦ୍ମଧରଂ ପ୍ରଭୁମ୍ । ସମସ୍ତୈର୍ଲକ୍ଷଣୈର୍ଯୁକ୍ତଂ ସ୍ଵର୍ଣଯଜ୍ଞୋପଵୀତିନମ୍
ସେ ଦେଖିଲେ ଚାରି ହାତ ଥିବା ପ୍ରଭୁ, ଶଂଖ, ଚକ୍ର, ଗଦା ଏବଂ ପଦ୍ମ ଧରିଥିଲେ, ସମସ୍ତ ଶୁଭ ଚିହ୍ନରେ ଯୁକ୍ତ, ସୁନା ଯଜ୍ଞୋପବୀତ ପିନ୍ଧିଥିଲେ।
ସଂପ୍ରାପ୍ଯ ଦର୍ଶନଂ ସ୍ଵପ୍ନେ ସ ଵିପ୍ରୋ ଜଗତୀପତେଃ । କୃତାଞ୍ଜଲିସ୍ତମସ୍ତୌଷୀଦ୍ରୋମାଂଚିତତନୁର୍ମୁଦା
ସ୍ଵପ୍ନରେ ଜଗତର ନାଥଙ୍କ ଦର୍ଶନ ପାଇଁ, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହାତ ଜୋଡି ଦେଇ, ଆନନ୍ଦରେ ରୋମାଞ୍ଚିତ ଶରୀର ସହ, ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ।
ତୁଭ୍ଯଂ ନମୋଽସ୍ତୁ ଜଗତଃ ସକଲସ୍ଯଭର୍ତ୍ତ୍ରେ ସଲ୍ଲୋକଶୋକଭଯରୋଗଵିନାଶନାଯ । ନାରାଯଣାଯ କମଲାହୃଦଯପ୍ରିଯାଯ ଧର୍ମାର୍ଥକାମପରମାମୃତଦାଯ ତୁଭ୍ଯମ୍
ହେ ଜଗତର ସମସ୍ତ ଭାଗ୍ୟବାନ୍ତ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ତୁମେ ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କର ଦୁଃଖ, ଭୟ ଏବଂ ରୋଗ ଦୂର କରିଥିବା। ନାରାୟଣ, ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ହୃଦୟର ପ୍ରିୟ, ଧର୍ମ, ଅର୍ଥ, କାମ ଏବଂ ମୋକ୍ଷର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅମୃତ ଦେଇଥିବା, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।
ପାପାନି ଚୈଵ ସକଲାନି ମଯା କୃତାନି ମତ୍ତେନ ମୋହଵଶଗେନ ସଦା ମୁରାରେ । ତସ୍ମାଦ୍ବିଭେମି ଜଗଦଂବୁନିଧେର୍ଗଭୀରାନ୍ମାମୁଦ୍ଧରସ୍ଵ ନିଜଭକ୍ତିତରୀଂ ପ୍ରଦାଯ
ମୁଁ ମୋ ଅନେକ ପାପ କରିଛି, ମୁରାରି, ମୋ ମତ ଏବଂ ମୋହରେ ଏହି ସବୁ ହୋଇଛି। ଏହି ଦୁଃଖର ସାଗରକୁ ଦେଖି ଭୟ ଲାଗେ—ତୁମ ଭକ୍ତିର ନୌକା ଦେଇ ମୋତେ ଉଦ୍ଧାର କର।
ଜାନାମି ଯଦ୍ଯପି ହରେ ଦୁରିତଂ ମନୁଷ୍ଯୋ ଵ୍ଯାମୋହମାଶୁଚଲଭେ ଭୁଵି କୈଟଭାରେ । ପାପଂ ତଥାପି ଚ ମୁଦା ସତତଂ କରୋମି ତସ୍ମାନ୍ନ କୋଽପ୍ଯହମିଵାସ୍ତି ଜନୋ ଵିମୂଢଃ
ହେ ହରି, ମୁଁ ଜାଣେ ଯେ ମନୁଷ୍ୟ ଏ ଭୂମିରେ ମୋହରେ ପାପ କରନ୍ତି, ତଥାପି ମୁଁ ସଦା ଆନନ୍ଦରେ ପାପ କରିଥିଲି। ଏମିତି, ମୋ ପରି ଅନ୍ୟ କୌଣସି ମୂଢ଼ ନାହିଁ।
ପୁଣ୍ଯଦ୍ରୁମଃ ସୁଖଫଲଂ ସହସୈଵ ଧତ୍ତେ କିଂ ଵେଦ୍ମି ନେତି ନୃହରେ କୃତପାତକୋଽହମ୍ । ପୁଷ୍ପଦ୍ରୁମାର୍ପଣଵିଧୌ ନ ମମାସ୍ତି ଵିତ୍ତଂ ନାଥ ପ୍ରସୀଦ ଭଗଵନ୍କିମହଂ କରୋମି
ପୁଣ୍ୟର ଗଛ ଶୀଘ୍ର ସୁଖର ଫଳ ଦେଇଥାଏ, କିନ୍ତୁ ମୁଁ କଣ ଜାଣିଛି, ହେ ନରକାସୁର ନାଶକ, ମୁଁ ପାପୀ। ଫୁଲ ଗଛ ଅର୍ପଣ ପାଇଁ ମୋ ପାଖରେ ଅର୍ଥ ନାହିଁ; ନାଥ, ଦୟା କର—ମୁଁ କଣ କରିବି?
ତ୍ଵତ୍ପାଦପଦ୍ମଯୁଗଲଂ ପରମାମୃତସ୍ଯ ସ୍ଥାନଂ ଵିହାଯ ମମ ଚିତ୍ତମଧୁଵ୍ରତୋଽଯମ୍ । ନାରୀମୁଖଂ ଵ୍ରଜତି ଦେଵମୃତିପ୍ରଦଂ ଯଚ୍ଛ୍ଲେଷ୍ମପ୍ରକୀର୍ଣମନିଶଂ କମଲଭ୍ରମେଣ
ତୁମର ପଦ୍ମପଦ ଦୁଇଟି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅମୃତର ଉତ୍ସ, ଛାଡ଼ି, ମୋ ମନ ମଧୁମକୁ ଭଳି ସଦା ନାରୀମୁଖକୁ ଯାଏ, ଯେଉଁଠାରେ କେବଳ ମୃତ୍ୟୁ ମିଳେ, ସଦା ଶ୍ଲେଷ୍ମା ଲଗା ରହିଥାଏ, ପଦ୍ମ ଭ୍ରମର ଭଳି ମୋହିତ ହୋଇ।