ତତୋ ଦୁଂଦୁଭିନାଦୋଽଭୂତ୍ପୀଠେ ଜାଲଂଧରେ ନୃପ । ତନ୍ନିନାଦେନ ଶୂରାଣାଂ ପ୍ରିଯେଣ ମହତା ତଦା
ତାପରେ, ରାଜା, ଜାଲନ୍ଧରର ସଭାରେ ଢୋଳ ଓଳିଲା। ସେଇ ଉଚ୍ଚ ଓ ମନୋହର ଶବ୍ଦ ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କ ହୃଦୟକୁ ଆନନ୍ଦିତ କଲା।
କଂପଂତି ଗିରଯସ୍ତୁଂଗାଃ ପ୍ରାସାଦା ଵିଚଲଂତି ଚ । ସପ୍ତସାଗରଗର୍ଭେଭ୍ଯୋ ନିଃସୃତା ଦୈତ୍ଯଦାନଵାଃ
ଉଚ୍ଚ ପାହାଡ଼ଗୁଡ଼ିକ କମ୍ପିଗଲା, ରାଜମହଳଗୁଡ଼ିକ ହଲିଗଲା। ସାତ ସମୁଦ୍ରର ଗଭୀରରୁ ଦାଇତ୍ୟ ଓ ଦାନବମାନେ ବାହାରିଲେ।
ସନ୍ନଦ୍ଧାଶ୍ଚାତିଗର୍ଜଂତି ନାନାଵାହନସଂଯୁତାଃ । ହେଷା ଯଯୌ ମହାନାଦା ଵାଜିନାଂ ବାହ୍ଯତଃ ପୁରଃ
ସେମାନେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ ହୋଇ ବିଭିନ୍ନ ଯାନରେ ଚଢ଼ି ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରେ ଗର୍ଜନ କରୁଥିଲେ। ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କ ହିନ୍ହିନାହାଟି ସହରର ବାହାର ଓ ସାମ୍ନାରେ ବଡ଼ ଶବ୍ଦ କରୁଥିଲା।
ରଥାଂଗେନାଥ ସଂହୃଷ୍ଟା ଧରାଂ ସଂଚଲତେଽଥଵା । ଚାଲିତୈର୍ଗଜଯୂଥୈଶ୍ଚ ପୃଥ୍ଵୀ ରୁଦ୍ଧା ସକାନନା
ରଥର ଚକାରେ ଉତ୍ସାହିତ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ଭୂମିକୁ ହଲାଇଦେଲେ। ଚଳିତ ହାତୀମାନଙ୍କ ଦଳରେ ଜଙ୍ଗଲ ସହିତ ପୃଥିବୀ ଅବରୋଧ ହୋଇଗଲା।
ଜାଲଂଧରେରିତୈର୍ଭୀମୈରଯୁତୈଃ ସ୍ଯଂଦନସ୍ଥିତୈଃ । ଅଶ୍ଵାର୍ବୁଦସହସ୍ରେ ଦ୍ଵେ ଅର୍ବୁଦଂ ଦଂତିନାମପି
ଜାଲନ୍ଧର ଚଳାଉଥିବା ଭୟଙ୍କର ଦଶ ହଜାର ରଥ, ଦୁଇ କୋଟି ଘୋଡ଼ା ଓ ଏକ କୋଟି ହାତୀ ଦ୍ୱାରା,
ରରାଜ ସୈନ୍ଯଲକ୍ଷୈକଂ ରଥିନାଂ ସପତାକିନାମ୍ । ପରାର୍ଦ୍ଧନଵତିଃ କୋଟ୍ଯଃ ଦୃଶ୍ଯଂତେ ମୁଖ୍ଯନାଯକାଃ । ନିର୍ଜଗାମ ମହାସୈନ୍ଯଂ ଛତ୍ରୈଃ ସଂଛାଦ୍ଯ ଭାସ୍କରମ୍
ଧ୍ୱଜା ଲଗାଇଥିବା ଏକ ରଥୀ ସେନା ଦଳ ଅତି ଦୀପ୍ତିମାନ ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ନବ୍ବେ ଅରବ ମୁଖ୍ୟ ନାୟକ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ବଡ଼ ସେନା ଛତା ଦ୍ୱାରା ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଢାକି ଆଗେ ବଢ଼ିଲା।
ଆସୀତ୍ପିଂଜରପାଂଡୁପଂକଜଵନଂ ଶ୍ଵେତାତପତ୍ରୈଃ କ୍ଵଚିତ୍ । ମାଯୂରାତପଵାରଣୈଃ କ୍ଵଚିଦଭୂତଦୁନ୍ନୀଲନୀଲୋତ୍ପଲମ୍ । ଉନ୍ମେଘଂ କ୍ଵଚିଦୂର୍ଧ୍ଵଧୂଲିପଟଲୈର୍ଯସ୍ଯ ପ୍ରଯାଣେଽଭଵତ୍ । ସଦ୍ଵୀଚି କ୍ଵଚିଦଂବରଂ ସର ଇଵୋତ୍ସର୍ପତ୍ପତାକାପଟୈଃ
କେଉଁଠି ଧଳା ଛତା ଦ୍ୱାରା ଭୂମି ପିଞ୍ଜର ପାଣ୍ଡୁ ପଦ୍ମବନ ପରି ଲାଗୁଥିଲା। କେଉଁଠି ମୟୂରପିଛା ଛତା ଦ୍ୱାରା ଗାଢ଼ ନୀଳ କମଳ ଦଳ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା। କେଉଁଠି ଧୂଳି ଉଠି ଆକାଶ ମେଘାଚ୍ଛନ୍ନ ହେଉଥିଲା। ଆଉ କେଉଁଠି ପତାକା ଫଡ଼ିବାରେ ଆକାଶ ତରଙ୍ଗିତ ହ୍ରଦ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା।
ଗଜଵାଜୀମଯୀ ଭୂମିର୍ଧ୍ଵଜଚ୍ଛତ୍ରମଯଂ ନଭଃ । ଦିକ୍ଚକ୍ରଂ ଚାମରମଯଂ ଦୈତ୍ଯସୈନ୍ଯେ ପ୍ରସର୍ପତି
ଦାଇତ୍ୟ ସେନା ଆଗେ ବଢ଼ିବା ସମୟରେ, ପୃଥିବୀ ହାତୀ ଓ ଘୋଡ଼ାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା, ଆକାଶ ଧ୍ୱଜା ଓ ଛତାରେ ଢାକିଗଲା, ଦିଗ୍ଗୁଡ଼ିକ ଚାମରରେ ଭରିଗଲା।
ତତୋ ଜାଲଂଧରୋ ଦୈତ୍ଯଃ ପ୍ରଯାଣାଯ ସମୁତ୍ସୁକଃ । ସ୍କଂଧେ ଚାରୋପଯନ୍ଶକ୍ତିଂ ନାନାରତ୍ନଵିଭୂଷିତାମ୍
ତାପରେ, ଦାଇତ୍ୟ ଜାଲନ୍ଧର ଯାତ୍ରା ପାଇଁ ଉତ୍ସୁକ ହୋଇ, ବିଭିନ୍ନ ମଣିରେ ଶୋଭିତ ଏକ ଶକ୍ତି ନିଜ କାନ୍ଧରେ ରଖିଲେ।
ଆଜଗାମ ମହାଵିଷ୍ଣୁଂ ପ୍ରଷ୍ଟୁଂ ସାଗରଵାସିନମ୍ । ଅଭିଵାଦ୍ଯ ଜଗାଦାଥ ହରିଂ ଜାଲଂଧରସ୍ତ୍ଵିଦମ୍
ସେ ମହାବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ, ଯିଏ ସମୁଦ୍ରରେ ବସିଛନ୍ତି, ପଚାରିବାକୁ ଗଲେ। ପ୍ରଣାମ କରି, ଜାଲନ୍ଧର ହରିଙ୍କୁ ଏହି କଥା କହିଲେ।
ଭୋଗାର୍ଥାଂ କିଂ ପ୍ରଯଚ୍ଛାମି ତୁଭ୍ଯଂ ଭାଵୁକ କଥ୍ଯତାମ୍ । ଶ୍ରୁତ୍ଵା ନାରାଯଣୋ ଵାକ୍ଯମବ୍ଧିଜସ୍ଯ ମୁଦାନ୍ଵିତଃ
"ମୋତେ କହ, ମୁଁ କଣ ଭୋଗ ଦେବି, ତୁମେ କ'ଣ ଚାହୁଁଛ?" ଏପରି ସମୁଦ୍ରଜନ୍ମାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ନାରାୟଣ ଆନନ୍ଦରେ ଭରିଗଲେ।
ଉଵାଚ କିଂ କରୋମୀତି ପ୍ରିଯଂ ସିଂଧୁସୁତେପ୍ସିତମ୍ । ଇତ୍ଯୁକ୍ତଃ ସ ପ୍ରହୃଷ୍ଟୋଽଥ ହରିଂ ପ୍ରୋଵାଚ ସତ୍ଵରଃ
ସେ କହିଲେ, "ମୁଁ କଣ କରି ତୁମକୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିପାରିବି, ସିନ୍ଧୁପୁତ୍ର?" ଏପରି କହିବା ପରେ, ସେ ଆନନ୍ଦିତ ଓ ତୁରନ୍ତ ହରିଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
ଯାମି ଯୋଦ୍ଧୁଂ ରଣେଽହଂ ତ୍ଵଂ ସୁଖୀ ତିଷ୍ଠେହ ସାଗରେ । ଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯା ଦତ୍ତାକ୍ଷତସ୍ତତ୍ର କେଶଵେନାଥ ପୂଜିତଃ
"ମୁଁ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଯାଉଛି, ତୁମେ ସମୁଦ୍ରରେ ଆନନ୍ଦରେ ରୁହ।" ସେଠାରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ ଓ କେଶବଙ୍କୁ ପୂଜା କରାଗଲା।
ସ ନିର୍ଗତ୍ଯ ହରେଃ ସ୍ଥାନାତ୍ସମୁଦ୍ରଂ ପ୍ରଷ୍ଟୁମାଗତଃ । ସୋଽର୍ଣଵଂ ପ୍ରଣିପତ୍ଯାହ ତାତ ଯାସ୍ଯାମି ଦୂରତଃ
ସେ ହରିଙ୍କ ନିବାସରୁ ବାହାରି ସମୁଦ୍ର ପାଖକୁ ଗଲେ। ସମୁଦ୍ରକୁ ପ୍ରଣାମ କରି କହିଲେ, "ପିତା, ମୁଁ ଦୂରକୁ ଯାଉଛି।"
ନୀଲକଂଠଂ ରଣେ ଜେତୁମନୁଜ୍ଞାଂ ଦାତୁମର୍ହସି । ପୁତ୍ରସ୍ଯ ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଯିଯାସୋଃ ଶଂକରଂ ପ୍ରତି
"ନୀଳକଣ୍ଠଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଜିତିବା ପାଇଁ ମୋତେ ଅନୁମତି ଦିଅ।" ପୁଅଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଯିଏ ଶଙ୍କରଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଯିବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲେ,
ସିଂଧୁରାଜେନ ସୋଽପ୍ଯୁକ୍ତଃ ପୁତ୍ର ତଂ ତାପସଂ ତ୍ଯଜ । ଭୁଂକ୍ଷ୍ଵ ରାଜ୍ଯଂ ମଯା ଦତ୍ତଂ ତାପସଂ ତ୍ଯଜ ଦୂରତଃ
ସିନ୍ଧୁରାଜ କହିଲେ, "ପୁଅ, ସେ ତାପସକୁ ଛାଡ଼। ମୁଁ ଦେଇଥିବା ରାଜ୍ୟ ଭୋଗ କର, ତାପସକୁ ଦୂରରେ ରଖ।"
ଅତ୍ଯଦ୍ଭୁତଃ ପ୍ରତାପସ୍ତେ ତ୍ଵତ୍ତୁଲ୍ଯୋ ନାସ୍ତି ଭୂମିପଃ । ସ୍ଵର୍ଗାଦାଧିକ୍ଯତାଂ ନୀତଂ ତ୍ଵଯା ଵତ୍ସ ଧରାତଲମ୍
"ତୋର ପ୍ରଭାବ ଅତି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ। ତୋ ପରି ରାଜା ଆଉ କେହି ନାହିଁ। ତୁମେ ପୃଥିବୀକୁ ସ୍ୱର୍ଗଠାରୁ ଅଧିକ ମହିମା ଦେଇଛ।"
ତଵ ରାଜ୍ଯେଵ ସୁମତୀ ଵୈକୁଂଠ ଇଵ ରାଜତେ । ଯୋ ଦେଵୋ ଦୁର୍ଜଯୋ ଦୈତ୍ଯୈରାନୀତଃ ସହ ସଶ୍ରିଯା
"ତୋର ରାଜ୍ୟରେ ଜ୍ଞାନ ବୈକୁଣ୍ଠ ପରି ଚମକୁଛି। ଯିଏ ଦାଇତ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅଜୟ, ସେ ଦେବତା ତାଙ୍କର ଶ୍ରୀ ସହିତ ଏଠାରେ ଆଣାଯାଇଛନ୍ତି।"
ମମାଂତିକଂ ଵତ୍ସ ଵସ ଶଂକରଂ ଭିକ୍ଷୁକଂ ତ୍ଯଜ । ଏଵମୁକ୍ତୋ ହ୍ଯର୍ଣଵେନ ଗିରିଜାଂ ପ୍ରତି ରାଗଵାନ୍
ମୋ ପୁଅ, ତୁମେ ମୋ ପାଖରେ ରୁହ; ଶଂକର, ସେ ଭିକ୍ଷୁକ ତାକୁ ଛାଡ଼। ଏଭଳି ଅର୍ଣ୍ଣବ କହିଲେ, ତାପରେ ସେ ରାଗରେ ଭରିଯାଇ ଗିରିଜାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ପିତୃଵାକ୍ଯମଵିଜ୍ଞାଯ ଆଗତ୍ଯ ସ୍ଵଭଟାନ୍ସ୍ଵକାନ୍ । ସଜ୍ଜୀଭୂତଂ ତୁ ଯୁଦ୍ଧାଯ ଵୃଂଦା ଜାଲଂଧରଂ ଜଗୌ
ପିତାଙ୍କ କଥାକୁ ଅଗ୍ରାହ୍ୟ କରି, ସେ ଆସି ନିଜ ସେନାପତିମାନେକୁ ଡାକିଲା; ଏବେ ବୃନ୍ଦା ଯାଲନ୍ଧରଙ୍କୁ ଖବର ଦେଲେ, ଯିଏ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ତୟାରିରେ ଥିଲେ।
ଵୃଂଦୋଵାଚ। ନାଥ ଯୁଦ୍ଧଂ ନ କର୍ତଵ୍ଯଂ ରାଜେଂଦ୍ର କୁତ୍ସଯୋଗିନା । ମନୋ ନିଵର୍ତ୍ଯତାଂ ପଶ୍ଯ ପ୍ରଵୃତ୍ତଂ ପାର୍ଵତୀଂ ପ୍ରତି
ବୃନ୍ଦା କହିଲେ: ପ୍ରଭୁ, ଆପଣ ଏହି ଅପମାନିତ ତପସ୍ବୀ ରାଜା ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବେ ନାହିଁ। ମନକୁ ଫେରାନ୍ତୁ, ଦେଖନ୍ତୁ, ପାର୍ବତୀ ଏହି କଥାରେ ଆଗୁଆ ହୋଇଯାଇଛନ୍ତି।
ଗୌରୀଂ ତ୍ଵଂ ଵାଂଛସି କସ୍ମାତ୍ପାର୍ଵତୀ କିଂ ମମାଧିକା । ତପସ୍ଵିନୀ ନିରାଲଂବା ସଂସକ୍ତା ସ୍ଥାଣଵେ ସଦା
ଆପଣ କାହିଁକି ଗୌରୀଙ୍କୁ ଚାହାନ୍ତି? ପାର୍ବତୀ ମୋଠାରୁ କଣ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ? ସେ ଏକ ତପସ୍ବିନୀ, କାହାର ସହାୟ ନାହିଁ, ସଦା ସ୍ଥାଣୁଙ୍କୁ ଲାଗି ରହିଛନ୍ତି।
ସୁତାନୁରାଗିଣୀ ଵଂଧ୍ଯା ତତଃ କୃତ୍ରିମପୁତ୍ରିକା । ଵୃଥାସ୍ତୁତା ନାରଦେନ ତାଂ ତ୍ଯଜସ୍ଵ ଭଜସ୍ଵ ମାମ୍
ସେ ପୁଅ ପ୍ରତି ଭଲପାଉଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ନିରସନ୍ତାନ, ଏହିପାଇଁ ଏକ କୃତ୍ରିମ କନ୍ୟା ରଖିଛନ୍ତି। ନାରଦ ଅକାରଣରେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରିଛନ୍ତି। ତାକୁ ଛାଡ଼, ମୋତେ ଗ୍ରହଣ କର।
ଇତି ଵୃଂଦାଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚାର୍ଣଵାତ୍ମଜଃ । ଅଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପାର୍ଵତୀରୂପଂ ମଚ୍ଚେତୋ ନ ନିଵର୍ତତେ
ବୃନ୍ଦାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଅର୍ଣ୍ଣବଙ୍କ ପୁଅ କହିଲେ: ମୁଁ ପାର୍ବତୀଙ୍କ ରୂପ ଦେଖିନଥିଲେ, ମୋ ମନ ଫେରିବ ନାହିଁ।
ଵୃଂଦେ ତ୍ଵଯା ଜନପଦୋ ରାଜଧାନୀ ପ୍ରପାଲ୍ଯତାମ୍ । ସ୍ମର୍ତଵ୍ଯୋଽହଂ ସଦା ଚଂଡି ଯଦି ମାଂ ହଂତି ଶଂକରଃ
ବୃନ୍ଦା, ତୁମେ ରାଜ୍ୟ ଓ ରାଜଧାନୀକୁ ସୁରକ୍ଷିତ କର। ଯଦି ଶଂକର ମୋତେ ମାରିଦେଇଥାଏ, ତେବେ ଚଣ୍ଡୀ, ସଦା ମୋତେ ସ୍ମରଣ କର।
ଇତି ଭର୍ତୃଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵୃଂଦା ହାସସମନ୍ଵିତା । ଜଗାମ ଶିବିକାରୂଢା ପୀଠଂ ଜାଲଂଧରଂ ତଦା
ପତିଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ବୃନ୍ଦା ହସିଲେ, ଶିବିକାରେ ବସି ତାପରେ ଯାଲନ୍ଧରଙ୍କ ସିଂହାସନକୁ ଗଲେ।
ନାରଦ ଉଵାଚ-। ଅଥ ପ୍ରତସ୍ଥେ କୈଲାସଂ ସିଂଧୁସୂନୁର୍ମହାବଲଃ । ମହାପଦ୍ମସହସ୍ରାଣାଂ ଷଷ୍ଟ୍ଯା ସୈନ୍ଯେନ ସଂଵୃତଃ
ନାରଦ କହିଲେ: ତାପରେ ସମୁଦ୍ରପୁତ୍ର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଜଣେ କୈଳାସ ପାଇଁ ଚାଲିଲେ, ଷଷ୍ଟି ହଜାର ମହାପଦ୍ମ ଧାରଣ କରୁଥିବା ସେନା ସହିତ।
ଅତ୍ରାଂତରେ ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ କୈଲାଂସଂ ଶଂକରୋ ଗତଃ । ଗଣପୁତ୍ରପ୍ରିଯାଯୁକ୍ତଃ କୈଲାସଂ ମାନସୋତ୍ତରମ୍
ଏହି ମଧ୍ୟରେ, ଶଂକର କୈଳାସ ଛାଡ଼ି, ପ୍ରିୟ ପୁଅ ଓ ଜନନୀ ସହିତ ଉଚ୍ଚ କୈଳାସ ମାନସ ଦିଗକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ଜାଲଂଧରସ୍ତତଃ ପ୍ରାପ୍ତଃ କୈଲାସଂ ପ୍ରଥମେଽହନି । ସେନାଃ ସଂସ୍ଥାପ୍ଯ କୈଲାସ ଆଲୋକନକୁତୂହଲୀ
ତାପରେ ଯାଲନ୍ଧର ପ୍ରଥମ ଦିନ କୈଳାସକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ସେନାକୁ ବ୍ୟବସ୍ଥା କଲେ ଓ କୈଳାସକୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଦେଖିଲେ।
ଦିଵ୍ଯକେସରମଂଦାରରଜଃପୁଂଜ ପରିଶ୍ରିତାଃ । ଶୀତାଂବୁଶୀକରାସାରୈଃ ପ୍ରଭୁଗ୍ନା ଵାଂତି ଵାଯଵଃ
ସେଠାରେ ଦେବୀ କେସର ଓ ମନ୍ଦାର ଫୁଲର ଧୂଳିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ବାତାସ ବହୁଛି, ଶୀତଳ ପାଣିର ଛିଟା ହେଉଛି।