ସୁଷମା ସୁଂଦରୀ ଯତ୍ର ଘୃତାଚୀ ପୁଂଜିକସ୍ଥଲୀ । ସୁକେଶୀ ସୁମୁଖୀ ରାମା ମଂଜୁଘୋଷା ଚ ମାଲିନୀ
ସେଠାରେ ସୁଷମା, ସୁନ୍ଦରୀ, ଘୃତାଚୀ, ପୁଞ୍ଜିକସ୍ଥଳୀ, ସୁକେଶୀ, ସୁମୁଖୀ, ରାମା, ମଞ୍ଜୁଘୋଷା ଓ ମାଳିନୀ ଅଛନ୍ତି ।
ମୃଗୋଦ୍ଭଵା ଚ ସୁଖଦା ଧନଦଂଷ୍ଟ୍ରା ତିଲପ୍ରଭା । ଵାଜିମେଧଫଲଗ୍ରାହା ରାଜସୂଯଫଲଂତି ଯାଃ
ମୃଗୋଦ୍ଭବା, ସୁଖଦା, ଧନଦଂଷ୍ଟ୍ରା, ତିଳପ୍ରଭା ଏଠାରେ ଅଛନ୍ତି; ଯେଉଁମାନେ ଅଶ୍ୱମେଧ ଓ ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ଲଭନ୍ତି ।
କୋଟିଶୋ ଯତ୍ର ନିଃଷ୍ପାପାଃ କ୍ରୀଡଂତ୍ଯପ୍ସରସୋ ନୃପ । ଏଵଂ ଭୂରିସୁଖେ ସ୍ଵର୍ଗେ ସ୍ଥାପଯାମାସ ସିଂଧୁଜଃ
ହେ ରାଜା, ସେଠାରେ କୋଟିକୋଟି ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ଅପ୍ସରାମାନେ ଖେଳୁଥିଲେ; ଏଭଳି ଭାବରେ ସିନ୍ଧୁପୁତ୍ର ଶ୍ୱର୍ଗରେ ବହୁତ ଆନନ୍ଦ ତିଆରି କରିଥିଲେ।
ଶୁଂଭଂ ପ୍ରାଣସମଂ ଦୈତ୍ଯଂ ନିଶୁଂଭଂ ଯୁଵରାଜକେ । ସ୍ଵଯଂ ଜାଲଂଧରେ ପୀଠେ ସ୍ଵର୍ଗାଦାଗତ୍ଯ ସିଂଧୁରାଟ୍ । ଵର୍ଷାର୍ବୁଦଦ୍ଵଯଂ ରାଜ୍ଯଂ ଚକାରାତ୍ମବଲେନ ଚ
ସେ ଦେଉତା ଶୁମ୍ଭକୁ, ଯିଏ ତାଙ୍କର ପ୍ରାଣ ସମାନ ପ୍ରିୟ ଦାନବ, ଏବଂ ଯୁବରାଜ ନିଶୁମ୍ଭକୁ ଏବଂ ନିଜେ ସିନ୍ଧୁରାଜ ହୋଇ, ଶ୍ୱର୍ଗରୁ ଆସି, ଜାଲନ୍ଧର ରାଜ୍ୟକୁ ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ଦୁଇ ଯୁଗ ଧରି ଶାସନ କରିଥିଲେ।
ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଉଵାଚ-। ଯୁଯୁଧେଽସୁର ସଂଗ୍ରାମେ ସସୁରୈରପରାଜିତଃ
ଯୁଧିଷ୍ଠିର ପଚାରିଲେ: ଏହି ଅଜୟ ଦାନବ ଦେବତାମାନେ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିଥିଲେ କି?
ତତଃ କିମକରୋଦ୍ରାଜା ସିଂଧୁସୂନୁଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍ । ତନ୍ମମାଚକ୍ଷ୍ଵ ଦେଵର୍ଷେ ଶ୍ରୋତୁକାମସ୍ଯ ଵିସ୍ତରାତ୍
ତାପରେ ସିନ୍ଧୁର ପୁତ୍ର, ଏହି ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ରାଜା, କଣ କରିଥିଲେ? ହେ ଦେବର୍ଷି, ମୁଁ ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛି, ଦୟାକରି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ କହନ୍ତୁ।
ନାରଦ ଉଵାଚ-। ଶୃଣୁ ରାଜନ୍ଯଥାତଥ୍ଯଂ କୃତସାଗରସୂନୁନା । ସ ଦେଵାନ୍ସମରେ ଜିତ୍ଵା ରାଜ୍ଯଂ ଚକ୍ରେ ହ୍ଯକଂଟକମ୍
ନାରଦ କହିଲେ: ହେ ରାଜା, ଯଥାଯଥିକ ଭାବରେ ଶୁଣନ୍ତୁ, ସାଗରପୁତ୍ର କ’ଣ କରିଥିଲେ; ସେ ଦେବତାମାନେକୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଜିତି, ଅପରିହତ ଭାବରେ ରାଜ୍ୟ କରିଥିଲେ।
ଗଂଧର୍ଵାଶ୍ଚିତ୍ରସେନାଦ୍ଯାଃ ସେଵଂତେ ଚାସୁରେଶ୍ଵରମ୍ । ଯଜ୍ଞଭାଗାଂଶ୍ଚ ଯୋ ଭୁଂକ୍ତେ ସର୍ଵେଷାମସୁରେଶ୍ଵରଃ
ଚିତ୍ରସେନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଦାନବର ରାଜାଙ୍କୁ ସେବା କରୁଥିଲେ; ଏବଂ ସେ ଦାନବର ରାଜା ସମସ୍ତଙ୍କର ଯଜ୍ଞଭାଗ ଉପଭୋଗ କରୁଥିଲେ।
କ୍ଷୀରସାଗରତୋ ଦେଵୈର୍ହୃତଂ ରତ୍ନାଦିକଂ ଚ ଯତ୍ । ତତ୍ସର୍ଵଂ ଚ ତଥାନ୍ଯଚ୍ଚ ନିର୍ଜିତ୍ଯ ହୃତଵାନ୍ବଲୀ
ଦେବତାମାନେ ଖୀରସାଗରରୁ ଯେଉଁ ରତ୍ନ ଓ ଧନ ନେଇଥିଲେ, ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଯାହା କିଛି ଥିଲା, ସେ ସବୁକୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଜାଲନ୍ଧର ଜିତି ନେଇଥିଲେ।
ସମୁଦ୍ରତନଯେ ରାଜ୍ଯଂ ଭୁଵୋ ରାଜନ୍ପ୍ରଶାସତି । ନ କଶ୍ଚିନ୍ମ୍ରିଯତେ ମର୍ତ୍ଯୋ ନରକଂ କୋଽପି ନ ଵ୍ରଜେତ୍
ସମୁଦ୍ରପୁତ୍ର ପୃଥିବୀର ରାଜ୍ୟ ଶାସନ କରୁଥିଲେ, ହେ ରାଜା; କୌଣସି ମଣିଷ ମରୁନଥିଲେ, କୌଣସି ଜଣେ ନରକକୁ ଯାଉନଥିଲେ।
ନ କଲିପ୍ରଣଯାଦନ୍ଯୋ ନ ଭୋଗାଦପରଃ କ୍ଷଯଃ । ନ ଵଂଧ୍ଯା ଦୁର୍ଭଗା ନାରୀ ନାଲଂକାରୈର୍ଵିଵର୍ଜିତା
କଳିର ପ୍ରଭାବରୁ କିମ୍ବା ଭୋଗରୁ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ନାଶ ନଥିଲା; କୌଣସି ଜଣେ ମହିଳା ବନ୍ଧ୍ୟା କିମ୍ବା ଅପସାଗ୍ରସ୍ତ ନଥିଲେ, କୌଣସି ଜଣେ ଅଲଙ୍କାର ବିହୀନ ନଥିଲେ।
କୁରୂପା ଦୁର୍ଗତା ଦୁଷ୍ଟାଽଯଶସ୍ଯା ନ ଚ ଦୃଶ୍ଯତେ । ନ ତତ୍ର ଵିଧଵା ନାରୀ ନ କଶ୍ଚିନ୍ନିର୍ଦ୍ଧନୋ ଜନଃ
କୌଣସି ଜଣେ କୁରୂପ, ଦରିଦ୍ର, ଦୁଷ୍ଟ କିମ୍ବା ଅପମାନିତ ଦେଖାଯାଉନଥିଲେ; ସେଠାରେ କୌଣସି ବିଧବା ମହିଳା କିମ୍ବା ନିର୍ଧନ ଲୋକ ନଥିଲେ।
ଦାତାରଃ ସଂତି ସର୍ଵତ୍ର ନ ପ୍ରତିଗ୍ରାହିଣଃ କ୍ଵଚିତ୍ । ପୁଣ୍ଯା ଜନାଃ ପ୍ରଯଚ୍ଛଂତି ଦ୍ଵିଜେଭ୍ଯୋ ହ୍ଯାତ୍ମନୋ ଧନମ୍
ସମସ୍ତଠାରେ ଦାତା ଅଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ କେଉଁଠି ମଧ୍ୟ ଗ୍ରହଣକାରୀ ନାହାନ୍ତି; ପୁଣ୍ୟବାନ୍ ଲୋକମାନେ ସଦା ନିଜ ଧନ ଦ୍ୱିଜମାନେକୁ ଦେଇଥିଲେ।
ରୂପଯୌଵନଶାଲିନ୍ଯଃ ସୀମଂତିନ୍ଯୋ ଗୃହେ ଗୃହେ । ଗୋକ୍ଷୀରଂ ଦଧିସର୍ପିଶ୍ଚ ଯତ୍ର ନିର୍ଜରସୋ ଜନାଃ
ପ୍ରତ୍ୟେକ ଘରେ ସୁନ୍ଦର ଓ ଯୌବନ ଭରପୂର ଘରଣୀମାନେ ଅଛନ୍ତି, ଗାଈର ଦୁଧ, ଦହି ଓ ଘିଅ ମିଳୁଥିଲା, ଏଠାରେ ଲୋକମାନେ ଅମରମାନେ ପରି ଥିଲେ।
ମଂଗଲଂ ତତ୍ର ସର୍ଵେଷାଂ ନ କ୍ଵଚିଦ୍ଵଧବଂଧନମ୍ । ଶରେଣ ନ ଚ ହିଂସାସ୍ତି ନ କଶ୍ଚିତ୍କେନ ବାଧ୍ଯତେ
ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ମଙ୍ଗଳ ଥିଲା, କେଉଁଠି ବିବାହ ବନ୍ଧନ ନଥିଲା; କୌଣସି ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା କ୍ଷତି ହେଉନଥିଲା, କୌଣସି ଜଣେ ଅନ୍ୟ ଜଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୀଡିତ ହେଉନଥିଲେ।
ଋଣଂ ନ ଦୃଶ୍ଯତେ ରାଜନ୍ଧନିନଃ ସଂତି ସର୍ଵତଃ । ସଂତୁଷ୍ଟାଃ ସର୍ଵସସ୍ଯାଢ୍ଯାଃ ପ୍ରଜାଃ ସର୍ଵତ୍ରପାର୍ଥିଵ
ହେ ରାଜା, କେଉଁଠି ଋଣ ଦେଖାଯାଉନଥିଲା, ସମସ୍ତଠାରେ ଧନୀ ଲୋକ ଥିଲେ; ସମସ୍ତ ଲୋକ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଓ ଧାନ୍ୟରେ ଧନୀ ଥିଲେ, ସମସ୍ତଠାରେ, ହେ ପାର୍ଥିବ।
କେଲୀକ୍ଷୁଦଂଡପ୍ରଭଵଶ୍ଚ ଦୁଗ୍ଧରସୋଽତି ସୁସ୍ଵାଦୁତରୋ ଗୃହେ ନୃଣାମ୍ । ଶୁଶ୍ରାଵ ନାରୀନରଯୋର୍ହିତଂ ଵଚୋ ନ ଚାପହର୍ତାଧ୍ଵନି ଗଚ୍ଛତାଂ ସଦା
ମଣିଷମାନଙ୍କ ଘରେ ଆଖୁ ରସ ଓ ଦୁଧର ସ୍ୱାଦ ବହୁତ ମିଠା ଥିଲା; ନାରୀ ଓ ପୁରୁଷମାନେ ପରସ୍ପର ପାଇଁ ଭଲ କଥା ଶୁଣୁଥିଲେ, ଏବଂ ରାସ୍ତାରେ କେବେ ଚୋର ଥିଲେ ନାହିଁ।
ପତଂତ୍ଯଖଂଡା ନଭସୋ ଯତସ୍ତତୋ ଧାରାଶ୍ଚ କର୍ମାରଵିମିଶ୍ରସର୍ପିଷଃ । ସଂମିଶ୍ରିତାଃ ଶର୍କରଯା ପରିଶ୍ରୁତାଃ ସମୁଦ୍ରସୂନୋଃ ସ୍ମରଣାନ୍ମୁଖେ ନୃଣାମ୍
ଆକାଶରୁ ଯେଉଁଠାରେ ଯେଉଁଠାରେ ଅଖଣ୍ଡ ଧାରା ପଡୁଥିଲା, ସେ ଧାରା କମ୍ଭାର ଅଗ୍ନିର ଘିଅ, ଚିନି ସହିତ ମିଶି, ସିନ୍ଧୁପୁତ୍ରଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କଲେ, ମଣିଷମାନଙ୍କ ମୁହଁରେ ପହଁଚୁଥିଲା।
ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଉଵାଚ- ଇଂଦ୍ରାଦିଭିସ୍ତଦା ଦେଵୈଃ କିଂ କୃତଂ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମ । ଜାଲଂଧରେଣ ଵିଜିତୈଃ ସ୍ଵର୍ଗରାଜ୍ଯେ ହୃତେ ସତି
ଯୁଧିଷ୍ଠିର ପଚାରିଲେ: ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଯେତେବେଳେ ଜାଲନ୍ଧର ଦେବତାମାନେକୁ ଜିତି ଶ୍ୱର୍ଗରାଜ୍ୟ ଦଳି ନେଇଥିଲେ, ସେତେବେଳେ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ କ’ଣ କରିଥିଲେ?
ନାରଦ ଉଵାଚ-। ଅଥ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଦିଵଂ ଦେଵାଃ ପ୍ରାପୁସ୍ତେ ଦୁର୍ଦଶାଂ ଚିରମ୍ । ନ ପୀଯୂଷଂ ନୈଵ ଯଜ୍ଞାଃ ଯଯୁଃ ସ୍ଥାନଂ ସ୍ଵଯଂଭୁଵଃ
ନାରଦ କହିଲେ: ତାପରେ ଦେବତାମାନେ ଦିବ୍ୟ ଲୋକ ଛାଡି ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଦୁଃଖରେ ପଡିଥିଲେ; ସେମାନେ ଅମୃତ ପାଇଲେ ନାହିଁ, ଯଜ୍ଞ ହେଲା ନାହିଁ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଲୋକକୁ ଯିବା ସମ୍ଭବ ହେଲା ନାହିଁ।
ଦଦୃଶୁର୍ବ୍ରାହ୍ମଭୁଵନେ ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ପରମେଷ୍ଠିନମ୍ । ପ୍ରାଣାଯାମେନ ଯୁଂଜାନଂ ମନଃ ସ୍ଵଂ ପରମାତ୍ମନି
ସେମାନେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଲୋକରେ ପରମେଶ୍ୱର ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ସେ ତାଙ୍କର ଶ୍ୱାସକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରୁଥିଲେ ଏବଂ ମନକୁ ପରମାତ୍ମାଙ୍କ ଭିତରେ ଲୀନ କରିଥିଲେ।
ତେ ତୁଷ୍ଟୁଵୁଃ ସୁରାଃ ସର୍ଵେ ଵାଗ୍ଭିସ୍ତଥ୍ଯାଭିରାଦୃତାଃ । ତତଃ ପ୍ରସନ୍ନୋ ଭଗଵାନ୍କିଂକରୋମୀତି ଚାବ୍ରଵୀତ୍
ସମସ୍ତ ଦେବତା ଆଦର ସହିତ ସତ୍ୟ ଶବ୍ଦରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ। ତାପରେ ପ୍ରସନ୍ନ ଭଗବାନ କହିଲେ, 'ମୁଁ କଣ କରିବି?'
ତତୋ ନିଵେଦଯାଂଚକ୍ରୁଃ ବ୍ରହ୍ମଣେ ଵିବୁଧାଃ ପୁନଃ । ଜାଲଂଧରସ୍ଯ ସକଲଂ ତଥା ନିଜପରାଭଵମ୍
ତାପରେ ଦେବତାମାନେ ପୁଣିଥରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଜାଲନ୍ଧରଙ୍କ ସମସ୍ତ କଥା, ସେମାନେ ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନେ କିପରି ପରାଜିତ ହେଲେ, ସେସବୁ ଜଣାଇଲେ।
କ୍ଷଣଂ ଧ୍ଯାତ୍ଵା ଯଯୌ ବ୍ରହ୍ମା କୈଲାସଂ ତ୍ରିଦଶୈଃ ସହ । ତସ୍ଯ ଶୈଲସ୍ଯ ପାର୍ଶ୍ଵେ ତେ ଵୈଚିତ୍ର୍ଯେଣ ସମାକୁଲାଃ । ସ୍ଥିତାଃ ସଂତୁଷ୍ଟୁଵୁର୍ଦେଵା ବ୍ରହ୍ମଶକ୍ରପୁରୋଗମାଃ
ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଧ୍ୟାନ କରି ବ୍ରହ୍ମା ଦେବତାମାନେ ସହ କୈଳାସକୁ ଗଲେ। ସେ ପାହାଡ଼ର ପାଶରେ ବିଚିତ୍ର ଦୃଶ୍ୟରେ ଭରିଥିବା ସ୍ଥାନରେ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଇନ୍ଦ୍ର ଆଦି ଦେବତାମାନେ ଦଢ଼ି ଦଢ଼ି ସ୍ତୁତି କଲେ।
ନମୋ ଭଵାଯ ଶର୍ଵାଯ ନୀଲଗ୍ରୀଵାଯ ତେ ନମଃ । ନମଃ ସ୍ଥୂଲାଯ ସୂକ୍ଷ୍ମାଯ ବହୁରୂପାଯ ତେ ନମଃ
ଭବ, ଶର୍ବ, ନୀଳକଣ୍ଠ ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ମୋଟା ଓ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଆକାର ଧାରଣ କରୁଥିବା, ବହୁ ରୂପ ନେଇଥିବା ଆପଣଙ୍କୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ।
ଇତି ସର୍ଵମୁଖୋ ଭୂତ୍ଵା ଵାଣୀମାକର୍ଣ୍ଯ ଶଂକରଃ । ପ୍ରୋଵାଚ ନଂଦିନଂ ଦେଵା ନାନଯସ୍ଵେତି ସତ୍ଵରମ୍
ଏଭଳି ସମସ୍ତ ମୁହଁ ହୋଇ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ଶଙ୍କର ତୁରନ୍ତ ନନ୍ଦିଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ଦେବତାମାନେକୁ ଏଠାକୁ ଆଣ।'
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଶଂଭୋର୍ଵଚୋ ଦେଵା ଆହୂତା ନଂଦିନା ଦ୍ରୁତମ୍ । ପ୍ରଵିଶ୍ଯାଂତଃପୁରେ ଦେଵା ଦଦୃଶୁର୍ଵିସ୍ମିତେକ୍ଷଣାଃ
ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଶୁଣି, ନନ୍ଦି ଦ୍ୱାରା ତୁରନ୍ତ ଡାକିଆଯାଇଥିବା ଦେବତାମାନେ ଅନ୍ତଃପୁରକୁ ପ୍ରବେଶ କରି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖିଲେ।
ତତ୍ରାସନେ ସମାସୀନଂ ଶଂକରଂ ଲୋକଶଂକରମ୍ । ଗଣୈଃ କୋଟିସହସ୍ରୈସ୍ତୁ ସେଵିତଂ ଭକ୍ତିଶାଲିଭିଃ
ସେଠାରେ ସେମାନେ ଲୋକଙ୍କର ମଙ୍ଗଳକାମୀ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ସିଂହାସନରେ ବସିଥିବା ଦେଖିଲେ, ଅନେକ କୋଟି ଭକ୍ତିଶୀଳ ଗଣମାନେ ତାଙ୍କୁ ସେବା କରୁଥିଲେ।
ନଗ୍ନୈର୍ଵିରୂପୈଃ କୁଟିଲୈର୍ଜଟିଲୈର୍ଧୂଲିଧୂସରୈଃ । ପ୍ରଣିପତ୍ଯାଗ୍ରତଃ ପ୍ରାହ ସହ ଦେଵୈଃ ପିତାମହଃ
ନଗ୍ନ, ବିକୃତ, ବାଙ୍କା, ଜଟାଧାରୀ ଓ ଧୂଳିରେ ଢାକା ଲୋକମାନେ ଆଗରେ ଶିର ନମାଇଥିଲେ। ବ୍ରହ୍ମା ଦେବତାମାନେ ସହ ଏଗଠି ଶଙ୍କରଙ୍କୁ କହିଲେ।
ସୁଖରୋଗୋ ଯଥା ସ୍ଯାସୀଚ୍ଛକ୍ରଃ ସୋଽଯଂ ଵୃଥାଗତଃ । କୃପାଂ କୁରୁ ମହାଦେଵ ଶରଣାଗତଵତ୍ସଲ
ଯେପରି ଏକ ସୁସ୍ଥ ଲୋକ ଅସୁସ୍ଥ ହେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ସେପରି ଏହି ଇନ୍ଦ୍ର ବ୍ୟର୍ଥରେ ଆସିଛନ୍ତି। ହେ ମହାଦେବ, ଶରଣାଗତଙ୍କୁ ଦୟା କରୁଥିବା, ଦୟା କର।