ରଣମାଗତ୍ଯ ଦୈତ୍ଯେଶଂ ତିଷ୍ଠତିଷ୍ଠେତ୍ଯଭାଷତ । ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତମାଗତଂ ଭୂଯଃ କେଶଵଂ ସମରପ୍ରିଯଃ
ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରକୁ ଆସି ସେ ଦେତ୍ୟପତିଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ଥା, ଥା!' ଯୁଦ୍ଧପ୍ରିୟ କେଶବଙ୍କୁ ପୁଣି ଆସୁଥିବା ଦେଖି,
ପୂରଯନ୍ମାର୍ଗଣୈର୍ଭୂମିଂ ଜଗର୍ଜାର୍ଣଵନଂଦନଃ
ନଦୀପୁତ୍ର ତୀରରେ ଭୂମିକୁ ପୂରି ଗର୍ଜନ କଲେ।
ଵିଵ୍ଯାଧ ଦୈତ୍ଯଂ ହରିରାଶୁ ଶକ୍ତ୍ଯା ହୃଦି ସ୍ଫୁରଂତ୍ଯା ସ ତତଃ ପପାତ । ସୂତୋ ନ ଯତ୍ତଂ ସମରାନ୍ନିଵାସଂ ତଂ ପ୍ରାହ ରେ କେନ କୃତୋସ୍ମ୍ଯଲଜ୍ଜଃ
ହରି ଦେତ୍ୟଙ୍କୁ ତୁରନ୍ତ ଏକ ଜ୍ୟୋତିର୍ମୟ ଶକ୍ତିରେ ହୃଦୟରେ ଆଘାତ କଲେ, ତେଣୁ ସେ ପଡ଼ିଗଲେ। ସାରଥି ତାଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ରଖିପାରିଲେ ନାହିଁ, କହିଲେ, 'ମୋତେ କିଏ ଏମିତି ଲଜ୍ଜାହୀନ କଲା?'
ଦୈତ୍ଯାରି ଜାଲଂଧରଯୋର୍ମହତ୍ତଦା ବଭୂଵ ଯୁଦ୍ଧଂ ଧରଣୀତଲସ୍ଥଯୋଃ । ପ୍ରେମ୍ଣା ଶ୍ରିଯସ୍ତଂ ନ ଜଘାନ ଦାନଵଂ ସ୍ଵଯଂ ହରିସ୍ତସ୍ଯ ଶରୈଃ ପପାତ
ଦେତ୍ୟଶତ୍ରୁ ଓ ଜାଲନ୍ଧରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭୂମିରେ ବଡ଼ ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା। ଶ୍ରୀ ଭଲପାଇବାରୁ ଦେତ୍ୟଙ୍କୁ ମାରିଲେ ନାହିଁ, ଏବଂ ହରି ତାଙ୍କର ବାଣରେ ନିଜେ ପଡ଼ିଗଲେ।
ତତୋ ନିରୀକ୍ଷ୍ଯ ଗୋଵିଂଦଂ ପତିତଂ ଧରଣୀତଲେ । ପ୍ରଗୃହ୍ଯାର୍ଣଵଜୋ ଦୈତ୍ଯ ଆରୁରୋହ ନିଜଂ ରଥମ୍ । ତତସ୍ତମିଂଦିରା ପ୍ରାପ୍ତା ରୁଦଂତୀ ଵିଷ୍ଣୁଵଲ୍ଲଭା
ତାପରେ ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ ଭୂମିରେ ପତିତ ଦେଖି, ସମୁଦ୍ରପୁତ୍ର ତାଙ୍କୁ ଧରିଲେ ଏବଂ ଦାୟତ୍ୟ ନିଜ ରଥରେ ଚଢିଲେ । ସେ ସମୟରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ପ୍ରିୟା ଲକ୍ଷ୍ମୀ, କାନ୍ଦୁଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ ସେଠାକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ ।
ସଂସ୍ଥିତା କମଲା ତତ୍ର ପତିଂ କମଲଲୋଚନମ୍ । ପତିତଂ ତୁ ପତିଂ ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ଲକ୍ଷ୍ମୀଃ ପ୍ରାହାର୍ଣଵାତ୍ମଜମ୍
ସେଠାରେ କମଳା ତାଙ୍କର କମଳନୟନ ପତିଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଦଢ଼ି ରହିଲେ । ତାଙ୍କର ପତିକୁ ପତିତ ଅବସ୍ଥାରେ ଦେଖି, ଲକ୍ଷ୍ମୀ ସମୁଦ୍ରପୁତ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ ।
ଶୃଣୁଷ୍ଵ ଵଚନଂ ଭ୍ରାତର୍ଜିତୋ ଵିଷ୍ଣୁର୍ଧୃତସ୍ତ୍ଵଯା । ଭଗିନ୍ଯା ନ ଚ ଵୈଧଵ୍ଯଂ ଦାତୁଂ ଯୁକ୍ତଂ ମହାବଲ
"ମୋର କଥା ଶୁଣ, ଭାଇ; ତୁମେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଜିତି ଧରିଛ । କିନ୍ତୁ, ବଡ଼ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ତୁମେ ତୁମର ଭଉଣୀକୁ ବିଧବା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ ।"
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତୁ ଵଚନଂ ତସ୍ଯା ମୁମୋଚ ଜଗତଃ ପତିମ୍ । ଜାଲଂଧରୋ ମହାବାହୁଃ ସ୍ଵସ୍ରେ ଭକ୍ତ୍ଯା ନନାମ ଚ
ତାଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ମହାବାହୁ ଜାଲନ୍ଧର ଭକ୍ତିଭାବରେ ଜଗତ୍ର ନାଥଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିଦେଲେ ଏବଂ ଭଉଣୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ ।
ଵଵଂଦେ ଚରଣୌ ଵିଷ୍ଣୋଃ ସ୍ଵସୁଃ ସ୍ନେହାତ୍ତଦାଂଜସା । ଵିଷ୍ଣୁର୍ଜାଲଂଧରଂ ପ୍ରାହ ତୁଷ୍ଟୋଽସ୍ମି ତଵ କର୍ମଣା । ଵରଂ ଵରଯ ଦୈତ୍ଯେଶ କିଂ ପ୍ରଯଚ୍ଛାମି ତେ ଵରମ୍
ସେ ସମୟରେ, ଭଉଣୀପାଇଁ ସ୍ନେହରୁପେ, ସେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ପାଦପଦ୍ମକୁ ବନ୍ଦନା କଲେ । ବିଷ୍ଣୁ ଜାଲନ୍ଧରଙ୍କୁ କହିଲେ, "ମୁଁ ତୁମର କାର୍ଯ୍ୟରେ ପ୍ରସନ୍ନ । ଦାୟତ୍ୟମାନ୍ୟଙ୍କ ନାଥ, ତୁମେ ଯାହା ଚାହଁ, ମୁଁ କଣ ଦେଉଁ ?"
ଜାଲଂଧର ଉଵାଚ-। ଯଦି ତ୍ଵଂ ମମ ତୁଷ୍ଟୋଽସି ଶୌର୍ଯେଣାନେନ କେଶଵ । ସ୍ଥାତଵ୍ଯଂ ମତ୍ପିତୁଃ ସ୍ଥାନେ ତ୍ଵଯା କମଲଯା ସହ
ଜାଲନ୍ଧର କହିଲେ: "ଯଦି ଆପଣ ମୋର ପରାକ୍ରମରେ ପ୍ରସନ୍ନ, ତେବେ ଆପଣ ଓ କମଳା ମିଶି, ମୋର ବାପାଙ୍କ ଘରେ ବସିବାକୁ ପଡ଼ିବ ।"
ତଥେତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ଚ ସଂସ୍ମୃତ୍ଯ ଗରୁଡଂ ଧରଣୀଧରଃ । ଆରୁହ୍ଯ ଚ ଜଗନ୍ନାଥଃ କ୍ଷୀରାବ୍ଧିଂ ପ୍ରିଯଯା ସହ
‘ତଥା’ ବୋଲି କହି, ଧରଣୀନାଥ ଗରୁଡ଼ଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କଲେ । ପରେ, ପ୍ରିୟା ସହିତ ଜଗନ୍ନାଥ ଗରୁଡ଼ରେ ଚଢ଼ି କ୍ଷୀରସାଗରକୁ ଗଲେ ।
ତଦାପ୍ରଭୃତି କୃଷ୍ଣସ୍ଯ ଵାସଃ ଶ୍ଵଶୁରମଂଦିରେ । ଅବ୍ଧୌ ଵସତି ଦେଵେଶୋ ଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯାଃ ପ୍ରିଯଚିକୀର୍ଷଯା
ସେଥିଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି, କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କର ଶ୍ୱଶୁରଙ୍କ ମନ୍ଦିରରେ ବସିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ; ଦେବମାନ୍ୟଙ୍କ ନାଥ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବାକୁ ଚାହିଁ, ସାଗରରେ ବସିଛନ୍ତି ।
ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଉଵାଚ- ଦେଵାନ୍ଵିକ୍ଲାଵ୍ଯ ସମରେ ଵିଷ୍ଣୁଂ ସ୍ଥାପ୍ଯାତ୍ମମଂଦିରେ । ଜାଲଂଧରେଣାବ୍ଧିଜେନ ଯତ୍କୃତଂ ବ୍ରୂହି ନାରଦ
ଯୁଧିଷ୍ଠିର ପଚାରିଲେ: "ନାରଦ, ଯେତେବେଳେ ଜାଲନ୍ଧର ସମରେ ଦେବମାନ୍ୟଙ୍କୁ ହରାଇ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ନିଜ ଘରେ ରଖିଲେ, ସେ ପରେ ସମୁଦ୍ରପୁତ୍ର କଣ କଲେ, ମୋତେ କୁହ ।"
ନାରଦ ଉଵାଚ-। ଶୁଂଭାଦୀନାଂ ତୁ ଵୀରାଣାଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ଦାନଂ ପ୍ରସାଦଜମ୍ । ଜାଲଂଧରୋ ଜଗାମାଥ ସ୍ଵର୍ଗଂ ପ୍ରାପ୍ଯାଵଲୋକଯତ୍
ନାରଦ କହିଲେ: "ଯେଉଁ ଶୁମ୍ଭ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବୀରମାନେ ତାଙ୍କର କୃପାରେ ଜନ୍ମିଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କୁ ଦାନ ଦେଇ, ଜାଲନ୍ଧର ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ ଏବଂ ସେଠାକୁ ଦେଖିଲେ ।"
ହିରଣ୍ଯଵର୍ଷେଣ ଜନାନ୍ଭୂଷଯଂତଂ ଦିନେଦିନେ । ଫଲଂତି ତରଵୋଽଜସ୍ରଂ ଵାଜିମେଧକ୍ରତୋଃ ଫଲମ୍
ସେ ପ୍ରତିଦିନ ଲୋକମାନେ ଉପରେ ସୁନାର ବର୍ଷା କରି ସେମାନେ ଉତ୍ସବମୁଦ୍ରାରେ ଭୂଷିତ କରୁଥିଲେ; ଗଛମାନେ ଅବିରତ ଫଳ ଦେଉଥିଲେ, ଯେପରି ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳୁଥାଏ ।
ଗଜଵସ୍ତ୍ରସୁଵର୍ଣାନି ଧେନୁ କନ୍ଯା ତିଲାନି ଚ । ପୁଷ୍ପକର୍ପୂରତାଂବୂଲ କସ୍ତୂରୀ କୁଂକୁମାନି ଚ
ହାତୀ, ବସ୍ତ୍ର, ସୁନା, ଗାଈ, କନ୍ୟା, ତିଳ, ଫୁଲ, କପୂର, ପାନ, କଷ୍ଟୂରୀ ଓ କୁଙ୍କୁମ —
ଯେ ଯଚ୍ଛଂତି ମହାତ୍ମାନସ୍ତେ ପଶ୍ଯଂତ୍ଯମରାଵତୀମ୍ । ଵର୍ଷାସୁ ଗୃହଦାନେନ ଶିଶିରେଽଗ୍ନିପ୍ରଦାନତଃ
ଏହି ସମସ୍ତ ଦାନ ଯେଉଁ ମହାତ୍ମାମାନେ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଅମରାବତୀକୁ ଦେଖନ୍ତି; ବର୍ଷାକାଳରେ ଘର ଦାନ ଦେଇ, ଶୀତକାଳରେ ଅଗ୍ନି ଦାନ କରି —
ଵାଦିତ୍ରାଣି ଚ ସର୍ଵାଣି ଵାଦଯଂତି ଶିଵାଲଯେ । ପ୍ରପାଂ କୁର୍ଵଂତି ଯେ ଚୈତ୍ରେ ଦଧ୍ଯୋଦନସମନ୍ଵିତାମ୍
ଶିବମନ୍ଦିରରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ସଙ୍ଗୀତ ବାଜୁଛି; ଯେଉଁମାନେ ଚୈତ୍ର ମାସରେ ଦହି ଓ ଚାଉଳର ଉପସ୍ଥିତିରେ ପାନୀୟ ଶୃଙ୍ଖଳା କରନ୍ତି —
ଯତ୍ର ହିଂଦୋଲପର୍ଯଂକଂ ସ୍ଵଯମାଂଦୋଲଯଂତି ଚ । ସାରିକାଶୁକହଂସାଶ୍ଚ ଭ୍ରମଦ୍ଭ୍ରମରକୋକିଲାଃ
ସେଠାରେ ଝୁଲା ଓ ପାଳନା ନିଜେ ନିଜେ ହଲୁଚି; ସାରିକା, ଶୁକ, ହଂସ, ମଧୁମକ୍ଷିକା ଓ କୋଇଲି ଘୁରୁଛନ୍ତି ।
କୁର୍ଵଂତୋ ଦୂତକାର୍ଯାଣି ଯଚ୍ଛଂତେ ପ୍ରିଯସଂଗମମ୍ । ରଂଭା ଯତ୍ର ପୁରେ ରାମ ମେନକା ଚ ତିଲୋତ୍ତମା
ଦୂତମାନେ ନିଜ କାମ କରୁଛନ୍ତି, ପ୍ରିୟମିଳନ ଘଟୁଛି; ସେହି ସହରରେ ରମ୍ଭା, ରାମା, ମେନକା ଓ ତିଲୋତ୍ତମା ବସୁଛନ୍ତି ।
ସୁଷମା ସୁଂଦରୀ ଯତ୍ର ଘୃତାଚୀ ପୁଂଜିକସ୍ଥଲୀ । ସୁକେଶୀ ସୁମୁଖୀ ରାମା ମଂଜୁଘୋଷା ଚ ମାଲିନୀ
ସେଠାରେ ସୁଷମା, ସୁନ୍ଦରୀ, ଘୃତାଚୀ, ପୁଞ୍ଜିକସ୍ଥଳୀ, ସୁକେଶୀ, ସୁମୁଖୀ, ରାମା, ମଞ୍ଜୁଘୋଷା ଓ ମାଳିନୀ ଅଛନ୍ତି ।
ମୃଗୋଦ୍ଭଵା ଚ ସୁଖଦା ଧନଦଂଷ୍ଟ୍ରା ତିଲପ୍ରଭା । ଵାଜିମେଧଫଲଗ୍ରାହା ରାଜସୂଯଫଲଂତି ଯାଃ
ମୃଗୋଦ୍ଭବା, ସୁଖଦା, ଧନଦଂଷ୍ଟ୍ରା, ତିଳପ୍ରଭା ଏଠାରେ ଅଛନ୍ତି; ଯେଉଁମାନେ ଅଶ୍ୱମେଧ ଓ ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ଲଭନ୍ତି ।
କୋଟିଶୋ ଯତ୍ର ନିଃଷ୍ପାପାଃ କ୍ରୀଡଂତ୍ଯପ୍ସରସୋ ନୃପ । ଏଵଂ ଭୂରିସୁଖେ ସ୍ଵର୍ଗେ ସ୍ଥାପଯାମାସ ସିଂଧୁଜଃ
ହେ ରାଜା, ସେଠାରେ କୋଟିକୋଟି ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ଅପ୍ସରାମାନେ ଖେଳୁଥିଲେ; ଏଭଳି ଭାବରେ ସିନ୍ଧୁପୁତ୍ର ଶ୍ୱର୍ଗରେ ବହୁତ ଆନନ୍ଦ ତିଆରି କରିଥିଲେ।
ଶୁଂଭଂ ପ୍ରାଣସମଂ ଦୈତ୍ଯଂ ନିଶୁଂଭଂ ଯୁଵରାଜକେ । ସ୍ଵଯଂ ଜାଲଂଧରେ ପୀଠେ ସ୍ଵର୍ଗାଦାଗତ୍ଯ ସିଂଧୁରାଟ୍ । ଵର୍ଷାର୍ବୁଦଦ୍ଵଯଂ ରାଜ୍ଯଂ ଚକାରାତ୍ମବଲେନ ଚ
ସେ ଦେଉତା ଶୁମ୍ଭକୁ, ଯିଏ ତାଙ୍କର ପ୍ରାଣ ସମାନ ପ୍ରିୟ ଦାନବ, ଏବଂ ଯୁବରାଜ ନିଶୁମ୍ଭକୁ ଏବଂ ନିଜେ ସିନ୍ଧୁରାଜ ହୋଇ, ଶ୍ୱର୍ଗରୁ ଆସି, ଜାଲନ୍ଧର ରାଜ୍ୟକୁ ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ଦୁଇ ଯୁଗ ଧରି ଶାସନ କରିଥିଲେ।
ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଉଵାଚ-। ଯୁଯୁଧେଽସୁର ସଂଗ୍ରାମେ ସସୁରୈରପରାଜିତଃ
ଯୁଧିଷ୍ଠିର ପଚାରିଲେ: ଏହି ଅଜୟ ଦାନବ ଦେବତାମାନେ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିଥିଲେ କି?
ତତଃ କିମକରୋଦ୍ରାଜା ସିଂଧୁସୂନୁଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍ । ତନ୍ମମାଚକ୍ଷ୍ଵ ଦେଵର୍ଷେ ଶ୍ରୋତୁକାମସ୍ଯ ଵିସ୍ତରାତ୍
ତାପରେ ସିନ୍ଧୁର ପୁତ୍ର, ଏହି ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ରାଜା, କଣ କରିଥିଲେ? ହେ ଦେବର୍ଷି, ମୁଁ ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛି, ଦୟାକରି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ କହନ୍ତୁ।
ନାରଦ ଉଵାଚ-। ଶୃଣୁ ରାଜନ୍ଯଥାତଥ୍ଯଂ କୃତସାଗରସୂନୁନା । ସ ଦେଵାନ୍ସମରେ ଜିତ୍ଵା ରାଜ୍ଯଂ ଚକ୍ରେ ହ୍ଯକଂଟକମ୍
ନାରଦ କହିଲେ: ହେ ରାଜା, ଯଥାଯଥିକ ଭାବରେ ଶୁଣନ୍ତୁ, ସାଗରପୁତ୍ର କ’ଣ କରିଥିଲେ; ସେ ଦେବତାମାନେକୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଜିତି, ଅପରିହତ ଭାବରେ ରାଜ୍ୟ କରିଥିଲେ।
ଗଂଧର୍ଵାଶ୍ଚିତ୍ରସେନାଦ୍ଯାଃ ସେଵଂତେ ଚାସୁରେଶ୍ଵରମ୍ । ଯଜ୍ଞଭାଗାଂଶ୍ଚ ଯୋ ଭୁଂକ୍ତେ ସର୍ଵେଷାମସୁରେଶ୍ଵରଃ
ଚିତ୍ରସେନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଦାନବର ରାଜାଙ୍କୁ ସେବା କରୁଥିଲେ; ଏବଂ ସେ ଦାନବର ରାଜା ସମସ୍ତଙ୍କର ଯଜ୍ଞଭାଗ ଉପଭୋଗ କରୁଥିଲେ।
କ୍ଷୀରସାଗରତୋ ଦେଵୈର୍ହୃତଂ ରତ୍ନାଦିକଂ ଚ ଯତ୍ । ତତ୍ସର୍ଵଂ ଚ ତଥାନ୍ଯଚ୍ଚ ନିର୍ଜିତ୍ଯ ହୃତଵାନ୍ବଲୀ
ଦେବତାମାନେ ଖୀରସାଗରରୁ ଯେଉଁ ରତ୍ନ ଓ ଧନ ନେଇଥିଲେ, ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଯାହା କିଛି ଥିଲା, ସେ ସବୁକୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଜାଲନ୍ଧର ଜିତି ନେଇଥିଲେ।
ସମୁଦ୍ରତନଯେ ରାଜ୍ଯଂ ଭୁଵୋ ରାଜନ୍ପ୍ରଶାସତି । ନ କଶ୍ଚିନ୍ମ୍ରିଯତେ ମର୍ତ୍ଯୋ ନରକଂ କୋଽପି ନ ଵ୍ରଜେତ୍
ସମୁଦ୍ରପୁତ୍ର ପୃଥିବୀର ରାଜ୍ୟ ଶାସନ କରୁଥିଲେ, ହେ ରାଜା; କୌଣସି ମଣିଷ ମରୁନଥିଲେ, କୌଣସି ଜଣେ ନରକକୁ ଯାଉନଥିଲେ।