ଦଗ୍ଧଂ ଚରାଚରଂ ଯେନ ଵହ୍ନିନା ହଯରୂପିଣା । ସ ଚାପି ଵିଧୃତସ୍ତେନ ସାଗରେଣ ଦୁରାତ୍ମନା
ଯିଏ ଅଗ୍ନି ଘୋଡ଼ାର ଆକାର ଧରି ସମସ୍ତ ଚରାଚରକୁ ଜଳାଇଦେଇଥିଲେ, ସେ ମଧ୍ୟ ସେଇ ଦୁଷ୍ଟ ସମୁଦ୍ର ଦ୍ୱାରା ଧରାଯାଇଥିଲେ।
ଧର୍ମଦ୍ଵିଷାଂ ଦାନଵାନାମସୌ ଵୈ ଆଶ୍ରଯଃ ପ୍ରଭୁଃ । ନିତ୍ଯଂ ଦଧି ଘୃତଂ କ୍ଷୀରଂ ଦାନଵେଭ୍ଯଃ ପ୍ରଯଚ୍ଛତି
ଧର୍ମକୁ ଘୃଣା କରୁଥିବା ଦାନବମାନେ ଯାହାଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କରନ୍ତି, ସେଇ ପ୍ରଭୁ ସଦା ଦାନବମାନେଠାରେ ଦହି, ଘିଅ ଓ ଦୁଧ ଦେଇଥାନ୍ତି।
ଅତଏଵାଯମସ୍ମାଭିଃ ଦୁର୍ଵାରଣ ଵିଲୋଡିତଃ । ଦଂଡିତଶ୍ଚ ଗତଶ୍ରୀକୋ ଦେଵୈରଥ ପୁରାତନୈଃ
ଏହି କାରଣରୁ, ଦୁର୍ବାରଣ, ଆମେ ସମୁଦ୍ରକୁ ମଥିଛୁ, ଦଣ୍ଡ ଦେଇଛୁ, ଏବଂ ପୁରାତନ ଦେବତାମାନେ ସହିତ ତାଙ୍କର ଶ୍ରୀ ନଷ୍ଟ କରିଛୁ।
ଶୃଣୁ ଦୂତ ସବଂଧେନ ମମ ଵିପ୍ରେଣ ଶୋଷିତଃ । କୁଂଭୋଦ୍ଭଵେନ କିଂଚୈଷ ଦୁଃସଂଗେ ନୈଵ ବାଧ୍ଯତେ
ଦୂତ, ଏବେ ମୋର କଥା ଭଲଭାବେ ଶୁଣ; ମୋର କୁମ୍ଭରୁ ଜନ୍ମିଥିବା ପୁରୋହିତ ମୋତେ ଶୁଷ୍କ କରିଦେଇଥିଲେ; ତଥାପି ଏହି ଖରାପ ସଙ୍ଗରେ ସେ କିଛି ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗୁନାହାନ୍ତି।
ସୋଽପି ଯୁଦ୍ଧାର୍ଥମସ୍ମାଭିଃ ସର୍ଵସୈନ୍ଯେନ ସଂଵୃତଃ । ଆଗମିଷ୍ଯତି ଵୈ ନାଶଂ ଗମିଷ୍ଯତି ତଦୈଵ ହି
ସେ ମଧ୍ୟ, ସମସ୍ତ ସେନା ସହିତ, ଆମ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଆସିବେ; ଏବଂ ସେତେବେଳେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ନାଶ ପାଇବେ।
ଇତୀରଯିତ୍ଵା ଵିରରାମ ଵୃତ୍ରହା ସରିତ୍ପତେରାତ୍ମଜଦୂତମୁଚ୍ଚକୈଃ । ଶଶଂସ ଚାଗତ୍ଯ ସମୁଦ୍ରସୂନୋର୍ଦେଵେଶ୍ଵରେଣୋକ୍ତମଶେଷମାଦିତଃ
ଏପରି କହି ବୃତ୍ରହନ୍ ଚୁପ୍ ହେଲେ, ନଦୀପତିଙ୍କ ପୁଅଙ୍କ ଦୂତକୁ ଉଚ୍ଚସ୍ୱରରେ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଲେ; ଏବଂ ପଛରେ ଯାଇ ସମୁଦ୍ରପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଦେବତାପତିଙ୍କ କଥା ସମସ୍ତ ଆରମ୍ଭରୁ ଖବର ଦେଲେ।
ନାରଦ ଉଵାଚ-। ମହେଂଦ୍ର ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ନିଜଦୂତମୁଖେନ ଚ । ସମୁଦ୍ରସୂନୁଃ ସଂକ୍ରୁଦ୍ଧଃ ସର୍ଵଂ ସୈନ୍ଯଂ ସମାହ୍ଵଯତ୍
ନାରଦ କହିଲେ: ମହେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ କଥା ନିଜ ଦୂତ ମୁଖରେ ଶୁଣି, ସମୁଦ୍ରପୁତ୍ର ଭୟଙ୍କର ରାଗରେ ସମସ୍ତ ସେନାକୁ ଡାକିଲେ।
ରସାତଲସ୍ଥିତା ଦୈତ୍ଯାଃ ଯେ ଚ ଭୂତଲଵାସିନଃ । ଆଯଯୁଃ ସବଲାସ୍ତତ୍ର ଜାଲଂଧରମଥାଜ୍ଞଯା
ପାତାଳରେ ଥିବା ଦାନବମାନେ ଓ ପୃଥିବୀରେ ବସୁଥିବା ଯେଉଁମାନେ, ସେମାନେ ତାଙ୍କର ସେନା ସହିତ ଜାଲନ୍ଧରଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ସେଠାକୁ ଆସିଲେ।
ପ୍ରଯାଣପ୍ରକ୍ରମେ ସିଂଧୁସୂନୋଃ ସୈନ୍ଯସ୍ଯ ଗର୍ଜିତୈଃ । ସ୍ଫୁଟଂତି ନଭସୋ ରାଜନ୍ପାତାଲମଖିଲା ଦିଶଃ
ସମୁଦ୍ରପୁତ୍ରଙ୍କ ସେନା ଯିବାର ଆରମ୍ଭରେ, ରାଜା, ସେମାନଙ୍କ ଗର୍ଜନରେ ଆକାଶ, ପାତାଳ ଓ ସମସ୍ତ ଦିଗ ଗୁଞ୍ଜିଉଠିଲା।
ହଯନାଗୋଷ୍ଟ୍ରଵଦନା ବିଡାଲମୁଖଭୀଷଣାଃ । ଵ୍ଯାଘ୍ରସିଂହାଖୁଵଦନା ଵିଦ୍ଯୁତ୍ସଦୃଶଲୋଚନାଃ
କେହି ଘୋଡ଼ା, ହାତୀ, ଉଠ ମୁହଁ ଥିଲେ; କେହି ଭୟଙ୍କର ବିଲେଇ ମୁହଁ ଥିଲେ; କେହି ବାଘ, ସିଂହ, ଉଠିଆ ମୁହଁ ଥିଲେ; ସେମାନଙ୍କ ଆଖି ବିଜୁଳି ପରି ଚମକୁଥିଲା।
ସର୍ପକେଶା ମହାଦେହାଃ କେଚିତ୍ଖଙ୍ଗତନୂରୁହାଃ । ଅନ୍ଯେ ଚ ପରିଧାଵଂତି ଗର୍ଜଂତି ଜଲଦସ୍ଵନୈଃ
କେହି ସର୍ପକେଶ, ବଡ଼ ଦେହ, ତାଙ୍କର ଅଂଗ ତଳୱାର ଥିଲା; ଅନ୍ୟେ ଦୌଡ଼ିବା ଓ ମେଘର ଗର୍ଜନ ପରି ଚିତ୍କାର କରୁଥିଲେ।
ରଥଗଜହଯପତ୍ତିସଂକୁଲଂ ସମରଵିନୋଦକଦଂବ ଭାସୁରମ୍ । ଅବ୍ଜଶତସହସ୍ରକୋଟିନାଯକଂ ବଲମଖିଲଂ ଚ ତଦା ରରାଜ ରାଜନ୍
ସେଇ ସମସ୍ତ ସେନା ରଥ, ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା ଓ ପଦାତିରେ ଭରିଥିଲା, ଯୁଦ୍ଧରେ ଆନନ୍ଦ ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତାରେ ଚମକୁଥିଲା; ଏହାକୁ ଲକ୍ଷେ ଲକ୍ଷେ ପଦ୍ମଜନ୍ମା ନାୟକମାନେ ନେତୃତ୍ୱ ଦେଉଥିଲେ, ରାଜା।
ଶତଯୋଜନଵିସ୍ତୀର୍ଣଂ ଵିମାନଂ ହଂସକୋଟିଭିଃ । ଯୁକ୍ତଂ ଭୂତିସହସ୍ରୌଘଂ ସର୍ଵଵସ୍ତୁପ୍ରପୂରିତମ୍
ଶତ ଯୋଜନ ଚଉଡ଼ା ଏକ ବିମାନ ଥିଲା, ଲକ୍ଷେ ଲକ୍ଷେ ହଂସ ଯୋଗାଯୋଗ କରିଥିଲେ, ହଜାର ହଜାର ଭୂତମାନେ ଭରି ରହିଥିଲେ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଧନ ତାହାରେ ଥିଲା।
ତଦ୍ଵିମାନଂ ସମାରୁହ୍ଯ ସଦ୍ଯୋ ଜାଲଂଧରୋ ଯଯୌ । ମଧ୍ଯାହ୍ନେ ମଂଦରଂ ପ୍ରାପ୍ତଃ ପ୍ରଥମେଽହ୍ନି ବଲୈଃ ସହ
ସେଇ ବିମାନରେ ଚଢ଼ି ଜାଲନ୍ଧର ତୁରନ୍ତ ଯାତ୍ରା କଲେ; ପ୍ରଥମ ଦିନ ମଧ୍ୟାହ୍ନରେ ସେ ସେନା ସହିତ ମନ୍ଦର ପହଞ୍ଚିଗଲେ।
ଖଂଡିତଂ ଶିବିକାଵାହୈର୍ଦଲିତଂ ଭୂରିକୁଂଜରୈଃ । ଦ୍ଵିତୀଯେ ଦିଵସେ ମେରୁଂ ସଂପ୍ରାପ୍ତୋ ବଲସଂଯୁତଃ
ପାଳଙ୍କି ଓ ଅନେକ ହାତୀ ଦ୍ୱାରା ମାଟି ହୋଇଯାଇଥିବା ମାର୍ଗରେ, ସେ ଦ୍ୱିତୀୟ ଦିନରେ ନିଜ ସେନା ସହିତ ମେରୁ ପର୍ବତକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ଇଲାଵୃତ୍ତେ ତୁ ଶିଖରେ ତସ୍ଥୌ ତତ୍କଟକଂ ମହତ୍ । ଅଥ ଦୈତ୍ଯାଧିପୈର୍ଭଗ୍ନଂ ଖାଂଡଵଂ ନଂଦନଂ ଵନମ୍
ଇଲାବୃତ ପର୍ବତର ଶିଖରରେ ସେ ବଡ଼ ସେନା ରହିଲା; ତାପରେ ଦେତ୍ୟ ଅଧିପତିମାନେ ଖାଣ୍ଡବ ଓ ନନ୍ଦନ ଉଦ୍ୟାନକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିଦେଲେ।
ଶିଖରାଣି ଵିଶୀର୍ଣାନି ମେରୋର୍ଦାନଵପୁଂଗଵୈଃ । ସଂତାନକେଷୁ ଵୃକ୍ଷେଷୁ ବଦ୍ଧା ହିଂଦୋଲମଂଚକାନ୍
ମେରୁ ପର୍ବତର ଶିଖରଗୁଡ଼ିକୁ ଦେତ୍ୟମାନେ ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ; ଉଦ୍ୟାନର ଗଛମାନଙ୍କ ଡାଳିରେ ଝୁଲା ବାନ୍ଧାଯାଇଲା।
ସିଦ୍ଧାଂଗନାଭିଃ ସହିତା ରେମିରେ ଦୈତ୍ଯପୁଂଗଵାଃ । କୁଚକୁଂକୁମତାଂବୂଲ ଚଂଦନାଗରୁଭୂଷଣୈଃ
ସିଦ୍ଧାଙ୍ଗନାମାନେ ସହିତ ଦେତ୍ୟମାନେ ମଜା କରୁଥିଲେ; ସେମାନେ ଅଳତା, ପାନ, ଚନ୍ଦନ ଓ ଅଗରୁ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ହୋଇଥିଲେ।
କେଶପାଶଚ୍ଯୁତୈଃ ପୁଷ୍ପୈଃ ମେରୋଃ ସଂପୂରିତା ନଦୀ । ସୁମେରୋଃ ପୂର୍ଵଦିଗ୍ଭାଗୋ ଗଜୈସ୍ତସ୍ଯ ଵିଘଟ୍ଟିତଃ
ମେରୁ ପର୍ବତର ନଦୀ ତାଙ୍କର କେଶରୁ ପଡ଼ିଥିବା ଫୁଲରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯାଇଥିଲା; ସୁମେରୁର ପୂର୍ବ ଦିଗ ତାଙ୍କର ହାତୀମାନେ ଦ୍ୱାରା ଚିରିଦିଆଯାଇଥିଲା।
ଦକ୍ଷିଣଂ ଚ ରଥୈଶ୍ଚେରୁରୁତ୍ତରଂ ପଶ୍ଚିମଂ ଭଟୈଃ । ଅଥ ପ୍ରସ୍ଥାପଯାମାସ ଦୈତ୍ଯାଞ୍ଜାଲଧରୋଽସୁରଃ
ସେମାନେ ରଥ ନେଇ ଦକ୍ଷିଣକୁ, ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ଉତ୍ତର ଓ ପଶ୍ଚିମକୁ ଗଲେ; ତାପରେ ଅସୁର ଜାଲନ୍ଧର ଦେତ୍ୟମାନେକୁ ପଠାଇଲେ।
ମହେଂଦ୍ରଶିଖରଂ ଚାନ୍ଯେ ଯଯୁର୍ଦୁଂଦୁଭିନିଃସ୍ଵନୈଃ । ରାଜରାଜପୁରୀଂ ଭଂକ୍ତ୍ଵା ଯମସ୍ଯ ଵରୁଣସ୍ଯ ଚ
ଅନ୍ୟମାନେ ଢୋଳର ଶବ୍ଦ ସହିତ ମହେନ୍ଦ୍ର ପର୍ବତ ଶିଖରକୁ ଗଲେ; ସେମାନେ ଯମ ଓ ବରୁଣଙ୍କ ରାଜଧାନୀକୁ ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ।
ଅନ୍ଯେଷାଂ ଲୋକପାଲାନାମାଯଯୁସ୍ତେଽମରାଵତୀମ୍ । ଅଥୋତ୍ପାତାଭଵନ୍ନାକେ ଦିଵ୍ଯଭୌମାଂତରିକ୍ଷଗାଃ
ଅନ୍ୟ ଲୋକପାଳମାନେ ଉପରେ ଜିତି, ସେମାନେ ଅମରାବତୀକୁ ଗଲେ; ତାପରେ ଦିବ, ଭୂମି ଓ ଆକାଶରେ ଅଶୁଭ ସଙ୍କେତ ଦେଖାଦେଲା।
ରଜଃ ପପାତ ବହୁଲଂ ତମସ୍ତୋମୋ ଵିଜୃଂଭତେ । ତଦା ପପାତ କୁଲିଶଂ କରାଦିଂଦ୍ରସ୍ଯ ନିଷ୍ପ୍ରଭମ୍
ଘନ ଧୂଳି ପଡ଼ିଲା, ଗଭୀର ଅନ୍ଧାର ଛାଇଗଲା; ତାପରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ବଜ୍ର ତାଙ୍କର ହାତରୁ ଜ୍ୟୋତି ବିହୀନ ହୋଇ ପଡ଼ିଗଲା।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ନିମିତ୍ତାନି ଭଯାଵହାନି ନାକେ ମହେଂଦ୍ରୋ ଗୁରୁମିତ୍ଯୁଵାଚ । କିଂ କୁର୍ମହେ କଂ ଶରଣଂ ଚ ଯାମସ୍ତଂ ପଶ୍ଯ ଯୁଦ୍ଧଂ ସମୁପସ୍ଥିତଂ ଚ
ଏହି ଭୟଙ୍କର ନିମିତ୍ତମାନେ ଦେଖି, ମହେନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କର ଗୁରୁଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ଆମେ କଣ କରିବୁ? କାହାଠାରେ ଶରଣ ନେବୁ? ଦେଖ, ଯୁଦ୍ଧ ଆସିପଡ଼ିଛି।'
ତତୋ ଵାଚସ୍ପତିର୍ଵାକ୍ଯମୁଵାଚ ତ୍ରିଦଶାଧିପମ୍ । ଚରଣୌ ପାହି ଶରଣଂ ଵିଷ୍ଣୋର୍ଵୈକୁଂଠଵାସିନଃ
ତାପରେ ବୃହସ୍ପତି ଦେବତାମାନଙ୍କ ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ତୁମେ ବୈକୁଣ୍ଠବାସୀ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ପାଦପଦ୍ମରେ ଶରଣ ନିଅ।'
ଇତ୍ଯୁକ୍ତୋ ଗୁରୁଣା ଦେଵୈଃ ସାକଂ ଵୈକୁଂଠମଂଦିରମ୍ । ଜଗାମାଖଂଡଲଃ ଶୀଘ୍ରଂ ଶରଣଂ କୈଟଭଦ୍ଵିଷଃ
ଗୁରୁଙ୍କ ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ଇନ୍ଦ୍ର ଦେବତାମାନେ ସହିତ ଶୀଘ୍ର ବୈକୁଣ୍ଠ ମନ୍ଦିରକୁ ଗଲେ, କୈଟଭ ଶତ୍ରୁଙ୍କ ଶରଣ ନେଇବାକୁ।
ଶଶଂସ ଵାସୁଦେଵାଯ ଵିଜଯୋ ଦ୍ଵାରପାଲକଃ । ଜାଲଂଧରଭଯତ୍ରସ୍ତାଃ ସର୍ଵେ ଦେଵାଃ ସମାଗତାଃ
ଦ୍ୱାରପାଳ ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ସୂଚନା ଦେଲେ: 'ଜାଲନ୍ଧରଙ୍କ ଭୟରେ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଏଠାରେ ଆସିଯାଇଛନ୍ତି।'
ଶ୍ରୀରୁଵାଚ-। ନ ଵଧ୍ଯୋଽସୌ ମମ ଭ୍ରାତା ଦେଵାର୍ଥେ ଯୁଧ୍ଯତା ତ୍ଵଯା । ଶାପିତୋ ଦେଵ ମତ୍ପ୍ରୀତ୍ଯା ଵଧାର୍ହୋ ନ ଭଵିଷ୍ଯତି
ଶ୍ରୀ କହିଲେ: 'ସେ ମୋ ଭାଇ, ତୁମେ ଦେବତାମାନେ ପାଇଁ ଯୁଦ୍ଧ କରିଲେ ମଧ୍ୟ, ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ମାରିପାରିବେ ନାହିଁ। ମୋ ଦୟାରେ ଦେବ, ସେ ଶାପିତ ହୋଇଛି ଏବଂ ମୃତ୍ୟୁଯୋଗ୍ୟ ହେବେ ନାହିଁ।'
ଇତି ଶ୍ରୀଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵିଷ୍ଣୁସ୍ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯପାଲକଃ । ଅଥାରୁରୋହ ଗରୁଡଂ ପକ୍ଷକ୍ଷେପାଵୃତାଂବରମ୍
ଶ୍ରୀଙ୍କ ବଚନ ଶୁଣି, ତିନି ଲୋକର ରକ୍ଷକ ବିଷ୍ଣୁ ତାପରେ ଗରୁଡ଼ଙ୍କୁ ଆରୋହଣ କଲେ, ଯାହାଙ୍କର ପଖ ଆକାଶକୁ ଢାକିଦେଇଥିଲା।
ଵୈକୁଂଠଭଵନାତ୍ତୂର୍ଣଂ ନିର୍ଗତସ୍ତ୍ରିଦଶାନ୍ହରିଃ । ଜାଲଂଧରଭଯତ୍ରସ୍ତାନ୍ଗତକାଂତୀନଥୈକ୍ଷତ
ବୈକୁଣ୍ଠ ଭବନରୁ ତୁରନ୍ତ ବାହାରି, ହରି ଦେଖିଲେ ଯେ, ଜାଲନ୍ଧରଙ୍କ ଭୟରେ ନିଜ ପ୍ରିୟାମାନେ ହରାଇଥିବା ଦେବତାମାନେ ଏଠାରେ ଅଛନ୍ତି।