ଅନ୍ଯେଷାଂ ଚୈଵ ଲୋକାନାଂ କା କଥା ଚୈଵ ସୁଵ୍ରତ । ପଂଚଵିଂଶତ୍ଯତ୍ର ନାଗା ନର୍ତକ୍ଯୋ ଵିଵିଧାସ୍ତଥା
ଅନ୍ୟ ଲୋକମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ଆଉ କଣ କହିବି, ହେ ସୁବ୍ରତ? ସେଠି ପଚିଶି ନାଗ ଓ ବିଭିନ୍ନ ନୃତ୍ୟାଙ୍ଗନାମାନେ ଅଛନ୍ତି।
ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯା ବାଲହତ୍ଯା ଗଵାଂହତ୍ଯା ତଥୈଵ ଚ । ତାଃ ସର୍ଵା ଵିଲଯଂ ଯାଂତି ଜଗନ୍ନାଥସ୍ଯ ଦର୍ଶନାତ୍
ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା, ଶିଶୁ ହତ୍ୟା, ଗାଈ ହତ୍ୟା ଏହି ସମସ୍ତ ପାପ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ଦର୍ଶନରେ ନଶ୍ଟ ହୋଇଯାଏ।
ଜଗନ୍ନାଥେତ୍ଯୁଚ୍ଚରଞ୍ଜଂତୁର୍ମହାପାପୈଃ ପ୍ରମୁଚ୍ଯତେ । ଵିଷ୍ଣୋଃ ପୂଜନକଂ ପୁଷ୍ପୈସ୍ତନ୍ମାହାତ୍ମ୍ଯମପି ବ୍ରୁଵେ
‘ଜଗନ୍ନାଥ’ ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ ମଣିଷ ଭୟଙ୍କର ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଏ। ମୁଁ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଫୁଲ ଦେଇ ପୂଜା କରିବାର ମହିମା ମଧ୍ୟ କହିବି।
ପର୍ଵତାନାଂ ଵର୍ଣନଂ ଚ ଦେଶାନାଂ ଵର୍ଣନଂ ତଥା । ଗୋପୂଜନାଦିମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ସିଦ୍ଧାନାଂ ଚୈଵ ପୂଜନମ୍
ପାହାଡ଼ମାନଙ୍କ ବିବର୍ଣ୍ଣନ ଓ ଦେଶମାନଙ୍କ ବିବର୍ଣ୍ଣନ, ଗାଈ ପୂଜା ଓ ଏପରି ଅନ୍ୟ ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କାର୍ଯ୍ୟ, ସିଦ୍ଧମାନଙ୍କ ପୂଜା ବିଷୟରେ କଥା ଅଛି।
ସିକ୍ଥେ ଦତ୍ତେ ତୁ ଯତ୍ପୁଣ୍ଯଂ ତତ୍ସର୍ଵଂ ପ୍ରଵଦାମ୍ଯହମ୍ । କଦଲୀଗର୍ଭଦାନଂ ଚ ଵୃକ୍ଷଦାନଂ ତତଃ ପରମ୍
ମିଠା ଖାଦ୍ୟ ଦାନ କଲେ ଯେପରି ଉପକାର ମିଳେ, ସେ ସବୁ ମୁଁ କହିବି। କଦଳୀ ଫଳ ଦାନ ଓ ଗଛ ଦାନର ମହତ୍ତ୍ୱ ମଧ୍ୟ ଅଛି।
ଅଶ୍ଵଦାନଂ ହସ୍ତିଦାନଂ ଜପମାହାତ୍ମ୍ଯମୁତ୍ତମମ୍ । ମଂତ୍ରଦୀକ୍ଷାଗମଂ ଚୈଵ ଗୁରୋର୍ଲକ୍ଷଣମେଵ ଚ
ଘୋଡ଼ା ଦାନ, ହାତୀ ଦାନ, ଜପର ଶ୍ରେଷ୍ଠତା, ମନ୍ତ୍ର ଦିକ୍ଷା ଆସିବା ଓ ଗୁରୁଙ୍କ ଲକ୍ଷଣ ବିଷୟରେ ଅଛି।
ଶିଷ୍ଯସ୍ଯ ଲକ୍ଷଣଂ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ଯଥା ପୌରାଣିକା ଵିଦୁଃ । ଚରଣୋଦକମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ପିତୃଶ୍ରାଦ୍ଧାଦିକଂ ଚ ଯତ୍
ଶିଷ୍ୟଙ୍କ ଲକ୍ଷଣ ପୁରାତନ ଋଷିମାନେ ଯେପରି ଜାଣିଛନ୍ତି, ସେପରି କହାଯାଇଛି। ଚରଣାମୃତର ମହିମା ଓ ପିତୃ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଆଦି ବିଷୟ ମଧ୍ୟ ଅଛି।
ପିତୃକ୍ଷଯାହଦାନଂ ଚ ନୀଲୋତ୍ସର୍ଗଵିଧିସ୍ତତଃ । ଗ୍ରହଣଂ ଚଂଦ୍ରସୂର୍ଯସ୍ଯ ତତ୍ର ଦାନଂ ଚ ଯଦ୍ଭଵେତ୍
ପିତୃ ନାଶ ପାଇଁ ଦାନ ଓ ନୀଳମଣି ଛାଡ଼ିବା ନିୟମ, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଗ୍ରହଣ ଓ ସେଠି ଦିଆଯାଉଥିବା ଦାନ ବିଷୟରେ କଥା ଅଛି।
ଶାଲଗ୍ରାମସ୍ଯ ଦାନସ୍ଯ ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ମାଲ୍ଯଗଂଧଯୋଃ । ଦଶମ୍ଯୈକାଦଶୀଵେଧଂ ଦ୍ଵାଦଶୀ ହରିଵାସରମ୍
ଶାଳଗ୍ରାମ ଦାନ, ମାଳା ଓ ସୁଗନ୍ଧ ଦାନର ମହିମା, ଦଶମୀ, ଏକାଦଶୀ ଓ ଦ୍ୱାଦଶୀ ହରିବାସର ପାଳନ ବିଷୟରେ ଅଛି।
ତେଷାଂ ଚୈଵ ତୁମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ରୁଦ୍ରନାମାଦିକଂ ଚ ଯତ୍ । ମଥୁରାଯାଶ୍ଚ ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରାଦିକଂ ତଥା
ସେମାନଙ୍କ ମହିମା ଓ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ନାମ ଆଦି ବିଷୟ, ମଥୁରା ଓ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର ଆଦି ସ୍ଥାନର ମହିମା ବିବର୍ଣ୍ଣନ ଅଛି।
ସେତୁବଂଧସ୍ଯ ଚାଖ୍ଯାନଂ ଶ୍ରୀରାମେଶ୍ଵରଜଂ ତଥା । ତ୍ର୍ଯଂବକସ୍ଯ ଚ ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ପଂଚଵଟ୍ଯାଶ୍ଚ ଯତ୍ଫଲମ୍
ସେତୁବନ୍ଧ ଗଠନର କଥା, ଶ୍ରୀରାମେଶ୍ୱର ଓ ତ୍ରୟମ୍ବକଙ୍କ ମହିମା, ପଞ୍ଚବଟୀର ଫଳ ବିଷୟରେ ଅଛି।
ଦଂଡକାରଣ୍ଯମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ଶୃଣୁ ଵାଡଵସତ୍ତମ । ଦଂଡକାରଣ୍ଯମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ନୃସିଂହୋତ୍ପତ୍ତିକାରଣମ୍
ଦଣ୍ଡକାରଣ୍ୟର ମହିମା ଶୁଣ, ହେ ବଡ଼ ଅଗ୍ନିଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଦଣ୍ଡକାରଣ୍ୟର ମହିମା ଓ ନୃସିଂହଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତିର କାରଣ ଅଛି।
ଗୀତାଯାଶ୍ଚୈଵ ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ତଥା ଭାଗଵତସ୍ଯ ଚ । କାଲିଂଦ୍ଯାଶ୍ଚୈଵ ମାହାତ୍ମ୍ଯମିନ୍ଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥସ୍ଯ ଵର୍ଣନମ୍
ଗୀତା ଓ ଭାଗବତର ମହିମା, କାଳିନ୍ଦୀ ନଦୀର ମହତ୍ତ୍ୱ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥର ବିବର୍ଣ୍ଣନ ଅଛି।
ରୁକ୍ମାଂଗଦଚରିତ୍ରଂ ତୁ ମହିମା ଵୈଷ୍ଣଵସ୍ଯ ଚ । ଵୈଷ୍ଣଵେ ହ୍ଯେକଭୁକ୍ତେ ତୁ ଶୃଣୁ ଵାଡଵସତ୍ତମ
ରୁକ୍ମାଙ୍ଗଦଙ୍କ କଥା ଓ ବୈଷ୍ଣବଙ୍କ ମହିମା, ବୈଷ୍ଣବରେ ଏକମାତ୍ର ଭୋଗ ଦେଇବା ମହତ୍ତ୍ୱ ଶୁଣ, ହେ ବଡ଼ ଅଗ୍ନିଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ସସାଗରାଂ ଚ ପୃଥିଵୀଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ଚୈଵ ତୁ ଯତ୍ଫଲମ୍ । ତତ୍ଫଲଂ ସମଵାପ୍ନୋତି ଭୁକ୍ତେ ହ୍ଯେକେ ତୁ ଵୈଷ୍ଣଵେ
ପୃଥିବୀ ସହ ସମୁଦ୍ର ଦାନ କଲେ ଯେତେ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ, ଏହି ପୁଣ୍ୟ ଏକଥର ମଧ୍ୟ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଅର୍ପିତ ଭୋଜନ ଭକ୍ଷଣ କଲେ ମିଳିଯାଏ।
ସାତ୍ଵିକାଃ ସତ୍ତ୍ଵସଂପନ୍ନା ରାଜସାଃ କାମୁକାଃ ସ୍ମୃତାଃ । ତାମସା ଅଧମାଃ ପ୍ରୋକ୍ତା ଵୈଷ୍ଣଵାନାଂ ତୁ ଲକ୍ଷଣମ୍
ଯେମାନେ ସାତ୍ତ୍ୱିକ, ସେମାନେ ପବିତ୍ର ଗୁଣରେ ଭରପୂର; ରାଜସିକ ଲୋକମାନେ ଆସକ୍ତି ଓ ଇଚ୍ଛାରେ ତଳମୁଳ; ତାମସିକ ଲୋକମାନେ ଅଧମ ଭାବରେ ଚିହ୍ନଟ। ବିଷ୍ଣୁଭକ୍ତଙ୍କର ଏହି ଲକ୍ଷଣ।
ବ୍ରାହ୍ମଣା ଵୈଷ୍ଣଵା ଯେ ତୁ ଵେଦଧର୍ମପରାଯଣାଃ । ତେଷାଂ ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଯଥୋକ୍ତଂ ଚୈଵ ନାରଦ
ଯେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଭଜନ୍ତି ଓ ବେଦ ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠା ରଖନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ମହତ୍ତ୍ୱ କଥା ମୁଁ ତୁମକୁ କହିବି, ନାରଦ।
ଵିଷ୍ଣୁନିଂଦାରତା ଯେ ଵୈ ଦ୍ରଵ୍ଯଲୋଭେନ ସତ୍ତମ । ତେଷାଂ ପାପଂ ତୁ ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ସାଂପ୍ରତଂ ଋଷିସତ୍ତମ
ଯେମାନେ ଧନଲୋଭରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରନ୍ତି, ମୁଁ ସେମାନଙ୍କର ପାପ କଥା ବର୍ତ୍ତମାନ କହିବି, ଋଷିଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ଜ୍ଵାଲାମୁଖ୍ଯାସ୍ତଥାଖ୍ଯାନଂ ହିମଶୈଲେକ୍ଷଣଂ ତଥା । ବ୍ରହ୍ମୋତ୍ପତ୍ତିସ୍ତୁ ଵୈ ଯତ୍ର ତଂ ପ୍ରଦେଶଂ ଵଦାମ୍ଯହମ୍
ଜ୍ୱାଳାମୁଖୀର କଥା, ହିମଶୈଳର ବର୍ଣ୍ଣନା, ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି ଯେଉଁ ସ୍ଥାନରେ ହୋଇଥିଲା, ସେ ସ୍ଥାନର କଥା ମୁଁ କହିବି।
କାଯସ୍ଥାନାଂ ସମୁତ୍ପତିର୍ଗଯାଵ୍ଯାଖ୍ଯାନମେଵ ଚ । ଗଦାଧରସ୍ଵରୂପଂ ଚ ଫଲ୍ଗୁଵର୍ଣନମେଵ ଚ 6.1.
କାୟସ୍ଥମାନଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି, ଗୟାର ବ୍ୟାଖ୍ୟା, ଗଦାଧରଙ୍କ ରୂପ ଓ ଫଳ୍ଗୁ ନଦୀର ବର୍ଣ୍ଣନା—
ଏତେଷାଂ ଚୈଵ ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ପାଦ୍ମେ ଦୃଷ୍ଟଂ ତଥା ଶ୍ରୁତମ୍ । ମହାବୋଧସ୍ଵରୂପଂ ଚ ସକଲ୍କେର୍ଯଶ ଏଵ ଚ
ଏହାମାନଙ୍କର ମହତ୍ତ୍ୱ, ପଦ୍ମପୁରାଣରେ ଦେଖିବାକୁ ଓ ଶୁଣିବାକୁ ମିଳେ, ମହାଜ୍ଞାନର ସ୍ୱରୂପ ଏବଂ ସକଳକେରୀର କୀର୍ତ୍ତି—
ରାମଗଯାଯା ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ତଥା ପ୍ରେତଶିଲାଭଵମ୍ । ବ୍ରହ୍ମଣଶ୍ଚ ତଥାଖ୍ଯାନଂ ଶିଲାଖ୍ଯାନଂ ଵଦାମ୍ଯହମ୍
ରାମଗୟାର ମହତ୍ତ୍ୱ, ପ୍ରେତଶିଳାର ଉତ୍ପତ୍ତି, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର କଥା ଓ ଶିଳାର କଥା ମୁଁ କହିବି।
ବ୍ରହ୍ମଯୋନେସ୍ତଥାଖ୍ଯାନମକ୍ଷଯାଖ୍ଯ ଵଟସ୍ଯ ଚ । ଶ୍ରାଦ୍ଧେ ତତ୍ର ମହତ୍ପୁଣ୍ଯଂ ଯତ୍ତତ୍ସର୍ଵଂ ଵଦାମ୍ଯହମ୍
ବ୍ରହ୍ମାୟୋନି ଓ ଅକ୍ଷୟ ବଟବୃକ୍ଷର କଥା, ସେଠାରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କଲେ ଯେତେ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ, ସେ ସବୁ ମୁଁ ତୁମକୁ କହିବି।
ମହେଶ୍ଵରକୃତାଂ ଭକ୍ତିଂ ଵିଷ୍ଣୁନା ଚ ମହାତ୍ମନା । ଅଦ୍ଯାପି କାଶ୍ଯାଂ ଜପତି ମହାରୁଦ୍ରୋ ହ୍ଯନାମଯମ୍
ମହେଶ୍ୱର ଓ ମହାତ୍ମା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ କରାଯାଇଥିବା ଭକ୍ତି, ଏଉଁ ଭକ୍ତିକୁ ଆଜି ମଧ୍ୟ କାଶୀରେ ମହାରୁଦ୍ର ନିରୋଗ ଭାବେ ଜପ କରୁଛନ୍ତି।
ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ଚ ତତୋ ଵକ୍ଷ୍ଯେ ସାଗରସ୍ଯ ହି ନାରଦ । ତିଲତର୍ପଣଜଂ ପୁଣ୍ଯଂ ଯଵଜଂ ପୁଣ୍ଯମେଵ ଚ
ତାପରେ ମୁଁ ସାଗରର ମହତ୍ତ୍ୱ, ନାରଦ, ଏବଂ ତିଳ ଓ ଯବ ଦ୍ୱାରା ତର୍ପଣ କଲେ ଯେତେ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ, ସେଥିର କଥା କହିବି।
ତୁଲସୀଦଲସଂଯୁକ୍ତଂ ତର୍ପଣଂ ଦେଵଜଂ ତଥା । ତନ୍ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଯଥୋକ୍ତଂ ବ୍ରହ୍ମଣା ମମ
ତୁଳସୀ ପତ୍ର ସହିତ ଦେବତାଙ୍କୁ ତର୍ପଣ ଦେବା, ଏହାର ମହତ୍ତ୍ୱ ମୁଁ କହିବି, ଯେପରି ବ୍ରହ୍ମା ମୋତେ କହିଥିଲେ।
ଶଂଖନାଦସ୍ଯ ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ପୁଣ୍ଯଂ ଚାସଂଖ୍ଯସଂଜ୍ଞକମ୍
ଶଂଖଧ୍ୱନିର ମହତ୍ତ୍ୱ, ଯାହାର ପୁଣ୍ୟ ଅପାର।
ରଵେର୍ଵାରସ୍ଯ ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ଯୋଗସ୍ଯ ଵିଷ୍ଣୁସଂଜ୍ଞିନଃ । ଵୈଧୃତସ୍ଯ ଚ ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ଵ୍ଯତୀପାତସ୍ଯ ଵୈ ତଥା
ସୂର୍ଯ୍ୟବାରର ମହତ୍ତ୍ୱ, ବିଷ୍ଣୁ ନାମକ ଯୋଗର ମହତ୍ତ୍ୱ, ବୈଧୃତି ଓ ବ୍ୟତୀପାତର ମହତ୍ତ୍ୱ ମଧ୍ୟ।
ଏତତ୍ସର୍ଵଂ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଯଥୋକ୍ତଂ ଚୈଵ ନାରଦ । ଅନ୍ନଦାନଂ ଵସ୍ତ୍ରଦାନଂ ଭୂମିଦାନଂ ତଥୈଵ ଚ
ଏସବୁ କଥା, ଯେପରି କହାଯାଇଛି, ମୁଁ ତୁମକୁ କହିବି, ନାରଦ; ଅନ୍ନଦାନ, ବସ୍ତ୍ରଦାନ ଓ ଭୂମିଦାନ।
ଶଯ୍ଯାଦାନଂ ଚ ଗୋଦାନଂ ତଥା ଵୃଷଭମେଵ ଚ । ଜନ୍ମାଷ୍ଟମ୍ଯାଶ୍ଚ ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ମତ୍ସ୍ଯମାହାତ୍ମ୍ଯମେଵ ଚ
ଶଯ୍ୟା ଦାନ, ଗୋ ଦାନ ଓ ବୃଷଭ ଦାନ; ଜନ୍ମାଷ୍ଟମୀର ମହତ୍ତ୍ୱ ଓ ମତ୍ସ୍ୟ ଅବତାରର ମହତ୍ତ୍ୱ।