କଥଂ ତେ ଚିରଵିଚ୍ଛେଦଂ ସୋଢୁଂ ଶକ୍ନୋମି ଦୁଃସହମ୍ । ଯଦା ମଯ୍ଯନୁକଂପାସ୍ତି ତଵ ପୀନପଯୋଧରେ
ତୁମ ସହ ଏତେ ଦୀର୍ଘ ବିଚ୍ଛେଦ କିପରି ସହିବି? ଏହା ଅସହ୍ୟ। ଯେତେବେଳେ ତୁମ ଦୟା ମୋପରି ହୁଏ, ମୋତେ ଦୟା କର, ହେ ଉନ୍ନତ ବକ୍ଷସ୍ଥଳୀ।
ତଦା କିଯଦ୍ଦିନଂ ତିଷ୍ଠ ମଯା ସହ ଵରାଙ୍ଗନେ । ତତୋ ଦେଵାଧିରାଜସ୍ଯ ଵଦଂତୀ ବହୁସଂପଦମ୍
ତେବେ, ହେ ସୁନ୍ଦର ଅଙ୍ଗବତୀ, ମୋ ସହ କିଛି ଦିନ ରୁହ। ପରେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ରାଜାଙ୍କର ବଡ଼ ସମୃଦ୍ଧି ବିଷୟରେ କହ।
ଵର୍ଷାଣାମଯୁତଂ ତସ୍ଥୌ ସା ଦେଵନିଲଯେ ସତୀ । ପଦ୍ମଗନ୍ଧୋଵାଚ- ଆଜ୍ଞାଂ ଦେହି ସୁରାଧୀଶ ସାଧିତୁଂ ସୁମନୋରଥମ୍
ସେ ଦେବଲୋକରେ ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ରହିଲେ। ପଦ୍ମଗନ୍ଧା କହିଲେ— ହେ ସୁରମଣି, ମୋର ମନୋକାମନା ପୂରଣ ପାଇଁ ଆଜ୍ଞା ଦିଅ।
ଵ୍ରଜାମ୍ଯହଂ କର୍ମଭୂମିଂ ଵଂଦେ ପାଦଦ୍ଵଯଂ ତଵ । ଇନ୍ଦ୍ର ଉଵାଚ- ତ୍ଵତ୍ପ୍ରେମସିଂଧୁମାନେନ ମଯା ଚନ୍ଦ୍ରନିଭାନନେ
ମୁଁ କର୍ମଭୂମିକୁ ଯିବି; ତୁମର ଦୁଇ ପାଦକୁ ନମସ୍କାର କରିବି। ଇନ୍ଦ୍ର କହିଲେ— ହେ ଚନ୍ଦ୍ରମୁଖୀ, ତୁମର ପ୍ରେମର ସାଗର ମୋ ପାଇଁ ବଡ଼ ମହତ୍ତ୍ୱ ରଖେ।
ସ୍ଥିତ୍ଵା କତିଦିନଂ ପଶ୍ଚାଦ୍ଗମିଷ୍ଯସି ଯଥାସୁଖମ୍ । ତତସ୍ତୁକୌତୁକାଗାରେ ତେନ ସାର୍ଦ୍ଧମହର୍ନିଶମ୍
କିଛି ଦିନ ରହି, ପରେ ଯେପରି ଇଚ୍ଛା ହୁଏ ଯାଅ। ତାପରେ, ମଜାର ଘରେ ସେଠାରେ ସେଥିରେ ଦିନ ରାତି ଏକାସাথে ରୁହ।
କ୍ରୀଡଂତୀ ପଦ୍ମଗଂଧା ସା ତସ୍ଥୌ ଵର୍ଷାଯୁତତ୍ରଯମ୍ । ସୁରାଧୀଶଂ ତତଃ ସେତି ତଦା ପ୍ରାହ ମୁଦାନ୍ଵିତା
ପଦ୍ମଗନ୍ଧା ସେଠାରେ ଖେଳିଲେ ଏବଂ ତିନି ଦଶହଜାର ବର୍ଷ ରହିଲେ। ପରେ ସେ ଆନନ୍ଦରେ ସୁରମଣିଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଆଦେଶଂ କୁରୁ ଗଚ୍ଛାମି ପୃଥିଵୀଂ ପ୍ରତି ସଂପ୍ରତି । ଇଂଦ୍ର ଉଵାଚ- ଜାଡ୍ଯଂ ଜହୀହି ସୁଶ୍ରୋଣି ତିଷ୍ଠାତ୍ରୈଵ ମଯା ସହ
ମୋତେ ଆଦେଶ ଦିଅ, ମୁଁ ଏବେ ପୃଥିବୀକୁ ଯିବି। ଇନ୍ଦ୍ର କହିଲେ— ହେ ସୁନ୍ଦର କଟିବତୀ, ତୁମର ଅଳସତା ଛାଡ଼, ଏଠାରେ ମୋ ସହ ରୁହ।
ତ୍ଵାଂ ତ୍ଯକ୍ତୁଂ ନ ହି ଶକ୍ନୋମି ପ୍ରାଣେଭ୍ଯୋଽପି ଗରୀଯସୀମ୍ । ପଦ୍ମଗନ୍ଧୋଵାଚ- ପୁଣ୍ଯକ୍ଷଯେ ସୁରାଧୀଶ ଯଦା ଯାସ୍ଯାମ୍ଯହଂ ଭୁଵି
ମୁଁ ତୁମକୁ ଛାଡ଼ିପାରିବି ନାହିଁ, ତୁମେ ମୋ ପ୍ରାଣଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ ପ୍ରିୟ। ପଦ୍ମଗନ୍ଧା କହିଲେ— ହେ ସୁରମଣି, ଯେତେବେଳେ ମୋର ପୁଣ୍ୟ ଶେଷ ହେବ, ସେତେବେଳେ ମୁଁ ପୃଥିବୀକୁ ଯିବି।
ତଦା ଚିରଂ ତେ ଵିଚ୍ଛେଦୋ ଭଵିଷ୍ଯତି ମଯା ସହ । ଯଦ୍ଵିଚ୍ଛେଦେ ମଯା ନାଥ ପୁନର୍ଗଂତୁଂ ଭୁଵଂ ପ୍ରତି
ସେତେବେଳେ ତୁମ ସହ ମୋର ଦୀର୍ଘ ବିଚ୍ଛେଦ ହେବ। ଯେତେବେଳେ ବିଚ୍ଛେଦ ହେବ, ହେ ନାଥ, ମୁଁ ପୁଣି ପୃଥିବୀକୁ ଯିବାକୁ ଚାହେଁ।
ଇଚ୍ଛାମ୍ଯହଂ ପୁନର୍ଦ୍ଯୌଶ୍ଚ ପୁଣ୍ଯୋପାର୍ଜନହେତଵେ । କର୍ମଭୂମିମହଂ ଗତ୍ଵା ଯେନୋପାଯେନ ଵାସଵ
ମୁଁ ପୁଣି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯିବାକୁ ଚାହେଁ, ପୁଣ୍ୟ ଅର୍ଜନ ପାଇଁ। ହେ ବାସବ, କର୍ମଭୂମିକୁ ଯାଇ, ଯେପରି ଉପାୟ ହେଉ।
ତତ୍କରିଷ୍ଯାମି ଵିଚ୍ଛେଦଃ କଦାଚିତ୍ସ୍ଯାତ୍ତ୍ଵଯା ନ ମେ । ଇନ୍ଦ୍ର ଉଵାଚ- ଭଦ୍ରେ ତ୍ଵଯା ଯଦା ନୂନଂ କର୍ମେଦଂ କର୍ତୁମିଚ୍ଛିତମ୍
ମୁଁ ସେହି କାମ କରିବି; ବିଚ୍ଛେଦ ହେଲେ ତୁମ ଦ୍ୱାରା ହେବ ନାହିଁ। ଇନ୍ଦ୍ର କହିଲେ— ହେ ଭଦ୍ରେ, ଯେତେବେଳେ ତୁମେ ଏହି କର୍ମ କରିବାକୁ ଭଲପାଅଛ, ସେତେବେଳେ—
ତଦା ଗଚ୍ଛ ପୁନଃ ଶୀଘ୍ରମାଗମିଷ୍ଯସି ସୁଂଦରି । ସହ ନେତ୍ରାଦ୍ଧି ଵିଗଲଦ୍ଵାଷ୍ପସିକ୍ତତନୁସ୍ତତଃ
ତେବେ ଯାଅ, ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ଫେରିଆସିବ। ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ତାଙ୍କର ଚକ୍ଷୁରୁ ଅଶ୍ରୁ ବହୁଥିଲା, ଦେହ ଭିଜିଗଲା।
ଦୋର୍ଭ୍ଯାମାଲିଙ୍ଗ୍ଯ ତାଂ ଶକ୍ରୋ ଗଚ୍ଛେତ୍ଯାହ ପ୍ରିଯେ ଵଦନ୍ । ତଦାଦେଶାତ୍ତତଃ ସାଧ୍ଵୀ କର୍ମଭୂମିଂ ସମାଗତା
ଶକ୍ର ତାଙ୍କୁ ବାହୁଦ୍ୱାରା ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, 'ଯାଅ, ପ୍ରିୟା' ବୋଲି କହିଲେ। ତାଙ୍କର ଆଦେଶରେ ସେ ସତୀ କର୍ମଭୂମିକୁ ଗଲେ।
ଜାତା ଚ ହସ୍ତିନୀ ଯୋନୌ ଭୂତ୍ଵା ଜାତିସ୍ମରା ଦ୍ଵିଜ । ସ୍ମରଂତୀ ନିଜଵୃତ୍ତାଂତଂ ସା କିଯଦ୍ଭିର୍ଦିନୈସ୍ତତଃ
ସେ ହସ୍ତିନୀର ଗର୍ଭରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ପରେ ଦ୍ୱିଜ ହେଲେ ଏବଂ ପୂର୍ବ ଜନ୍ମର କଥା ମନେ ପକାଇଲେ। ଏଭଳି, ନିଜ ଘଟଣା ମନେ ପକାଇ କିଛି ଦିନ ପରେ—
ଜଗାମ ଜାହ୍ନଵୀତୀରଂ ହସ୍ତିଯୋନିସୁ ସଂଭଵା । ଗଙ୍ଗାଯାଂ ସ୍ନାନମାସାଦ୍ଯ ଗଙ୍ଗାକର୍ଦମଭୂଷିତା
ହସ୍ତିନୀ ଯୋନିରୁ ଜନ୍ମ ନେଇ, ସେ ଜାହ୍ନବୀ ତୀରକୁ ଗଲେ। ଗଙ୍ଗାରେ ସ୍ନାନ କରି, ଗଙ୍ଗାର କାଦିରେ ଶୋଭିତ ହେଲେ।
ଗଂଗାଗଂଗେତି ଜଲ୍ପଂତୀ ହ୍ରଦଂ ନିମ୍ନଂ ଵିଵେଶ ସା । ତସ୍ମିନ୍ଗଂଗାହ୍ରଦେ ଗତ୍ଵା ହସ୍ତିନୀ ପର୍ଵତାକୃତିଃ
‘ଗଙ୍ଗା, ଗଙ୍ଗା’ ବୋଲି କହୁଥିବା ସେ, ଗଭୀର ହ୍ରଦକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ସେହି ଗଙ୍ଗା ହ୍ରଦରେ, ପାହାଡ଼ ପରି ଦେହ ଥିବା ହସ୍ତିନୀ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ନିଜାଂ ଜାତିଂ ସ୍ମରଂତୀ ସା ଜଗାମ ପଂଚତାଂ ପୁନଃ । ତସ୍ଯାଃ ସାହସମାଲୋକ୍ଯ ହସ୍ତିନୀଂ ସର୍ଵଦେଵତାଃ
ସେ ନିଜ ଜନ୍ମକୁ ମନେ ପକାଇ, ପୁଣି ମୃତ୍ୟୁକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲା; ହାତୀର ଦୃଢ଼ ସାହସ ଦେଖି, ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ
ଵଵର୍ଷୁଃ ପାରିଜାତାଦ୍ଯୈଃ କୁସୁମୈରୁତ୍ତମୈର୍ମୁଦା । ତାମାନେତୁଂ ତତଃ ଶକ୍ରଃ ସର୍ଵଦେଵଗଣୈର୍ଵୃତଃ
ପାରିଜାତ ଓ ଅନ୍ୟ ଅତି ଉତ୍ତମ ଫୁଲରେ ଆନନ୍ଦରେ ବର୍ଷା କରିଲେ; ତାପରେ ଇନ୍ଦ୍ର, ସମସ୍ତ ଦେବମଣ୍ଡଳୀ ସହିତ, ସେଉଠାରୁ ତାକୁ ଆଣିଲେ
ଵେଗାତ୍ତଚ୍ଚିରଵିଚ୍ଛେଦାତ୍କୃଷ୍ଣାଂଗୀଂ ସୁମନା ଯଯୌ । ପୁଷ୍ପକେତାଂ ସମାଲୋକ୍ଯ ଦିଵ୍ଯଦେହାଂ ସୁରାଧିପଃ
ଦୀର୍ଘ ବିଚ୍ଛେଦ ପରେ ତୁରନ୍ତ ସୁମନା କଳାବର୍ଣ୍ଣ ପୁଷ୍ପକେତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ; ତାଙ୍କର ଦିବ୍ୟ ଦେହ ଦେଖି, ଦେବତାମାନଙ୍କ ମୁଖ୍ୟ
କଥଯନ୍ନିଜଦୁଃଖାନି ନିଜାଵାସଂ ଜଗାମ ହ । ପୁଲୋମଜା ଚ ରଂଭା ଚ ପ୍ରମ୍ଲୋଚା ଚୋର୍ଵଶୀ ତଥା
ନିଜ ଦୁଃଖ କଥା କହି, ନିଜ ଗୃହକୁ ଫେରିଗଲେ; ପୁଲୋମଜା, ରମ୍ଭା, ପ୍ରମ୍ଲୋଚା ଓ ଉର୍ବଶୀ
ସୁଂଦର୍ଯୋଽନ୍ଯାଶ୍ଚ ଯୁଵତୀସ୍ତସ୍ଯାସ୍ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ମୁଦା ଗତାଃ । ଶକ୍ରସ୍ଯ ହୃଦଯୋତ୍ସାହଂ ତନ୍ଵଂତୀ ସା ଵରାଂଗନା
ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସୁନ୍ଦର ଯୁବତୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଆନନ୍ଦରେ ତାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଚାଲିଗଲେ; ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠା ନାରୀ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ହୃଦୟକୁ ଆତ୍ମବଳ ଦେଲେ
ପୁରଂଦରପୁରେ ତସ୍ଥୌ ସୁଭଗା ପ୍ରୀତିଵଲ୍ଲଭା । ଯସ୍ଯାସ୍ତିଷ୍ଠଂତି ଗଙ୍ଗାଯାଂ ଯାଵଦସ୍ଥୀନି ଜୈମିନେ
ସେ ପୁରନ୍ଦରଙ୍କ ନଗରରେ ଶୁଭାଗ୍ୟବତୀ ଓ ପ୍ରିୟା ଭାବରେ ରହିଲେ; ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତାଙ୍କର ଅସ୍ଥି ଗଙ୍ଗାରେ ରହିଛି, ହେ ଜୈମିନି,
କୁଲକୋଟିଶତଂ ତାଵତ୍ତସ୍ଥାଵାସ ସୁରାଲଯେ । ରାଜାନୋ ଦିଵିରାଜ୍ଯେଷୁ ଯେ ଯେ ଭୂତାସ୍ତପୋବଲାତ୍
ସେତେ ଶତ କୋଟି କୁଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ଦେବଲୋକରେ ବାସ କରିଥାଏ; ଯେଉଁ ରାଜାମାନେ ତପସ୍ୟାର ଶକ୍ତିରେ ଦେବଲୋକ ପାଇଛନ୍ତି
ତେଷାଂତେଷାଂ ସ୍ନେହଭୂମିର୍ଭଵତ୍ଯମରସୁଂଦରୀ । ଗଂଗାସ୍ଥିମଜ୍ଜନାଦେଵ ଜୈମିନେ ଫଲମୀଦୃଶମ୍
ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କ ପାଇଁ ଦେବସୁନ୍ଦରୀ ସ୍ନେହର ଆଧାର ହୁଅନ୍ତି; ଗଙ୍ଗାରେ ଅସ୍ଥି ବିଲୟ କରିବାର ଏହି ଫଳ, ହେ ଜୈମିନି
ଗଂଗାଯାଂ ତ୍ଯଜତୋ ଦେହଂ ଫଲଂ ଵକ୍ତୁଂ ନ ଶକ୍ଯତେ । ମୃତଂ ଶରୀରଂ ଗଂଗାଯାଂ ଯାଵଦସ୍ଥୀନି ଜୈମିନେ
ଗଙ୍ଗାରେ ଦେହ ତ୍ୟାଗ କରିବାର ଫଳ କହିବାକୁ ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ; ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅସ୍ଥିଗୁଡ଼ିକ ଗଙ୍ଗାରେ ରହିଛି, ହେ ଜୈମିନି,
କଲ୍ପକୋଟିଶତଂ ତାଵତ୍ତସ୍ଯା ଵାସଃ ସୁରାଲଯେ । ମୃତଂ ଶରୀରଂ ଗଂଗାଯାଂ ସ୍ରୋତୋଭିଶ୍ଚଲିତଂ ଦ୍ଵିଜ
ସେତେ ଶତ କୋଟି କଳ୍ପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ଦେବଲୋକରେ ବାସ କରେ; ହେ ଦ୍ୱିଜ, ଗଙ୍ଗାରେ ମୃତ ଦେହ ପାଣିରେ ବହିଯାଏ,
ଦୃଶ୍ଯତେ ଦେହିନସ୍ତସ୍ଯ ତତ୍ଫଲଂ ଶୃଣୁ ଜୈମିନେ । ସ୍ଵର୍ଗେ ଦେଵାଂଗନା ତ୍ରସ୍ତଚାରୁଚାମରଵାଯୁଭିଃ
ସେ ଜୀବର ଫଳ କଣ ହୁଏ, ଶୁଣ, ହେ ଜୈମିନି: ସ୍ୱର୍ଗରେ ଦେବସୁନ୍ଦରୀମାନେ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ଚମତ୍କାର ଚାମର ନେଇ ତାଙ୍କୁ ପଖା କରନ୍ତି
ଵୀଜିତଃ ସ୍ଵର୍ଣପର୍ଯଂକେ ସୁପ୍ତସ୍ତିଷ୍ଠତି କୌତୁକୀ । ଜାହ୍ନଵୀସୈକତେ ଯସ୍ଯ ଶରୀରଂ ଦୃଶ୍ଯତେ ମୃତମ୍
ସେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଶଯ୍ୟାରେ ଆନନ୍ଦରେ ଶୁଇ ରହନ୍ତି, ଚାମର ନେଇ ପଖା ହେଉଛନ୍ତି; ଯାହାର ମୃତ ଦେହ ଜାହ୍ନବୀର ବାଲିରେ ଦେଖାଯାଏ,
ଦିଵାକରକରୈସ୍ତପ୍ତଂ କୁଲଂ ତସ୍ଯ ଵଦାମ୍ଯହମ୍ । ସୁଗନ୍ଧୈଶ୍ଚଂଦନୈର୍ଦିଵ୍ଯୈର୍ଲିପ୍ତସର୍ଵକଲେଵରଃ ୧୦୦ 7.8.
ମୁଁ କହୁଛି, ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣରେ ତାଙ୍କର କୁଳ ପବିତ୍ର ହୁଏ; ଦିବ୍ୟ ସୁଗନ୍ଧ ଚନ୍ଦନରେ ସମସ୍ତ ଦେହ ଲିପ୍ତ ହୁଏ
ଦିଵ୍ଯାଙ୍ଗନାଭିଃ ସହିତୋ ଦିଵି କ୍ରୀଡତିସର୍ଵଦା । କାକୈର୍ଗୃଧ୍ରୈଶ୍ଚ କଂକୈଶ୍ଚ ଶକୁଂତୈର୍ଭୀଷ୍ମମାତରି
ସେ ସଦା ସ୍ୱର୍ଗରେ ଦିବ୍ୟ ସୁନ୍ଦରୀମାନେ ସହ ଖେଳନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ଯଦି ତାଙ୍କର ଦେହ କାଉ, ଗୃଧ୍ର, କଂକ ଓ ଭୟଙ୍କର ପକ୍ଷୀମାନେ ଖାଇଦେଇଛନ୍ତି