ଅଥ ସା ମୂର୍ଚ୍ଛିତେଵାଶୁ ଵସନଂ ପରିମୁଚ୍ଯ ତମ୍ । ଦର୍ଶଯଂତୀ ସ୍ତନୌ ଗୁହ୍ଯଂ ବାହୁମୂଲେ ଵିଲୋଚନେ
ତାପରେ ସେ ମୂର୍ଛା ପଡ଼ିଥିବା ପରି ତୁରନ୍ତ ନିଜ ଗା ଖୋଲିଦେଲେ, ତାଙ୍କ ଛାତି, ଗୁପ୍ତଅଂଶ ଏବଂ ବାହୁର ମୂଳରେ ଥିବା ଆଖି ଦେଖାଇଲେ।
ଆଲଂବ୍ଯ କଂଠେ ବାହୁଭ୍ଯାଂ ସ୍ତନାଭ୍ଯାମସ୍ପୃଶଦ୍ଦ୍ଵିଜମ୍ । ଚଂଦ୍ରାତପଶ୍ଚ ଵିଶଦୋ ମଂଦମାରୁତସଂଭଵଃ
ସେ ବାହୁଦ୍ୱାରା ଗଳାକୁ ଧରି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଛୁଇଁଲେ, ଛାତି ଦ୍ୱାରା ସ୍ପର୍ଶ କଲେ। ସେଇ ସମୟରେ ଚନ୍ଦ୍ରମା ଲାଗିଥିବା ପରି ଶିତଳ ପ୍ରଭା ଏବଂ ମନୋହର ପବନ ବହୁଥିଲା।
ଅଥ ଚିଂତାପରୋ ଵିପ୍ରୋ ନୈଵ କାର୍ଯମିଦଂ ମମ । ପିତୁର୍ଵା ମାତୁରୁଚିତଂ ପତ୍ଯୁର୍ଵାଥ ଗୁରୋସ୍ତଥା
ତାପରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଚିନ୍ତାରେ ପଡ଼ିଲେ— ଏହା ମୋର କାମ ନୁହେଁ, ଏହା ତାଙ୍କର ବାପା, ମାଆ, ସ୍ୱାମୀ କିମ୍ବା ଗୁରୁଙ୍କର ଉଚିତ।
ଅସଂବୁଦ୍ଧସ୍ଯ ମେ ସର୍ଵଂ ଵିପରୀତଂ ଵିଭାତି ଵୈ । ଅଥ କାମଃ ସମାଯାତୋ ରହସ୍ଯେ ସ୍ଥିତଯୋସ୍ତଯୋଃ
ମୋତେ ଏମିତି ଲାଗୁଛି ଯେ, ମୁଁ ସଚେତନ ନୁହେଁ, ସବୁ କିଛି ଉଲ୍ଟା ଦେଖାଯାଉଛି। ତାପରେ, ଦୁଇଜଣେ ଏକାଠି ଥିବାବେଳେ, ମନରେ କାମନା ଉପଜିଲା।
ଵିଵ୍ଯାଧ ନିଶିତୈର୍ବାଣୈର୍ଦ୍ଵିଜଂ କାମୋ ଦୁରାତ୍ମଵାନ୍ । ସ୍ମରବାଣାତୁରୋ ଵିପ୍ରଶ୍ଚିଂତଯାମାସ କାମୁକଃ
କାମନା, ଦୁଷ୍ଟ ସ୍ୱଭାବର, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ବିଦ୍ଧ କଲା। କାମବାଣରେ ବିଧ୍ଧ ହୋଇ, ବ୍ରାହ୍ମଣ କାମପୀଡିତ ହୋଇ ଚିନ୍ତା କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
ଇଯଂ ସୁଚାରୁ ସର୍ଵାଂଗୀ କାମିନୀଵ ପ୍ରଦୃଶ୍ଯତେ । ନୋଚେଦ୍ଯୋନିମୁଖେ ହ୍ଯସ୍ଯାଃ କଥଂ ରୋମାଂଚସଂଭଵଃ
ଏହି ସ୍ତ୍ରୀ ସମସ୍ତ ଅଂଗରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁନ୍ଦର, କାମିନୀ ପରି ଦେଖାଯାଉଛି। ନହେଲେ ତାଙ୍କର ଯୋନିର ମୁଖରେ କିପରି ରୋମାଞ୍ଚ ହେବ?
ତଦେତସ୍ଯାଃ କୁଚସ୍ପର୍ଶାତ୍ସର୍ଵଂ ଵ୍ଯକ୍ତଂ ଭଵିଷ୍ଯତି । ଇତି ସଂଚିଂତ୍ଯ ମନସା କୁଚୌ ଯୋନିଂ ଦ୍ଵିଜୋଽସ୍ପୃଶତ୍
ତେଣୁ, ତାଙ୍କର ଛାତିକୁ ସ୍ପର୍ଶ କଲେ ସବୁ କିଛି ସ୍ପଷ୍ଟ ହେବ। ଏଭଳି ଚିନ୍ତା କରି, ବ୍ରାହ୍ମଣ ତାଙ୍କର ଛାତି ଓ ଯୋନିକୁ ସ୍ପର୍ଶ କଲେ।
ସାପି ମୂର୍ଚ୍ଛିତରୂପେଵ ମଂଦସ୍ମିତମୁଖାଭଵତ୍ । ଆଲିଲିଂଗ ଦ୍ଵିଜଂ ଗାଢମାନନଂ ଚ ଚୁଚୁଂବ ହ
ସେ ମଧ୍ୟ ମୂର୍ଛିତ ପରି ମନ୍ଦହାସ ମୁହଁରେ ଆଣିଲେ, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଭଲଭାବେ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ ଓ ତାଙ୍କର ମୁହଁକୁ ଚୁମ୍ବନ କଲେ।
ତଯୋରଥ ସମାଯୋଗୋ ଵର୍ଷାଣାଂ ଶତମପ୍ଯଭୂତ୍ । ଗତେ ଵର୍ଷଶତେ ପଶ୍ଚାଦେକସ୍ମିନ୍ଦିଵସେ ଦ୍ଵିଜଃ
ତାଙ୍କ ଦୁଇଜଣଙ୍କର ଏକତା ଶତ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାଲିଲା। ଶତ ବର୍ଷ ପରେ ଏକ ଦିନ, ସେଇ ବ୍ରାହ୍ମଣ—
ସ୍ନାତୁଂ ଯଯୌ ନଦୀଂ ପ୍ରାତଃ ସାପି ଵିପ୍ରପ୍ରସଂଗତଃ । ସ୍ନାନଂ ତତ୍ର ତଥା ଚକ୍ରେ ପୁରାଣଂ ଶ୍ରୁତଵାନଥ
ସକାଳେ ନଦୀକୁ ସ୍ନାନ କରିବାକୁ ଗଲେ। ସେ ସ୍ତ୍ରୀ ମଧ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ସହ ଆସକ୍ତି ହୋଇ, ସେଠାରେ ସେଇଭଳି ସ୍ନାନ କଲେ, ପୁରାଣ ଶୁଣିଥିଲେ।
କୌର୍ମଂ ସମସ୍ତପାପାନାଂ ନାଶନଂ ଶିଵଭକ୍ତିଦମ୍ । ଇଦଂ ଚ ପଦ୍ଯଂ ଶୁଶ୍ରାଵ ପୁରାଣଜ୍ଞେନ ଭାଷିତମ୍
ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ କରୁଥିବା, ଶିବଭକ୍ତି ଦେଇଥିବା କୂର୍ମ ପୁରାଣ ଓ ଏହି ପଦ୍ୟ ପୁରାଣ ଜ୍ଞାନୀଙ୍କ ମୁଖରୁ ଶୁଣିଲେ।
ବ୍ରହ୍ମହା ମଦ୍ଯପଃ ସ୍ତେନସ୍ତଥୈଵ ଗୁରୁତଲ୍ପଗଃ । କୌର୍ମଂ ପୁରାଣଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵୈଵ ମୁଚ୍ଯତେ ପାତକାତ୍ତତଃ
‘ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା କରିଥିବା, ମଦପାନ କରୁଥିବା, ଚୋରି କରୁଥିବା କିମ୍ବା ଗୁରୁଙ୍କ ଶଯ୍ୟା ଭଙ୍ଗ କରୁଥିବା—ଏମାନେ କୂର୍ମ ପୁରାଣ ଶୁଣିଲେ ସେଇ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।’
ଶ୍ରୁତ୍ଵୈତଦ୍ଵଚନଂ ଵିପ୍ରଃ ପୌରାଣିକମଭାଷତ । ମଯା କୃତାନାଂ ପାପାନାଂ ନ ଚ ସଂଖ୍ଯାସ୍ତି କାଚନ
ଏହି କଥା ଶୁଣି ବ୍ରାହ୍ମଣ ପୁରାଣ ପାଠକଙ୍କୁ କହିଲେ—‘ମୋର କରାଯାଇଥିବା ପାପର କୌଣସି ଗଣନା ନାହିଁ।’
ଅଶେଷପାପସଂଦୋହନାଶନଂ ତଦିହୋଚ୍ଯତାମ୍ । ପୌରାଣିକ ଉଵାଚ- ଆରାଧଯ ସ୍ଵଦେଵେଶଂ ଶଂକରଂ ତ୍ରିଦଶେଶ୍ଵରମ୍
‘ସମସ୍ତ ପାପ ସଂଚୟ ନାଶ କରୁଥିବା ଉପାୟ ଏଠାରେ କହ।’ ପୁରାଣ ପାଠକ କହିଲେ—‘ନିଜ ଦେବତା ମହାଦେବ, ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶିବଙ୍କୁ ଉପାସନା କର।’
ତସ୍ଯ ସଂପୂଜନାଦ୍ଵିପ୍ର ସର୍ଵଂ ପାପଂ ଵିନଶ୍ଯତି । ପାପମେଵ ତମଃ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ଜ୍ଞାନଦୀପେନ ନଶ୍ଯତି
ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସମସ୍ତ ପାପ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ। ପାପକୁ ଅନ୍ଧକାର ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଏହି ଅନ୍ଧକାରକୁ ଜ୍ଞାନର ଦୀପ ଦ୍ୱାରା ଦୂର କରାଯାଏ।
ଅଥଵା ପୂଜଯା ଵିପ୍ର ସମସ୍ତାଘଵିନାଶନମ୍ । ଜ୍ଞାନପୂଜାଵିହୀନାନାଂ ନରକେ ପତନଂ ଧ୍ରୁଵମ୍
ଅଥବା, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ପୂଜା କରିଲେ ସମସ୍ତ ଅପରାଧ ନଷ୍ଟ ହୁଏ; କିନ୍ତୁ ଯେଉଁମାନେ ଜ୍ଞାନର ପୂଜା କରନ୍ତି ନାହିଁ, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ନରକକୁ ପତନ ନିଶ୍ଚିତ।
ଦଧୀଚ ଉଵାଚ- ଅଥ ଦ୍ଵିଜୋ ହ୍ଯଭିଗତଃ ଶିଵାଲଯମନୁତ୍ତମମ୍ । ଦ୍ରୋଣପୁଷ୍ପସହସ୍ରେଣ ପୂଜଯାମାସ ଶଂକରମ୍
ଦଧୀଚି କହିଲେ—ତାପରେ ଜଣେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଶିବମନ୍ଦିରକୁ ଗଲେ ଏବଂ ହଜାର ଡ୍ରୋଣ ଫୁଲ ଦ୍ୱାରା ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ।
ଗୃହଂ ଜଗାମ ଚ ତତୋ ଭୋଜନଂ କୃତଵାନଥ । ଵିହାଯ କ୍ଷତ୍ରିଯାଂ ଵିପ୍ରୋ ଜଗାମେଷ୍ଟାଂ ଭୁଵଂ ତତଃ
ତାପରେ ସେ ଘରକୁ ଫେରି ଖାଦ୍ୟ ଖାଇଲେ; କ୍ଷତ୍ରିୟା ଜନାନୀକୁ ଛାଡି, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ନିଜ ଇଚ୍ଛିତ ଦେଶକୁ ଚଲିଗଲେ।
ହଵିଷ୍ଯମନ୍ନମାଦାଯ ଭୁକ୍ତ୍ଯଶକ୍ତେଃ ଶିଵାଲଯମ୍ । ଗତ୍ଵା ଦୀପସ୍ଥିତାଜ୍ଯେନ ଭୋଜନଂ କୃତଵାନ୍ବହିଃ
ହବିଷ୍ୟ ଖାଦ୍ୟ ନେଇ, ଖାଇବାକୁ ଅସମର୍ଥ ହୋଇ, ସେ ଶିବମନ୍ଦିରକୁ ଗଲେ ଏବଂ ଦୀପରେ ଘିଅ ରଖି, ବାହାରେ ବସି ଖାଇଲେ।
ଅଥ ମୃତ୍ଯୁଵଶଂ ପ୍ରାପ୍ତୋ ଯମଲୋକଂ ଜଗାମ ଵୈ । ଯମ ଉଵାଚ- ତ୍ଵଯା କୃତାନାଂ ପାପାନାଂ କେଷାଂଚିନ୍ନାଶନଂ ପୁରା
ତାପରେ, ମୃତ୍ୟୁର ବଶେ ହୋଇ, ସେ ଯମଲୋକକୁ ଗଲେ। ଯମ କହିଲେ—ତୁମେ ଯେଉଁ ପାପ କରିଥିଲ, ସେଗୁଡ଼ିକର କେତେକ ମାତ୍ର ନଷ୍ଟ ହୋଇଛି।
ତ୍ଵଯୈକଦିଵସେ ପୂଜା ଶଂକରସ୍ଯ ଯତଃ କୃତା । ତଵ ପାପସହସ୍ରଂ ଚ ପ୍ରଣଷ୍ଟଂ ଭଵତୋ ଦ୍ଵିଜ
ତୁମେ ଏକ ଦିନ ଶଙ୍କରଙ୍କ ପୂଜା କରିଥିଲା, ଏହି କାରଣରୁ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ତୁମର ହଜାର ପାପ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଇଛି।
ସ୍ଥିତାନାମପି ପାପାନାଂ ଫଲଂ ନରକପାତନମ୍ । ଵର୍ଷକୋଟିଦ୍ଵଯଂ ଵିପ୍ର ଶ୍ଵାନଜନ୍ମଶତଂ ପୁନଃ
ଯେଉଁ ପାପ ଅବଶିଷ୍ଟ ରହିଛି, ସେଗୁଡ଼ିକର ଫଳ ହେଉଛି ଦୀର୍ଘ ନରକ ଯାତନା; ଦୁଇ କୋଟି ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନରକରେ ରହିବାକୁ ପଡ଼ିବ, ଏବଂ ପୁଣି ଶତଜନ୍ମ କୁକୁର ଭାବେ ମିଳିବ।
ଶିଵଦୀପାଜ୍ଯହରଣାତ୍ଫଲଂ ନରକସେଵନମ୍ । ନରକେ ଚ ସ୍ଥିତିସ୍ତସ୍ଯ ଶତଵର୍ଷଂ ସୁଭୀଷଣମ୍
ଶିବଙ୍କ ଦୀପର ଘିଅ ନେଇଥିବାର ଫଳ ହେଉଛି ନରକରେ ବାସ; ଏଠାରେ ସେ ଭୟଙ୍କର ଶତବର୍ଷ ରହିବାକୁ ପଡ଼ିବ।
କୁଂଭୀପାକେ ଚ କାଷ୍ଠତ୍ଵଂ ଭସ୍ମ ଭୂତ୍ଵା ପୁନଃ ପୁନଃ । ଵର୍ଷାଣାଂ ଦଶକଂ ତ୍ଵେଵଂ କୃମିଭୁକ୍ତିଃ ପରଂ ଦଶ
କୁଁଭୀପାକ ନରକରେ ସେ କାଠ ହେବେ, ପୁଣି ପୁଣି ଭସ୍ମ ହେବେ; ଦଶ ବର୍ଷ ଏଭଳି ଯାତନା ଭୋଗିବେ, ଏବଂ ପରେ ଦଶ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କୀଟମାନେ ଖାଇବେ।
ପୁନଶ୍ଚ ଦୀପଵର୍ତିତ୍ଵଂ ଵର୍ଷାଣାଂ ଚ ତଥା ଦଶ । ଶ୍ଲେଷ୍ମାମେଧ୍ଯପୁରୀଷେଷୁ ମୂତ୍ରରେତୋହ୍ରଦେଷୁ ଚ
ପୁଣି ସେ ଦଶ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦୀପର ବାତି ହେବେ, ଏବଂ ଏଭଳି କଫ, ମଳ ଓ ପ୍ରସ୍ରାବ ଓ ଶୁକ୍ର ଝିଲିକାରେ ରହିବେ।
ଉନ୍ମଜ୍ଜ୍ଯ ଚ ନିମଜ୍ଜ୍ଯାଥ ଶ୍ଲେଷ୍ମଵିଣ୍ମଲଭୋଜନମ୍ । ତତୋ ନରକଶେଷେଣ ଶ୍ଵାନଜନ୍ମଶତଂ ପରମ୍
ସେଠାରେ ଉପରକୁ ଉଠିବେ, ପୁଣି ତଳକୁ ଯିବେ, କଫ ଓ ମଳ ଖାଇବେ; ତାପରେ ଅବଶିଷ୍ଟ ନରକ ଯାତନା ପରେ, ସେ ଶତଜନ୍ମ କୁକୁର ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେବେ।
ଯମଵାକ୍ଯମିତି ଶ୍ରୁତ୍ଵା ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ନିପପାତ ଚ । ଅଥ ତସ୍ଯ ପ୍ରିଯା ଭାର୍ଯା ପତିଚିଂତାପରାଭଵତ୍
ଯମଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ; ତାପରେ ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟା ଭାର୍ଯ୍ୟା ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ଚିନ୍ତାରେ ଲୀନ ହେଲେ।
ଏତସ୍ମିନ୍ନଂତରେ ତସ୍ଯାଃ ସମୀପଂ ନାରଦୋଽଭ୍ଯଗାତ୍ । ନାରଦସ୍ଯ ପପାତାସୌ ପାଦଯୋରତିଦୁଃଖିତା
ଏହି ସମୟରେ, ତାଙ୍କ ସମ୍ନିପଟେ ନାରଦ ଆସିଲେ; ସେ ଅତି ଦୁଃଖିତ ହୋଇ, ନାରଦଙ୍କ ପାଦରେ ପଡ଼ିଗଲେ।
ତାମୁତ୍ଥାପ୍ଯ ମୁନିଃ ଶୁଦ୍ଧାଂ ଗତାଯୁଷମଭାଷତ । ଅଯି ମୁଗ୍ଧେ ଵିଶାଲାକ୍ଷି ଭର୍ତାରଂ ଗଂତୁମର୍ହସି
ମୁନି ତାଙ୍କୁ ଉଠାଇ, ଶୁଦ୍ଧ ମନେ କହିଲେ—'ହେ ଭୋଲା, ବଡ଼ ଆଖି ଥିବା, ତୁମେ ତୁମ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ପାଖକୁ ଯିବା ଉଚିତ।'
ଭର୍ତା ତେ ହି ଵିଶାଲାକ୍ଷି ମୃତୋ ବଂଧୁଵିଵର୍ଜିତଃ । ନ ରୋଦିତଵ୍ଯଂ ତେ ଭଦ୍ରେ ଜ୍ଵଲନଂ ପ୍ରଵିଶସ୍ଵ ଭୋଃ
'ତୁମର ସ୍ୱାମୀ, ହେ ବଡ଼ ଆଖି ଥିବା, ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଛନ୍ତି, ସମ୍ପର୍କୀୟ ବିହୀନ ଅଛନ୍ତି; ତୁମେ ଦୁଃଖ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ, ହେ ଭଦ୍ରା, ଅଗ୍ନିକୁ ପ୍ରବେଶ କର।'