ଵିଷ୍ଣୁଭକ୍ତିଵିହୀନା ଯେ ତେ ଵୈ ନିରଯଗାମିନଃ । ପଶ୍ଯଂତି ଭେଦବୁଦ୍ଧ୍ଯା ଯେ ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ଶଂକରଂ ହରିମ୍
'ଯେଉଁମାନେ ବିଷ୍ଣୁଭକ୍ତି ରହିଛନ୍ତି ନାହିଁ, ସେମାନେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ନରକକୁ ଯାନ୍ତି; ଯେଉଁମାନେ ବ୍ରହ୍ମା, ଶଙ୍କର ଓ ହରିଙ୍କୁ ଭିନ୍ନ ଭାବେ ଦେଖନ୍ତି,'
ଵିରକ୍ତା ଵିଷ୍ଣୁଵିଦ୍ଯାସୁ ନରା ନିରଯଗାମିନଃ । କୁଲଦେଶୋଚିତଂ କର୍ମ ଯସ୍ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵାନ୍ଯତ୍ସମାଚରେତ୍
'ଯେଉଁ ଲୋକମାନେ ବିଷ୍ଣୁବିଦ୍ୟାରେ ଅନାସକ୍ତ, ସେମାନେ ନରକକୁ ଯାନ୍ତି; ଯିଏ ନିଜ କୁଳ କିମ୍ବା ଦେଶଯୋଗ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ,'
କାମାଦ୍ଵା ଯଦି ଵା ମୋହାତ୍ସ ଯାତି ନରକଂ ନରଃ । ଅଯାଜ୍ଯଯାଜକଶ୍ଚୈଵ ଯାଜ୍ଯାନାଂ ଚ ଵିଵର୍ଜକଃ
'ଚାହିଦା କିମ୍ବା ମୋହରେ, ସେ ଲୋକ ନରକକୁ ଯାଏ; ଯିଏ ଅଯୋଗ୍ୟଙ୍କ ପାଇଁ ଯଜ୍ଞ କରେ କିମ୍ବା ଯୋଗ୍ୟଙ୍କୁ ତ୍ୟାଗ କରେ,'
ଵିରତୋ ଵିଷ୍ଣୁଵିଦ୍ଯାସୁ ସ ଭୁଂକ୍ତେ ନରକାନ୍ବହୂନ୍ । ଅଦତ୍ଵା ପିତୃଦେଵେଭ୍ଯୋ ଵିପ୍ରେଭ୍ଯୋ ମର୍ତ୍ଯବଂଧୁଷୁ
'ଯିଏ ବିଷ୍ଣୁବିଦ୍ୟାରୁ ଦୂରେଇଯାଏ, ସେ ବହୁ ନରକ ଭୋଗ କରେ; ଏବଂ ଯିଏ ପିତୃ, ଦେବତା, ବ୍ରାହ୍ମଣ କିମ୍ବା ମର୍ତ୍ୟ ବନ୍ଧୁମାନେଙ୍କୁ ଦାନ ନାହିଁ ଦେଇଥାଏ—'
ସଧନୋ ମ୍ରିଯତେ ପାପଃ ସ ଯାତି ନରକାନ୍ବହୂନ୍ । ସର୍ଵାଣ୍ଯନ୍ନାନି ସିଦ୍ଧାନି ପାକଭେଦଂ କରୋତି ଯଃ
ଯେଉଁ ପାପୀ ଖାଦ୍ୟ ପକାଇବା ସମୟରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରନ୍ତି ଏବଂ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଖାଦ୍ୟର ପକା ପ୍ରଣାଳୀକୁ ବଦଳାନ୍ତି, ସେମାନେ ବହୁ ନରକକୁ ଯାଆନ୍ତି।
ଅଵୈଶ୍ଵଦେଵଂ ଭୁଂଜୀତ ସ ଯାତି ନରକଂ ଚିରମ୍ । ବହୁଦ୍ରୋହେଣ ଭୂତାନାଂ ଯେଽଜଯଂତି ଧନଂ ଦ୍ଵିଜ
ଯେଉଁମାନେ ବିଶ୍ୱଦେବଙ୍କୁ ନ ବଳି ଖାଆନ୍ତି, ସେମାନେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନରକରେ ରୁହନ୍ତି। ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ଅନେକ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ କ୍ଷତି କରି ଧନ ସଂଗ୍ରହ କରନ୍ତି, ହେ ଦ୍ୱିଜ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ—
ଧନଵଂତୋ ନିରଯଗା ଦାଂଭିକା ଦୁଃଖଭାଗିନଃ । ନାସ୍ତିକ୍ଯାଦଥ ଵା ଲୋଭାନ୍ମୋହାତ୍କାଲେ ଯଥୋଦିତେ
ଏହି ଧନୀ ଲୋକମାନେ ଯଦି ଚଳାକି କରନ୍ତି, ଦୁଃଖ ଭୋଗନ୍ତି, ନାସ୍ତିକତା, ଲୋଭ କିମ୍ବା ମୋହ ଦ୍ୱାରା ଯେଉଁମାନେ ଭ୍ରମିତ, ସେମାନେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସମୟରେ ନରକକୁ ଯାଆନ୍ତି।
ଭକ୍ତ୍ଯା ନ ଶ୍ରାଦ୍ଧଦା ଯେ ସ୍ଯୁଃ ପଚ୍ଯଂତେ ନରକେଷୁ ତେ । ଦୀଯମାନସ୍ଯ ଵିତ୍ତସ୍ଯ ବ୍ରାହ୍ମଣେଭ୍ଯସ୍ତୁ ପାପକୃତ୍
ଯେଉଁମାନେ ଭକ୍ତି ସହିତ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଦାନ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ସେମାନେ ନରକରେ ପକାଯାନ୍ତି। ଏବଂ ଯେଉଁ ପାପୀ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଧନ ଦାନ କରିବାରେ ବାଧା ଦେଇଥାଏ—
ଵିଘ୍ନମାଚରତେ ଯୋଽସୌ ନରୋ ନିରଯଗୋ ଭଵେତ୍ । ସାମାନ୍ଯ ଦକ୍ଷିଣାଂ ଲବ୍ଧ୍ଵା ଗୃହ୍ଣାତ୍ଯେକୋ ଵିମୋହତଃ
ଯେଉଁ ଲୋକ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି କରେ, ସେ ନରକରେ ବସିଥାଏ। ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ମୂଢତାରେ ସାଧାରଣ ଦକ୍ଷିଣା କେବଳ ନିଜେ ନେଇନିଅନ୍ତି—
ନାସ୍ତିକ୍ଯଭାଵନିରତୋ ନରଃ ସ୍ଯାନ୍ନରକାଲଯେ । ଅସହିଷ୍ଣୁତଯା ତସ୍ଯ ଗୁଣାନାଂ କାରଣଂ ଭଵେତ୍
ଯେଉଁ ଲୋକ ନାସ୍ତିକ ଭାବନାରେ ଲିନ, ସେ ନରକରେ ବସିଥାଏ। ତାଙ୍କର ଅସହିଷ୍ଣୁତା ତାଙ୍କର ଦୋଷର କାରଣ ହୁଏ।
ମହତ୍ପାପଂ ସମୁତ୍ପନ୍ନଂ କାରଣଂ ନରକସ୍ଯ ତତ୍ । ନିର୍ଦୋଷାଂ ସୁହୃଦାଂ ଭାର୍ଯାଂ ତ୍ଯଜନ୍କାଲେନ ଯାତି ଯଃ
ଯେଉଁମାନେ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ, ସହଯୋଗୀ ଭାର୍ଯ୍ୟାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସମୟରେ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ପାପ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ଯାହା ନରକର କାରଣ ହୁଏ।
ନ ଵହେତ ଯଶସ୍ତେଷାଂ ସ ନରୋ ନରକେ ପତେତ୍ । ଅଧର୍ମଂ ଧର୍ମମିତି ଯୋ ଵଦନ୍ମୋହଵଶଂ ଗତଃ
ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତାଙ୍କର କିଛି ମାନ୍ୟତା ନାହିଁ; ଏପରି ଲୋକ ନରକକୁ ପଡ଼ନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ମୋହରେ ପଡ଼ି ଅଧର୍ମକୁ ଧର୍ମ ବୋଲି କହନ୍ତି।
ହୈତୁକୋ ନାସ୍ତିକୋ ଯସ୍ତୁ ସ ନରୋ ନିରଯାଲଯଃ । ମନସା ଯୋଽନ୍ଯଭାଵେନ ଵଚସା ଚାନ୍ଯଥା ଵଦେତ୍
ଯେଉଁ ଲୋକ କାରଣ ଦେଖି ନାସ୍ତିକ ହୁଏ, ସେ ନରକରେ ବସିଥାଏ। ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ମନରେ ଏକ କଥା ଭାବନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ମୁଁହରେ ଅନ୍ୟ କଥା କହନ୍ତି—
ହୃଦଯଂ କଲୁଷଂ କୁର୍ଯାତ୍ସ ନରୋ ନରକେ ଵସେତ୍ । ଅଵମନ୍ଯ ଚ ଯେ ଯାଂତି ଭଗଵତ୍କୀର୍ତନଂ ନରାଃ
ଯେଉଁ ଲୋକ ନିଜ ହୃଦୟକୁ ଅଶୁଦ୍ଧ କରେ, ସେ ନରକରେ ବସିଥାଏ। ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ଭଗବାନଙ୍କ ଗୀତ ଉପରେ ଅବମାନ କରନ୍ତି—
ତେ ଯାଂତି ନରକଂ ଘୋରଂ ତେନ ପାପେନ କର୍ମଣା । ପଶ୍ଯଂତୋ ଭଗଵଦ୍ଦ୍ଵାରଂ ନାମଶାସ୍ତ୍ର ପରିଚ୍ଛଦମ୍
ସେମାନେ ଏହି ପାପ କାରଣରୁ ଭୟଙ୍କର ନରକକୁ ଯାଆନ୍ତି। ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ଭଗବାନଙ୍କ ମନ୍ଦିର କିମ୍ବା ଶାସ୍ତ୍ର ସଂଗ୍ରହ ଦେଖନ୍ତି—
ଅକୃତ୍ଵା ତତ୍ପ୍ରଣାମାଦି ତେ ଯାଂତି ନରକୌକସଃ । ଵିନାପରାଧେନ ନରାଃ କୃତ୍ଵା ପତ୍ନ୍ଯଧିଵେଦନମ୍
ଯଦି ସେମାନେ ଏଠାରେ ପ୍ରଣାମ ଓ ଆଦର ନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ନରକରେ ବସିଥାନ୍ତି। ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ କୌଣସି ଦୋଷ ଛାଡ଼ି ନିଜ ଭାର୍ଯ୍ୟାକୁ ଅଭିଯୋଗ କରନ୍ତି—
ତ୍ଯଜଂତି ସୁକଲତ୍ରଂ ଯେ ତେ ଯାଂତି ନରକେ ନରାଃ । ନ ଶୃଣୋତି ଗୁରୋର୍ଵାକ୍ଯଂ ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ରଂ ଚ ଯୋ ନରଃ
ଯେଉଁମାନେ ଭଲ ଭାର୍ଯ୍ୟାକୁ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ନରକକୁ ଯାଆନ୍ତି। ଏବଂ ଯେଉଁ ଲୋକ ଗୁରୁଙ୍କ କଥା କିମ୍ବା ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ର ଶୁଣନ୍ତି ନାହିଁ—
ପରେଷାଂ ଚେତସଃ କ୍ଲେଶକାରୀ ନିରଯଗୋ ଭଵେତ୍ । ପଶ୍ଯତାଂ ବଂଧୁ ବାଲାନାଂ ପ୍ରକର୍ଷୀ ମିଷ୍ଟମଶ୍ନୁତେ
ଯେଉଁ ଲୋକ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ମନକୁ କଷ୍ଟ ଦିଏ, ସେ ନରକରେ ବସିଥାଏ। ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ବନ୍ଧୁ ବା ଶିଶୁମାନେ ଦେଖୁଥିବାବେଳେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇଥାନ୍ତି—
ସ ଯାତି ନରକଂ ଘୋରଂ କେଵଲୋଦରପୂରକଃ । ତୁଲା ମକର ମେଷେଷୁ ପ୍ରାତଃ ସ୍ନାନଂ ନ ଯଶ୍ଚରେତ୍
ଏଭଳି ଲୋକ କେବଳ ନିଜ ଜଠର ପୂରଣ କରି ଭୟଙ୍କର ନରକକୁ ଯାଆନ୍ତି। ଏବଂ ତୁଳା, ମକର କିମ୍ବା ମେଷ ମାସରେ ପ୍ରଭାତ ସ୍ନାନ କରନ୍ତି ନାହିଁ—
ନଦ୍ଯାଦିଷୁ ଚ ନାସ୍ତିକ୍ଯସ୍ତସ୍ଯ ସ୍ଯାନ୍ନରକାଲଯଃ । ଵୈଷ୍ଣଵଂ ଜନମାଲୋକ୍ଯ ନାଭ୍ଯୁତ୍ଥାନଂ କରୋତି ଯଃ
ନଦୀ ଇତ୍ୟାଦିରେ ନାସ୍ତିକ ଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କର ନିବାସ ନରକ ହୁଏ। ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ଏକ ବୈଷ୍ଣବ ଲୋକକୁ ଦେଖି ଆଦର ସହ ଉଠନ୍ତି ନାହିଁ—
ପ୍ରଣଯାଦରତୋ ଵିପ୍ର ସ ନରୋ ନରକାତିଥିଃ । କାଷ୍ଠୈର୍ଵା ଶଂକୁଭିର୍ଵାପି ଶୂଲୈରଶ୍ମଭିରେଵ ଚ
ସେମାନେ ପ୍ରେମ ଓ ସମ୍ମାନ ବିନା, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ନରକର ଅତିଥି ହୁଅନ୍ତି। ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ କାଠ, ଖୁଣ୍ଟି, ଶୂଳ କିମ୍ବା ପାଥର ଦ୍ୱାରା ରାସ୍ତା ଅଟକାନ୍ତି—
ଯେ ମାର୍ଗାଂଶ୍ଚୈଵ ରୁଂଧଂତି ତେ ଵୈ ନିରଯଗାମିନଃ । ଆଦ୍ଯଂ ପୁରୁଷମୀଶାନଂ ସର୍ଵଲୋକମହେଶ୍ଵରମ୍
ଏମିତି ଯେଉଁମାନେ ରାସ୍ତା ଅଟକାନ୍ତି, ସେମାନେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ନରକକୁ ଯାଆନ୍ତି। ଏବଂ ସମସ୍ତ ଲୋକର ମହେଶ୍ୱର, ପ୍ରଥମ ପୁରୁଷ, ଈଶ୍ୱରଙ୍କୁ—
ନ ଚିନ୍ତଯଂତି ଯେ ଵିଷ୍ଣୁଂ ତେ ଵୈ ନିରଯଗାମିନଃ । କ୍ଷେତ୍ରଵୃତ୍ତି ଗୃହଚ୍ଛେଦଂ ପ୍ରୀତିଚ୍ଛେଦଂ ଚ ଯେ ନରାଃ
ଯେମାନେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଚିନ୍ତା କରନ୍ତି ନାହିଁ, ସେମାନେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ନରକକୁ ଯାଆନ୍ତି। ଯେମାନେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କର ଜୀବିକା ନଷ୍ଟ କରନ୍ତି, ଘର ଭାଙ୍ଗିଦିଅନ୍ତି କିମ୍ବା ସ୍ନେହ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଦୁଃଖର ଫଳ ଭୋଗ କରନ୍ତି।
ଆଶାଚ୍ଛେଦଂ ଚ କୁର୍ଵଂତି ତେ ନରା ନରକୌକସଃ । ଆଗତାନ୍ଭୋଜନାର୍ଥଂ ଚ ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ଵୃତ୍ତିକର୍ଶିତାନ୍
ଯେମାନେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କର ଆଶା ଭଙ୍ଗ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ନରକରେ ବାସ କରନ୍ତି। ଯେମାନେ ଭିକ୍ଷା ମାଗିବାକୁ ଆସିଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଖାଇବା ଦେଇ ଦୁଃଖ ଦେଇଥାନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଫଳ ଭୋଗ କରନ୍ତି।
ଯଃ ପରୀକ୍ଷେତ ମୂଢାତ୍ମା ସ ଜ୍ଞେଯୋ ନରକାତିଥିଃ । ଅନାଥଂ ଵୈଷ୍ଣଵଂ ଦୀନଂ ରୋଗାର୍ତଂ ଵୃଦ୍ଧମେଵ ଚ
ଯିଏ ମୂଢ଼ ମନେ ଏମିତି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ପରୀକ୍ଷା କରେ, ସେ ନରକର ଅତିଥି ଭାବରେ ଚିହ୍ନଟ। ଯେମାନେ ଅନାଥ, ବିଷ୍ଣୁଭକ୍ତ, ଦୁଃଖୀ, ରୋଗୀ କିମ୍ବା ବୃଦ୍ଧଙ୍କୁ ଦୟା କରନ୍ତି ନାହିଁ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଫଳ ଭୋଗ କରନ୍ତି।
ନାନୁକଂପଂତି ଯେ ମୂଢାସ୍ତେ ଵୈ ନିରଯଗାମିନଃ । ନିଯମାଂସ୍ତୁ ସମାଦାଯ ଯେ ପଶ୍ଚାଦଜିତେଂଦ୍ରିଯାଃ
ଯେମାନେ ମୂଢ଼ ମନେ ଦୟା କରନ୍ତି ନାହିଁ, ସେମାନେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ନରକକୁ ଯାଆନ୍ତି। ଯେମାନେ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ନେଇ ପରେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଦମନ କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଫଳ ଭୋଗ କରନ୍ତି।
ଵିଲୋପଯଂତି ତାନ୍ଭୂଯସ୍ତେ ଵୈ ନିରଯଗାମିନଃ । ଶୃଣୁ ଵିପ୍ର ଯଥା ଯାଂତି ନରାଃ ସ୍ଵର୍ଗଂ ଦଯାଲଵଃ
ଯେମାନେ ପୁନିପୁନି ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଭଙ୍ଗ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ନରକକୁ ଯାଆନ୍ତି। ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଦୟାଳୁ ଲୋକମାନେ କିପରି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି, ଏହା ଶୁଣ।
ସମାସେନୈଵ ଵକ୍ଷ୍ଯାମି କିଂଚିତ୍ତେ ଗୌରଵାଦହମ୍ । ଯେଽର୍ଚଯଂତି ହରିଂ ଦେଵଂଜିଷ୍ଣୁଂ ଵିଷ୍ଣୁଂ ସନାତନମ୍
ମୁଁ ସଂକ୍ଷେପରେ ତୁମକୁ କହିବି, କାରଣ ତୁମ ପ୍ରତି ମୋର ଗଭୀର ସମ୍ମାନ ଅଛି। ଯେମାନେ ହରି, ଜୟୀ, ଏବଂ ଚିରଅବିନାଶୀ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଏହି ଫଳ ପାଆନ୍ତି।
ନାରାଯଣମଜଂ କୃଷ୍ଣଂ ଵିଷ୍ଵକ୍ସେନଂ ଚତୁର୍ଭୁଜମ୍ । ଧ୍ଯାଯଂତି ପୁରୁଷଂ ଦିଵ୍ଯମଚ୍ଯୁତଂ ଯେ ସ୍ମରଂତି ଚ
ଯେମାନେ ନାରାୟଣ, ଅଜନ୍ମା, କୃଷ୍ଣ, ବିଶ୍ୱକ୍ଷେଣ, ଚାରିଭୁଜା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରନ୍ତି, ଦିବ୍ୟ ଏବଂ ଅଚ୍ୟୁତ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଏହି ଫଳ ପାଆନ୍ତି।
ଲଭଂତେ ତେଽଚ୍ଯୁତସ୍ଥାନଂ ଶ୍ରୁତିରେଷା ପୁରାତନୀ । ଇଦମେଵହି ମାଂଗଲ୍ଯମିଦମେଵ ଧନାର୍ଜନମ୍
ସେମାନେ ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କର ଧାମକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ଏହି ହେଉଛି ପୁରାତନ ଶିକ୍ଷା। ଏହା ହିଁ ମଙ୍ଗଳ, ଏହା ହିଁ ସଂପଦ ଅର୍ଜନ।