ନ ମାଧଵସମୋ ଦେଵୋ ଯଥା ଦେଵେଷୁ ନିଶ୍ଚିତମ୍ । ତଥା ମାସେଷୁ ସର୍ଵେଷୁ ନ ମାସୋ ମାଧଵପ୍ରିଯଃ
ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ମାଧବ ସମାନ କେହି ନାହିଁ, ଏହା ନିଶ୍ଚିତ; ସମସ୍ତ ମାସ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ମାଧବ ପ୍ରିୟ ମାସ ନାହିଁ।
ତସ୍ଯ ମାଧଵମାସସ୍ଯ ମାହାତ୍ମ୍ଯମପି ଭକ୍ତିତଃ । ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵିମୁଚ୍ଯତେ ପ୍ରେତଯୋନିତଃ କିଂ ଵିଧାନତଃ
ମାଧବ ମାସର ମହିମା ଯଦି ଭକ୍ତି ସହ କାନ୍ଧରି ଶୁଣିଲେ, ପିଶାଚ ଜନ୍ମରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ—ଏହିଥିରେ କୌଣସି ବିଧି ଦରକାର ନାହିଁ।
ସତାଂ ସଂଭାଷଣାଦେଵ ପୁଣ୍ଯତୀର୍ଥନିଷେଵଣାତ୍ । ନାରାଯଣେତି ପଠନାତ୍ତନ୍ନାମଶ୍ରଵଣାଦପି
ଭଲ ଲୋକଙ୍କ ସହିତ କଥାବାର୍ତ୍ତା କରିଲେ, ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ଦର୍ଶନ କଲେ, କିମ୍ବା 'ନାରାୟଣ' ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କିମ୍ବା ଏହି ନାମ ଶୁଣିଲେ ମାତ୍ର—
ମୁଚ୍ଯତେ ପାତକୈଃ ସର୍ଵୈର୍ଜନୋ ଭକ୍ତିପରାଯଣଃ । ଯତିଷ୍ଯେ ତଦହଂ ପ୍ରେତା ଭଵତାମପି ମୁକ୍ତଯେ
—ଯେଉଁ ଲୋକ ଭକ୍ତିରେ ଲଗନ ରହନ୍ତି, ସେମାନେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଆନ୍ତି। ମୁଁ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ମଧ୍ୟ ତୁମେମାନଙ୍କର ମୁକ୍ତି ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରିବି।
ପରୋପକାରଜଂ ପୁଣ୍ଯଂ ଯତୋ ନ ସ୍ଯାନ୍ମଖୈରପି । ପ୍ରେତା ଯାମି ତତଃ ସ୍ନାତୁଂ ରେଵାଵାରିଣି ମାଧଵେ
ଅନ୍ୟଙ୍କର ଉପକାରରୁ ଯେ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ, ସେଥିରେ ବଡ଼ ବଳ ଅଛି; ଏହି ପୁଣ୍ୟ ବଡ଼ ବଡ଼ ଯଜ୍ଞ କରିଲେ ମଧ୍ୟ ମିଳେନି। ଏହି କଥା ଭାବି, ମୁଁ ପିତୃ ଆତ୍ମା ହୋଇ ମାଧବ ମାସରେ ରେବା ନଦୀରେ ସ୍ନାନ କରିବାକୁ ଯାଉଛି।
ମାସି ମେଷସ୍ଥିତେ ଭାନାଵେତୈରନୁଗତୋ ନରୈଃ । ପଂଚୈଵ ତେ ପୁନର୍ମୋହାଜ୍ଜାତପାତକସଂଚଯାଃ
ସୂର୍ଯ୍ୟ ମେଷ ରାଶିରେ ଥିବାବେଳେ, ଏହି ପାଞ୍ଚ ଜଣଙ୍କ ସହିତ ମୁଁ ଯାଉଥିଲି, ଏମିତି ମୂଢ଼ତାରେ ପୁଣିଥରେ ସେମାନେ ପାପ ସଂଚୟ କରିଥିଲେ।
ସ୍ନାତୁମାଯାଂତି ଵଚସା ମମୈଵ କରୁଣାଵତଃ
ମୋ କରୁଣାମୟ କଥାରେ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇ, ସେମାନେ ସ୍ନାନ କରିବାକୁ ଆସିଥିଲେ।
ତାଵଦ୍ଭଵଂତସ୍ତୁ ନିଦେଶତୋ ମେ ତିଷ୍ଠଂତୁ ତତ୍ରୈଵ ଵନେ ଵିଶୋକାଃ । ଶ୍ରୀନର୍ମଦାଵାରିଣି ଯାଵଦେଵ ଗତ୍ଵା ନିଜସ୍ନାନଵିଧିଂ ଵିହାଯ
ତେଣୁ, ମୋ ଆଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ, ତୁମେମାନେ ଦୁଃଖ ଛାଡ଼ି ଏହି ଜଙ୍ଗଲରେ ରୁହ, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୁମେ ନିଜ ସ୍ନାନ ନିୟମ ଛାଡ଼ି ଶ୍ରୀନର୍ମଦା ଜଳକୁ ଯାଉନାହାଁ।
ନିର୍ମାଯ ପୁରୁଷାନପି ନାମ ତସ୍ମାତ୍କୁଶସ୍ଵରୂପାନିହ ନର୍ମଦା କେ । ଵିଧାନତୋ ମାଧଵମାସି ଦୀନାନ୍ନିମଜ୍ଜଯାମୀତି ଦଯା ନିବଦ୍ଧଃ
ସେଠାରେ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ, ମୁଁ କୁଶ ଗଛରେ ପୁରୁଷ ଆକୃତି ତିଆରି କରି, ମାଧବ ମାସରେ ଦୟାଭାବରେ ଏହାକୁ ନର୍ମଦା ଜଳରେ ବିଲିନ କରିବି, ଏହି ଭାବରେ—'ଏମାନେ ମୁକ୍ତି ପାଉନ୍ତୁ'।
ଏଵଂ ଦିନତ୍ରଯେଣୈଵ ମୁକ୍ତିର୍ଵଃ ପ୍ରେତଯୋନିତଃ । ନ ଦର୍ଭବଟୁକସ୍ନାନମାତ୍ରେଣୈଵ ନ ସଂଶଯଃ
ଏଭଳି, ମାତ୍ର ତିନି ଦିନ ମଧ୍ୟରେ, ତୁମେମାନେ ପିତୃ ଯୋନିରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇବ; କେବଳ କୁଶ ପୁତଳି ସ୍ନାନ କରାଇଲେ ନୁହେଁ, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ନାରଦ ଉଵାଚ- ଏଵମୁକ୍ତସ୍ତତସ୍ତୈସ୍ତୁ ପ୍ରତୀତୈରପି ପୂଜିତଃ । ମୁନିଶର୍ମା ଯଯାଵେତୈରନୁଯାତସ୍ତୁ ପଂଚଭିଃ
ନାରଦ କହିଲେ—ଏଭଳି କହି, ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ, ମୁନିଶର୍ମା ସେହି ପାଞ୍ଚ ଜଣଙ୍କ ସହିତ ଯାତ୍ରା କଲେ।
ତତ୍ର ଗତ୍ଵା ତତଃ ପ୍ରାତଃ ସ୍ନାତ୍ଵା କୃତ୍ଵା ତଥାଵିଧିମ୍ । ସ୍ନାପଯାମାସ ତାନ୍ପ୍ରେତାନ୍ନାମତୋ ଦର୍ଭନିର୍ମିତାନ୍
ସେଠାକୁ ପହଞ୍ଚି, ପ୍ରଭାତରେ ସ୍ନାନ କରି ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, କୁଶ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ନାମମାତ୍ର ପିତୃ ପୁତଳିମାନେକୁ ସ୍ନାନ କରାଇଲେ।
ସ୍ମୃତାଶ୍ଚ ମୁନିନା ତୀର୍ଥେ ସ୍ନାପିତା ନାମତସ୍ତଥା । ପ୍ରେତାଃ ପୁଣ୍ଯଵତା ତେନ ସଦ୍ଯୋ ମୁକ୍ତା ଦିଵଂ ଯଯୁଃ
ମୁନିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତୀର୍ଥରେ ସ୍ମରଣ ହୋଇ, ନାମମାତ୍ର ସ୍ନାନ କରାଯିବା ପରେ, ସେହି ପିତୃମାନେ ମୁନିଙ୍କ ପୁଣ୍ୟରେ ତୁରନ୍ତ ମୁକ୍ତି ପାଇ ଦେବଲୋକକୁ ଯାଇଥିଲେ।
ତେ ପାପିନଃ ପଂଚ ଯଦୈଵ ରେଵାଜଲେ ନିମଗ୍ନା ଵଚସୈଵ ତସ୍ଯ । ଶ୍ରୀମାଧଵେ ମାସି ଵିଵର୍ଣଦେହାଃ ସଦ୍ଯଃ ସୁଵର୍ଣୈକରୁଚୋ ବଭୂଵୁଃ
ସେହି ପାଞ୍ଚ ଜଣ ପାପୀ, ମାଧବ ମାସରେ ତାଙ୍କର କଥାରେ ରେବା ଜଳରେ ବିଲିନ ହେବା ସହିତ, ସେମାନଙ୍କ ଫିକା ଦେହ ତୁରନ୍ତ ସୁନା ପରି ଚମକି ଉଠିଲା।
ପାପପ୍ରଶମନଂ ସ୍ତୋତ୍ରଂ ଶ୍ରାଵିତା ମୁନିଶର୍ମଣା । ସମକ୍ଷଂ ସର୍ଵଲୋକାନାଂ ଜାତାସ୍ତେ ଵରକାଂତଯଃ
ପାପ ନାଶ କରୁଥିବା ସ୍ତୋତ୍ର ମୁନିଶର୍ମା ଶ୍ରବଣ କରାଇଲେ; ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ସେମାନେ ଅତି ରୂପବାନ ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଲେ।
ତତ୍ରସ୍ଥା ମାନଵାସ୍ତାଂସ୍ତୁ ଵିରଜାନ୍ସ୍ନାନମାତ୍ରତଃ । ନ ସ୍ପୃଶଂତି ଚ ରାଜେଂଦ୍ର ପାପିସଂସର୍ଗଶଂକଥା
ସେଠାରେ ଥିବା ମାନବମାନେ, ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ସେମାନେ କେବଳ ସ୍ନାନ କରି ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ଛୁଅନ୍ତି ନାହିଁ, ନାହିଁ କିଛି ପାପୀଙ୍କ ସଂସ୍ପର୍ଶ ଭୟ।
ମୁନିଶର୍ମାନୁରୋଧେନ ତତୋ ଧର୍ମପ୍ରମାଣତଃ । ସଦ୍ଯୋ ଦିଵ୍ଯାଭଵଦ୍ଵାଣୀ ଯଦେତେ ଵିଗତୈନସଃ
ମୁନିଶର୍ମାଙ୍କ ଅନୁରୋଧରେ ଓ ଧର୍ମ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ, ତୁରନ୍ତ ଦିବ୍ୟ ଧ୍ୱନି ହେଲା—ଏମାନେ ଏବେ ପାପମୁକ୍ତ।
ସ୍ନାତାନାଂ ମାଧଵେମାସି ମୁକୁଂଦହୃଦଯାତ୍ମନାମ୍ । ପାପପ୍ରଶମନଂ ସ୍ତୋତ୍ରଂ ଶୃଣ୍ଵତାମିହ ସାଦରମ୍
ମାଧବ ମାସରେ ସ୍ନାନ କରି, ଯେଉଁମାନେ ମୁକୁନ୍ଦରେ ହୃଦୟ ଲଗାଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଏଠାରେ ପାପ ନାଶକ ସ୍ତୋତ୍ର ଆଦର ସହିତ ଶୁଣିବା ଉଚିତ।
ଚିତ୍ରଂ କିମତ୍ର ଯା ଶୁଦ୍ଧିର୍ଜାଯତେ ପାପସଂଚଯାତ୍ । ସର୍ଵେଷାମେଵ ପାପାନାଂ ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତମିଦଂ ପରମ୍
ଏଠାରେ କଣ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ, ଏଭଳି ଶୁଦ୍ଧି ପାପ ରାଶିରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଉଛି? ସମସ୍ତ ପାପ ପାଇଁ ଏହା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ।
ଯତ୍ପ୍ରାତର୍ମାଧଵେ ମାସି ଭକ୍ତ୍ଯା ତୀର୍ଥେଽଵଗାହନମ୍ । ଯତଃ ପ୍ରେତାସ୍ତୁ ତେ ପାପାଃ ସ୍ନାପିତା ନାମମାତ୍ରତଃ
ମାଧବ ମାସର ପ୍ରଭାତରେ ତୀର୍ଥରେ ଭକ୍ତି ସହିତ ସ୍ନାନ କରିବା ଦ୍ୱାରା, ସେହି ପାପୀ ପିତୃମାନେ କେବଳ ନାମ ମାତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ପବିତ୍ର ହୋଇପାରିଲେ।
ସ୍ମୃତାଃ ପୁଣ୍ଯଵତା ତେନ ମୋଚିତା ମୁନିଶର୍ମଣା
ପୁଣ୍ୟବାନ୍ ଲୋକମାନେ ଯାହାଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରିଥିଲେ, ସେମାନେ ମୁନିଶର୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମୁକ୍ତି ପାଇଥିଲେ।
ଇତ୍ଯେଵମାକର୍ଣ୍ଯ ଗିରଂ ନଭଃସ୍ଥାମତ୍ଯଦ୍ଭୁତାମାଶୁ ତତୋ ମନୁଷ୍ଯାଃ । ଶଶଂସୁରେତାନପି ପଂଚପୁଣ୍ଯାନ୍ଵୈଶାଖମାସଂ ଚ ମୁନିଂ ଚ ରେଵାମ୍
ଏଭଳି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଶବ୍ଦ ଆକାଶରୁ ଶୁଣି, ଲୋକମାନେ ତୁରନ୍ତ ଏହି ପାଞ୍ଚ ପୁଣ୍ୟବାନ୍, ବୈଶାଖ ମାସ, ମୁନି ଓ ରେବା ନଦୀ ବିଷୟରେ ଖବର ଦେଲେ।
ଅଥ ଚାକର୍ଣ୍ଯ ଭୂପାଲଃ ସ୍ତଵଂ ଦୁରିତନାଶନମ୍ । ଯଦାକର୍ଣ୍ଯ ନରୋ ଭକ୍ତ୍ଯା ମୁଚ୍ଯତେ ପାପରାଶିଭିଃ
ତାପରେ, ରାଜା, ଯେଉଁ ସ୍ତୁତି ଅପରାଧ ନାଶ କରେ, ଯେତେବେଳେ କୌଣସି ଲୋକ ଭକ୍ତିଭାବରେ ଶୁଣନ୍ତି, ସେମାନେ ପାପର ଭାରରୁ ମୁକ୍ତି ପାଆନ୍ତି।
ଯସ୍ଯ ଶ୍ରଵଣମାତ୍ରେଣ ପାପିନଃ ଶୁଦ୍ଧିମାଗତାଃ । ଅନ୍ଯେଽପି ବହଵୋ ମୁକ୍ତାଃ ପାପାଦଜ୍ଞାନସଂଭଵାତ୍
ଏହାକୁ କେବଳ ଶୁଣିଲେ ମଧ୍ୟ, ପାପୀମାନେ ପବିତ୍ରତା ଲାଭ କରନ୍ତି; ଅନେକ ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଜ୍ଞାନରୁ ହୋଇଥିବା ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଆନ୍ତି।
ପରଦାର ପରଦ୍ରଵ୍ଯ ଜୀଵହିଂସାଦିକେ ଯଦା । ପ୍ରଵର୍ତତେ ନୃଣାଂ ଚିତ୍ତଂ ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତଂ ସ୍ତୁତିସ୍ତଦା
ଯେତେବେଳେ ଲୋକମାନଙ୍କ ମନ ଅନ୍ୟର ଜନନୀ, ଅନ୍ୟର ସମ୍ପତ୍ତି ନେବା, ପ୍ରାଣୀହିଂସା ଓ ଏଭଳି କୁକର୍ମ ଦିଗରେ ଝୁକିଯାଏ, ସେତେବେଳେ ଏହି ସ୍ତୁତି ପଢ଼ିବା ହେଉଛି ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ।
ଵିଷ୍ଣଵେ ଵିଷ୍ଣଵେ ନିତ୍ଯଂ ଵିଷ୍ଣଵେ ଵିଷ୍ଣଵେ ନମଃ । ନମାମି ଵିଷ୍ଣୁଂ ଚିତ୍ତସ୍ଥମହଂକାରଗତଂ ହରିମ୍
ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ସଦା, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ; ମୁଁ ମନରେ ବସିଥିବା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ, ଆତ୍ମାରେ ବସିଥିବା ହରିଙ୍କୁ ନମନ କରେ।
ଚିତ୍ତସ୍ଥମୀଶମଵ୍ଯକ୍ତମନଂତମପରାଜିତମ୍ । ଵିଷ୍ଣୁମୀଡ୍ଯମଶେଷାଣାମନାଦିନିଧନଂ ଵିଭୁମ୍
ମୁଁ ମନରେ ବସିଥିବା, ଅଦୃଶ୍ୟ, ଅନନ୍ତ, ଅଜୟ, ସମସ୍ତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ, ଆଦି ଓ ଶେଷ ନଥିବା, ସବୁଠାରେ ବ୍ୟାପିଥିବା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରେ।
ଵିଷ୍ଣୁଶ୍ଚିତ୍ତଗତୋ ଯନ୍ମେ ଵିଷ୍ଣୁର୍ବୁଦ୍ଧିଗତଶ୍ଚ ଯତ୍ । ଯଚ୍ଚାହଂକାରକୋ ଵିଷ୍ଣୁର୍ଯୋ ଵିଷ୍ଣୁର୍ମଯି ସଂସ୍ଥିତଃ
ମୋ ମନରେ ଥିବା ବିଷ୍ଣୁ, ମୋ ବୁଦ୍ଧିରେ ଥିବା ବିଷ୍ଣୁ, ମୋ ଅହଂକାରରେ ଥିବା ବିଷ୍ଣୁ, ସେଇ ବିଷ୍ଣୁ ମୋ ଭିତରେ ବସିଛନ୍ତି।
କରୋତି କର୍ତୃଭୂତୋଽସୌ ସ୍ଥାଵରସ୍ଯ ଚରସ୍ଯ ଚ । ତତ୍ପାପଂ ନାଶମାଯାତି ତସ୍ମିନ୍ନେଵ ହି ଚିଂତିତେ
ସେ ଅଚଳ ଓ ଚଳ ଦୁହିଁ ପ୍ରକାରର ସୃଷ୍ଟିର କର୍ତ୍ତା; ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତାଙ୍କୁ ଭାବି ପାପ କରାଯାଏ, ସେହି ପାପ ନଶ୍ଟ ହୋଇଯାଏ।
ଧ୍ଯାତୋ ହରତି ଯତ୍ପାପଂ ସ୍ଵପ୍ନେ ଦୃଷ୍ଟସ୍ତୁ ଭାଵନାତ୍ । ତମୁପେଂଦ୍ରଂମହଂ ଵିଷ୍ଣୁଂ ପ୍ରଣମାମି ନତିପ୍ରିଯମ୍
ଧ୍ୟାନ କଲେ ସେ ପାପ ହରିନ୍ତି; ଭାବନାରେ ସ୍ୱପ୍ନରେ ଦେଖିଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ହରିନ୍ତି; ମୁଁ ଉପେନ୍ଦ୍ର, ବିଷ୍ଣୁ, ନମସ୍କାର ପ୍ରିୟ ତାଙ୍କୁ ନମନ କରେ।