ଇଦଂ ଚରିତ୍ରଂ ପରମଂ ପଵିତ୍ରଂ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ମହେଶେନ ମହାନୁଭାଵମ୍ । ଶୃଣ୍ଵଂତି ଯେ ଭକ୍ତିଯୁତା ମନୁଷ୍ଯାସ୍ତେ ଯାଂତି ନିତ୍ଯଂ ପଦମଚ୍ଯୁତସ୍ଯ
ଏହି ଉତ୍ତମ ଓ ପବିତ୍ର ଚରିତ୍ର, ମହାଦେବ ନିଜେ କହିଥିବା, ଯେମାନେ ଭକ୍ତିସହିତ ଶୁଣନ୍ତି, ସେମାନେ ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କ ନିତ୍ୟ ଧାମକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି ।
ଧନ୍ଯଂ ଯଶସ୍ଯମାଯୁଷ୍ଯମାରୋଗ୍ଯାଭୀଷ୍ଟସିଦ୍ଧିଦମ୍ । ସ୍ଵର୍ଗାପଵର୍ଗସଂପତ୍ତିକାରଣଂ ପାପନାଶନମ୍
ଏହା ଧନ୍ୟତା, କୀର୍ତ୍ତି, ଦୀର୍ଘାୟୁ, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ଇଚ୍ଛାପୂରଣ ଦେଇଥାଏ । ଏହା ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ପ୍ରାପ୍ତିର କାରଣ ଓ ପାପନାଶକ ।
ଭକ୍ତ୍ଯା ପଠଂତି ଯେ ନିତ୍ଯଂ ମାନଵା ଵିଷ୍ଣୁତତ୍ପରାଃ । ନ ତେଷାଂ ପୁନରାଵୃତ୍ତିର୍ଵିଷ୍ଣୁଲୋକାତ୍କଥଂଚନ
ଯେମାନେ ଭକ୍ତିରେ ନିତ୍ୟ ପାଠ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଲୋକରୁ କେବେ ଫେରନ୍ତି ନାହିଁ ।
ଋଷଯ ଊଚୁଃ - ସୂତସୂତ ମହାଭାଗ ରୋମହର୍ଷଣନଂଦନ । କଥା ରମ୍ଯା ତ୍ଵଯା ପ୍ରୋକ୍ତା ଲୋକସ୍ଯାନଂଦଦାଯିନୀ
ଋଷିମାନେ କହିଲେ — ହେ ସୂତ, ହେ ରୋମହର୍ଷଣଙ୍କ ପୁତ୍ର, ତୁମେ ଯେ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ଏହି ରମ୍ୟ କଥା ଲୋକଙ୍କୁ କହିଲେ, ତାହା ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଖୁସି ଦେଲା ।
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣସ୍ଯ ମହାଭାଗ ଚରିତଂ ମହଦଦ୍ଭୁତମ୍ । ଶ୍ରୁତଂ ସର୍ଵଂ ତ୍ଵଯା ପ୍ରୋକ୍ତଂ ନିର୍ଵୃତିସ୍ତେନ ଚାଭଵତ୍
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କର ଅଦ୍ଭୁତ ଏବଂ ମହାନ କାହାଣୀ ତୁମେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶୁଣିଛ, ଏହି କଥା ଶୁଣି ତୁମର ମନରେ ଶାନ୍ତି ଓ ସନ୍ତୋଷ ଆସିଛି।
ଅହୋ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ଭକ୍ତାନାଂ ଗତିଦାଯକମ୍ । ଯତସ୍ତେନ ମହାଭାଗ ନିର୍ଵୃତିଂ କୋ ନ ଚାପ୍ନୁଯାତ୍
ହାଁ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କର ମହିମା ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥାଏ। ଏହି ମହତ୍ତ୍ୱ ଦେଖି, ହେ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, କିଏ ନ ଶାନ୍ତି ଓ ସନ୍ତୋଷ ପାଇବ?
ଅତଃ ପୁନରପି ଶ୍ରୀମତ୍କୃଷ୍ଣସ୍ଯ ଚରିତଂ ମହତ୍ । ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛାମହେ ଚାନ୍ଯଦ୍ଵ୍ରତଦାନାର୍ହଣାଦିକମ୍
ତେଣୁ, ଆମେ ପୁଣିଥରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କର ମହାନ କାର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ବ୍ରତ, ଦାନ, ପୂଜା ଭଳି ଅନ୍ୟ କାହାଣୀ ମଧ୍ୟ ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛୁ।
ସ୍ନାନଂ ଵାପି ମହାଭାଗ ଯଥା ଯେନ କୃତଂ ପୁରା । ତତ୍ସର୍ଵଂ ଵିସ୍ତରାଦ୍ବ୍ରୂହି ଯଥା ନୋ ନିର୍ଵୃତିର୍ଭଵେତ୍
ହେ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ପୁରୁଣା ଦିନରେ କିଏ ଏବଂ କିପରି ସ୍ନାନ ଓ ଅନ୍ୟ ଆଚାର କରିଥିଲେ, ସେ ସବୁ କଥା ଆମକୁ ବିସ୍ତୃତ ଭାବରେ କୁହ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଆମେ ଶାନ୍ତି ଲାଗିପାରିବୁ।
ସୂତ ଉଵାଚ- ସାଧୁ ପୃଷ୍ଟଂ ଦ୍ଵିଜଶ୍ରେଷ୍ଠା ଲୋକାନାଂ ତାରଣଂ ପରମ୍ । ଯୂଯଂ କୃତାର୍ଥାଃ କୃଷ୍ଣସ୍ଯ ଭକ୍ତ୍ଯା ସଂପୂର୍ଣମାନସାଃ
ସୂତ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ: ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମେ ଭଲ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଛ, ଏହା ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରିବାର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଉପାୟ। ତୁମେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଭକ୍ତି କରି ମନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣତା ଅନୁଭବ କରିଛ।
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଚରିତଂ ପୁଣ୍ଯଂ ସାଧୂନାଂ ହର୍ଷଦଂ ପରମ୍ । ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଦ୍ଵିଜଶ୍ରେଷ୍ଠା ମହଦାଖ୍ଯାନମୁତ୍ତମମ୍
ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ ଏବେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କର ପବିତ୍ର ଓ ଅତି ଆନନ୍ଦଦାୟକ କାହାଣୀ, ଏହି ମହାନ ଓ ଉତ୍ତମ ଉପାଖ୍ୟାନ କୁହିବି।
ଏକଦା ନାରଦୋ ଲୋକାନ୍ପର୍ଯଟନ୍ଭଗଵତ୍ପ୍ରିଯଃ । ମଥୁରାଯାମଂବରୀଷଂ କୃଷ୍ଣାରାଧନତତ୍ପରମ୍
ଏକଦିନ, ଭଗବାନଙ୍କର ପ୍ରିୟ ନାରଦ ମୁନି ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ଘୁରୁଥିଲେ। ସେଠାରେ ମଥୁରାରେ ଅମ୍ବରୀଷଙ୍କୁ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କର ଉପାସନାରେ ଲୀନ ଦେଖିଲେ।
ମହାଭାଗଂ ଵ୍ରତପରଂ ଦଦର୍ଶ ମୁନିସତ୍ତମଃ । ସ ଆଗତଂ ମୁନିଵରଂ ସତ୍କୃତ୍ଯ ମୁନିସତ୍ତମଃ
ଏହି ମହାଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଏବଂ ବ୍ରତରେ ନିଷ୍ଠାବାନ ମୁନିଙ୍କୁ ଅନ୍ୟ ମହାନ ଋଷି ଦେଖିଲେ। ଏବଂ ଆସିବା ପରେ, ସେ ମୁନିଙ୍କୁ ଯଥାଯଥ ଆଦର ଦେଲେ।
ଭଵଂତ ଇଵ ପପ୍ରଚ୍ଛ ଶ୍ରଦ୍ଧଯା ହୃଷ୍ଟମାନସଃ । ଅଂବରୀଷ ଉଵାଚ-। ଯନ୍ମୁନେ ପରମଂ ବ୍ରହ୍ମ ଵେଦଵାଦିଭିରୁଚ୍ଯତେ
ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୃଦୟରେ, ସେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, ଯେପରି ତୁମେ ପଚାରିଛ। ଅମ୍ବରୀଷ କହିଲେ: ମୁନି, ଯେଉଁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ବ୍ରହ୍ମ ବେଦ ଜ୍ଞାନୀମାନେ କହନ୍ତି—
ସ ଦେଵଃ ପୁଂଡରୀକାକ୍ଷଃ ସ୍ଵଯଂ ନାରାଯଣଃ ପରଃ । ଯୋଽମୂର୍ତୋ ମୂର୍ତିମାନୀଶୋ ଵ୍ଯକ୍ତୋଽଵ୍ଯକ୍ତଃ ସନାତନଃ
ସେଉଁ ଦେବତା, ପଦ୍ମନୟନ ଶ୍ରୀନାରାୟଣ ସ୍ୱୟଂ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ। ସେ ନିରାକାର ହେଉଥିବା ସତ୍ୱେ, ଆକାର ଧାରଣ କରନ୍ତି, ସେ ଇଶ୍ୱର, ପ୍ରକଟ ଓ ଅପ୍ରକଟ, ଚିରନ୍ତନ।
ସର୍ଵଭୂତମଯୋଽଚିଂତ୍ଯୋ ଧ୍ଯାତଵ୍ଯଃ ସ କଥଂ ହରିଃ । ଯସ୍ମିନ୍ସର୍ଵମିଦଂ ଵିଶ୍ଵମୋତଂ ପ୍ରୋତଂ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତମ୍
ସେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀର ମୂଳ ତତ୍ତ୍ୱ, ଅଚିନ୍ତ୍ୟ, ଧ୍ୟାନ କରିବାଯୋଗ୍ୟ। ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ ତାଙ୍କ ଭିତରେ ବିନ୍ଧା ଓ ବ୍ୟାପ୍ତ ଓ ତାଙ୍କରେ ଅବସ୍ଥିତ।
ଅଵ୍ଯକ୍ତମେକଂ ପରମଂ ପରମାତ୍ମେତି ଵିଶ୍ରୁତମ୍ । ଯତୋ ଜନ୍ମାଦି ଜଗତୋ ଯୋ ନିର୍ମାଯ ସ୍ଵଯଂ ଭୁଵମ୍
ଏହି ଏକମାତ୍ର ଅପ୍ରକଟ ସର୍ବୋଚ୍ଚ, ଯାହାକୁ ପରମାତ୍ମା ବୋଲି ଚିହ୍ନାଯାଏ, ଯାହାଠାରୁ ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟି ଆରମ୍ଭ ହୁଏ, ଯିଏ ସ୍ୱୟଂ ପୃଥିବୀକୁ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି—
ଦଦୌ ତସ୍ମୈ ଚ ନିଗମାନାତ୍ମନ୍ଯେଵ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତାନ୍ । କଥମାରାଧ୍ଯତେ ସୋଽଯଂ ସମଗ୍ରପୁରୁଷାର୍ଥଦଃ
ସେ ତାଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ବେଦ ଦେଇଥିଲେ, ଯେଉଁଗୁଡ଼ିକି ସ୍ୱୟଂ ତାଙ୍କରେ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ। ସେ ସମସ୍ତ ପୁରୁଷାର୍ଥ ଦେଇଥିବା ଏହି ଭଗବାନ କିପରି ପୂଜିତ ହୁଅନ୍ତି?
ଯୋଗିନାମପି ଦୁର୍ଗମ୍ଯସ୍ତଦେତତ୍କୃପଯା ଵଦ । ଅନାରାଧିତ ଗୋଵିଂଦା ନ ଵିଦଂତି ହିତୋଦଯମ୍
ଏହି ତତ୍ତ୍ୱ ଯୋଗୀମାନେ ମଧ୍ୟ ସହଜରେ ପ୍ରାପ୍ତ କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ। ଦୟାକରି ଏହି କଥା କୁହ। ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ ପୂଜା କରିନଥିଲେ, ଲୋକେ ମଙ୍ଗଳ ଉଦୟ ଜାଣିପାରେ ନାହିଁ।
ନ ତପୋ ଯଜ୍ଞଦାନାନାଂ ଲଭତେ ଫଲମୁତ୍ତମମ୍ । ଅନାସ୍ଵାଦିତଗୋଵିଂଦପଦାଂବୁଜରସଶ୍ଚ ଯଃ
ଯିଏ ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କର ପଦପଦ୍ମର ରସ ଚାଖିନାହାଁତି, ସେ କେବେ ତପ, ଯଜ୍ଞ, କିମ୍ବା ଦାନର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଫଳ ପାଇନଥାଏ।
ମନୋରଥପଥାତୀତଂ ସ୍ଫୀତଂ ନାକଲଯେତ୍ଫଲମ୍ । ହରେରାରାଧନଂ ହିତ୍ଵା ଦୁରିତୌଘ ନିଵାରଣମ୍
ମାନସିକ ଇଚ୍ଛାର ପଥଠାରୁ ଉପରେ ଅଛିଥିବା ବହୁ ଫଳ ମଧ୍ୟ ଦେଖିପାରିବେ ନାହିଁ, ଯଦି ହରିଙ୍କ ପୂଜାକୁ ତ୍ୟାଗ କରିଦେଉଛ। ଏହି ପୂଜା ଅନେକ ପାପକୁ ଦୂର କରେ।
ନାନ୍ଯତ୍ପଶ୍ଯାମି ଜଂତୂନାଂ ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତଂ ପରଂ ମୁନେ । ଯଦ୍ଭ୍ରୂନର୍ତନଵର୍ତିନ୍ଯଃ ଶ୍ରୂଯଂତେ ସିଦ୍ଧଯୋଽଖିଲାଃ
ହେ ମୁନି, ମୁଁ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହିଠାରୁ ଉତ୍ତମ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ଆଉ କିଛି ଦେଖୁନି, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧି ଭୃକୁଟି ଚଳନରେ ମିଳିଥାଏ।
କଥମାରାଧ୍ଯତେସୋଽଯଂ କେଶଵଃ କ୍ଲେଶନାଶନଃ । ଉପାସ୍ଯତେ ସ ଭଗଵାନ୍କଥଂ ନାରାଯଣୋ ନରୈଃ
କିପରି ସେ କେଶବ, ଯିଏ କଷ୍ଟ ଦୂର କରନ୍ତି, ପୂଜିତ ହୁଅନ୍ତି? ମଣିଷମାନେ କିପରି ଭଗବାନ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ସେବନ କରିପାରିବେ?
ପ୍ରୀତଶ୍ଚ ସର୍ଵମେତନ୍ମେ ହିତାଯ ଜଗତୋ ଵଦ । ଭକ୍ତିପ୍ରିଯୋଽସୌ ଭଗଵାନ୍କଯା ଭକ୍ତ୍ଯା ପ୍ରସୀଦତି
ମୁଁ ଖୁସି ହୋଇ ତୁମଠାରୁ ପୃଛୁଛି— ସମସ୍ତଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ଏହି ସବୁ କଥା ମୋତେ କହ। ଭକ୍ତିକୁ ଭଲପାଉଥିବା ପ୍ରଭୁ କେଉଁ ପ୍ରକାର ଭକ୍ତିରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି?
କଥଂ ତସ୍ମିନ୍ଭଵେଦ୍ଭକ୍ତିଃ ସର୍ଵୈରାରାଧ୍ଯତେ କଥମ୍ । ଵୈଷ୍ଣଵୋସି ହରେସ୍ତସ୍ଯ ପ୍ରିଯୋଽସି ପରମାର୍ଥଵିତ୍
ତାଙ୍କ ପ୍ରତି କିପରି ଭକ୍ତି ଜନ୍ମେ? ସମସ୍ତେ କିପରି ତାଙ୍କୁ ପୂଜନ୍ତି? ତୁମେ ହରିଙ୍କର ଭକ୍ତ, ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟ ଓ ପରମ ତତ୍ତ୍ୱ ଜ୍ଞାନୀ।
ତେନ ତ୍ଵାମେଵ ପୃଚ୍ଛାମି ବ୍ରହ୍ମନ୍ବ୍ରହ୍ମଵିଦୁତ୍ତମ । ଶ୍ରୋତାରମଥ ଵକ୍ତାରଂ ପ୍ରଷ୍ଟାରଂ ପୁରୁଷଂ ହରେଃ
ସେଥିପାଇଁ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରହ୍ମ ଜ୍ଞାନୀ, ମୁଁ କେବଳ ତୁମକୁ ପଚାରୁଛି। ତୁମେ ଶ୍ରୋତା, କଥାକୁହୁଥିବା, ଏବଂ ହରିଙ୍କୁ ପଚାରୁଥିବା ମହାପୁରୁଷ।
ପ୍ରଶ୍ନଃ ପୁନାତି କୃଷ୍ଣସ୍ଯ ତଦଂଘ୍ରିସଲିଲଂ ଯଥା । ଦୁର୍ଲ୍ଲଭୋ ମାନୁଷୋ ଦେହୋ ଦେହିନାଂ କ୍ଷଣଭଂଗୁରଃ
କୃଷ୍ଣଙ୍କ ବିଷୟରେ ପ୍ରଶ୍ନ କରିବା ଜଣେକୁ ଶୁଦ୍ଧ କରେ, ଯେପରି ତାଙ୍କର ପାଦପଦ୍ମର ଜଳ ଶୁଦ୍ଧ କରେ। ଏହି ମଣିଷ ଦେହ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ ଓ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଭଙ୍ଗୁର।
ତତ୍ରାପି ଦୁର୍ଲ୍ଲଭଂ ମନ୍ଯେ ଵୈକୁଂଠପ୍ରିଯଦର୍ଶନମ୍ । ସଂସାରେସ୍ମିନ୍କ୍ଷଣାର୍ଧୋଽପି ସତ୍ସଂଗଃ ଶେଵଧିର୍ନୃଣାମ୍
ଏହାଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ ଦୁର୍ଲଭ ହେଉଛି ବୈକୁଣ୍ଠର ପ୍ରିୟଜନଙ୍କୁ ଦେଖିବା। ଏହି ସଂସାରରେ ଅର୍ଦ୍ଧ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ମଧ୍ୟ ସଦ୍ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ସଙ୍ଗ ମାନବମାନେ ପାଇଁ ଏକ ଧନସମାନ।
ଯସ୍ମାଦଵାପ୍ଯତେ ସର୍ଵଂ ପୁରୁଷାର୍ଥଚତୁଷ୍ଟଯମ୍ । ଭଗଵନ୍ଭଵତୋ ଯାତ୍ରା ସ୍ଵସ୍ତଯେ ସର୍ଵଦେହିନାମ୍
ଏହି ସଙ୍ଗ ଦ୍ୱାରା ମଣିଷର ଚାରି ପ୍ରକାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ପୂରଣ ହୁଏ। ଭଗବନ୍, ତୁମର ଉପସ୍ଥିତି ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ପାଇଁ ମଙ୍ଗଳକାରୀ।
ବାଲାନାଂ ତୁ ଯଥା ପିତ୍ରୋରୁତ୍ତମଶ୍ଲୋକଵର୍ତ୍ମନାମ୍ । ଭୂତାନାଂ ଦେଵଚରିତଂ ଦୁଃଖାଯ ଚ ସୁଖାଯ ଚ
ଯେପରି ଶିଶୁମାନେ ତାଙ୍କର ପିତାମାତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ତମ ପଥରେ ଚାଲିଥାନ୍ତି, ସେପରି ଦେବତାମାନଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ଜୀବମାନେ ପାଇଁ କେବେ କଷ୍ଟ, କେବେ ସୁଖ ଦେଇଥାଏ।
ସୁଖାଯୈଵ ହି ସାଧୂନାଂ ତ୍ଵାଦୃଶାମଚ୍ଯୁତାତ୍ମନାମ୍ । ଭଜଂତି ଯେ ଯଥା ଦେଵାନ୍ଦେଵା ଅପି ତଥୈଵ ତାନ୍
କିନ୍ତୁ ତୁମପରି ଯେଉଁମାନେ ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କୁ ମନରେ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା କେବଳ ସୁଖ ଦେଇଥାଏ। ଯେମିତି ଦେବତାମାନେ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ।