ସୁପ୍ତା ଵା ତିଷ୍ଠତସ୍ତତ୍ର ସେଵ୍ଯମାନୌ ନିଜାଲିଭିଃ । ଇତି ତେ ସର୍ଵମାଖ୍ଯାତଂ ନୈତ୍ଯକଂ ଚରିତଂ ହରେଃ
ସେଠାରେ, ସେମାନେ ଶୁଅନ୍ତୁ କିମ୍ବା ବସିଥାଉନ୍ତୁ, ନିଜ ସଙ୍ଗୀମାନେ ସେମାନଙ୍କୁ ସେବା କରନ୍ତି । ଏଭଳି ହରିଙ୍କ ଦୈନିକ କାର୍ଯ୍ୟ ସବୁ ମୁଁ ତୁମକୁ କହିଦେଲି ।
ପାପିନୋଽପି ଵିମୁଚ୍ଯଂତେ ଶ୍ରଵଣାଦସ୍ଯ ନାରଦ । ନାରଦ ଉଵାଚ- ଧନ୍ଯୋଽସ୍ମ୍ଯନୁଗୃହୀତୋଽସ୍ମି ତ୍ଵଯା ଦେଵି ନ ସଂଶଯଃ
ହେ ନାରଦ, ଏହି କଥା ଶୁଣିଲେ ମଧ୍ୟ ପାପୀମାନେ ମୁକ୍ତି ପାଆନ୍ତି । ନାରଦ କହିଲେ — ମୁଁ ଧନ୍ୟ, ମୁଁ ତୁମ ଦୟାରେ କୃପାପ୍ରାପ୍ତ, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ ।
ହରେର୍ଦୈନଂଦିନୀଲୀଲା ଯତୋ ମେଽଦ୍ଯ ପ୍ରକାଶିତା । ସୂତ ଉଵାଚ- ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ତାଂ ପରିକ୍ରମ୍ଯ ତଯା ଚାପି ପ୍ରପୂଜିତଃ
ହରିଙ୍କ ଦୈନିକ ଲୀଳା ଆଜି ତୁମେ ମୋତେ ଦେଖାଇଦେଲେ । ସୂତ କହିଲେ — ଏପରି କହି, ସେ ତାଙ୍କୁ ପରିକ୍ରମା କଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଯଥାଯଥ ଆଦର ପାଇଲେ ।
ଅଂତର୍ଧାନଂ ଗତୋ ବ୍ରହ୍ମନ୍ନାରଦୋ ମୁନିସତ୍ତମଃ । ମଯାପ୍ଯେତଚ୍ଚାନୁପୂର୍ଵ୍ଯାତ୍ସର୍ଵମେଵ ପ୍ରକୀର୍ତିତମ୍
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମହାମୁନି ନାରଦ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ । ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଏହି ସବୁ କଥାକୁ କ୍ରମକ୍ରମେ କହିଦେଲି ।
ଜପେନ୍ନିତ୍ଯଂ ପ୍ରଯତ୍ନେନ ମଂତ୍ରଯୁଗ୍ମମନୁତ୍ତମମ୍ । କୃଷ୍ଣଵକ୍ତ୍ରାଦିଦଂ ଲବ୍ଧଂ ପୁରା ରୁଦ୍ରେଣ ଯତ୍ନତଃ
ଏହି ଅତି ଉତ୍ତମ ମନ୍ତ୍ରଦ୍ୱୟକୁ ସଦା ଉତ୍ସାହରେ ଜପ କରିବା ଉଚିତ । ଏହି ମନ୍ତ୍ର ପୂର୍ବେ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କୃଷ୍ଣଙ୍କ ମୁଖରୁ ବଡ଼ ଯତ୍ନରେ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥିଲା ।
ତେନୋକ୍ତଂ ନାରଦାଯାପି ନାରଦେନ ମମୋଦିତମ୍ । ସଂସ୍କାରାଂଶ୍ଚ ଵିଧାଯୈଵ ମଯାପ୍ଯେତତ୍ତଵୋଦିତମ୍
ସେ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ନାରଦଙ୍କୁ କହିଥିଲେ, ନାରଦ ମୋତେ କହିଥିଲେ । ଯଥାବିଧି କ୍ରିୟା କରି, ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଏହି କଥା ତୁମକୁ କହିଦେଲି ।
ତ୍ଵଯାପ୍ଯେତଦ୍ଗୋପନୀଯଂ ରହସ୍ଯଂ ପରମାଦ୍ଭୁତମ୍ । ଶୌନକ ଉଵାଚ- କୃତକୃତ୍ଯୋଭଵଂ ସାକ୍ଷାତ୍ତ୍ଵତ୍ପ୍ରସାଦାଦହଂ ଗୁରୋ
ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ରହସ୍ୟକୁ ଗୁପ୍ତ ରଖିବା ଉଚିତ ।
ରହସ୍ଯାନାଂ ରହସ୍ଯଂ ଯତ୍ତ୍ଵଯା ମହ୍ଯଂ ପ୍ରକାଶିତମ୍ । ସୂତ ଉଵାଚ- ଧର୍ମାନେତାନୁପାତିଷ୍ଠଞ୍ଜଲ୍ପନ୍ମଂତ୍ରମହର୍ନିଶମ୍
ଶୌନକ କହିଲେ — ଗୁରୁଦେବ, ତୁମ ଦୟାରେ ମୁଁ ନିଜ କାମ ସଫଳ କରିଛି ।
ଅଚିରାଦେଵ ତଦ୍ଦାସ୍ଯମଵାପ୍ସ୍ଯସି ନ ସଂଶଯଃ । ମଯାପି ଗମ୍ଯତେ ବ୍ରହ୍ମନ୍ନିତ୍ଯମାଯତନଂ ଵିଭୋଃ
ତୁମେ ମୋତେ ଯେ ରହସ୍ୟମଧ୍ୟରୁ ମହାରହସ୍ୟ କହିଦେଲେ । ସୂତ କହିଲେ — ଏହି ଧର୍ମକୁ ପାଳନ କରି ଓ ମନ୍ତ୍ରକୁ ଦିନ ରାତି ଉଚ୍ଚାରଣ କରି,
ଗୁରୋର୍ଗୁରୋର୍ଭାନୁଜାଯାଃ କୂଲେ ଗୋପୀଶ୍ଵରସ୍ଯ ଚ
ଅତି ଶୀଘ୍ର ତୁମେ ସେଇ ସେବା ପାଇବ, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ । ମୁଁ ମଧ୍ୟ ସଦା ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଆୟତନକୁ ଯାଏ, ଗୁରୁଙ୍କ ଗୁରୁଙ୍କ ଜାଏଁ ଓ ଗୋପୀମାନଙ୍କ ନାଥଙ୍କ ଯମୁନାତୀରେ ।
ଇଦଂ ଚରିତ୍ରଂ ପରମଂ ପଵିତ୍ରଂ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ମହେଶେନ ମହାନୁଭାଵମ୍ । ଶୃଣ୍ଵଂତି ଯେ ଭକ୍ତିଯୁତା ମନୁଷ୍ଯାସ୍ତେ ଯାଂତି ନିତ୍ଯଂ ପଦମଚ୍ଯୁତସ୍ଯ
ଏହି ଉତ୍ତମ ଓ ପବିତ୍ର ଚରିତ୍ର, ମହାଦେବ ନିଜେ କହିଥିବା, ଯେମାନେ ଭକ୍ତିସହିତ ଶୁଣନ୍ତି, ସେମାନେ ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କ ନିତ୍ୟ ଧାମକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି ।
ଧନ୍ଯଂ ଯଶସ୍ଯମାଯୁଷ୍ଯମାରୋଗ୍ଯାଭୀଷ୍ଟସିଦ୍ଧିଦମ୍ । ସ୍ଵର୍ଗାପଵର୍ଗସଂପତ୍ତିକାରଣଂ ପାପନାଶନମ୍
ଏହା ଧନ୍ୟତା, କୀର୍ତ୍ତି, ଦୀର୍ଘାୟୁ, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ଇଚ୍ଛାପୂରଣ ଦେଇଥାଏ । ଏହା ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ପ୍ରାପ୍ତିର କାରଣ ଓ ପାପନାଶକ ।
ଭକ୍ତ୍ଯା ପଠଂତି ଯେ ନିତ୍ଯଂ ମାନଵା ଵିଷ୍ଣୁତତ୍ପରାଃ । ନ ତେଷାଂ ପୁନରାଵୃତ୍ତିର୍ଵିଷ୍ଣୁଲୋକାତ୍କଥଂଚନ
ଯେମାନେ ଭକ୍ତିରେ ନିତ୍ୟ ପାଠ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଲୋକରୁ କେବେ ଫେରନ୍ତି ନାହିଁ ।
ଋଷଯ ଊଚୁଃ - ସୂତସୂତ ମହାଭାଗ ରୋମହର୍ଷଣନଂଦନ । କଥା ରମ୍ଯା ତ୍ଵଯା ପ୍ରୋକ୍ତା ଲୋକସ୍ଯାନଂଦଦାଯିନୀ
ଋଷିମାନେ କହିଲେ — ହେ ସୂତ, ହେ ରୋମହର୍ଷଣଙ୍କ ପୁତ୍ର, ତୁମେ ଯେ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ଏହି ରମ୍ୟ କଥା ଲୋକଙ୍କୁ କହିଲେ, ତାହା ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଖୁସି ଦେଲା ।
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣସ୍ଯ ମହାଭାଗ ଚରିତଂ ମହଦଦ୍ଭୁତମ୍ । ଶ୍ରୁତଂ ସର୍ଵଂ ତ୍ଵଯା ପ୍ରୋକ୍ତଂ ନିର୍ଵୃତିସ୍ତେନ ଚାଭଵତ୍
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କର ଅଦ୍ଭୁତ ଏବଂ ମହାନ କାହାଣୀ ତୁମେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶୁଣିଛ, ଏହି କଥା ଶୁଣି ତୁମର ମନରେ ଶାନ୍ତି ଓ ସନ୍ତୋଷ ଆସିଛି।
ଅହୋ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ଭକ୍ତାନାଂ ଗତିଦାଯକମ୍ । ଯତସ୍ତେନ ମହାଭାଗ ନିର୍ଵୃତିଂ କୋ ନ ଚାପ୍ନୁଯାତ୍
ହାଁ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କର ମହିମା ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥାଏ। ଏହି ମହତ୍ତ୍ୱ ଦେଖି, ହେ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, କିଏ ନ ଶାନ୍ତି ଓ ସନ୍ତୋଷ ପାଇବ?
ଅତଃ ପୁନରପି ଶ୍ରୀମତ୍କୃଷ୍ଣସ୍ଯ ଚରିତଂ ମହତ୍ । ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛାମହେ ଚାନ୍ଯଦ୍ଵ୍ରତଦାନାର୍ହଣାଦିକମ୍
ତେଣୁ, ଆମେ ପୁଣିଥରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କର ମହାନ କାର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ବ୍ରତ, ଦାନ, ପୂଜା ଭଳି ଅନ୍ୟ କାହାଣୀ ମଧ୍ୟ ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛୁ।
ସ୍ନାନଂ ଵାପି ମହାଭାଗ ଯଥା ଯେନ କୃତଂ ପୁରା । ତତ୍ସର୍ଵଂ ଵିସ୍ତରାଦ୍ବ୍ରୂହି ଯଥା ନୋ ନିର୍ଵୃତିର୍ଭଵେତ୍
ହେ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ପୁରୁଣା ଦିନରେ କିଏ ଏବଂ କିପରି ସ୍ନାନ ଓ ଅନ୍ୟ ଆଚାର କରିଥିଲେ, ସେ ସବୁ କଥା ଆମକୁ ବିସ୍ତୃତ ଭାବରେ କୁହ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଆମେ ଶାନ୍ତି ଲାଗିପାରିବୁ।
ସୂତ ଉଵାଚ- ସାଧୁ ପୃଷ୍ଟଂ ଦ୍ଵିଜଶ୍ରେଷ୍ଠା ଲୋକାନାଂ ତାରଣଂ ପରମ୍ । ଯୂଯଂ କୃତାର୍ଥାଃ କୃଷ୍ଣସ୍ଯ ଭକ୍ତ୍ଯା ସଂପୂର୍ଣମାନସାଃ
ସୂତ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ: ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମେ ଭଲ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଛ, ଏହା ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରିବାର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଉପାୟ। ତୁମେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଭକ୍ତି କରି ମନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣତା ଅନୁଭବ କରିଛ।
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଚରିତଂ ପୁଣ୍ଯଂ ସାଧୂନାଂ ହର୍ଷଦଂ ପରମ୍ । ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଦ୍ଵିଜଶ୍ରେଷ୍ଠା ମହଦାଖ୍ଯାନମୁତ୍ତମମ୍
ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ ଏବେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କର ପବିତ୍ର ଓ ଅତି ଆନନ୍ଦଦାୟକ କାହାଣୀ, ଏହି ମହାନ ଓ ଉତ୍ତମ ଉପାଖ୍ୟାନ କୁହିବି।
ଏକଦା ନାରଦୋ ଲୋକାନ୍ପର୍ଯଟନ୍ଭଗଵତ୍ପ୍ରିଯଃ । ମଥୁରାଯାମଂବରୀଷଂ କୃଷ୍ଣାରାଧନତତ୍ପରମ୍
ଏକଦିନ, ଭଗବାନଙ୍କର ପ୍ରିୟ ନାରଦ ମୁନି ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ଘୁରୁଥିଲେ। ସେଠାରେ ମଥୁରାରେ ଅମ୍ବରୀଷଙ୍କୁ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କର ଉପାସନାରେ ଲୀନ ଦେଖିଲେ।
ମହାଭାଗଂ ଵ୍ରତପରଂ ଦଦର୍ଶ ମୁନିସତ୍ତମଃ । ସ ଆଗତଂ ମୁନିଵରଂ ସତ୍କୃତ୍ଯ ମୁନିସତ୍ତମଃ
ଏହି ମହାଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଏବଂ ବ୍ରତରେ ନିଷ୍ଠାବାନ ମୁନିଙ୍କୁ ଅନ୍ୟ ମହାନ ଋଷି ଦେଖିଲେ। ଏବଂ ଆସିବା ପରେ, ସେ ମୁନିଙ୍କୁ ଯଥାଯଥ ଆଦର ଦେଲେ।
ଭଵଂତ ଇଵ ପପ୍ରଚ୍ଛ ଶ୍ରଦ୍ଧଯା ହୃଷ୍ଟମାନସଃ । ଅଂବରୀଷ ଉଵାଚ-। ଯନ୍ମୁନେ ପରମଂ ବ୍ରହ୍ମ ଵେଦଵାଦିଭିରୁଚ୍ଯତେ
ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୃଦୟରେ, ସେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, ଯେପରି ତୁମେ ପଚାରିଛ। ଅମ୍ବରୀଷ କହିଲେ: ମୁନି, ଯେଉଁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ବ୍ରହ୍ମ ବେଦ ଜ୍ଞାନୀମାନେ କହନ୍ତି—
ସ ଦେଵଃ ପୁଂଡରୀକାକ୍ଷଃ ସ୍ଵଯଂ ନାରାଯଣଃ ପରଃ । ଯୋଽମୂର୍ତୋ ମୂର୍ତିମାନୀଶୋ ଵ୍ଯକ୍ତୋଽଵ୍ଯକ୍ତଃ ସନାତନଃ
ସେଉଁ ଦେବତା, ପଦ୍ମନୟନ ଶ୍ରୀନାରାୟଣ ସ୍ୱୟଂ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ। ସେ ନିରାକାର ହେଉଥିବା ସତ୍ୱେ, ଆକାର ଧାରଣ କରନ୍ତି, ସେ ଇଶ୍ୱର, ପ୍ରକଟ ଓ ଅପ୍ରକଟ, ଚିରନ୍ତନ।
ସର୍ଵଭୂତମଯୋଽଚିଂତ୍ଯୋ ଧ୍ଯାତଵ୍ଯଃ ସ କଥଂ ହରିଃ । ଯସ୍ମିନ୍ସର୍ଵମିଦଂ ଵିଶ୍ଵମୋତଂ ପ୍ରୋତଂ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତମ୍
ସେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀର ମୂଳ ତତ୍ତ୍ୱ, ଅଚିନ୍ତ୍ୟ, ଧ୍ୟାନ କରିବାଯୋଗ୍ୟ। ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ ତାଙ୍କ ଭିତରେ ବିନ୍ଧା ଓ ବ୍ୟାପ୍ତ ଓ ତାଙ୍କରେ ଅବସ୍ଥିତ।
ଅଵ୍ଯକ୍ତମେକଂ ପରମଂ ପରମାତ୍ମେତି ଵିଶ୍ରୁତମ୍ । ଯତୋ ଜନ୍ମାଦି ଜଗତୋ ଯୋ ନିର୍ମାଯ ସ୍ଵଯଂ ଭୁଵମ୍
ଏହି ଏକମାତ୍ର ଅପ୍ରକଟ ସର୍ବୋଚ୍ଚ, ଯାହାକୁ ପରମାତ୍ମା ବୋଲି ଚିହ୍ନାଯାଏ, ଯାହାଠାରୁ ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟି ଆରମ୍ଭ ହୁଏ, ଯିଏ ସ୍ୱୟଂ ପୃଥିବୀକୁ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି—
ଦଦୌ ତସ୍ମୈ ଚ ନିଗମାନାତ୍ମନ୍ଯେଵ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତାନ୍ । କଥମାରାଧ୍ଯତେ ସୋଽଯଂ ସମଗ୍ରପୁରୁଷାର୍ଥଦଃ
ସେ ତାଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ବେଦ ଦେଇଥିଲେ, ଯେଉଁଗୁଡ଼ିକି ସ୍ୱୟଂ ତାଙ୍କରେ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ। ସେ ସମସ୍ତ ପୁରୁଷାର୍ଥ ଦେଇଥିବା ଏହି ଭଗବାନ କିପରି ପୂଜିତ ହୁଅନ୍ତି?
ଯୋଗିନାମପି ଦୁର୍ଗମ୍ଯସ୍ତଦେତତ୍କୃପଯା ଵଦ । ଅନାରାଧିତ ଗୋଵିଂଦା ନ ଵିଦଂତି ହିତୋଦଯମ୍
ଏହି ତତ୍ତ୍ୱ ଯୋଗୀମାନେ ମଧ୍ୟ ସହଜରେ ପ୍ରାପ୍ତ କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ। ଦୟାକରି ଏହି କଥା କୁହ। ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ ପୂଜା କରିନଥିଲେ, ଲୋକେ ମଙ୍ଗଳ ଉଦୟ ଜାଣିପାରେ ନାହିଁ।
ନ ତପୋ ଯଜ୍ଞଦାନାନାଂ ଲଭତେ ଫଲମୁତ୍ତମମ୍ । ଅନାସ୍ଵାଦିତଗୋଵିଂଦପଦାଂବୁଜରସଶ୍ଚ ଯଃ
ଯିଏ ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କର ପଦପଦ୍ମର ରସ ଚାଖିନାହାଁତି, ସେ କେବେ ତପ, ଯଜ୍ଞ, କିମ୍ବା ଦାନର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଫଳ ପାଇନଥାଏ।
ମନୋରଥପଥାତୀତଂ ସ୍ଫୀତଂ ନାକଲଯେତ୍ଫଲମ୍ । ହରେରାରାଧନଂ ହିତ୍ଵା ଦୁରିତୌଘ ନିଵାରଣମ୍
ମାନସିକ ଇଚ୍ଛାର ପଥଠାରୁ ଉପରେ ଅଛିଥିବା ବହୁ ଫଳ ମଧ୍ୟ ଦେଖିପାରିବେ ନାହିଁ, ଯଦି ହରିଙ୍କ ପୂଜାକୁ ତ୍ୟାଗ କରିଦେଉଛ। ଏହି ପୂଜା ଅନେକ ପାପକୁ ଦୂର କରେ।