ଯଦଦ୍ଯ ମେ ତ୍ଵଯା ଦୃଷ୍ଟମିଦଂ ରୂପମଲୌକିକମ୍ । ଘନୀଭୂତାମଲପ୍ରେମ ସଚ୍ଚିଦାନଂଦଵିଗ୍ରହମ୍
ଆଜି ତୁମେ ଯେଉଁ ଅଲୌକିକ ରୂପ ଦେଖିଛ, ସେହି ମୋର ରୂପ ଶୁଦ୍ଧ ପ୍ରେମ, ସତ୍ତା, ଚେତନା ଓ ଆନନ୍ଦର ଗଢ଼ିତ ମୂର୍ତ୍ତି।
ନୀରୂପଂ ନିର୍ଗୁଣଂ ଵ୍ଯାପି କ୍ରିଯାହୀନଂ ପରାତ୍ପରମ୍ । ଵଦଂତ୍ଯୁପନିଷତ୍ସଂଘା ଇଦମେଵ ମମାନଘମ୍
ଯେଉଁ ରୂପ ନିରାକାର, ଗୁଣହୀନ, ସବୁଠାରେ ବ୍ୟାପି, କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ ନାହିଁ, ସର୍ବୋତ୍ତମ ଓ ନିର୍ମଳ, ଉପନିଷଦ୍ମାନେ ଏହି ମୋର ରୂପକୁ ଏଭଳି କହନ୍ତି।
ପ୍ରକୃତ୍ଯୁତ୍ଥଗୁଣାଭାଵାଦନଂତତ୍ଵାତ୍ତଥେଶ୍ଵରମ୍ । ଅସିଦ୍ଧତ୍ଵାନ୍ମଦ୍ଗୁଣାନାଂ ନିର୍ଗୁଣଂ ମାଂ ଵଦଂତି ହି
ମୋର ଗୁଣମାନେ ପ୍ରକୃତିରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ନୁହେଁ, ମୁଁ ଅନନ୍ତ, ଏବଂ ମୋର ଗୁଣମାନେ ସ୍ଥିର ନୁହେଁ, ତେଣୁ ମୋତେ ନିର୍ଗୁଣ ବୋଲି କୁହନ୍ତି।
ଅଦୃଶ୍ଯତ୍ଵାନ୍ମମୈତସ୍ଯ ରୂପସ୍ଯ ଚର୍ମଚକ୍ଷୁଷା । ଅରୂପଂ ମାଂ ଵଦଂତ୍ଯେତେ ଵେଦାଃ ସର୍ଵେ ମହେଶ୍ଵର
ମୋର ଏହି ରୂପକୁ ଦେହର ଚକ୍ଷୁରେ ଦେଖିହେବ ନାହିଁ, ଏହି କାରଣରୁ, ହେ ମହେଶ୍ୱର, ସମସ୍ତ ବେଦ ମୋତେ ଅରୂପ ବୋଲି କହନ୍ତି।
ଵ୍ଯାପକତ୍ଵାଚ୍ଚିଦଂଶେନ ବ୍ରହ୍ମେତି ଚ ଵିଦୁର୍ବୁଧାଃ । ଅକର୍ତୃତ୍ଵାତ୍ପ୍ରପଂଚସ୍ଯ ନିଷ୍କ୍ରିଯଂ ମାଂ ଵଦଂତି ହି
ମୁଁ ଚେତନାର ଅଂଶରେ ସବୁଠାରେ ବ୍ୟାପିଥିବାରୁ, ଜ୍ଞାନୀମାନେ ମୋତେ ବ୍ରହ୍ମ ବୋଲି ଜାଣନ୍ତି; ଏବଂ ସୃଷ୍ଟିର କର୍ତ୍ତା ନୁହେଁବୋଲି, ମୋତେ ନିଷ୍କ୍ରିୟ ବୋଲି କହନ୍ତି।
ମାଯାଗୁଣୈର୍ଯତୋମେଂଽଶା କୁର୍ଵଂତି ସର୍ଜନାଦିକମ୍ । ନ କରୋମି ସ୍ଵଯଂ କିଂଚିତ୍ସୃଷ୍ଟ୍ଯାଦିକମହଂ ଶିଵ
ମୋର ଯେଉଁ ଅଂଶମାନେ ମାୟାର ଗୁଣରେ ସୃଷ୍ଟି ଓ ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି, ମୁଁ ନିଜେ କିଛି କରେ ନାହିଁ, ହେ ଶିବ, ସୃଷ୍ଟି ଓ ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟରେ।
ଅହମାସାଂ ମହାଦେଵ ଗୋପୀନାଂ ପ୍ରେମଵିହ୍ଵଲଃ । କ୍ରିଯାଂତରଂ ନ ଜାନାମି ନାତ୍ମାନମପି ନାରଦ
ହେ ମହାଦେବ, ଏହି ଗୋପୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ପ୍ରେମରେ ଅତିଭାବିତ ହୋଇ, ମୁଁ ଅନ୍ୟ କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ କିମ୍ବା ନିଜକୁ ମଧ୍ୟ ଜାଣେ ନାହିଁ, ହେ ନାରଦ।
ଵିହରାମ୍ଯନଯା ନିତ୍ଯମସ୍ଯାଃ ପ୍ରେମଵଶୀକୃତଃ । ଇମାଂ ତୁ ମତ୍ପ୍ରିଯାଂ ଵିଦ୍ଧି ରାଧିକାଂ ପରଦେଵତାମ୍
ମୁଁ ସଦା ଏହି ଜଣେ ସହ ଖେଳ କରେ, ତାଙ୍କର ପ୍ରେମରେ ବଶ ହୋଇ; ଏହି ରାଧିକାକୁ, ମୋର ପ୍ରିୟା, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଦେବୀ ବୋଲି ଜାଣ।
ଅସ୍ଯାଶ୍ଚ ପରିତଃ ପଶ୍ଯ ସଖ୍ଯଃ ଶତସହସ୍ରଶଃ । ନିତ୍ଯାଃ ସର୍ଵା ଇମା ରୁଦ୍ର ଯଥାହଂ ନିତ୍ଯଵିଗ୍ରହଃ
ତାଙ୍କର ଚାରିପାଖରେ ଶତ-ଶହେ ମିତ୍ରୀମାନେ ଅଛନ୍ତି; ଏମାନେ ସବୁ ନିତ୍ୟ, ହେ ରୁଦ୍ର, ଯେପରି ମୁଁ ନିତ୍ୟ ରୂପ।
ଗୋପା ଗାଵୋ ଗୋପିକାଶ୍ଚ ସଦା ଵୃଂଦାଵନଂ ମମ । ସର୍ଵମେତନ୍ନିତ୍ଯମେଵ ଚିଦାନଂଦରସାତ୍ମକମ୍
ଗୋପ, ଗାଈ, ଗୋପୀମାନେ ଏବଂ ବୃନ୍ଦାବନ ସଦା ମୋର; ଏହି ସବୁ ନିତ୍ୟ, ଚେତନା ଓ ଆନନ୍ଦର ସାର।
ଇଦମାନଂଦକଂଦାଖ୍ଯଂ ଵିଦ୍ଧି ଵୃଂଦାଵନଂ ମମ । ଯସ୍ମିନ୍ପ୍ରଵେଶମାତ୍ରେଣ ନ ପୁନଃ ସଂସୃତିଂ ଵିଶେତ୍
ମୋର ବୃନ୍ଦାବନକୁ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ସ୍ଥାନ ବୋଲି ଜାଣ; ଯେଉଁଠାରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ପୁନି ସଂସାରକୁ ଯିବା ନାହିଁ।
ମଦ୍ଵନଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ଯୋ ମୂଢଃ ପୁନରନ୍ଯତ୍ର ଗଚ୍ଛତି । ସ ଆତ୍ମହା ଭଵେଦେଵ ସତ୍ଯଂ ସତ୍ଯଂ ମଯୋଦିତମ୍
ମୋର ଏହି ବନକୁ ପାଇଁ, ଯିଏ ମୂଢ଼ ହୋଇ ପୁଣି ଅନ୍ୟଠାରେ ଯାଏ, ସେ ନିଜକୁ ନଷ୍ଟ କରେ; ଏହି କଥା ସତ୍ୟ, ସତ୍ୟ।
ଵୃଂଦାଵନଂ ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ନୈଵ ଗଚ୍ଛାମ୍ଯହଂ କ୍ଵଚିତ୍ । ନିଵସାମ୍ଯନଯା ସାର୍ଦ୍ଧମହମତ୍ରୈଵ ସର୍ଵଦା
ମୁଁ ବୃନ୍ଦାବନକୁ ଛାଡ଼ି କେବେଉଁସିଠାରେ ଯାଏ ନାହିଁ; ମୁଁ ସଦା ଏହିଠାରେ ତାଙ୍କ ସହ ବସିଥାଏ।
ଇତ୍ଯେଵଂ ସର୍ଵମାଖ୍ଯାତଂ ଯତ୍ତେ ରୁଦ୍ର ହୃଦି ସ୍ଥିତମ୍ । କଥଯସ୍ଵ ମମେଦାନୀଂ କିମନ୍ଯଚ୍ଛ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛସି
ଏଭଳି ହେ ରୁଦ୍ର, ତୁମ ହୃଦୟରେ ଯାହା ଥିଲା ସେସବୁ କଥା କହିଦେଲି; ଏବେ ମୋତେ କହ, ଆଉ କଣ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛ।
ତତସ୍ତମବ୍ରଵଂ ଦେଵମହଂ ଚ ମୁନିସତ୍ତମ । ଈଦୃଶସ୍ତ୍ଵଂ କଥଂ ଲଭ୍ଯସ୍ତମୁପାଯଂ ଵଦସ୍ଵ ମେ
ତାପରେ ମୁଁ ସେଇ ଦେବତାଙ୍କୁ କହିଲି, ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏଭଳି ତୁମକୁ କିପରି ପାଇଯିବ? ମୋତେ ଏହାର ଉପାୟ କହ।
ତତୋ ମାମାହ ଭଗଵାନ୍ସାଧୁ ରୁଦ୍ର ତଵୋଦିତମ୍ । ଅତିଗୁହ୍ଯତମଂ ହ୍ଯେତଦ୍ଗୋପନୀଯଂ ପ୍ରଯତ୍ନତଃ
ତାପରେ ଭଗବାନ୍ ମୋତେ କହିଲେ, ହେ ରୁଦ୍ର, ତୁମ ପ୍ରଶ୍ନ ଭଲ; ଏହା ଅତି ଗୁପ୍ତ ଓ ସାବଧାନରେ ରଖିବା ଉଚିତ।
ସକୃଦାଵାଂ ପ୍ରପନ୍ନୋ ଯସ୍ତ୍ଯକ୍ତୋପାଯ ଉପାସତେ । ଗୋପୀଭାଵେନ ଦେଵେଶ ସ ମାମେତି ନ ଚେତରଃ
ଯିଏ ଏକଥର ପ୍ରଣତି ହୋଇ, ସମସ୍ତ ଉପାୟ ଛାଡ଼ି, ଗୋପୀଭାବରେ ମୋର ଉପାସନା କରେ, ହେ ଦେବେଶ, ସେ ମୋ ପାଖକୁ ଆସେ, ଅନ୍ୟେ ନୁହଁନ୍ତି।
ସକୃଦାଵାଂ ପ୍ରପନ୍ନୋ ଵା ମତ୍ପ୍ରିଯାମେକିକାମୁତ । ସେଵତେନନ୍ଯଭାଵେନ ସ ମାମେତି ନ ସଂଶଯଃ
କିମ୍ବା ଏକଥର ପ୍ରଣତି ହୋଇ, ମୋର ପ୍ରିୟାକୁ ଏକାକି ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଭାବ ଛାଡ଼ି ସେବା କରେ, ସେ ନିଶ୍ଚୟ ମୋ ପାଖକୁ ଆସେ, ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ଯୋ ମାମେଵ ପ୍ରପନ୍ନଶ୍ଚ ମତ୍ପ୍ରିଯାଂ ନ ମହେଶ୍ଵର । ନ କଦାପି ସ ଚାପ୍ନୋତି ମାମେଵଂ ତେ ମଯୋଦିତମ୍
ଯେଉଁଠି ମୋତେ ଛାଡ଼ି ମୋ ପ୍ରିୟା କିମ୍ବା ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଶରଣାଗତ ହୁଏନି, ସେ କେବେ ମୋତେ ପ୍ରାପ୍ତ କରିପାରିବେ ନାହିଁ—ଏହିପରି ମୁଁ ତୁମକୁ କହିଛି।
ସକୃଦେଵ ପ୍ରପନ୍ନୋଯସ୍ତଵାସ୍ମୀତି ଵଦେଦପି । ସାଧନେନ ଵିନାପ୍ଯେଵ ମାମାପ୍ନୋତି ନ ସଂଶଯଃ
ଯିଏ କେବଳ ଏକଥା କହିଦିଏ—'ମୁଁ ତୁମର'—ଏବଂ କୌଣସି ସାଧନା ନ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ନିଶ୍ଚୟ ମୋତେ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ତସ୍ମାତ୍ସର୍ଵପ୍ରଯତ୍ନେନ ମତ୍ପ୍ରିଯାଂ ଶରଣଂ ଵ୍ରଜେତ୍ । ଆଶ୍ରିତ୍ଯ ମତ୍ପ୍ରିଯାଂ ରୁଦ୍ର ମାଂ ଵଶୀକର୍ତ୍ତୁମର୍ହସି
ସେହିପାଇଁ ସମସ୍ତ ପ୍ରୟାସରେ ମୋ ପ୍ରିୟାଙ୍କୁ ଶରଣ ନେବା ଉଚିତ। ମୋ ପ୍ରିୟାଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କରି, ହେ ରୁଦ୍ର, ତୁମେ ମୋତେ ଆପଣ ଅଧୀନ କରିପାରିବ।
ଇଦଂ ରହସ୍ଯଂ ପରମଂ ମଯା ତେ ପରିକୀର୍ତିତମ୍ । ତ୍ଵଯାପ୍ଯେତନ୍ମହାଦେଵ ଗୋପନୀଯଂ ପ୍ରଯତ୍ନତଃ
ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୁପ୍ତ ଉପଦେଶ ମୁଁ ତୁମକୁ କହିଲି। ହେ ମହାଦେବ, ଏହାକୁ ତୁମେ ମଧ୍ୟ ସାବଧାନରେ ଗୁପ୍ତ ରଖ।
ତ୍ଵମପ୍ଯେନାଂ ସମାଶ୍ରିତ୍ଯ ରାଧିକାଂ ମମ ଵଲ୍ଲଭାମ୍ । ଜପନ୍ମେ ଯୁଗଲଂ ମଂତ୍ରଂ ସଦା ତିଷ୍ଠ ମଦାଲଯେ
ତୁମେ ମଧ୍ୟ ମୋର ପ୍ରିୟା ରାଧିକାଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କରି, ସଦା ମୋର ଯୁଗଳ ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରିବା ଓ ମୋ ନିବାସରେ ରହିବା।
ଶିଵ ଉଵାଚ-। ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ଦକ୍ଷିଣେ କର୍ଣେ ମମ କୃଷ୍ଣୋ ଦଯାନିଧିଃ । ଉପଦିଶ୍ଯ ପରଂ ମଂତ୍ରଂ ସଂସ୍କାରାଂଶ୍ଚ ଵିଧାଯ ହି
ଶିବ କହିଲେ—ଏପରି କହି, ଦୟାମୟ କୃଷ୍ଣ ମୋର ଡାହାଣ କାନରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନ୍ତ୍ର ଉପଦେଶ କଲେ ଓ ସମସ୍ତ କ୍ରିୟା କରାଇଲେ।
ସଗଣୋଂଽତର୍ଦଧେ ଵିପ୍ର ତତ୍ରୈଵ ମମ ପଶ୍ଯତଃ । ଅହମପ୍ଯତ୍ର ତିଷ୍ଠାମି ତଦାରଭ୍ଯ ନିରଂତରମ୍
ତାଙ୍କ ସହ ଗଣମାନେ ମଧ୍ୟ ମୋ ଦୃଷ୍ଟି ସାମ୍ନାରେ ସେଠାରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ। ସେଇଠୁ ଆରମ୍ଭ କରି ମୁଁ ଏଠି ଅବିରତ ରହୁଛି।
ସର୍ଵମେତନ୍ମଯା ତୁଭ୍ଯଂ ସାଂଗମେଵ ପ୍ରକୀର୍ତ୍ତିତମ୍ । ଅଧୁନା ଵଦ ଵିପ୍ରେଂଦ୍ର କିଂ ଭୂଯଃ ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛସି
ଏହି ସମସ୍ତ କଥା ମୁଁ ସଙ୍ଗମେ ତୁମକୁ କହିଲି। ଏବେ କହ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମେ ଆଉ କଣ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହାଁଛ?
ନାରଦ ଉଵାଚ- ଭଗଵନ୍ସର୍ଵମାଖ୍ଯାତଂ ଯଦ୍ଯତ୍ପୃଷ୍ଟଂ ମଯା ଗୁରୋ । ଅଧୁନା ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛାମି ଭାଵମାର୍ଗମନୁତ୍ତମମ୍
ନାରଦ କହିଲେ—ହେ ପ୍ରଭୁ, ମୁଁ ଯେଉଁଠି ପଚାରିଥିଲି, ତୁମେ ସମସ୍ତ କଥା କହିଦେଲେ। ଏବେ ମୁଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭକ୍ତିମାର୍ଗ ବିଷୟରେ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହାଁଛି।
ଶିଵ ଉଵାଚ- ସାଧୁ ଵିପ୍ର ତ୍ଵଯା ପୃଷ୍ଟଂ ସର୍ଵଲୋକହିତୈଷିଣା । ରହସ୍ଯମପି ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ତନ୍ମେ ନିଗଦତଃ ଶୃଣୁ
ଶିବ କହିଲେ—ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ତୁମେ ଭଲ ପଚାରିଛ। ମୁଁ ଏହି ଗୁପ୍ତ କଥା ମଧ୍ୟ କହିବି, ମୋ ମୁଖରୁ ଶୁଣ।
ଦାସ୍ଯଃ ସଖାଯଃ ପିତରୌ ପ୍ରେଯସ୍ଯଶ୍ଚ ହରେରିହ । ସର୍ଵେ ନିତ୍ଯା ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ଵସଂତି ଗୁଣଶାଲିନଃ
ହରିଙ୍କ ଦାସ, ବନ୍ଧୁ, ପିତାମାତା ଓ ପ୍ରିୟାମାନେ—ଏମାନେ ସମସ୍ତେ, ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ନିତ୍ୟ ଓ ଗୁଣମୟ।
ଯଥା ପ୍ରକଟଲୀଲାଯାଂ ପୁରାଣେଷୁ ପ୍ରକୀର୍ତିତାଃ । ତଥା ତେ ନିତ୍ଯଲୀଲାଯାଂ ସଂତି ଵୃଂଦାଵନେ ଭୁଵି
ଯେପରି ପୁରାଣରେ ପ୍ରକାଶିତ ଲୀଳାରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ, ସେପରି ଏମାନେ ଭୂମିରେ ବୃନ୍ଦାବନରେ ନିତ୍ୟ ଲୀଳାରେ ଅଛନ୍ତି।