ସୌଵର୍ଣୀଂ ରାଜତୀଂ ଵାପି ଵିଷ୍ଣୁରୂପାଂ ବଲିଂ ଵିନା । ହିଂସାଦ୍ଵେଷୌ ନ କର୍ତଵ୍ଯୌ ଧର୍ମାତ୍ମା ଵିଷ୍ଣୁପୂଜକଃ
ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ବିଷ୍ଣୁଭକ୍ତ ମାନେ ସୁନା କିମ୍ବା ଚାଁଦିର ବଳି, କିମ୍ବା ବିଷ୍ଣୁର ରୂପରେ ଥିବା ବଳି ବ୍ୟତୀତ ହିଂସା କିମ୍ବା ଦ୍ୱେଷ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
କାର୍ତିକେ ପୁଷ୍ଯମାସେ ଚ କାମତଃ ପୁଣ୍ଯମାଚରେତ୍ । ଦାମୋଦରାଯ ଦୀପଂ ଚ ପ୍ରାଂଶୁସ୍ଥାନେ ପ୍ରଦାପଯେତ୍
କାର୍ତ୍ତିକ ଓ ପୁଷ୍ୟ ମାସରେ ଇଚ୍ଛାମତ କଲ୍ୟାଣମୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିପାରିବେ; ଦାମୋଦରଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ଦୀପ ବଡ଼ ସ୍ଥାନରେ ଦେଇବା ଉଚିତ।
ସପ୍ତଵର୍ତିପ୍ରମାଣେନ ଦୀପଃ ସ୍ଯାଚ୍ଚତୁରଂଗୁଲଃ । ପକ୍ଷାଂତେ ଚ ପ୍ରକର୍ତଵ୍ଯା ଦୀପମାଲାଵଲି ଶୁଭା
ସାତଟି ବାତି ଥିବା ଦୀପ ଚାରି ଆଂଗୁଠି ଲମ୍ବା ହେବା ଉଚିତ; ପକ୍ଷ ଶେଷରେ ଶୁଭ ଦୀପମାଳା ବିନ୍ୟାସ କରିବା ଉଚିତ।
ମାର୍ଗଶୀର୍ଷେ ସିତେ ପକ୍ଷେ ଷଷ୍ଠ୍ଯାଂ ଚ ସିତଵସ୍ତ୍ରକୈଃ । ପୂଜଯେଜ୍ଜଗଦୀଶଂ ଚ ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ଚ ଵିଶେଷତଃ
ମାର୍ଗଶୀର୍ଷ ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ଷଷ୍ଠୀ ତାରିଖରେ ସ୍ୱେତବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି ଜଗତ୍ନାଥ ଓ ବିଶେଷ କରି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ।
ପୌଷେ ପୁଷ୍ପାଭିଷେକଂ ଚ ଵର୍ଜଯେଚ୍ଚଂଦନଂ ଶ୍ଲଥମ୍ । ସଂକ୍ରାଂତ୍ଯାଂ ମାଘମାସେ ଚ ସାଧିଵାସିତ ତଂଡୁଲାତ୍
ପୌଷ ମାସରେ ପୁଷ୍ପାଭିଷେକ କରିବା ଓ ଢିଲା ଚନ୍ଦନ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଟାଳିବା ଉଚିତ; ସଂକ୍ରାନ୍ତିରେ ମାଘ ମାସରେ ଭଲଭାବେ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ଚାଉଳ ଦେଇ—
ନୈଵେଦ୍ଯଂ ଵିଷ୍ଣଵେ ଦଦ୍ଯାଦିମଂ ମଂତ୍ରମୁଦୀରଯେତ୍ । ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ଭୋଜଯେଦ୍ଭକ୍ତ୍ଯା ଦେଵଦେଵପୁରଃ ସ୍ଥିତାନ୍
ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ନୈବେଦ୍ୟ ଦେଇ, ଏହି ମନ୍ତ୍ର ପଢିବା ଉଚିତ; ଦେବତାମାନେ ଥିବା ସ୍ଥାନରେ ଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ଭକ୍ତି ସହିତ ଭୋଜନ କରାଯିବ।
ଅଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ ଭଗଵଦ୍ଭକ୍ତାନ୍ଦ୍ଵିଜାଂଶ୍ଚ ଭଗଵଦ୍ଧିଯା । ଏକସ୍ମିନ୍ଭୋଜିତେ ଭକ୍ତେ କୋଟିର୍ଭଵତି ଭୋଜିତା
ଭଗବାନଙ୍କ ଭକ୍ତ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ଭଗବାନ୍ ଚିନ୍ତା କରି ପୂଜି, ଏକ ଭକ୍ତକୁ ଭୋଜନ କରାଯିଲେ ମିଳିଥିବା ଫଳ କୋଟି ଭକ୍ତକୁ ଭୋଜନ କରାଇବା ସମାନ।
ଵିପ୍ରଭୋଜନମାତ୍ରେଣ ଵ୍ଯଂଗଂ ସାଂଗଂ ଧ୍ରୁଵଂ ଭଵେତ୍ । ପଂଚମ୍ଯାଂ ଶୁକ୍ଲପକ୍ଷେ ତୁ ସ୍ନାପଯିତ୍ଵା ଚ କେଶଵମ୍
କେବଳ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ଭୋଜନ କରାଇଲେ ନିଶ୍ଚିତ ଓ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଫଳ ମିଳେ; ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ପଞ୍ଚମୀ ତାରିଖରେ କେଶବଙ୍କୁ ସ୍ନାନ କରାଇ—
ପୂଜଯିତ୍ଵା ଵିଧାନେନ ଚୂତପଲ୍ଲଵସଂଯୁତୈଃ । ଫଲଚୂର୍ଣୈଶ୍ଚ ଵିଵିଧୈର୍ଵାସିତୈଃ ପଟସାଧିତୈଃ
ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ବିଧିରେ ଆମ୍ବ ପତ୍ର ଓ ମନ୍ଦାର ମିଶାଇ, ବିଭିନ୍ନ ଫଳର ଚୁରୁଣ୍ଣ ଓ ଶୁଭ୍ର ଗନ୍ଧ ଲଗାଇଥିବା ବସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିଥିଲେ,
କାନନଂ ରମଣୀଯଂ ଚ ପ୍ରଦୀପ୍ତଂ ଦୀପଦୀପିତମ୍ । ଦ୍ରାକ୍ଷେକ୍ଷୁ ରଂଭା ଜଂବୀର ନାଗରଂଗଂ ଚ ପୂଗକମ୍
ଅନେକ ଦୀପର ଆଲୋକରେ ଚମକୁଥିବା ଏକ ଶୋଭାମୟ ଉଦ୍ୟାନ ଅଛି, ଯେଉଁଠାରେ ଦାଖ, ଇଖ, କଦଳୀ, ଜମ୍ବିର, ଅଦା ଓ ପାନ ଗଛ ଶୁଭା ପାଇଛି,
ନାଲିକେରଂ ଚ ଧାତ୍ରୀଂ ଚ ପନସଂ ଚ ହରୀତକୀମ୍ । ଅନ୍ଯୈଶ୍ଚ ଵୃକ୍ଷଖଂଡୈଶ୍ଚ ସର୍ଵର୍ତୁକୁସୁମାନ୍ଵିତୈଃ
ନାଡ଼ିଆ, ଆଉଁଳା, ପନସ, ହରୀତକୀ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗଛର ଶାଖା ଯେଉଁଠାରେ ସମସ୍ତ ଋତୁର ଫୁଲ ଲଗିଛି,
ଅନ୍ଯୈଶ୍ଚ ଵିଵିଧୈଶ୍ଚୈଵ ଫଲପୁଷ୍ପସମନ୍ଵିତୈଃ । ଵିତାନୈଃ କୁସୁମୋଦ୍ଦାମୈର୍ଵାରିପୂର୍ଣଘଟୈସ୍ତଥା
ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବିଭିନ୍ନ ଫଳ ଓ ଫୁଲ, ଅଧିକ ଫୁଲର ଚାଉଣି ଓ ପାଣି ପୂର୍ଣ୍ଣ ଘଡ଼ି ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ,
ଚୂତଶାଖୋପଶାଖାଭିଃ ଶୋଭିତଂ ଛତ୍ରଚାମରୈଃ । ଜଯକୃଷ୍ଣେତି ସଂସ୍ମୃତ୍ଯ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣପୁରସ୍ସରମ୍
ଆମ୍ବ ଶାଖା ଓ ତାହାର ଉପଶାଖା, ଛତା ଓ ଚାମର ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, 'ଜୟ କୃଷ୍ଣ' ବୋଲି ସ୍ମରଣ କରି, ପ୍ରଥମେ ପରିକ୍ରମା କରି,
ଵିଶେଷତଃ କଲିଯୁଗେ ଦୋଲୋତ୍ସଵୋ ଵିଧୀଯତେ । ଫାଲ୍ଗୁନେ ଚ ଚତୁର୍ଦଶ୍ଯାମଷ୍ଟମେ ଯାମସଂଜ୍ଞକେ
ବିଶେଷ କରି କଳିଯୁଗରେ ଡୋଲଉତ୍ସବ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ, ଫାଗୁଣ ମାସର ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଓ ଦିନର ଅଷ୍ଟମ ଯାମରେ,
ଅଥଵା ପୌର୍ଣମାସ୍ଯାଂ ତୁ ପ୍ରତିପତ୍ସଂଧିସଂଜ୍ଞକେ । ପୂଜଯେଦ୍ଵିଧିଵଦ୍ଭକ୍ତ୍ଯା ଫଲ୍ଗୁଚୂର୍ଣୈଶ୍ଚତୁର୍ଵିଧୈଃ
କିମ୍ବା ପୂର୍ଣ୍ଣିମାରେ, ପ୍ରତିପତ୍ତି ସନ୍ଧି ସମୟରେ, ନିୟମ ଓ ଭକ୍ତି ସହିତ ଚାରି ପ୍ରକାର ଫାଗୁ ପୋଡ଼ି ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ,
ସିତରକ୍ତୈର୍ଗୌରପୀତୈଃ କର୍ପୂରାଦି ଵିମିଶ୍ରିତୈଃ । ହରିଦ୍ରାରାଗଯୋଗାଚ୍ଚ ରଂଗରୂପୈର୍ମନୋହରୈଃ
ଧଳା, ଲାଲ, ହଳଦିଆ ଓ ଗୌରବର୍ଣ୍ଣ ପୋଡ଼ି, କର୍ପୂର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସୁଗନ୍ଧ ମିଶାଇ, ହଳଦି ଓ ଅନ୍ୟ ରଙ୍ଗ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ହୋଇଥିବା ଆକର୍ଷକ ରଙ୍ଗରେ,
ଅନ୍ଯୈର୍ଵା ରଂଗରୂପୈଶ୍ଚ ପ୍ରୀଣଯେତ୍ପରମେଶ୍ଵରମ୍ । ଏକାଦଶ୍ଯାଂ ସମାରଭ୍ଯ ପଂଚମ୍ଯାଂ ତଂ ସମାପଯେତ୍
ଅଥବା ଅନ୍ୟ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ରଙ୍ଗ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ଉତ୍ତମ ଭାବେ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା ଉଚିତ; ଏକାଦଶୀରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ପଞ୍ଚମୀରେ ସମାପ୍ତ କରିବା ଉଚିତ,
ପଂଚାହାନି ତ୍ର୍ଯହାନି ଵା ଦୋଲୋତ୍ସଵୋ ଵିଧୀଯତେ । ଦକ୍ଷିଣାଭିମୁଖଂ କୃଷ୍ଣଂ ଦୋଲମାନଂ ସକୃନ୍ନରାଃ
ପଞ୍ଚ ଦିନ କିମ୍ବା ତିନି ଦିନ ଡୋଲଉତ୍ସବ ହେବା ଉଚିତ; କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଦକ୍ଷିଣ ମୁହଁ କରି ଡୋଲାରେ ବସିଥିବା ଦେଖିଲେ, ଏକଥର ମଧ୍ୟ,
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵାପରାଧନିଚଯୈର୍ମୁକ୍ତାସ୍ତେ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ । ନିକ୍ଷିପ୍ଯ ଜଲପାତ୍ରେ ଚ ମାସି ମାଧଵସଂଜ୍ଞକେ
ଦେଖିଥିବା ଲୋକମାନେ ସମସ୍ତ ଅପରାଧରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ; ମାଧବ ନାମକ ମାସରେ ଜଳପାତ୍ରରେ ରଖି,
ସୌଵର୍ଣପାତ୍ରେ ରୌପ୍ଯେ ଵା ତାମ୍ରେ ଵାପ୍ଯଥ ମୃଣ୍ମଯେ । ତୋଯସ୍ଥଂ ଯୋଽର୍ଚଯେଦ୍ଦେଵଂ ଶାଲଗ୍ରାମସମୁଦ୍ଭଵମ୍
ସୁନା, ଚାଁଦି, ତାମ୍ବା କିମ୍ବା ମାଟିର ପାତ୍ରରେ ଜଳ ଭରି, ଯିଏ ଶାଳଗ୍ରାମରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ,
ପ୍ରତିମାଂ ଵା ମହାଭାଗେ ତସ୍ଯ ପୁଣ୍ଯଂ ନ ଗଣ୍ଯତେ । ଦମନାରୋପଣଂ କୃତ୍ଵା ଶ୍ରୀଵିଷ୍ଣୌ ଚ ସମର୍ପଯେତ୍
କିମ୍ବା ପ୍ରତିମାକୁ, ହେ ମହାଭାଗେ, ତାଙ୍କର ପୁଣ୍ୟ ଗଣନା କରିହେବ ନାହିଁ; ଦମନ ଶାଖା ରଖି, ଶ୍ରୀବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ,
ଵୈଶାଖେ ଶ୍ରାଵଣେ ଭାଦ୍ରେ କର୍ତଵ୍ଯଂ ଵା ତଦର୍ପଣମ୍ । ପୂର୍ଵେପୂର୍ଵେ ତୁ ଵାତସ୍ଥେ ଦମନାଦିଷୁ କର୍ମସୁ
ବୈଶାଖ, ଶ୍ରାବଣ କିମ୍ବା ଭାଦ୍ର ମାସରେ ଏହି ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ; ପୂର୍ବ ମାସଗୁଡ଼ିକରେ, ଦମନ ଓ ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟରେ ବାତାସ ଥିଲେ,
ପ୍ରକର୍ତଵ୍ଯଂ ଵିଧାନେନ ଅନ୍ଯଥା ନିଷ୍ଫଲଂ ଭଵେତ୍ । ଵୈଶାଖେ ଚ ତୃତୀଯାଯାଂ ଜଲମଧ୍ଯେ ଵିଶେଷତଃ
ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ କରିବା ଦରକାର, ନାହିଁଲେ ଫଳ ମିଳେ ନାହିଁ; ବିଶେଷ କରି ବୈଶାଖ ମାସର ତୃତୀୟାରେ ଜଳ ମଧ୍ୟରେ,
ଅଥଵା ମଂଡଲେ କୁର୍ଯାନ୍ମଂଡପେ ଵା ବୃହଦ୍ଵନେ । ସୁଗଂଧଚଂଦନେନାଂଗଂ ସୁପୁଷ୍ଟଂ ଚ ଦିନେଦିନେ
କିମ୍ବା ମଣ୍ଡଳରେ, ମଣ୍ଡପରେ କିମ୍ବା ବଡ଼ ଜଙ୍ଗଲରେ କରିପାରିବେ; ପ୍ରତିଦିନ ସୁଗନ୍ଧିତ ଚନ୍ଦନ ଦ୍ୱାରା ଶରୀର ଚାଉଁଟିବା ଉଚିତ,
ଯଥାପ୍ରଯତ୍ନତଃ କୁର୍ଯାତ୍କୃଶାଂଗସ୍ଯେଵ ପୁଷ୍ଟିଦମ୍ । ଚଂଦନାଗୁରୁ ହ୍ରୀବେର କୃଷ୍ଣକୁଂକୁମ ରୋଚନା
ଯେପରି ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ କରିବା ଉଚିତ, ଦୁର୍ବଳ ଦେହକୁ ପୁଷ୍ଟି ଦେବା ପରି; ଚନ୍ଦନ, ଅଗରୁ, ହ୍ରୀବେର, କୃଷ୍ଣକୁଙ୍କୁମ, ରୋଚନା,
ଜଟାମାଂସୀ ମୁରା ଚୈଵ ଵିଷ୍ଣୋର୍ଗଂଧାଷ୍ଟକଂ ଵିଦୁଃ । ତୈସ୍ତୈର୍ଗଂଧଯୁତୈଶ୍ଚାପି ଵିଷ୍ଣୋରଂଗାନି ଲେପଯେତ୍
ଜଟାମାଁସି ଓ ମୁରା—ଏହି ଅଠଟି ସୁଗନ୍ଧିକୁ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଗନ୍ଧ ଭାବେ ଜଣାଯାଏ; ଏହି ବିଭିନ୍ନ ସୁଗନ୍ଧ ଦ୍ୱାରା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଅଙ୍ଗକୁ ଚାଉଁଟିବା ଉଚିତ।
ଧୃଷ୍ଟଂ ଚ ତୁଲସୀକାଷ୍ଠଂ କର୍ପୂରାଗୁରୁଯୋଗତଃ । ଅଥଵା କେସରୈର୍ଯୋଜ୍ଯଂ ହରିଚଂଦନମୁଚ୍ଯତେ
ତୁଳସୀ କାଠକୁ କର୍ପୂର ଓ ଅଗରୁ ଦ୍ୱାରା ମିଶାଇଲେ, କିମ୍ବା କେଶର ସହିତ ଯୋଗ କରିଲେ, ଏହି ମିଶ୍ରଣକୁ ହରିଚନ୍ଦନ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଯାତ୍ରାକାଲେ ଚ ଯେ କୃଷ୍ଣଂ ଭକ୍ତ୍ଯା ପଶ୍ଯଂତି ମାନଵାଃ । ନ ତେଷାଂ ପୁନରାଵୃତ୍ତିଃ କଲ୍ପକୋଟିଶତୈରପି
ଯେମାନେ ଯାତ୍ରା ସମୟରେ ଭକ୍ତି ସହିତ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଶତ କୋଟି କଳ୍ପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମଧ୍ୟ ପୁନି ଏହି ସଂସାରକୁ ଫେରନ୍ତି ନାହିଁ।
ସୁଗଂଧମିଶ୍ରିତୈସ୍ତୋଯୈର୍ଦେଵଦେଵଂ ଗଲଂତି ଯେ । ଅଥଵା ପୁଷ୍ପମଧ୍ଯେ ତୁ ସ୍ଥାପଯେଜ୍ଜଗଦୀଶ୍ଵରମ୍
ଯେମାନେ ସୁଗନ୍ଧ ମିଶାଇଥିବା ପାଣି ଦେବଦେବଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରନ୍ତି, କିମ୍ବା ଫୁଲ ମଧ୍ୟରେ ଜଗତ୍ନାଥଙ୍କୁ ବସାନ୍ତି, ସେମାନେ ପ୍ରଶଂସିତ ହୁଅନ୍ତି।
ଵୃଂଦାଵନଂ ତତ୍ର ଗତ୍ଵା ଉପସ୍କୃତ୍ଯ ଫଲାନି ଚ । ଵିଷ୍ଣୁଭକ୍ତେନ ଯୋଗ୍ଯେନ ଭୋଜଯେତ୍ତଦଶେଷତଃ
ବୃନ୍ଦାବନକୁ ଯାଇ, ଫଳ ତିଆରି କରି, ଯୋଗ୍ୟ ବିଷ୍ଣୁଭକ୍ତ ଏହାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ।