ତତ୍ର ଶିଶୁପାଲଃ କୃଷ୍ଣଂ ବହୂନ୍ଯାକ୍ଷେପଵାକ୍ଯାନ୍ଯୁକ୍ତଵାନ୍
ସେଠାରେ ଶିଶୁପାଳ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ବହୁତ ଅଭିଯୋଗ ଭରା କଥା କହିଲେ।
କୃଷ୍ଣୋଽପି ସୁଦର୍ଶନେନ ତସ୍ଯ ଶିରଶ୍ଚିଚ୍ଛେଦ
ତାପରେ କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କ ସୁଦର୍ଶନ ଚକ୍ର ଦ୍ୱାରା ଶିଶୁପାଳଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ କାଟିଦେଲେ।
ଅସୌ ଜନ୍ମତ୍ରଯାଵସାନେ ହରେଃ ସାରୂପ୍ଯମଗମତ୍
ତିନି ଜନ୍ମର ଶେଷରେ ସେ ହରିଙ୍କ ସଦୃଶ ଆକୃତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ।
ଅଥ ଶିଶୁପାଲଂ ନିହତଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଦଂତଵକ୍ତ୍ରଃ କୃଷ୍ଣେନ ଯୋଦ୍ଧୁଂ ମଥୁରାମାଜଗାମ
ଶିଶୁପାଳଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ବିଷୟରେ ଶୁଣି, ଦନ୍ତବକ୍ର କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ମଥୁରାକୁ ଆସିଲେ।
କୃଷ୍ଣସ୍ତୁ ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ରଥମାରୁହ୍ଯ ତେନ ଯୋଦ୍ଧୁଂ ମଥୁରାମାଯଯୌ
କୃଷ୍ଣ ଏହି ଖବର ଶୁଣି, ରଥରେ ଚଢ଼ି ତାଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ମଥୁରାକୁ ଗଲେ।
ଦଂତଵକ୍ତ୍ରଵାସୁଦେଵଯୋରହୋରାତ୍ରଂ ମଥୁରାପୁରଦ୍ଵାରି ଯମୁନାତୀରେ ସଂଗ୍ରାମଃ ସମଵର୍ତ୍ତତ କୃଷ୍ଣସ୍ତୁ ଗଦଯା ତଂ ଜଘାନ
ଦନ୍ତବକ୍ର ଓ ବାସୁଦେବଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଥୁରା ସହର ଦ୍ୱାରେ, ଯମୁନା ତୀରେ, ଏକ ଦିନ ଓ ଏକ ରାତି ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା; କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କ ଗଦାରେ ଦନ୍ତବକ୍ରଙ୍କୁ ମାରିଦେଲେ।
ସ ତୁ ଚୂର୍ଣିତସର୍ଵାଂଗୋ ଵଜ୍ରନିର୍ଭିନ୍ନ ମହୀଧର ଇଵ ଗତାସୁରଵନିତଲେ ପପାତ
ସେ, ସମସ୍ତ ଅଂଗ ଚୁର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ବଜ୍ର ଦ୍ୱାରା ଭିଦ୍ରାହିତ ପାହାଡ଼ ପରି, ପ୍ରାଣ ହରାଇ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ।
ସୋଽପି ହରେଃ ସାଯୁଜ୍ଯଂ ଯୋଗିଗମ୍ଯଂ ନିତ୍ଯାନଂଦସୁଖଂ ଶାଶ୍ଵତଂ ପରମଂ ପଦମଵାପ
ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ହରିଙ୍କ ସାନ୍ନିଧ୍ୟ, ଯୋଗୀମାନେ ପାଇପାରିବା ନିତ୍ୟ ଆନନ୍ଦ ଓ ଶାଶ୍ବତ ପରମ ପଦକୁ ଲାଗିଲେ।
ଇତ୍ଥଂ ଜଯଵିଜଯୌ ସନକାଦିଶାପଵ୍ଯାଜେନ କେଵଲଂ ଭଗଵତୋଲୀଲାର୍ଥଂ ସଂସୃତାଵଵତୀର୍ଯ ଜନ୍ମତ୍ରଯେଽପି ତେନୈଵ ନିହତୌ ଜନ୍ମତ୍ରଯାଵସାନେ ମୁକ୍ତିମଵାପ୍ତୌ
ଏଭଳି ଭାବରେ, ଜୟ ଓ ବିଜୟ, ସନକ ଆଦିଙ୍କ ଶାପର ଉପଲକ୍ଷେରେ, କେବଳ ଭଗବାନଙ୍କ ଲୀଳା ପାଇଁ ଏହି ସଂସାରକୁ ଆସି, ତିନି ଜନ୍ମରେ ମଧ୍ୟ ସେହି ଭଗବାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହତ ହେଲେ; ଏହି ତିନି ଜନ୍ମର ଶେଷରେ ମୁକ୍ତି ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ।
କୃଷ୍ଣୋଽପି ତଂ ହତ୍ଵା ଯମୁନାମୁତ୍ତୀର୍ଯ ନଂଦଵ୍ରଜଂ ଗତ୍ଵା ପ୍ରାକ୍ତନୌ ପିତରାଵଭିଵାଦ୍ଯ ଆଶ୍ଵାସ୍ଯ ତାଭ୍ଯାଂ ସାଶ୍ରୁକଂଠମାଲିଗିତଃ ସକଲଗୋପଵୃଦ୍ଧାନ୍ପ୍ରଣମ୍ଯାଶ୍ଵାସ୍ଯ ରତ୍ନାଭରଣାଦିଭିସ୍ତତ୍ରସ୍ଥାନ୍ସଂତର୍ପଯାମାସ
କୃଷ୍ଣ ଦନ୍ତବକ୍ରଙ୍କୁ ମାରି, ଯମୁନା ଅଟେଇ, ନନ୍ଦବ୍ରଜକୁ ଗଲେ; ପୂର୍ବତନ ପିତାମାତାଙ୍କୁ ଶୁଭେଚ୍ଛା ଓ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଲେ; ସେମାନେ ଅଶ୍ରୁଭରା କଣ୍ଠରେ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ; ସମସ୍ତ ବୃଦ୍ଧ ଗୋପମାନେଂକୁ ନମସ୍କାର ଓ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଇ, ରତ୍ନ, ଅଳଙ୍କାର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପହାର ଦ୍ୱାରା ସେଠାରେ ଥିବା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କଲେ।
କାଲିଂଦ୍ଯାଃ ପୁଲିନେ ରମ୍ଯେ ପୁଣ୍ଯଵୃକ୍ଷସମାଵୃତେ । ଗୋପନାରୀଭିରନିଶଂ କ୍ରୀଡଯାମାସ କେଶଵଃ
କାଳିନ୍ଦୀ ନଦୀର ସୁନ୍ଦର ପୁଲିନରେ, ପୁଣ୍ୟ ବୃକ୍ଷମାନେ ଘେରିଥିବା ସ୍ଥାନରେ, କେଶବ ଦିନ ରାତି ଗୋପୀମାନେଂକୁ ସହ କ୍ରୀଡ଼ା କରିଥିଲେ।
ରମ୍ଯକେଲିସୁଖେନୈଵ ଗୋପଵେଷଧରୋ ହରିଃ । ବଦ୍ଧପ୍ରେମରସେନାତ୍ର ମାସଦ୍ଵଯମୁଵାସ ହ
ସେଠାରେ ହରି, ଗୋପବେଶ ଧାରଣ କରି, ଆନନ୍ଦମୟ ଖେଳର ସୁଖରେ ଏବଂ ପ୍ରେମର ରସରେ ବନ୍ଧା, ଦୁଇ ମାସ ରହିଥିଲେ।
ଅଥ ତତ୍ରସ୍ଥା ନଂଦଗୋପାଦଯଃ ସର୍ଵେଜନାଃ ପୁତ୍ରଦାରସହିତାଃ ପଶୁପକ୍ଷିମୃଗାଦଯଶ୍ଚ ଵାସୁଦେଵପ୍ରସାଦେନ ଦିଵ୍ଯରୂପଧରା ଵିମାନମାରୂଢାଃ ପରମଂ ଵୈକୁଂଠଲୋକମଵାପୁଃ
ତାପରେ ସେଠାରେ ଥିବା ସମସ୍ତେ—ନନ୍ଦ, ଗୋପମାନେ, ସେମାନଙ୍କ ପୁଅ ଓ ଝିଅ ସହିତ ଲୋକମାନେ, ଗାଈ, ପକ୍ଷୀ, ପଶୁମାନେ—ବାସୁଦେବଙ୍କ କୃପାରେ ଦିବ୍ୟ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ବିମାନରେ ଚଢ଼ି, ପରମ ବୈକୁଣ୍ଠ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ।
କୃଷ୍ଣସ୍ତୁ ନଂଦଗୋପଵ୍ରଜୌକସାଂ ସର୍ଵେଷାଂ ପରମଂ ନିରାମଯଂ ସ୍ଵପଦଂ ଦତ୍ଵା ଦିଵି ଦେଵଗଣୈଃ ସଂସ୍ତୂଯମାନୋ ଦ୍ଵାରଵତୀଂ ଶ୍ରୀମତୀଂ ଵିଵେଶ
କୃଷ୍ଣ ନନ୍ଦବ୍ରଜର ସମସ୍ତ ବାସିନ୍ଦାଙ୍କୁ ପରମ ନିରାମୟ ନିଜ ଲୋକ ଦେଇ, ସ୍ୱର୍ଗରେ ଦେବତାମାନେ ଯେଉଁଠି ପ୍ରଶଂସା କରୁଥିଲେ, ସେ ଶ୍ରୀମତ୍ ଦ୍ୱାରକାକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ତତ୍ର ଵସୁଦେଵୋଗ୍ରସେନସଂକର୍ଷଣପ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନାନିରୁଦ୍ଧାକ୍ରୂରାଦିଭିଃ ପ୍ରତ୍ଯହଂ ସଂପୂଜିତ ଷୋଡଶସହସ୍ରଭାର୍ଯାଭିରଷ୍ଟାଭିର୍ଦିଵ୍ଯମହିଷୀଭିଶ୍ଚ ଵିଶ୍ଵରୂପଧରୋ ଦିଵ୍ଯରତ୍ନମଯ ନାନାଗୃହାଂତରେଷୁ ସୁତକୁସୁମାଂଚିତ ଶ୍ଲକ୍ଷ୍ଣତରପର୍ଯଂକେଷୁ ରମଯାମାସ
ସେଠାରେ ବାସୁଦେବ, ଉଗ୍ରସେନ, ସଂକର୍ଷଣ, ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ, ଅନିରୁଦ୍ଧ, ଅକୃର ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ପ୍ରତିଦିନ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରୁଥିଲେ; ଷୋଳେ ହଜାର ଭାର୍ଯ୍ୟା ଓ ଅଷ୍ଟ ଦିବ୍ୟ ରାଣୀ ସହିତ, ବିଶ୍ୱରୂପ ଧାରଣ କରି, ଦିବ୍ୟ ରତ୍ନ ଭରିତ ବିଭିନ୍ନ ଘରରେ, ଫୁଲ ଦ୍ୱାରା ସୁଶୋଭିତ ମୃଦୁ ଶଯ୍ୟାରେ, ସେମାନଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଉଥିଲେ।
ଅଥ ରାମକୃଷ୍ଣସତୀର୍ଥ୍ଯୋ ଵିପ୍ରୋ ବାଲସଖା ସଦାତ୍ଯଂତଦାରିଦ୍ର୍ଯପୀଡିତୋ ମୁଷ୍ଟିମାତ୍ରାନ୍ଯାଚନାପ୍ତପୃଥୁକାଞ୍ଜୀର୍ଣଵାସସି ନିବଧ୍ଯ ଵାସୁଦେଵଂ ଦ୍ରଷ୍ଟୁଂ ଶ୍ରୀମତୀଂ ଦ୍ଵାରକାନଗରୀମାଜଗାମ
ତାପରେ ରାମ ଓ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପୁରୁଣା ବନ୍ଧୁ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସଦା ଗଭୀର ଦାରିଦ୍ର୍ୟରେ ପୀଡ଼ିତ, ମୁଠିମାତ୍ର ଚାଉଳ ମାଗି ମିଳିଥିବା ପୁରୁଣା ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଶ୍ରୀମତ୍ ଦ୍ୱାରକା ନଗରକୁ ଆସିଲେ।
ସ ତୁ ରୁକ୍ମିଣ୍ଯଂତଃପୁରଦ୍ଵାରି କ୍ଷଣଂ ତୂଷ୍ଣୀଂ ତସ୍ଥୌ
ସେ ରୁକ୍ମିଣୀଙ୍କ ଅନ୍ତଃପୁର ଦ୍ୱାରରେ କିଛି ଖଣ୍ଡ ନିରବ ଭାବରେ ଦାଉଁଥିଲେ।
କୃଷ୍ଣୋଽପି ସମାଗତଂ ବ୍ରାହ୍ମଣଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ପ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନେନ ନମସ୍କୃତ୍ଵା ଵାମକରଂ ଗୃହୀତ୍ଵା ଗୃହାଂତରେ ସ୍ଵାସନେ ନିଵେଶ୍ଯ ଭଯାଦ୍ଵେପମାନଂ ତଂ ରୁକ୍ମିଣୀହସ୍ତଗତସୁଵର୍ଣକଲଶଜଲେନ ପାଦୌ ପ୍ରକ୍ଷାଲ୍ଯ ମଧୁପର୍କେଣ ପୂଜଯାମାସ
କୃଷ୍ଣ ଜାଣିଲେ ଯେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଆସିଛନ୍ତି, ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କ ସହିତ ସେ ତାଙ୍କୁ ଶୁଭେଚ୍ଛା ଜଣାଇଲେ, ବାମହସ୍ତ ଧରି ଅନ୍ୟ ଘରକୁ ନେଇ ଆରାମଦାୟକ ଆସନରେ ବସାଇଲେ। ବ୍ରାହ୍ମଣ ଭୟରେ କମ୍ପିଥିଲେ, ରୁକ୍ମିଣୀଙ୍କ ହସ୍ତରେ ଥିବା ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଘଡ଼ର ଜଳରେ ତାଙ୍କର ପାଦ ଧୋଇ, ମଧୁପର୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନ କଲେ।
ସୁଧାମୃତୋପମୈରନ୍ନପାନାଦ୍ଯୈସ୍ତର୍ପଯିତ୍ଵା ତସ୍ଯ ଜୀର୍ଣଵସ୍ତ୍ରାଂତରେ ଯାଚନାପ୍ତପୃଥୁକାନ୍ସ୍ଵଯମେଵ ହସ୍ତେନ ଗୃହୀତ୍ଵା ପ୍ରହସନ୍ଜଗ୍ରାସ
ଅମୃତ ସମାନ ଖାଦ୍ୟ ଓ ପାନ ଦେଇ ତାଙ୍କୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ତୃପ୍ତ କରି, ବ୍ରାହ୍ମଣ ତାଙ୍କ ଝିଣ୍ଡା ପୋଷାକ ଭିତରେ ରଖିଥିବା ଯାଚନାର ଚିଡ଼ାକୁ କୃଷ୍ଣ ନିଜେ ହସି ହସି ହାତରେ ନେଇ ଖାଇଲେ।
କୃଷ୍ଣେନ ପୃଥୁକେ ଭକ୍ଷିତେ ତସ୍ମିନ୍ନେଵ କ୍ଷଣେ ତସ୍ଯ ବହୁଧନଧାନ୍ଯଵସ୍ତ୍ରାଭରଣସଂଭୂତଂ ମହଦୈଶ୍ଵର୍ଯମଭୂତ୍
କୃଷ୍ଣ ଚିଡ଼ା ଖାଇଥିବା ସେଇ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପାଖରେ ବହୁ ଧନ, ଧାନ୍ୟ, ବସ୍ତ୍ର ଓ ଆଭୂଷଣ ଆସିଗଲା।
ସ ତୁ କୃଷ୍ଣେନ ଵିସୃଷ୍ଟୋ ମମ କିଂଚିଦ୍ଵସ୍ତ୍ରଂ ଵା ଧନଂ ଵା କୃଷ୍ଣେନ ନ ଦତ୍ତମିତି ମନ୍ଯମାନଃ ସ୍ଵପୁରଂ ଵିଵେଶ
କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଲେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଭାବିଲେ—'ମୋତେ କୃଷ୍ଣ କିଛି ବସ୍ତ୍ର କିମ୍ବା ଧନ ଦେଲେ ନାହିଁ'—ଏହି ଭାବରେ ନିଜ ସହରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ଅଥ ବହୁଧନଧାନ୍ଯଯୁତଂ ସ୍ଵଗୃହଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତତ୍ପ୍ରସାଦାଦିଦଂ ଲବ୍ଧମିତି ଵଦନ୍ପ୍ରହୃଷ୍ଟେନାଂତରାତ୍ମନା ଦିଵ୍ଯ ଵସ୍ତ୍ରାଭରଣାଦିନା ଭାର୍ଯଯା ସହ ସର୍ଵାନ୍କାମାନ୍ଭୁକ୍ତ୍ଵା ହରିସଂତୁଷ୍ଟ୍ଯୈ ବହୁଯଜ୍ଞାନିଷ୍ଟ୍ଵା ତତ୍ପ୍ରସାଦେନ ପରମଂ ନିତ୍ଯଂ ସ୍ଵର୍ଗସୁଖମଵାପ
ପରେ ନିଜ ଘରରେ ବହୁ ଧନ ଓ ଧାନ୍ୟ ଦେଖି, 'ଏହା ସବୁ ତାଙ୍କର କୃପାରେ ମିଳିଛି' ବୋଲି କହି, ମନରେ ଅତି ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ। ଦିବ୍ୟ ବସ୍ତ୍ର ଓ ଆଭୂଷଣ ପିନ୍ଧି ଜନନୀ ସହିତ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ଭୋଗ କଲେ, ହରିଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବାକୁ ବହୁ ଯଜ୍ଞ କଲେ, ଏବଂ ସେଇ କୃପାରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଓ ନିତ୍ୟ ସ୍ୱର୍ଗ ସୁଖ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ।
ଅଥ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରତନଯୋ ଦୁର୍ଯୋଧନଃ ପାଂଡୁତନଯାନ୍କପଟଦ୍ଯୂତଵ୍ଯାଜେନ ରାଜ୍ଯମପହୃତ୍ଯ ସ୍ଵରାଷ୍ଟ୍ରାଦ୍ଵିଵାସଯାମାସ
ତାପରେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁଅ ଦୁର୍ୟୋଧନ, ପାଣ୍ଡବଙ୍କୁ ଠକେଇ ଦ୍ୟୂତ ଖେଳ ଦ୍ୱାରା ରାଜ୍ୟ ହରଣ କରି, ନିଜ ଦେଶରୁ ତାଙ୍କୁ ଉଖାଡ଼ିଦେଲେ।
ତେ ତୁ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଭୀମାର୍ଜୁନନକୁଲସହଦେଵାଃ ସୁପତ୍ନ୍ଯା ଦ୍ରୌ ପଦ୍ଯା ସହ ମହାରଣ୍ଯଂ ଗତ୍ଵା ତତ୍ର ଦ୍ଵାଦଶାବ୍ଦାନ୍ସ୍ଥିତ୍ଵା ସଂଵତ୍ସରପର୍ଯଂତମଜ୍ଞାତାଃ ସର୍ଵେ ମତ୍ସ୍ଯଦେଶାଧିପତେର୍ଵିରାଟସ୍ଯ ନିଵେଶନେ ସ୍ଥିତ୍ଵା ଵାସୁଦେଵେନ ସହାଯେନ ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରାନ୍ଯୋଦ୍ଧୁମାଜଗ୍ମୁଃ
ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଭୀମ, ଅର୍ଜୁନ, ନକୁଳ, ସହଦେବ ଏବଂ ତାଙ୍କର ମହାନ ପତ୍ନୀ ଦ୍ରୌପଦୀ ସହିତ ବଡ଼ ଅରଣ୍ୟକୁ ଗଲେ, ସେଠାରେ ବାରୋ ବର୍ଷ ରହିଲେ, ଏକ ବର୍ଷ ଅଜ୍ଞାତବାସ କରି ମତ୍ସ୍ୟ ଦେଶର ରାଜା ବିରାଟଙ୍କ ରାଜମହଳରେ ରହିଲେ। ପରେ ବାସୁଦେବଙ୍କ ସହଯୋଗରେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁଅମାନେ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଯାଇଲେ।
ତେଷାଂ ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରପାଂଡୁପୁତ୍ରାଣାଂ ନାନାଦେଶାଧିପନୃପୈଃ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରମହାପୁଣ୍ଯେ ଦେଵାନାମପି ଭଯଂକରୋ ମହାସଂଗ୍ରାମୋଽଭଵତ୍
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଓ ପାଣ୍ଡବ ପୁଅମାନେ, ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ଦେଶର ରାଜାମାନେ ସହିତ, ପବିତ୍ର କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରରେ ଏମିତି ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା, ଯାହା ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଭୟଭୀତ ହେଲେ।
ଅଥ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣୋଽପ୍ଯର୍ଜୁନସାରଥ୍ଯଂ କୁର୍ଵନ୍ନର୍ଜୁନେ ସ୍ଵଶକ୍ତିମାଵେଶ୍ଯ ତେନ ଦୁର୍ଯୋଧନଭୀଷ୍ମଦ୍ରୋ- ଣପ୍ରମୁଖାନ୍ସର୍ଵାନ୍ପାର୍ଥିଵାନେକାଦଶାକ୍ଷୌହିଣୀବଲସହିତାନ୍କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରେ ହତ୍ଵା ପାଂଡଵାନ୍ରାଜ୍ଯେ ସ୍ଥାପଯିତ୍ଵା ନିଃଶେଷେଣ ସର୍ଵଭୂଭାରମପାସ୍ଯ ସ୍ଵାଂ ପୁରୀଂ ପ୍ରଵିଵେଶ
ତାପରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ରଥଚାଳକ ହୋଇ, ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଭିତରେ ପ୍ରବେଶ କରାଇ, ଦୁର୍ୟୋଧନ, ଭୀଷ୍ମ, ଦ୍ରୋଣ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ରାଜାମାନେ ସହିତ ଏଗାରଟି ଅକ୍ଷୌହିଣୀ ସେନାକୁ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରରେ ବିନାଶ କଲେ। ପାଣ୍ଡବମାନେ ରାଜ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥାପିତ ହେଲେ, ସମସ୍ତ ଭାର ମାଟିରୁ ହଟିଗଲା, ଏବଂ କୃଷ୍ଣ ନିଜ ପୁରୀକୁ ଫେରିଗଲେ।
କସ୍ଯଚିତ୍ତ୍ଵଥକାଲସ୍ଯ କତିପଯାହନି ଵୈଦିକୋ ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ମୃତଂ ପଂଚଵାର୍ଷିକଂ ବାଲମାଦାଯ ରାଜଦ୍ଵାରି ନିଧାଯ ବହୁଶୋ ଵିଲପନ୍ବହୂନ୍ଯାକ୍ରୋଶଵାକ୍ଯାନି କୃଷ୍ଣଂ ଜଗାଦ
କିଛି ସମୟ ପରେ, ଏକ ଦିନ ଜଣେ ବେଦପାଠୀ ବ୍ରାହ୍ମଣ ତାଙ୍କର ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷର ମୃତ ପୁଅକୁ ନେଇ, ରାଜଦ୍ୱାରରେ ରଖି, ବହୁ ଦୁଃଖରେ କାନ୍ଦି କାନ୍ଦି, ବହୁ ଅଭିଯୋଗ ଶବ୍ଦ କହି କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କରି କହିଲେ।
କୃଷ୍ଣସ୍ତମାକ୍ରୋଶଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତୂଷ୍ଣୀମୁଵାସ
କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କର ଅଭିଯୋଗ ଶୁଣି ନିରବ ରହିଲେ।
ସ ତୁ ମମ ପଂଚପୁତ୍ରାଃ ପୂର୍ଵଂ ହତା ଅଯଂ ତୁ ଷଷ୍ଠଃ ଏନଂ କୃଷ୍ଣୋ ନ ଜୀଵଯିଷ୍ଯତି ତର୍ହି ରାଜଦ୍ଵାରି ମରିଷ୍ଯାମୀତ୍ଯୁଵାଚ
ସେ କହିଲେ, 'ମୋର ପାଞ୍ଚଟି ପୁଅ ପୂର୍ବରୁ ମରିଯାଇଛି, ଏହିଏ ଛଅଟିଏ। ଯଦି କୃଷ୍ଣ ଏହାକୁ ବଞ୍ଚାଇ ପାରିବେ ନାହିଁ, ତେବେ ମୁଁ ରାଜଦ୍ୱାରରେ ମରିଯିବି।'
ତସ୍ମିନ୍କାଲେ ଅର୍ଜୁନଃ କୃଷ୍ଣଂ ଦ୍ରଷ୍ଟୁମାଗତସ୍ତଥାଵିଧଂ ତଂ ପୁତ୍ରଶୋକେନ ଵିଲପଂତଂ ଦଦର୍ଶ
ସେଇ ସମୟରେ ଅର୍ଜୁନ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଆସି, ପୁଅ ଶୋକରେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ କାନ୍ଦୁଥିବା ଦେଖିଲେ।