ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ତତ୍ସରଃ ପାରେ ଯୋଷିତାଂ ସଵିଧେଽଭଵମ୍ । ସର୍ଵଲକ୍ଷଣସପନ୍ନା ଯୋଷିଦ୍ରୂପାତିଵିସ୍ମିତା
ସେଇ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ଝିଲିକାର ଅପାର ପାରେ ମୁଁ ନାରୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଦେଖିଲି, ସମସ୍ତ ଶୁଭ ଲକ୍ଷଣ ଥିଲା, ନିଜ ନାରୀ ରୂପ ଦେଖି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲି।
ମାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତାଃ ସମାଯାଂତୀମପୃଚ୍ଛଂଶ୍ଚ ମୁହୁର୍ମୁହୁଃ । ସ୍ତ୍ରିଯ ଊଚୁଃ - କା ତ୍ଵଂ କୁତଃ ସମାଯାତା କଥଯାତ୍ମଵିଚେଷ୍ଟିତମ୍
ମୋତେ ଆସୁଥିବା ଦେଖି ସେମାନେ ପୁନିପୁନି ପଚାରିଲେ: 'ତୁମେ କିଏ? କେଉଁଠୁ ଆସିଛ? ନିଜ ବିଷୟରେ ଓ କାର୍ଯ୍ୟ ବିଷୟରେ କହ।'
ତାସାଂ ପ୍ରିଯକଥାଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ମଯୋକ୍ତଂ ତନ୍ନିଶାମଯ । କୁତଃ କୋଽହଂ ସମାଯାତଃ କଥଂ ଵା ଯୋଷିଦାକୃତିଃ
ସେମାନଙ୍କର ମିଠା କଥା ଶୁଣି ମୁଁ କହିଲି: 'ଶୁଣ, ମୁଁ କେଉଁଠୁ ଆସିଛି? ମୁଁ କିଏ? କିପରି ଏହି ନାରୀ ରୂପ ହେଲି?'
ସ୍ଵପ୍ନଵଦ୍ଦୃଶ୍ଯତେ ସର୍ଵଂ କିଂ ଵା ମୁଗ୍ଧୋଽସ୍ମି ଭୂତଲେ । ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ମଦ୍ଵଚୋ ଦେଵୀ ପ୍ରୋଵାଚ ମଧୁରସ୍ଵନୈଃ
'ସବୁ କିଛି ସ୍୵ପ୍ନ ପରି ଦେଖାଯାଉଛି, କିମ୍ବା ମୁଁ ଏ ଭୂମିରେ ଭ୍ରମିତ ହେଉଛି।' ମୋ କଥା ଶୁଣି ଏକ ଦେବୀ ମିଠା ସ୍ୱରରେ କହିଲେ।
ଵୃଂଦାନାମ୍ନୀ ପୁରୀ ଚେଯଂ କୃଷ୍ଣଚଂଦ୍ରପ୍ରିଯା ସଦା । ଅହଂ ଚ ଲଲିତାଦେଵୀ ତୁର୍ଯାତୀତା ଚ ନିଷ୍କଲା
'ଏହିଠାରେ ବୃନ୍ଦା ନାମକ ପୁରୀ, ଯାହା ସଦା କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପ୍ରିୟ; ମୁଁ ହେଉଛି ଲଳିତା ଦେବୀ, ଚତୁର୍ଥ ଅବସ୍ଥାକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଥିବା ଏବଂ ଅଦ୍ୱିତୀୟ।'
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ଚ ମହାଦେଵୀ କରୁଣା ସାଂଦ୍ରମାନସା । ମାଂ ପ୍ରତ୍ଯାହ ପୁନର୍ଦେଵୀ ସମାଗଚ୍ଛ ମଯା ସହ
ଏପରି କହି ବଡ଼ ଦେବୀ, ଯାଙ୍କର ହୃଦୟ କରୁଣାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ପୁନି ମୋତେ କହିଲେ: 'ମୋ ସହିତ ଆସ, ଦେବୀ।'
ଅନ୍ଯାଶ୍ଚ ଯୋଷିତଃ ସର୍ଵାଃ କୃଷ୍ଣପାଦପରାଯଣାଃ । ତାଶ୍ଚ ମାଂ ପ୍ରଵଦଂତ୍ଯେଵଂ ସମାଗଚ୍ଛାନଯା ସହ
ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ନାରୀମାନେ, ଯେଉଁମାନେ କୃଷ୍ଣଙ୍କର ପାଦରେ ଅଟୁଟ ଭକ୍ତି ରଖନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଏଭଳି କହନ୍ତି— 'ଏହାଙ୍କ ସହିତ ଆମେ ଏକାଠି ହେବା।'
ତତୋନୁକୃଷ୍ଣଚଂଦ୍ରସ୍ଯ ଚତୁର୍ଦଶାକ୍ଷରୋ ମନୁଃ । କୃପଯା କଥିତସ୍ତସ୍ଯା ଦେଵ୍ଯାଶ୍ଚାପି ମହାତ୍ମନଃ
ତାପରେ, ଦୟାବଶତଃ, କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ଚଉଦ ଅକ୍ଷରର ମନ୍ତ୍ର ଏହି ମହାନ ଦେବୀ ତାଙ୍କୁ କହିଦେଲେ।
ତତ୍କ୍ଷଣାଦେଵ ତତ୍ସାମ୍ଯମଲଭଂ ଵିଵିଧୋପମା । ତାଭିଃ ସହ ଗତାସ୍ତତ୍ର ଯତ୍ର କୃଷ୍ଣଃ ସନାତନଃ
ସେଇ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ମୁଁ ସେମାନଙ୍କ ସମାନ ହୋଇଗଲି; ସେମାନଙ୍କ ସହିତ ମୁଁ ଯାହାଁ କୃଷ୍ଣ ସନାତନ ବସିଛନ୍ତି, ସେଠିକୁ ଗଲି।
କେଵଲଂ ସଚ୍ଚିଦାନଂଦଃ ସ୍ଵଯଂଯୋଷିନ୍ମଯଃ ପ୍ରଭୁଃ । ଯୋଷିଦାନଂଦହୃଦଯୋ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମାଂ ପ୍ରାବ୍ରଵୀନ୍ମୁହୁଃ
ସେଠାରେ, ଯିଏ ସତ୍-ଚିତ୍-ଆନନ୍ଦ ମୟ, ନିଜେ ନାରୀର ଆକୃତି ଧାରଣ କରନ୍ତି, ଯାହାଙ୍କ ହୃଦୟ ନାରୀମାନେ ଉପରେ ଆନନ୍ଦିତ, ସେ ପ୍ରଭୁ ମୋତେ ପୁନିପୁନି ଦେଖି କଥା କହିଲେ।
ସମାଗଚ୍ଛ ପ୍ରିଯେ କାଂତେ ଭକ୍ତ୍ଯା ମାଂ ପରିରଂଭଯ । ରେମେ ଵର୍ଷପ୍ରମାଣେନ ତତ୍ର ଚୈଵ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ
"ଆସ, ପ୍ରିୟା, ସୁନ୍ଦରୀ, ଭକ୍ତି ସହିତ ମୋତେ ଆଲିଙ୍ଗନ କର।" ସେଠି, ହେ ଦ୍ବିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେ ମୋ ସହିତ ଏକ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦ କଲେ।
ତଦୋକ୍ତଂ ରମଣେଶେନ ତାଂ ଦେଵୀଂ ରାଧିକାଂ ପ୍ରତି । ଇଯଂ ମେ ପ୍ରକୃତିସ୍ତତ୍ର ଚାସୀନ୍ନାରଦରୂପଧୃକ୍
ଯେଉଁ କଥା ରମଣୀଶ୍ୱରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରାଧିକାଦେବୀଙ୍କୁ କୁହାଯାଇଥିଲା, ସେହି ହେଉଛି— 'ଏହି ମୋର ନିଜ ସ୍ୱଭାବ; ସେଠି ମୁଁ ନାରଦ ଆକୃତି ଧାରଣ କରିଥିଲି।'
ନୀତ୍ଵାମୃତସରୋ ରମ୍ଯଂ ସ୍ନାନାର୍ଥଂ ସଂନିଯୋଜଯ । ତଯା ମେ ରମଣସ୍ଯାଂତେ ଗଦିତଂ ପ୍ରିଯଭାଷିତମ୍
"ଏହାକୁ ଆମୃତସରୋବରକୁ ନିଅ, ସେଠି ସ୍ନାନ କରିବା ପାଇଁ।" ଆମର ଆନନ୍ଦ ଶେଷରେ, ସେ ମୋତେ ପ୍ରେମ ଭରା କଥା କହିଲେ।
ଅହଂ ଚ ଲଲିତାଦେଵୀ ରାଧିକାଯା ଚ ଗୀଯତେ । ଅହଂ ଚ ଵାସୁଦେଵାଖ୍ଯୋ ନିତ୍ଯଂ କାମକଲାତ୍ମକଃ
"ମୁଁ ଲଳିତାଦେବୀ ନାମରେ ମଧ୍ୟ ପରିଚିତ, ରାଧିକା ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ଗୀତିତ, ମୁଁ ବାସୁଦେବ ନାମରେ ମଧ୍ୟ ଜଣାଶୁଣା, ସଦା କାମଶକ୍ତିର ସ୍ୱରୂପ।"
ସତ୍ଯଂ ଯୋଷିତ୍ସ୍ଵରୂପୋଽହଂ ଯୋଷିଚ୍ଚାହଂ ସନାତନୀ । ଅହଂ ଚ ଲଲିତାଦେଵୀ ପୁଂରୂପା କୃଷ୍ଣଵିଗ୍ରହା
"ସତ୍ୟ, ମୁଁ ନାରୀର ନିଜ ଆକୃତି, ଏବଂ ମୁଁ ସନାତନୀ ନାରୀ; ମୁଁ ଲଳିତାଦେବୀ ମଧ୍ୟ, ପୁରୁଷ ଆକୃତିରେ ମୁଁ କୃଷ୍ଣ।"
ଆଵଯୋରଂତରଂ ନାସ୍ତି ସତ୍ଯଂସତ୍ଯଂ ହି ନାରଦ । ଏଵଂ ଯୋ ଵେତ୍ତି ମେ ତତ୍ତ୍ଵଂ ସମଯଂ ଚ ତଥା ମନୁମ୍
"ଆମ ମଧ୍ୟରେ କୌଣସି ଭିନ୍ନତା ନାହିଁ, ସତ୍ୟ, ସତ୍ୟ, ହେ ନାରଦ; ଯିଏ ଏହି ମୋର ସତ୍ୟତା, ମନ୍ତ୍ର ଓ ଉପାୟ ଜାଣେ—"
ସ ସମାଚାରସଂକେତଂ ଲଲିତା ଵତ୍ସ ମେ ପ୍ରିଯଃ । ଇଦଂ ଵୃଂଦାଵନଂ ନାମ ରହସ୍ଯଂ ମମ ଵୈ ଗୃହମ୍
"ସେ, ହେ ପ୍ରିୟ ପୁଅ, ଲଳିତାଙ୍କର ଆଚରଣ ଜାଣି, ମୋର ପ୍ରିୟ ହୁଏ। ଏହି ବୃନ୍ଦାବନ ନାମକ ସ୍ଥାନ ମୋର ଗୁପ୍ତ ଗୃହ।"
ନ ପ୍ରକାଶ୍ଯଂ କଦା କୁତ୍ର ଵକ୍ତଵ୍ଯଂ ନ ପଶୌ କ୍ଵଚିତ୍ । ତତୋଽନୁରାଧିକାଦେଵୀ ମାଂ ନୀତ୍ଵା ତତ୍ସରୋଵରେ
"ଏହା କେବେ ବା କେଉଁଠି ଖୋଲାସା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, କେଉଁଠି ମଧ୍ୟ କହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ତାପରେ ଅନୁରାଧିକାଦେବୀ ମୋତେ ସେଇ ସରୋବରକୁ ନେଲେ।"
ସ୍ଥିତ୍ଵା ସା କୃଷ୍ଣଚଂଦ୍ରସ୍ଯ ଚରଣାଂତେ ଗତା ପୁନଃ । ତତୋ ନିମଜ୍ଜନାଦେଵ ନାରଦୋଽହମୁପାଗତଃ
ସେଠି ସେ କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ପାଦପଦ୍ମ ନିକଟେ ଦଢ଼ି ରହିଲେ, ଏବଂ ମୋତେ ଡୁବାଇବା ପରେ, ମୁଁ ନାରଦ ପୁନି ଫେରିଲି।
ଵୀଣାହସ୍ତୋ ଗାନପରସ୍ତଦ୍ରହସ୍ଯଂ ମୁହୁର୍ମୁଦା । ସ୍ଵଯଂଭୁଵଂ ନମସ୍କୃତ୍ଯ ତତ୍ରାଗାଂ ଵିଷ୍ଣୁପାର୍ଷଦମ୍
ବୀଣା ହାତରେ ଧରି, ଗୀତ ଗାଇବାରେ ମନ ଲଗାଇ, ମୁଁ ସେଇ ଗୁପ୍ତ ଗଳ୍ପକୁ ପୁନିପୁନି ଆନନ୍ଦରେ ଗାଇଲି; ସ୍ୱୟଂଭୁଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ମୁଁ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ପାର୍ଷଦମଣ୍ଡଳୀକୁ ଗଲି।
ସ୍ଵଯଂଭୁଵା ତଥା ଦୃଷ୍ଟଂ ନୋକ୍ତଂ କିଂଚିତ୍ତଦା ପୁନଃ । ଇତି ତେ କଥିତଂ ଵତ୍ସ ସୁଗୋପ୍ଯଂ ଚ ମଯା ତ୍ଵଯି
ସ୍ୱୟଂଭୁ ମୋତେ ଦେଖିଲେ, କିନ୍ତୁ ସେ ସମୟରେ କିଛି କହିଲେ ନାହିଁ। ଏଭଳି, ହେ ପୁଅ, ମୁଁ ତୋତେ ଏହି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁପ୍ତ କଥା କହିଲି।
ତ୍ଵଯାପି କୃଷ୍ଣଚଂଦ୍ରସ୍ଯ କେଵଲଂ ଧାମଚିତ୍କଲମ୍ । ଗୋପନୀଯଂ ପ୍ରଯତ୍ନେନ ମାତୁର୍ଜାରଇଵ ପ୍ରିଯମ୍
ତୁମେ ମଧ୍ୟ କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ଶୁଦ୍ଧ, ଚେତନାମୟ ମହିମାକୁ ମାଆଁଠାରୁ ପ୍ରେମିକର ଗୁପ୍ତ ଭଳି, ସାବଧାନରେ ଲୁଚାଇ ରଖ।
ଯଥା ପ୍ରୋକ୍ତଂ ମଯା ଶିଷ୍ଯେ ଗୌତମେ ସରହସ୍ଯକମ୍ । ତଥା ଭଵତ୍ସୁ କାର୍ତ୍ସ୍ନ୍ଯେନ କଥିତଂ ଚାତିଗୋପିତମ୍
ଯେପରି ମୁଁ ମୋ ଶିଷ୍ୟ ଗୌତମଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଗୁପ୍ତ କଥା କହିଥିଲି, ସେପରି ଯୋଗ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଏହା କହାଯାଇଛି ଏବଂ ଅତି ଗୁପ୍ତ ରଖାଯାଇଛି।
ଯତ୍ର କୁତ୍ର କଦାଚିତ୍ତୁ ପ୍ରକାଶ୍ଯଂ ମୁନିପୁଂଗଵାଃ । ତଦା ଶାପୋ ଭଵେଦ୍ଵିପ୍ରାଃ କୃଷ୍ଣଚଂଦ୍ରସ୍ଯ ନିଶ୍ଚିତମ୍
ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, କେଉଁଠି କିମ୍ବା କେବେ ବି ଏହାକୁ ପ୍ରକାଶ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ନହେଲେ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ଶାପ ନିଶ୍ଚିତ।
ଇମଂ କୃଷ୍ଣସ୍ଯ ଲୀଲାଭିର୍ଯୁତମଧ୍ଯାଯମୁତ୍ତମମ୍ । ଯଃ ପଠେଚ୍ଛୃଣୁଯାଦ୍ଵାପି ସ ଯାତି ପରମଂ ପଦମ୍
ଏହି କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଲୀଳାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଉତ୍ତମ ଅଧ୍ୟାୟକୁ ଯିଏ ପଢ଼େ କିମ୍ବା ଶୁଣେ, ସେ ପରମ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।
ଇତି ଶ୍ରୀପଦ୍ମପୁରାଣେ ପାତାଲଖଂଡେ ଵୃଂଦାଵନମାହାତ୍ମ୍ଯେ ନାରଦୀଯାନୁନଯେ ପଂଚସପ୍ତତିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀପଦ୍ମପୁରାଣର ପାତାଳଖଣ୍ଡରେ ବୃନ୍ଦାବନର ମହିମା ବିଷୟରେ ନାରଦଙ୍କ ଅନୁପ୍ରେରଣାରେ ପଞ୍ଚସପ୍ତତିତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।
ଈଶ୍ଵର ଉଵାଚ-। ଅତ୍ର ଶିଶୁପାଲଂ ନିହତଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଦଂତଵକ୍ତ୍ରଃ କୃଷ୍ଣେନ ଯୋଦ୍ଧୁଂ ମଥୁରାମାଜଗାମ
ଇଶ୍ୱର କହିଲେ— ଶିଶୁପାଳଙ୍କୁ ମୃତ୍ୟୁଦଣ୍ଡ ମିଳିଥିବା ଖବର ଶୁଣି, ଦନ୍ତବକ୍ର କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ମଥୁରାକୁ ଆସିଲେ।
କୃଷ୍ଣସ୍ତୁ ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ରଥମାରୁହ୍ଯ ତେନ ସହ ମଥୁରାମାଯଯୌ
କିନ୍ତୁ କୃଷ୍ଣ ଏହି ଖବର ଶୁଣି, ତାଙ୍କ ରଥରେ ଚଢ଼ି, ସେଉଁଥିରେ ସହ ମଥୁରାକୁ ଗଲେ।
ଅଥ ତଂ ହତ୍ଵା ଯମୁନାମୁତ୍ତୀର୍ଯ ନଂଦଵ୍ରଜଂ ଗତ୍ଵା ପିତରାଵଭିଵାଦ୍ଯାଶ୍ଵାସ୍ଯ ତାଭ୍ଯାମାଲିଂଗିତଃ ସକଲ ଗୋପଵୃଦ୍ଧାନ୍ପରିଷ୍ଵଜ୍ଯ ତାନାଶ୍ଵାସ୍ଯ ବହୁଵସ୍ତ୍ରାଭରଣାଦିଭିସ୍ତତ୍ରସ୍ଥାନ୍ସର୍ଵାନ୍ସଂତର୍ପଯାମାସ
ତାଙ୍କୁ ବଧ କରି, ଯମୁନା ନଦୀ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ନନ୍ଦଙ୍କ ଗାଁକୁ ଯାଇ, କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କ ପିତାମାତାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ, ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରିଲେ, ସମସ୍ତ ବୃଦ୍ଧ ଗୋପମାନେ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ, ସେମାନେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆଶ୍ୱାସନ ଦେଲେ ଏବଂ ବହୁ ବସ୍ତ୍ର, ଆଭୂଷଣ ଓ ଅନ୍ୟ ଉପହାର ଦେଇ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କଲେ।
କାଲିଂଦ୍ଯାଃ ପୁଲିନେ ରମ୍ଯେ ପୁଣ୍ଯଵୃକ୍ଷସମାକୀର୍ଣେ ଗୋପସ୍ତ୍ରୀଭିରହର୍ନିଶଂ କ୍ରୀଡାସୁଖେନ ତ୍ରିରାତ୍ରଂ ତତ୍ର ସମୁଵାସ
କାଳିନ୍ଦୀ ନଦୀର ଶୋଭାମୟ ପାଡ଼େ, ପୁଣ୍ୟବୃକ୍ଷରେ ଘେରାଯାଇଥିବା ସେଠାରେ, କୃଷ୍ଣ ଗୋପୀମାନେ ସହ ଦିନ ରାତି ଖେଳ ଓ ଆନନ୍ଦରେ ତିନି ରାତି ରହିଲେ।