ସଦ୍ଯଃ ଶୁଦ୍ଧସ୍ଵର୍ଣରଶ୍ମିଗୌରକାଂତତନୂଲତାମ୍ । ସ୍ଫୁରତ୍କିଶୋରଵର୍ଷୀଯାଂ ଶାରଦେଂଦୁନିଭାନନାମ୍
ଅଚାନକ, ସେ ଦେଖିଲେ ତାଙ୍କର ଦେହ ଶୁଦ୍ଧ ସୁବର୍ଣ୍ଣର ରଶ୍ମି ପରି ଚମକୁଥିଲା, ଯୁବାବସ୍ଥାର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତାରେ ଭରିଥିଲା, ମୁହଁ ଶରତ ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା ।
ସୁନୀଲକୁଟିଲସ୍ନିଗ୍ଧଵିଲସଦ୍ରତ୍ନକୁଂତଲାମ୍ । ସିଂଦୂରବିଂଦୁକିରଣପ୍ରୋଜ୍ଜ୍ଵଲାଲକପଟ୍ଟିକାମ୍
ତାଙ୍କର ଗାଢ଼ ନୀଳ, ଚମକୁଥିବା, ଚୁଲ ରତ୍ନ କୁଣ୍ଡଳର ଆଭାରେ ଚମକୁଥିଲା । ମାଥାରେ ସିନ୍ଦୂରର ତୀବ୍ର ରେଖା ରଉଛି ।
ଉନ୍ମୀଲଦ୍ଭ୍ରୂଲତାଭଂଗି ଜିତସ୍ମରଶରାସନାମ୍ । ଘନଶ୍ଯାମଲସଲ୍ଲୋଲ ଖେଲଲ୍ଲୋଚନଖଂଜନାମ୍
ତାଙ୍କର ଭୂ ଲତା ପରି ତିର୍ଯ୍ୟକ ଭୂକୁଟି ମନ୍ମଥର ଧନୁକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଥିଲା । ଘନ ଶ୍ୟାମଳ ଚକୁ ଚଞ୍ଚଳ ନଦୀର କିଞ୍ଜଳକ ପରି ଖେଳିଥିଲା ।
ମଣିଂ କୁଂଡଲତେଜୋଂଶୁ ଵିସ୍ଫୁରଦ୍ଗଂଡମଣ୍ଡଲାମ୍ । ମୃଣାଲକୋମଲଭ୍ରାଜଦାଶ୍ଚର୍ଯଭୁଜଵଲ୍ଲରୀମ୍
ରତ୍ନ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ କୁଣ୍ଡଳର ଆଭା ତାଙ୍କର ଗାଲକୁ ଚମକୁଥିଲା । ତାଙ୍କର ଭୁଜ ମୃଣାଳ ପରି କୋମଳ ଏବଂ ଅଦ୍ଭୁତ ଲତା ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା ।
ଶରଦଂବୁରୁହାଂ ସର୍ଵଶ୍ରୀଚୌରପାଣିପଲ୍ଲଵାମ୍ । ଵିଦଗ୍ଧରଚିତସ୍ଵର୍ଣକଟିସୂତ୍ରକୃତାଂତରାମ୍
ତାଙ୍କର ହାତ ଶରତ ମନ୍ଦାର ପରି ଥିଲା, ସମସ୍ତ ଶ୍ରୀକୁ ଚୋରି ନେଇଥିଲା । ତାଙ୍କର କଟି ସୁନ୍ଦର ଭାବରେ ନିର୍ମିତ ସୁବର୍ଣ୍ଣ କଟିବନ୍ଧରେ ଶୋଭିତ ହେଉଥିଲା ।
କୂଜତ୍କାଂଚୀକଲାପାଂତ ଵିଭ୍ରାଜଜ୍ଜଘନସ୍ଥଲାମ୍ । ଭ୍ରାଜଦ୍ଦୁକୂଲସଂଵୀତନିତଂବୋରୁସୁମଂଦିରାମ୍
ତାଙ୍କର ନିତମ୍ବ କୁଞ୍ଜିତ କଞ୍ଚୀର ଶବ୍ଦରେ ଚମକୁଥିଲା । ତାଙ୍କର ଉରୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦୁକୂଳରେ ବଢ଼ିଥିଲା, ମହା ହାତୀର ମନ୍ଦିର ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା ।
ଶିଂଜାନମଣିମଂଜୀରସୁଚାରୁପଦପଂକଜାମ୍ । ସ୍ଫୁରଦ୍ଵିଵିଧକଂଦର୍ପକଲାକୌଶଲଶାଲିନୀମ୍
ତାଙ୍କର ସୁନ୍ଦର ପଦପଦ୍ମ ମଣି ମଞ୍ଜୀରର ଶବ୍ଦରେ ଶୋଭିତ ହେଉଥିଲା । ସେ ସମସ୍ତ କାମକଳା ଓ ଖେଳର କୌଶଳରେ ପ୍ରଭୁତା ଥିଲେ ।
ସର୍ଵଲକ୍ଷଣସଂପନ୍ନାଂ ସର୍ଵାଭରଣଭୂଷିତାମ୍ । ଆଶ୍ଚର୍ଯଲଲନାଶ୍ରେଷ୍ଠାମାତ୍ମାନଂ ସଵ୍ଯଲୋକଯତ୍
ସମସ୍ତ ଲକ୍ଷଣରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ସମସ୍ତ ଆଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ, ସେ ନିଜକୁ ଅଦ୍ଭୁତ ଲଳନାମାନ୍ୟର ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାବେ ଦେଖିଲେ ।
ଵିସସ୍ମାର ଚ ଯତ୍କିଂଚିତ୍ପୌର୍ଵଦେହିକମେଵ ଚ । ମାଯଯା ଗୋପିକାପ୍ରାଣନାଥସ୍ଯ ତଦନଂତରମ୍
ସେ ତାଙ୍କର ପୂର୍ବ ଜୀବନର ସମସ୍ତ କଥାକୁ ଭୁଲିଗଲେ । ମାୟାର ଶକ୍ତିରେ, ସେ ଗୋପୀମାନଙ୍କର ପ୍ରାଣନାଥଙ୍କୁ ନିବେଦିତ ହେଲେ ।
ଇତି କର୍ତ୍ତଵ୍ଯତାମୂଢା ତସ୍ଥୌ ତତ୍ର ସୁଵିସ୍ମିତା । ଅତ୍ରାଂତରେଂଽବରେ ଧୀର ଧ୍ଵନିରାକସ୍ମିକୋଽଭଵତ୍
କଣ କରିବା ଉଚିତ ଏହି ଭାବରେ ଅସ୍ମିତି ହେଇ, ସେ ଏଠାରେ ଅତି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଲେ । ଏହି ସମୟରେ, ବୁଦ୍ଧିମାନ, ଏକ ଅଚାନକ ଶବ୍ଦ ଶୁଣିବାକୁ ମିଳିଲା ।
ଅନେନୈଵ ପଥା ସୁଭ୍ରୁ ଗଚ୍ଛ ପୂର୍ଵସରୋଵରମ୍ । ଉପସ୍ପୃଶ୍ଯ ଜଲଂ ତସ୍ଯ ସାଧଯସ୍ଵ ମନୋରଥମ୍
ଏହି ପଥରେ ଯାଆ, ସୁନ୍ଦର ଭୂକୁଟି ଅଳଙ୍କୃତ ଜନ, ପୂର୍ବ ସରସରେ ପହଁଚ । ସେଠାରେ ଜଳକୁ ଛୁଇଁ, ଆପଣଙ୍କର ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରନ୍ତୁ ।
ତତ୍ର ସଂତି ହି ସଖ୍ଯସ୍ତେ ମା ସୀଦ ଵରଵର୍ଣିନି । ତା ହି ସଂପାଦଯିଷ୍ଯଂତି ତତ୍ରୈଵ ଵରମୀପ୍ସିତମ୍
ସେଠାରେ ତୁମ ମିତ୍ରମାନେ ଅପେକ୍ଷା କରୁଛନ୍ତି, ଶୁଭ୍ର ଚର୍ମର ଲଳନା । ଦୁଃଖିତ ହେବା ନାହିଁ, ସେମାନେ ତୁମ ଇଚ୍ଛିତ ବର ପ୍ରଦାନ କରିବେ ।
ଇତି ଦୈଵୀଂ ଗିରଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଗତ୍ଵା ପୂର୍ଵସରୋଽଥ ସା । ନାନାପୂର୍ଵପ୍ରଵାହଂ ଚ ନାନାପକ୍ଷିସମାକୁଲମ୍
ଏହି ଦିବ୍ୟ ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ସେ ପୂର୍ବ ସରସକୁ ଗଲେ । ଏହି ସରସ ଅନେକ ନଦୀ ଓ ବିଭିନ୍ନ ପକ୍ଷୀରେ ଭରିଥିଲା ।
ସ୍ଫୁରତ୍କୈରଵକହ୍ଲାରକମଲେଂଦୀଵରାଦିଭିଃ । ଭ୍ରାଜିତଂ ପଦ୍ମରାଗୈଶ୍ଚ ପଦ୍ମସୋପାନସତ୍ତଟମ୍
ସେଠାରେ ଧଳା କୈରବ, କଳହାର, କମଳ, ନୀଳ ଉତ୍ପଳ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଫୁଲ ଫୁଟିଥିଲା । ପଦ୍ମରାଗ ଫୁଲର ଆଭାରେ ଚମକୁଥିଲା, ପଦ୍ମ ପତ୍ରର ସିଢ଼ି ଦ୍ୱାରା ତୀର ଶୋଭିତ ହେଉଥିଲା ।
ଵିଵିଧୈଃ କୁସୁମୋଦ୍ଦାମୈର୍ମଂଜୁକୁଂଜଲତାଦ୍ରୁମୈଃ । ଵିରାଜିତଚତୁସ୍ତୀରମୁପସ୍ପୃଶ୍ଯ ସ୍ଥିତା କ୍ଷଣମ୍
ଚାରିପଟେ ନିର୍ମଳ ଫୁଲ ଓ ମନୋହର ପଦ୍ମଲତା ଏବଂ ଗଛରେ ଶୋଭିତ ହୋଇଥିବା ତାଳ ତଳେ, ସେ ଜଳକୁ ଛୁଇଁ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପାଇଁ ଅପେକ୍ଷା କଲା।
ତତ୍ରାଂତରେ କ୍ଵଣତ୍କାଂଚୀ ମଂଜୁମଂଜୀରରଂଜିତମ୍ । କିଂକିଣୀନାଂ ଝଣତ୍କାରଂ ଶୁଶ୍ରାଵୋତ୍କର୍ଣସଂପୁଟେ
ସେଠାରେ, ଭିତରେ, ଗୁଣ୍ଡିର ଝିଙ୍କାର ଓ ମନୋହର ଗୁଂଜଣ ତାଲ ଆଣ୍ଠ ଓ ଘଣ୍ଟିର ଶବ୍ଦ ତାଙ୍କର କାନକୁ ଲଗାଇ ଶୁଣିଲା।
ତତଶ୍ଚ ପ୍ରମଦାଵୃଂଦମାଶ୍ଚର୍ଯଯୁତଯୌଵନମ୍ । ଆଶ୍ଚର୍ଯାଲଂକୃତିନ୍ଯାସମାଶ୍ଚର୍ଯାକୃତିଭାଷିତମ୍
ତାପରେ, ଯୁବତୀମାନଙ୍କର ଏକ ଦଳ ଦେଖାଦେଲା, ସେମାନେ ଯୁବତ୍ବରେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ, ଅଲଂକାରରେ ଅଦ୍ଭୁତ, ଓ ଅପୂର୍ବ ଭାଷାରେ କଥା ହେଉଥିଲେ।
ଅଦ୍ଭୁତାଂଗମପୂର୍ଵଂ ସା ପୃଥଗାଶ୍ଚର୍ଯଵିଭ୍ରମମ୍ । ଚିତ୍ରସଂଭାଷଣଂ ଚିତ୍ରହସିତାଲୋକନାଦିକମ୍
ସେ ଅପୂର୍ବ ଦେହ ଦେଖିଲା, ପ୍ରତ୍ୟେକରେ ଅନନ୍ୟ ଆକର୍ଷଣ, ରଙ୍ଗିନ କଥାବାର୍ତା, ହସି, ଚାହିଁବା ଓ ଭଙ୍ଗୀ ଦେଖିଲା।
ମଧୁରାଦ୍ଭୁତଲାଵଣ୍ଯଂ ସର୍ଵମାଧୁର୍ଯସେଵିତମ୍ । ଚିଲ୍ଲାଵଣ୍ଯଗତାନଂତମାଶ୍ଚର୍ଯାକୁଲସୁଂଦରମ୍
ସବୁଠି ମଧୁର ଓ ଅଦ୍ଭୁତ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ, ଆନନ୍ଦରେ ଭରିଥିଲା, ଅନେକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଓ ମନୋହର ଗୁଣରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ।
ଆଶ୍ଚର୍ଯସ୍ନିଗ୍ଧସୌଂଦର୍ଯମାଶ୍ଚର୍ଯାନୁଗ୍ରହାଦିକମ୍ । ସର୍ଵାଶ୍ଚର୍ଯସମୁଦଯମାଶ୍ଚର୍ଯାଲୋକନାଦିକମ୍
ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ମୃଦୁ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ, ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଦୟା ଓ କୃପା, ସବୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟର ଏକ ସମୁଦାୟ, ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଚାହିଁବା ଓ ଭଙ୍ଗୀରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତତ୍ପରମାଶ୍ଚର୍ଯଂ ଚିଂତଯଂତୀ ହୃଦା କିଯତ୍ । ପାଦାଂଗୁଷ୍ଠେନା ଲିଖଂତୀ ଭୁଵଂ ନମ୍ରାନନା ସ୍ଥିତା
ସେ ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଦେଖି, ହୃଦୟରେ ଭାବିଲା, ମୁହଁ ନମାଇ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୋଇ, ପାଦଅଙ୍ଗୁଠିରେ ଭୂମିରେ ଚିତ୍ର ଆଙ୍କିଲା।
ତତସ୍ତାସାଂ ସଂଭ୍ରମୋଽଭୂଦ୍ଦୃଷ୍ଟୀନାଂ ଚ ପରସ୍ପରମ୍ । କେଯଂ ମଦୀଯଜାତୀଯା ଚିରେଣାନସ୍ତକୌତୁକା
ତାପରେ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅସ୍ଥିରତା ଓ ପରସ୍ପର ଚାହିଁବା ଆରମ୍ଭ ହେଲା: 'ଏ କିଏ, ଆମ ପରି, ଏତେ ଦିନ ପରେ ଆସିଛି, କୌତୁହଳ ଜଗାଇଛି?'
ଇତି ସର୍ଵାଃ ସମାଲୋକ୍ଯ ଜ୍ଞାତଵ୍ଯେଯମିତି କ୍ଷଣମ୍ । ଆମଂତ୍ର୍ଯ ମଂତ୍ରଣାଭିଜ୍ଞାଃ କୌତୁକାଦ୍ଦ୍ରଷ୍ଟୁମାଗତାଃ
ଏଭଳି ସବୁଜଣେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପାଇଁ ଭାବିଲେ, 'ଏକଥା ଜାଣିବା ଦରକାର।' ମନ୍ତ୍ରଣାରେ ପାରଙ୍ଗତମାନେ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରି, କୌତୁହଳରେ ଦେଖିବାକୁ ଆସିଲେ।
ଆଗତ୍ଯ ତାସାମେକାଥ ନାମ୍ନା ପ୍ରିଯମୁଦା ମତା । ଗିରା ମଧୁରଯା ପ୍ରୀତ୍ଯା ତାମୁଵାଚ ମନସ୍ଵିନୀ
ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଏକଜଣୀ, ନାମ ପ୍ରିୟମୁଦା, ଆନନ୍ଦ ଭରା କଥାରେ ଆସି, ମଧୁର ଶବ୍ଦ ଓ ସ୍ନେହରେ, ତାଙ୍କୁ ଆଲୋଚନାଶୀଳ ଭାବରେ ପ୍ରସ୍ତାବ କଲେ।
ପ୍ରିଯମୁଦୋଵାଚ-। କାସି ତ୍ଵଂ କସ୍ଯ କନ୍ଯାସି କସ୍ଯ ତ୍ଵଂ ପ୍ରାଣଵଲ୍ଲଭା । ଜାତା କୁତ୍ରାସି କେନାସ୍ମିନ୍ନାନୀତା ଵା ଗତା ସ୍ଵଯମ୍
ପ୍ରିୟମୁଦା କହିଲେ: 'ତୁମେ କିଏ? କାହାର କନ୍ୟା? କାହାର ପ୍ରିୟା? କେଉଁଠି ଜନ୍ମ ହେଲା? କେଉଁଠି ଆଣିଲେ, କିମ୍ବା ନିଜେ ଆସିଛ?'
ଏତଚ୍ଚ ସର୍ଵମସ୍ମାକଂ କଥ୍ଯତାଂ ଚିଂତଯା କିମୁ । ସ୍ଥାନେଽସ୍ମିନ୍ପରମାନଂଦେ କସ୍ଯାପି ଦୁଃଖମସ୍ତି କିମ୍
'ଏସବୁ ଆମକୁ କହ, କଣ ଭାବୁଛ? ଏହି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆନନ୍ଦ ଥିଲାରେ କାହାରି କଷ୍ଟ ଅଛି କି?'
ଇତି ପୃଷ୍ଟା ତଯା ସା ତୁ ଵିନଯାଵନତିଂ ଗତା । ଉଵାଚ ସୁସ୍ଵରଂ ତାସାଂ ମୋହଯଂତୀ ମନାଂସି ଚ
ଏଭଳି ପ୍ରଶ୍ନ କରିବା ପରେ, ସେ ନମ୍ରତାରେ ମୁହଁ ନମାଇ, ସୁନ୍ଦର ଶବ୍ଦରେ କହିଲା, ସେମାନଙ୍କର ମନକୁ ମୋହିତ କଲା।
ଅର୍ଜୁନ ଉଵାଚ- । କା ଵାସ୍ମି କସ୍ଯ କନ୍ଯା ଵା ପ୍ରଜାତା କସ୍ଯ ଵଲ୍ଲଭା । ଆନୀତା କେନ ଵା ଚାତ୍ର କିଂ ଵାଥ ସ୍ଵଯମାଗତା
ଅର୍ଜୁନ କହିଲେ: 'ମୁଁ କିଏ? କାହାର କନ୍ୟା? କାହାର ପ୍ରିୟା? କେଉଁଠି ଜନ୍ମ ହେଲି? କେଉଁଠି ଆଣିଲେ, କିମ୍ବା ନିଜେ ଆସିଛି?'
ଏତତ୍କିଂଚିନ୍ନ ଜାନାମି ଦେଵୀ ଜାନାତୁ ତତ୍ପୁନଃ । କଥିତଂ ଶ୍ରୂଯତାଂ ତନ୍ମେ ମଦ୍ଵାକ୍ଯେ ପ୍ରତ୍ଯଯୋ ଯଦି
'ଏସବୁ କିଛି ମୁଁ ଜାଣିନି; ଦେବୀ ଜାଣୁନ୍ତୁ। ମୋ କଥା ଶୁଣ, ଯଦି ମୋ ଉପରେ ବିଶ୍ୱାସ ଅଛି।'
ଅସ୍ଯୈଵ ଦକ୍ଷିଣେ ପାର୍ଶ୍ଵେ ଏକମସ୍ତି ସରୋଵରମ୍ । ତତ୍ରାହଂ ସ୍ନାତୁମାଯାତା ଜାତା ତତ୍ରୈଵ ସଂସ୍ଥିତା
'ଏଠାରେ ଡାହାଣ ପଟେ ଏକ ଝିଲି ଅଛି। ମୁଁ ସେଠି ସ୍ନାନ କରିବାକୁ ଆସିଥିଲି, ସେଠି ଜନ୍ମ ହୋଇ ଏଠି ରହିଛି।'