ପ୍ରତିପେଦେ ସୁଦେଶେନ ଗତ୍ଵା ଚୋକ୍ତମିଦଂ ଵଚଃ । ସ୍ନାନାଯୈତଚ୍ଛୁଭଂ ପାର୍ଥ ଵିଶ ତ୍ଵଂ ଜଲଵିସ୍ତରମ୍
ସେ ତାଙ୍କୁ ଏକ ସୁନ୍ଦର ସ୍ଥାନକୁ ନେଇଗଲେ ଓ କହିଲେ, 'ପାର୍ଥ, ସ୍ନାନ ପାଇଁ ଏହି ଶୁଭ ଜଳରେ ପ୍ରବେଶ କର।'
ସହସ୍ରଦଲପଦ୍ମସ୍ଥ ସଂସ୍ଥାନଂ ମଧ୍ଯକୋରକମ୍ । ଚତୁଃସରଶ୍ଚତୁର୍ଧାରମାଶ୍ଚର୍ଯକୁଲସଂକୁଲମ୍
ସେଠାରେ ହଜାର ପାତିଓଁ ଥିବା ପଦ୍ମ ଅଛି, ମଧ୍ୟରେ କୋରକ ଅଛି, ଚାରିଟି ହ୍ରଦ ଓ ଚାରିଟି ଝରଣା ଅଛି, ଏବଂ ଅନେକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ।
ଅସ୍ଯାଂତରେ ପ୍ରଵିଶ୍ଯାଥ ଵିଶେଷମିହ ପଶ୍ଯସି । ଏତସ୍ଯ ଦକ୍ଷିଣେ ଦେଶ ଏଷ ଚାତ୍ର ସରୋଵରଃ
ଏହାର ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ତୁମେ ଏଠାରେ ବିଶେଷ କିଛି ଦେଖିବ। ଏହାର ଡାହାଣ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଏକ ଅଞ୍ଚଳ ଅଛି, ଏଠାରେ ଏକ ହ୍ରଦ ଅଛି।
ମଧୁମାଧ୍ଵୀକପାନଂ ଯନ୍ନାମ୍ନା ମଲଯନିର୍ଝରଃ । ଏତଚ୍ଚ ଫୁଲ୍ଲମୁଦ୍ଯାନଂ ଵସଂତେ ମଦନୋତ୍ସଵମ୍
ସେଠାରେ ମଧୁ ଓ ମଧୁପାନ ପାଇଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ମଲୟ ଝରଣା ଅଛି। ଏହି ଫୁଲିଥିବା ବଗିଚାରେ, ବସନ୍ତକାଳରେ କାମ ଉତ୍ସବ ହୁଏ।
କୁରୁତେ ଯତ୍ର ଗୋଵିଂଦୋ ଵସଂତକୁସୁମୋଚିତମ୍ । ଯତ୍ରାଵତାରଂ କୃଷ୍ଣସ୍ଯ ସ୍ତୁଵଂତ୍ଯେଵ ଦିଵାନିଶମ୍
ଏଠାରେ ଗୋବିନ୍ଦ ବସନ୍ତ ଫୁଲ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ଉତ୍ସବ କରନ୍ତି। ଏଠାରେ ଦିନ ରାତି କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଅବତାର ଗୀତିତ କରାଯାଏ।
ଭଵେଦ୍ଯତ୍ସ୍ମରଣାଦେଵ ମୁନେଃ ସ୍ଵାଂତେ ସ୍ମରାଂକୁରଃ । ତତୋଽସ୍ମିନ୍ସରସି ସ୍ନାତ୍ଵା ଗତ୍ଵା ପୂର୍ଵସରସ୍ତଟମ୍
ଏହାକୁ କେବଳ ସ୍ମରଣ କଲେ ମଧ୍ୟ, ମୁନିଙ୍କ ହୃଦୟରେ ପ୍ରେମର ଅଙ୍କୁର ଉଦୟ ହୁଏ। ଏହି ହ୍ରଦରେ ସ୍ନାନ କରି, ପୂର୍ବ ହ୍ରଦର କୂଳକୁ ଯାଅ।
ଉପସ୍ପୃଶ୍ଯ ଜଲଂ ତସ୍ଯ ସାଧଯସ୍ଵ ମନୋରଥମ୍ । ତତସ୍ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତସ୍ମିନ୍ସରସି ତଜ୍ଜଲେ
ସେଠାରେ ଜଳକୁ ଛୁଇଁ, ଆପଣଙ୍କର ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରନ୍ତୁ । ସେ କଥା ଶୁଣି, ସେ ଏହି ସରସରେ ଏବଂ ତାହାର ଜଳରେ ପ୍ରବେଶ କଲା ।
କଲ୍ହାରକୁମୁଦାଂଭୋଜରକ୍ତନୀଲୋତ୍ପଲଚ୍ଯୁତୈଃ । ପରାଗୈରଂଜିତେ ମଂଜୁଵାସିତେ ମଧୁବିଂଦୁଭିଃ
ଏହି ସରସର ଜଳ ଧଳା କଳହାର, କୁମୁଦ, ରଙ୍ଗିନ ଉତ୍ପଳ ଫୁଲର ପ୍ରଭା ଓ ପ୍ରଭାବିତ ପ୍ରାଗ ଦ୍ୱାରା ରଙ୍ଗିତ ଥିଲା । ମଧୁର ଘ୍ରାଣ ଓ ମଧୁର ମଧୁବିନ୍ଦୁ ତାହାକୁ ଆକର୍ଷଣୀୟ କରିଥିଲା ।
ତୁଂଦିଲେ କଲହଂସାଦି ନାଦୈରାଂଦୋଲିତେ ତତଃ । ରତ୍ନାବଦ୍ଧଚତୁସ୍ତୀରେ ମଂଦାନିଲତରଂଗିତେ
ସେଠାରେ କୁଞ୍ଜ ଓ ହଂସର ଶବ୍ଦରେ ପବନ ହଲା, ମନ୍ଦ ପବନ ଜଳକୁ ତରଙ୍ଗିତ କରିଥିଲା । ସରସର ଚାରିପାଖରେ ରତ୍ନ ଦ୍ୱାରା ସଜିଥିଲା ।
ମଗ୍ନେ ଜଲାଂତଃ ପାର୍ଥେ ତୁ ତତ୍ରୈଵାଂତର୍ଦଧେଽଥ ସା । ଉତ୍ଥାଯ ପରିତୋ ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ସଂଭ୍ରାଂତା ଚାରୁହାସିନୀ
ପାର୍ଥା ଜଳରେ ବିଲିନ ହେଲା; ପରେ ଉଠି, ସେ ଚାରିପାଖ ଦେଖି ଅସ୍ଥିର ହେଲା, ତାଙ୍କର ସୁନ୍ଦର ମୁହଁରେ ଅସ୍ମିତି ଦେଖାଯାଉଥିଲା ।
ସଦ୍ଯଃ ଶୁଦ୍ଧସ୍ଵର୍ଣରଶ୍ମିଗୌରକାଂତତନୂଲତାମ୍ । ସ୍ଫୁରତ୍କିଶୋରଵର୍ଷୀଯାଂ ଶାରଦେଂଦୁନିଭାନନାମ୍
ଅଚାନକ, ସେ ଦେଖିଲେ ତାଙ୍କର ଦେହ ଶୁଦ୍ଧ ସୁବର୍ଣ୍ଣର ରଶ୍ମି ପରି ଚମକୁଥିଲା, ଯୁବାବସ୍ଥାର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତାରେ ଭରିଥିଲା, ମୁହଁ ଶରତ ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା ।
ସୁନୀଲକୁଟିଲସ୍ନିଗ୍ଧଵିଲସଦ୍ରତ୍ନକୁଂତଲାମ୍ । ସିଂଦୂରବିଂଦୁକିରଣପ୍ରୋଜ୍ଜ୍ଵଲାଲକପଟ୍ଟିକାମ୍
ତାଙ୍କର ଗାଢ଼ ନୀଳ, ଚମକୁଥିବା, ଚୁଲ ରତ୍ନ କୁଣ୍ଡଳର ଆଭାରେ ଚମକୁଥିଲା । ମାଥାରେ ସିନ୍ଦୂରର ତୀବ୍ର ରେଖା ରଉଛି ।
ଉନ୍ମୀଲଦ୍ଭ୍ରୂଲତାଭଂଗି ଜିତସ୍ମରଶରାସନାମ୍ । ଘନଶ୍ଯାମଲସଲ୍ଲୋଲ ଖେଲଲ୍ଲୋଚନଖଂଜନାମ୍
ତାଙ୍କର ଭୂ ଲତା ପରି ତିର୍ଯ୍ୟକ ଭୂକୁଟି ମନ୍ମଥର ଧନୁକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଥିଲା । ଘନ ଶ୍ୟାମଳ ଚକୁ ଚଞ୍ଚଳ ନଦୀର କିଞ୍ଜଳକ ପରି ଖେଳିଥିଲା ।
ମଣିଂ କୁଂଡଲତେଜୋଂଶୁ ଵିସ୍ଫୁରଦ୍ଗଂଡମଣ୍ଡଲାମ୍ । ମୃଣାଲକୋମଲଭ୍ରାଜଦାଶ୍ଚର୍ଯଭୁଜଵଲ୍ଲରୀମ୍
ରତ୍ନ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ କୁଣ୍ଡଳର ଆଭା ତାଙ୍କର ଗାଲକୁ ଚମକୁଥିଲା । ତାଙ୍କର ଭୁଜ ମୃଣାଳ ପରି କୋମଳ ଏବଂ ଅଦ୍ଭୁତ ଲତା ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା ।
ଶରଦଂବୁରୁହାଂ ସର୍ଵଶ୍ରୀଚୌରପାଣିପଲ୍ଲଵାମ୍ । ଵିଦଗ୍ଧରଚିତସ୍ଵର୍ଣକଟିସୂତ୍ରକୃତାଂତରାମ୍
ତାଙ୍କର ହାତ ଶରତ ମନ୍ଦାର ପରି ଥିଲା, ସମସ୍ତ ଶ୍ରୀକୁ ଚୋରି ନେଇଥିଲା । ତାଙ୍କର କଟି ସୁନ୍ଦର ଭାବରେ ନିର୍ମିତ ସୁବର୍ଣ୍ଣ କଟିବନ୍ଧରେ ଶୋଭିତ ହେଉଥିଲା ।
କୂଜତ୍କାଂଚୀକଲାପାଂତ ଵିଭ୍ରାଜଜ୍ଜଘନସ୍ଥଲାମ୍ । ଭ୍ରାଜଦ୍ଦୁକୂଲସଂଵୀତନିତଂବୋରୁସୁମଂଦିରାମ୍
ତାଙ୍କର ନିତମ୍ବ କୁଞ୍ଜିତ କଞ୍ଚୀର ଶବ୍ଦରେ ଚମକୁଥିଲା । ତାଙ୍କର ଉରୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦୁକୂଳରେ ବଢ଼ିଥିଲା, ମହା ହାତୀର ମନ୍ଦିର ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା ।
ଶିଂଜାନମଣିମଂଜୀରସୁଚାରୁପଦପଂକଜାମ୍ । ସ୍ଫୁରଦ୍ଵିଵିଧକଂଦର୍ପକଲାକୌଶଲଶାଲିନୀମ୍
ତାଙ୍କର ସୁନ୍ଦର ପଦପଦ୍ମ ମଣି ମଞ୍ଜୀରର ଶବ୍ଦରେ ଶୋଭିତ ହେଉଥିଲା । ସେ ସମସ୍ତ କାମକଳା ଓ ଖେଳର କୌଶଳରେ ପ୍ରଭୁତା ଥିଲେ ।
ସର୍ଵଲକ୍ଷଣସଂପନ୍ନାଂ ସର୍ଵାଭରଣଭୂଷିତାମ୍ । ଆଶ୍ଚର୍ଯଲଲନାଶ୍ରେଷ୍ଠାମାତ୍ମାନଂ ସଵ୍ଯଲୋକଯତ୍
ସମସ୍ତ ଲକ୍ଷଣରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ସମସ୍ତ ଆଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ, ସେ ନିଜକୁ ଅଦ୍ଭୁତ ଲଳନାମାନ୍ୟର ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାବେ ଦେଖିଲେ ।
ଵିସସ୍ମାର ଚ ଯତ୍କିଂଚିତ୍ପୌର୍ଵଦେହିକମେଵ ଚ । ମାଯଯା ଗୋପିକାପ୍ରାଣନାଥସ୍ଯ ତଦନଂତରମ୍
ସେ ତାଙ୍କର ପୂର୍ବ ଜୀବନର ସମସ୍ତ କଥାକୁ ଭୁଲିଗଲେ । ମାୟାର ଶକ୍ତିରେ, ସେ ଗୋପୀମାନଙ୍କର ପ୍ରାଣନାଥଙ୍କୁ ନିବେଦିତ ହେଲେ ।
ଇତି କର୍ତ୍ତଵ୍ଯତାମୂଢା ତସ୍ଥୌ ତତ୍ର ସୁଵିସ୍ମିତା । ଅତ୍ରାଂତରେଂଽବରେ ଧୀର ଧ୍ଵନିରାକସ୍ମିକୋଽଭଵତ୍
କଣ କରିବା ଉଚିତ ଏହି ଭାବରେ ଅସ୍ମିତି ହେଇ, ସେ ଏଠାରେ ଅତି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଲେ । ଏହି ସମୟରେ, ବୁଦ୍ଧିମାନ, ଏକ ଅଚାନକ ଶବ୍ଦ ଶୁଣିବାକୁ ମିଳିଲା ।
ଅନେନୈଵ ପଥା ସୁଭ୍ରୁ ଗଚ୍ଛ ପୂର୍ଵସରୋଵରମ୍ । ଉପସ୍ପୃଶ୍ଯ ଜଲଂ ତସ୍ଯ ସାଧଯସ୍ଵ ମନୋରଥମ୍
ଏହି ପଥରେ ଯାଆ, ସୁନ୍ଦର ଭୂକୁଟି ଅଳଙ୍କୃତ ଜନ, ପୂର୍ବ ସରସରେ ପହଁଚ । ସେଠାରେ ଜଳକୁ ଛୁଇଁ, ଆପଣଙ୍କର ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରନ୍ତୁ ।
ତତ୍ର ସଂତି ହି ସଖ୍ଯସ୍ତେ ମା ସୀଦ ଵରଵର୍ଣିନି । ତା ହି ସଂପାଦଯିଷ୍ଯଂତି ତତ୍ରୈଵ ଵରମୀପ୍ସିତମ୍
ସେଠାରେ ତୁମ ମିତ୍ରମାନେ ଅପେକ୍ଷା କରୁଛନ୍ତି, ଶୁଭ୍ର ଚର୍ମର ଲଳନା । ଦୁଃଖିତ ହେବା ନାହିଁ, ସେମାନେ ତୁମ ଇଚ୍ଛିତ ବର ପ୍ରଦାନ କରିବେ ।
ଇତି ଦୈଵୀଂ ଗିରଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଗତ୍ଵା ପୂର୍ଵସରୋଽଥ ସା । ନାନାପୂର୍ଵପ୍ରଵାହଂ ଚ ନାନାପକ୍ଷିସମାକୁଲମ୍
ଏହି ଦିବ୍ୟ ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ସେ ପୂର୍ବ ସରସକୁ ଗଲେ । ଏହି ସରସ ଅନେକ ନଦୀ ଓ ବିଭିନ୍ନ ପକ୍ଷୀରେ ଭରିଥିଲା ।
ସ୍ଫୁରତ୍କୈରଵକହ୍ଲାରକମଲେଂଦୀଵରାଦିଭିଃ । ଭ୍ରାଜିତଂ ପଦ୍ମରାଗୈଶ୍ଚ ପଦ୍ମସୋପାନସତ୍ତଟମ୍
ସେଠାରେ ଧଳା କୈରବ, କଳହାର, କମଳ, ନୀଳ ଉତ୍ପଳ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଫୁଲ ଫୁଟିଥିଲା । ପଦ୍ମରାଗ ଫୁଲର ଆଭାରେ ଚମକୁଥିଲା, ପଦ୍ମ ପତ୍ରର ସିଢ଼ି ଦ୍ୱାରା ତୀର ଶୋଭିତ ହେଉଥିଲା ।
ଵିଵିଧୈଃ କୁସୁମୋଦ୍ଦାମୈର୍ମଂଜୁକୁଂଜଲତାଦ୍ରୁମୈଃ । ଵିରାଜିତଚତୁସ୍ତୀରମୁପସ୍ପୃଶ୍ଯ ସ୍ଥିତା କ୍ଷଣମ୍
ଚାରିପଟେ ନିର୍ମଳ ଫୁଲ ଓ ମନୋହର ପଦ୍ମଲତା ଏବଂ ଗଛରେ ଶୋଭିତ ହୋଇଥିବା ତାଳ ତଳେ, ସେ ଜଳକୁ ଛୁଇଁ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପାଇଁ ଅପେକ୍ଷା କଲା।
ତତ୍ରାଂତରେ କ୍ଵଣତ୍କାଂଚୀ ମଂଜୁମଂଜୀରରଂଜିତମ୍ । କିଂକିଣୀନାଂ ଝଣତ୍କାରଂ ଶୁଶ୍ରାଵୋତ୍କର୍ଣସଂପୁଟେ
ସେଠାରେ, ଭିତରେ, ଗୁଣ୍ଡିର ଝିଙ୍କାର ଓ ମନୋହର ଗୁଂଜଣ ତାଲ ଆଣ୍ଠ ଓ ଘଣ୍ଟିର ଶବ୍ଦ ତାଙ୍କର କାନକୁ ଲଗାଇ ଶୁଣିଲା।
ତତଶ୍ଚ ପ୍ରମଦାଵୃଂଦମାଶ୍ଚର୍ଯଯୁତଯୌଵନମ୍ । ଆଶ୍ଚର୍ଯାଲଂକୃତିନ୍ଯାସମାଶ୍ଚର୍ଯାକୃତିଭାଷିତମ୍
ତାପରେ, ଯୁବତୀମାନଙ୍କର ଏକ ଦଳ ଦେଖାଦେଲା, ସେମାନେ ଯୁବତ୍ବରେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ, ଅଲଂକାରରେ ଅଦ୍ଭୁତ, ଓ ଅପୂର୍ବ ଭାଷାରେ କଥା ହେଉଥିଲେ।
ଅଦ୍ଭୁତାଂଗମପୂର୍ଵଂ ସା ପୃଥଗାଶ୍ଚର୍ଯଵିଭ୍ରମମ୍ । ଚିତ୍ରସଂଭାଷଣଂ ଚିତ୍ରହସିତାଲୋକନାଦିକମ୍
ସେ ଅପୂର୍ବ ଦେହ ଦେଖିଲା, ପ୍ରତ୍ୟେକରେ ଅନନ୍ୟ ଆକର୍ଷଣ, ରଙ୍ଗିନ କଥାବାର୍ତା, ହସି, ଚାହିଁବା ଓ ଭଙ୍ଗୀ ଦେଖିଲା।
ମଧୁରାଦ୍ଭୁତଲାଵଣ୍ଯଂ ସର୍ଵମାଧୁର୍ଯସେଵିତମ୍ । ଚିଲ୍ଲାଵଣ୍ଯଗତାନଂତମାଶ୍ଚର୍ଯାକୁଲସୁଂଦରମ୍
ସବୁଠି ମଧୁର ଓ ଅଦ୍ଭୁତ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ, ଆନନ୍ଦରେ ଭରିଥିଲା, ଅନେକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଓ ମନୋହର ଗୁଣରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ।
ଆଶ୍ଚର୍ଯସ୍ନିଗ୍ଧସୌଂଦର୍ଯମାଶ୍ଚର୍ଯାନୁଗ୍ରହାଦିକମ୍ । ସର୍ଵାଶ୍ଚର୍ଯସମୁଦଯମାଶ୍ଚର୍ଯାଲୋକନାଦିକମ୍
ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ମୃଦୁ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ, ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଦୟା ଓ କୃପା, ସବୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟର ଏକ ସମୁଦାୟ, ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଚାହିଁବା ଓ ଭଙ୍ଗୀରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ।