ସ୍ଵର୍ଗିଣାଂ ଦେଵତାଦୀନାଂ ତପସ୍ଵୀଶ୍ଵରଯୋଗିନାମ୍ । ଭକ୍ତାନାଂ ନୈଵ ସର୍ଵେଷାଂ ନୈଵ ନୈଵ ଚ ନୈଵ ଚ
'ସ୍ୱର୍ଗର ଦେବତା, ତପସ୍ୱୀ, ଈଶ୍ୱର, ଯୋଗୀ କିମ୍ବା ସମସ୍ତ ଭକ୍ତମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି କୃପା ପାଉନାହାନ୍ତି— କେବେ ନୁହେଁ, କେବେ ନୁହେଁ।'
ପ୍ରସାଦସ୍ତୁ କୃତୋ ଵତ୍ସ ତଵ ଵିଶ୍ଵାତ୍ମନା ଯଥା । ତଦେହି ଭଜ ବୁଦ୍ଧ୍ଵୈଵ କୁଲକୁଂଡଂ ସରୋ ମମ
'ବାପା, ସମସ୍ତଙ୍କ ଆତ୍ମା ଯିଏ, ସେ ତୁମକୁ ଏହି କୃପା ଦେଇଛନ୍ତି; ଏହିପରି ମୋର କୁଳପୋଖରୀକୁ ଜାଣି, ଯଥାବିଧି ଉପାସନା କର।'
ସର୍ଵକାମପ୍ରଦା ଦେଵୀ ତ୍ଵନଯା ସହ ଗମ୍ଯତାମ୍ । ତତ୍ରୈଵ ଵିଧିଵତ୍ସ୍ନାତ୍ଵା ଦ୍ରୁତମାଗମ୍ଯତାମିହ
'ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରୁଥିବା ଦେବୀଙ୍କ ସହିତ ଯାଅ; ସେଠି ନିୟମ ଅନୁସାରେ ସ୍ନାନ କରି ଶୀଘ୍ର ଏଠାକୁ ଫେର।'
ତଦୈଵ ତତ୍ର ଗତ୍ଵା ସ ସ୍ନାତ୍ଵା ପାର୍ଥସ୍ତଥାଗତଃ । ଆଗତଂ ତଂ କୃତସ୍ନାନଂ ନ୍ଯାସମୁଦ୍ରାର୍ପଣାଦିକମ୍
ତାପରେ ପାର୍ଥ ସେଠାକୁ ଯାଇ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ସ୍ନାନ କଲେ; ସ୍ନାନ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି ଫେରି ଆସି, ନ୍ୟାସ ଓ ମୁଦ୍ରା ଆଦି କ୍ରିୟା କଲେ।
କାରଯିତ୍ଵା ତତୋ ଦେଵ୍ଯା ତସ୍ଯ ଵୈ ଦକ୍ଷିଣଶ୍ରୁତୌ । ସଦ୍ଯଃ ସିଦ୍ଧିକରୀ ବାଲା ଵିଦ୍ଯାନିଗଦିତା ପରା
ତାପରେ ଦେବୀ ତାଙ୍କର ଡାହାଣ କାନରେ ତୁରନ୍ତ ସିଦ୍ଧି ଦେଇଥିବା, ବାଳା ଦେବୀଙ୍କର ଗୁପ୍ତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜ୍ଞାନ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ।
ହକାରାର୍ଦ୍ଧପରା ଦ୍ଵୀପା ଦ୍ଵିତୀଯା ଵିଶ୍ଵଭୂଷିତା । ଅନୁଷ୍ଠାନଂ ଚ ପୂଜାଂ ଚ ଜପଂ ଚ ଲକ୍ଷସଂଖ୍ଯକମ୍
ଦ୍ୱୀପା ନାମକ ଦ୍ୱିତୀୟ ଅର୍ଦ୍ଧ 'ହ' ଅକ୍ଷର, ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ଶୋଭିତ। ଏହାର ଉପାସନା, ପୂଜା ଓ ଲକ୍ଷେ ଲକ୍ଷେ ଜପ କରାଯାଇଥିଲା।
କୋରକୈଃ କରଵୀରାଣାଂ ପ୍ରଯୋଗଂ ଚ ଯଥାତଥମ୍ । ନିର୍ଵର୍ତ୍ଯ ତମୁଵାଚେଦଂ କୃପଯା ପରମେଶ୍ଵରୀ
କରବୀର ଫୁଲର ନିୟମିତ ବ୍ୟବହାର ସହିତ ଯଥାବିଧି ଅନୁଷ୍ଠାନ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରାଯିବା ପରେ, ପରମେଶ୍ୱରୀ ଦୟାଭାବରେ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଅନେନୈଵ ଵିଧାନେନ କ୍ରିଯତାଂ ମଦୁପାସନମ୍ । ତତୋ ମଯି ପ୍ରସନ୍ନାଯାଂ ତଵାନୁଗ୍ରହକାରଣାତ୍
'ଏହି ଭାବରେ ମୋର ଉପାସନା କର; ତାପରେ ମୁଁ ଖୁସି ହେଲେ, ତୁମେ ଆଶୀର୍ବାଦ ପାଇବା ପାଇଁ...'
ତତସ୍ତୁ ତତ୍ର ପର୍ଯ୍ଯଂତେଷ୍ଵଧିକାରୋ ଭଵିଷ୍ଯତି । ଇତ୍ଯଯଂ ନିଯମଃ ପୂର୍ଵଂ ସ୍ଵଯଂ ଭଗଵତା କୃତଃ
ତାପରେ, ସେଠାରେ ଶେଷରେ ଅଧିକାର ହେବ। ଏହି ନିୟମ ପୂର୍ବରୁ ନିଜେ ଭଗବାନ୍ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କରିଥିଲେ।
ଶ୍ରୁତ୍ଵୈଵମର୍ଜୁନସ୍ତେନ ଵର୍ମଣା ତାଂ ସମର୍ଚଯତ୍ । ତତଃ ପୂଜାଂ ଜପଂ ଚୈଵ କୃତ୍ଵା ଦେଵୀ ପ୍ରସାଦିତା
ଏପରି ଶୁଣି, ଅର୍ଜୁନ ସେହି କବଚ ପିନ୍ଧି ଦେବୀଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ। ପୂଜା ଓ ଜପ କରିବା ପରେ, ଦେବୀ ଖୁସି ହେଲେ।
କୃତ୍ଵା ତତଃ ଶୁଭଂ ହୋମଂ ସ୍ନାନଂ ଚ ଵିଧିନା ତତଃ । କୃତକୃତ୍ଯମିଵାତ୍ମାନଂ ପ୍ରାପ୍ତପ୍ରାଯମନୋରଥମ୍
ତାପରେ ଶୁଭ ହୋମ କରି, ନିୟମ ଅନୁସାରେ ସ୍ନାନ କଲେ। ଏହା ପରେ ତାଙ୍କୁ ଲାଗିଲା ଯେ, ତାଙ୍କର ମନୋକାମନା ପୂରଣ ହୋଇଗଲା।
କରସ୍ଥାଂ ସର୍ଵସିଦ୍ଧିଂ ଚ ସ ପାର୍ଥଃ ସମମନ୍ଯତ । ଅସ୍ମିନ୍ନଵସରେ ଦେଵୀ ତମାଗତ୍ଯ ସ୍ମିତାନନା
ପୃଥାପୁତ୍ର ଅନୁଭବ କଲେ ଯେ ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧି ତାଙ୍କର ହାତରେ। ସେଇ ସମୟରେ, ଦେବୀ ହସୁଥିବା ମୁହଁରେ ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସିଲେ।
ଉଵାଚ ଗଚ୍ଛ ଵତ୍ସ ତ୍ଵମଧୁନା ତଦ୍ଗୃହାଂତରେ । ତତଃ ସସଂଭ୍ରମଃ ପାର୍ଥଃ ସମୁତ୍ଥାଯ ମୁଦାନ୍ଵିତଃ
ଦେବୀ କହିଲେ, 'ବାପା, ଏବେ ତୁମେ ସେଠି ଅନ୍ୟ ଘରକୁ ଯାଅ।' ଏହା ଶୁଣି, ପାର୍ଥ ଉତ୍ସାହରେ ଉଠିଲେ ଓ ଆନନ୍ଦରେ ଭରିଗଲେ।
ଅସଂଖ୍ଯହର୍ଷପୂର୍ଣାତ୍ମା ଦଂଡଵତ୍ତାଂ ନନାମ ହ । ଆଜ୍ଞପ୍ତସ୍ତୁ ତଯା ସାର୍ଦ୍ଧଂ ଦେଵୀ ଵଯସ୍ଯଯାର୍ଜୁନଃ
ଅସଂଖ୍ୟ ଆନନ୍ଦରେ ତାଙ୍କ ହୃଦୟ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା, ସେ ଦେବୀଙ୍କୁ ଦଣ୍ଡବତ୍ ପ୍ରଣାମ କଲେ। ଦେବୀଙ୍କ ଆଦେଶରେ, ଅର୍ଜୁନ ତାଙ୍କ ସହ ବନ୍ଧୁଭାବରେ ଚାଲିଗଲେ।
ଗତୋ ରାଧାପତିସ୍ଥାନଂ ଯତ୍ସିଦ୍ଧୈରପ୍ଯଗୋଚରମ୍ । ତତଶ୍ଚ ସ ଉପାଦିଷ୍ଟୋ ଗୋଲୋକାଦୁପରିସ୍ଥିତମ୍
ସେ ରାଧାଙ୍କ ପତିଙ୍କ ନିବାସକୁ ଗଲେ, ଯାହାକୁ ସିଦ୍ଧମନ୍ଦିଆମାନେ ମଧ୍ୟ ଦେଖିପାରନ୍ତି ନାହିଁ। ସେଠାରେ ତାଙ୍କୁ ଗୋଲୋକ ଉପରେ ଥିବା ଲୋକ ବିଷୟରେ ଜଣାଇଦେଲେ।
ସ୍ଥିରଂ ଵାଯୁଧୃତଂ ନିତ୍ଯଂ ସତ୍ଯଂ ସର୍ଵସୁଖାସ୍ପଦମ୍ । ନିତ୍ଯଂ ଵୃଂଦାଵନଂ ନାମ ନିତ୍ଯରାସମହୋତ୍ସଵମ୍
ଏହା ଦୃଢ଼, ବାୟୁ ଦ୍ୱାରା ଧାରିତ, ଚିରନ୍ତନ, ସତ୍ୟ ଓ ସମସ୍ତ ସୁଖର ଆଧାର। ଏହାକୁ ନିତ୍ୟ ବୃନ୍ଦାବନ କୁହାଯାଏ, ଯେଉଁଠାରେ ନିତ୍ୟ ରାସ ମହୋତ୍ସବ ହୁଏ।
ଅପଶ୍ଯତ୍ପରମଂ ଗୁହ୍ଯଂ ପୂର୍ଣପ୍ରେମରସାତ୍ମକମ୍ । ତସ୍ଯା ହି ଵଚନାଦେଵ ଲୋଚନୈର୍ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ତଦ୍ରହଃ
ସେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଗୁପ୍ତ ଜାଗାକୁ ଦେଖିଲେ, ଯାହା ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରେମର ରସରେ ଭରିଥିଲା। ଦେବୀଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ସେ ନିଜ ଚକ୍ଷୁରେ ସେ ରହସ୍ୟ ଦେଖିପାରିଲେ।
ଵିଵଶଃ ପତିତସ୍ତତ୍ର ଵିଵୃଦ୍ଧପ୍ରେମଵିହ୍ଵଲଃ । ତତଃ କୃଚ୍ଛ୍ରାଲ୍ଲବ୍ଧସଂଜ୍ଞୋ ଦୋର୍ଭ୍ଯାମୁତ୍ଥାପିତସ୍ତଯା
ପ୍ରେମରେ ଭାସି, ସେ ସେଠାରେ ପଡ଼ିଗଲେ, ହୃଦୟ ଅଧିକ ପ୍ରେମରେ ଭରିଗଲା। ତାପରେ, କଷ୍ଟରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ହେଇ, ଦେବୀ ତାଙ୍କୁ ହାତ ଧରି ଉଠାଇଲେ।
ସାଂତ୍ଵନାଵଚନୈସ୍ତସ୍ଯାଃ କଥଂଚିତ୍ସ୍ଥୈର୍ଯମାଗତଃ । ତତସ୍ତପଃ କିମନ୍ଯନ୍ମେ କର୍ତ୍ତଵ୍ଯଂ ଵିଦ୍ଯତେ ଵଦ
ଦେବୀଙ୍କ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଭରା କଥାରେ, ସେ କିଛି ସ୍ଥିରତା ପାଇଲେ। ତାପରେ ପଚାରିଲେ, 'ମୋ ପାଇଁ ଆଉ କୌଣସି ତପସ୍ୟା ଅଛି କି? କହ।'
ଇତି ତଦ୍ଦର୍ଶନୋତ୍କଂଠାଭରେଣ ତରଲୋଽଭଵତ୍ । ତତସ୍ତଯା କରେ ତସ୍ଯ ଧୃତ୍ଵା ତତ୍ପଦଦକ୍ଷିଣେ
ଏଭଳି, ସେ ଦର୍ଶନ ପାଇବା ଆଶାରେ ଅଧିକ ଅତୁର ହେଲେ। ତାପରେ, ଦେବୀ ତାଙ୍କର ହାତ ଧରି, ନିଜ ପାଦର ଡାହାଣ ଦିଗକୁ ନେଇଗଲେ।
ପ୍ରତିପେଦେ ସୁଦେଶେନ ଗତ୍ଵା ଚୋକ୍ତମିଦଂ ଵଚଃ । ସ୍ନାନାଯୈତଚ୍ଛୁଭଂ ପାର୍ଥ ଵିଶ ତ୍ଵଂ ଜଲଵିସ୍ତରମ୍
ସେ ତାଙ୍କୁ ଏକ ସୁନ୍ଦର ସ୍ଥାନକୁ ନେଇଗଲେ ଓ କହିଲେ, 'ପାର୍ଥ, ସ୍ନାନ ପାଇଁ ଏହି ଶୁଭ ଜଳରେ ପ୍ରବେଶ କର।'
ସହସ୍ରଦଲପଦ୍ମସ୍ଥ ସଂସ୍ଥାନଂ ମଧ୍ଯକୋରକମ୍ । ଚତୁଃସରଶ୍ଚତୁର୍ଧାରମାଶ୍ଚର୍ଯକୁଲସଂକୁଲମ୍
ସେଠାରେ ହଜାର ପାତିଓଁ ଥିବା ପଦ୍ମ ଅଛି, ମଧ୍ୟରେ କୋରକ ଅଛି, ଚାରିଟି ହ୍ରଦ ଓ ଚାରିଟି ଝରଣା ଅଛି, ଏବଂ ଅନେକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ।
ଅସ୍ଯାଂତରେ ପ୍ରଵିଶ୍ଯାଥ ଵିଶେଷମିହ ପଶ୍ଯସି । ଏତସ୍ଯ ଦକ୍ଷିଣେ ଦେଶ ଏଷ ଚାତ୍ର ସରୋଵରଃ
ଏହାର ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ତୁମେ ଏଠାରେ ବିଶେଷ କିଛି ଦେଖିବ। ଏହାର ଡାହାଣ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଏକ ଅଞ୍ଚଳ ଅଛି, ଏଠାରେ ଏକ ହ୍ରଦ ଅଛି।
ମଧୁମାଧ୍ଵୀକପାନଂ ଯନ୍ନାମ୍ନା ମଲଯନିର୍ଝରଃ । ଏତଚ୍ଚ ଫୁଲ୍ଲମୁଦ୍ଯାନଂ ଵସଂତେ ମଦନୋତ୍ସଵମ୍
ସେଠାରେ ମଧୁ ଓ ମଧୁପାନ ପାଇଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ମଲୟ ଝରଣା ଅଛି। ଏହି ଫୁଲିଥିବା ବଗିଚାରେ, ବସନ୍ତକାଳରେ କାମ ଉତ୍ସବ ହୁଏ।
କୁରୁତେ ଯତ୍ର ଗୋଵିଂଦୋ ଵସଂତକୁସୁମୋଚିତମ୍ । ଯତ୍ରାଵତାରଂ କୃଷ୍ଣସ୍ଯ ସ୍ତୁଵଂତ୍ଯେଵ ଦିଵାନିଶମ୍
ଏଠାରେ ଗୋବିନ୍ଦ ବସନ୍ତ ଫୁଲ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ଉତ୍ସବ କରନ୍ତି। ଏଠାରେ ଦିନ ରାତି କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଅବତାର ଗୀତିତ କରାଯାଏ।
ଭଵେଦ୍ଯତ୍ସ୍ମରଣାଦେଵ ମୁନେଃ ସ୍ଵାଂତେ ସ୍ମରାଂକୁରଃ । ତତୋଽସ୍ମିନ୍ସରସି ସ୍ନାତ୍ଵା ଗତ୍ଵା ପୂର୍ଵସରସ୍ତଟମ୍
ଏହାକୁ କେବଳ ସ୍ମରଣ କଲେ ମଧ୍ୟ, ମୁନିଙ୍କ ହୃଦୟରେ ପ୍ରେମର ଅଙ୍କୁର ଉଦୟ ହୁଏ। ଏହି ହ୍ରଦରେ ସ୍ନାନ କରି, ପୂର୍ବ ହ୍ରଦର କୂଳକୁ ଯାଅ।
ଉପସ୍ପୃଶ୍ଯ ଜଲଂ ତସ୍ଯ ସାଧଯସ୍ଵ ମନୋରଥମ୍ । ତତସ୍ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତସ୍ମିନ୍ସରସି ତଜ୍ଜଲେ
ସେଠାରେ ଜଳକୁ ଛୁଇଁ, ଆପଣଙ୍କର ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରନ୍ତୁ । ସେ କଥା ଶୁଣି, ସେ ଏହି ସରସରେ ଏବଂ ତାହାର ଜଳରେ ପ୍ରବେଶ କଲା ।
କଲ୍ହାରକୁମୁଦାଂଭୋଜରକ୍ତନୀଲୋତ୍ପଲଚ୍ଯୁତୈଃ । ପରାଗୈରଂଜିତେ ମଂଜୁଵାସିତେ ମଧୁବିଂଦୁଭିଃ
ଏହି ସରସର ଜଳ ଧଳା କଳହାର, କୁମୁଦ, ରଙ୍ଗିନ ଉତ୍ପଳ ଫୁଲର ପ୍ରଭା ଓ ପ୍ରଭାବିତ ପ୍ରାଗ ଦ୍ୱାରା ରଙ୍ଗିତ ଥିଲା । ମଧୁର ଘ୍ରାଣ ଓ ମଧୁର ମଧୁବିନ୍ଦୁ ତାହାକୁ ଆକର୍ଷଣୀୟ କରିଥିଲା ।
ତୁଂଦିଲେ କଲହଂସାଦି ନାଦୈରାଂଦୋଲିତେ ତତଃ । ରତ୍ନାବଦ୍ଧଚତୁସ୍ତୀରେ ମଂଦାନିଲତରଂଗିତେ
ସେଠାରେ କୁଞ୍ଜ ଓ ହଂସର ଶବ୍ଦରେ ପବନ ହଲା, ମନ୍ଦ ପବନ ଜଳକୁ ତରଙ୍ଗିତ କରିଥିଲା । ସରସର ଚାରିପାଖରେ ରତ୍ନ ଦ୍ୱାରା ସଜିଥିଲା ।
ମଗ୍ନେ ଜଲାଂତଃ ପାର୍ଥେ ତୁ ତତ୍ରୈଵାଂତର୍ଦଧେଽଥ ସା । ଉତ୍ଥାଯ ପରିତୋ ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ସଂଭ୍ରାଂତା ଚାରୁହାସିନୀ
ପାର୍ଥା ଜଳରେ ବିଲିନ ହେଲା; ପରେ ଉଠି, ସେ ଚାରିପାଖ ଦେଖି ଅସ୍ଥିର ହେଲା, ତାଙ୍କର ସୁନ୍ଦର ମୁହଁରେ ଅସ୍ମିତି ଦେଖାଯାଉଥିଲା ।