ଚଂଦ୍ରାଂଶୁଂ ସଦୃଶାଭାସାଂ ସର୍ଵାଵଯଵଶୋଭନାମ୍ । କୃତ୍ଵା କଟିତଟେ ଵାମପାଣିଂ ଦକ୍ଷିଣତସ୍ତଦା
ସେ ଚାଁଦ୍ରକିରଣ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗ ଅତି ଆକର୍ଷଣୀୟ ଥିଲା । ସେ ବାମ ହାତ କଟିରେ ରଖିଥିଲେ ଏବଂ ଡାହାଣ ହାତ ପାଖରେ ରଖିଥିଲେ ।
ଜ୍ଞାନମୁଦ୍ରାଂ ଚ ବିଭ୍ରାଣାମନିମେଷଵିଲୋଚନାମ୍ । ତ୍ଯକ୍ତାହାରଵିହାରାଂ ଚ ସୁନିଶ୍ଚଲତଯାସ୍ଥିତାମ୍
ସେ ଜ୍ଞାନ ମୁଦ୍ରା ଧାରଣ କରିଥିଲେ, ତାଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ ଅନିମେଷ ଥିଲା । ସେ ଖାଦ୍ୟ ଓ ବିନୋଦନ ଛାଡ଼ି ଏକଦମ ନିସ୍ଚଳ ଅବସ୍ଥାରେ ବସିଥିଲେ ।
ଜିଜ୍ଞାସୁସ୍ତାଂ ମୁନିଵରସ୍ତସ୍ଥୌ ତତ୍ର ଶତଂ ସମାଃ । ତଦଂତେ ତାଂ ସମୁତ୍ଥାପ୍ଯ ଚଲିତାଂ ଵିନଯାନ୍ମୁନିଃ
ତାଙ୍କୁ ଜାଣିବା ଇଚ୍ଛାରେ ସେ ମହାମୁନି ସେଠାରେ ଶତ ବର୍ଷ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ରହିଲେ । ସମୟ ଶେଷରେ, ତାଙ୍କୁ ଉଠାଇବା ସମୟରେ, ମୁନି ବିନୟରେ ତାଙ୍କୁ ଉପସ୍ଥାପନ କଲେ ।
ଅପୃଚ୍ଛତ୍କା ତ୍ଵମାଶ୍ଚର୍ଯରୂପେ କିଂ ଵା ଚରିଷ୍ଯସି । ଯଦି ଯୋଗ୍ଯଂ ଭଵେତ୍ତର୍ହି କୃପଯା ଵକ୍ତୁମର୍ହସି
ସେ ପଚାରିଲେ, 'ତୁମେ କିଏ, ଏତେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ରୂପରେ ଅଛ ? ଏଠି କଣ କରୁଛ ? ଯଦି ଯୋଗ୍ୟ ହୁଏ, ଦୟାକରି ମୋତେ କୁହ ।'
ଅଥାବ୍ରଵୀଚ୍ଛନୈର୍ବାଲା ତପସାତୀଵ କର୍ଶିତା । ବ୍ରହ୍ମଵିଦ୍ଯାହମତୁଲା ଯୋଗୀଂଦ୍ରୈର୍ଯା ଵିମୃଗ୍ଯତେ
ତାପସ୍ୟାରେ ଅତି ଶୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିବା ସେ ଝିଅ ଶାନ୍ତ ସ୍ୱରରେ କହିଲେ, 'ମୁଁ ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନ, ଯାହାକୁ ଯୋଗୀଶ୍ବରମାନେ ଖୋଜନ୍ତି ।'
ସାହଂ ହରିପଦାମ୍ଭୋଜକାମ୍ଯଯା ସୁଚିରଂ ତପଃ । ଚରାମ୍ଯସ୍ମିନ୍ଵନେ ଘୋରେ ଧ୍ଯାଯଂତୀ ପୁରୁଷୋତ୍ତମମ୍
'ମୁଁ ହରିଙ୍କ ଚରଣକମଳ ପ୍ରାପ୍ତି ପାଇଁ ଏହି ଭୟଙ୍କର ଜଙ୍ଗଲରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ତପସ୍ୟା କରୁଛି, ପୁରୁଷୋତ୍ତମଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରୁଛି ।'
ବ୍ରହ୍ମାନଂଦେନ ପୂର୍ଣାହଂ ତେନାନଂଦେନ ତୃପ୍ତଧୀଃ । ତଥାପି ଶୂନ୍ଯମାତ୍ମାନଂ ମନ୍ଯେ କୃଷ୍ଣରତିଂ ଵିନା
'ମୁଁ ବ୍ରହ୍ମାନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ସେ ଆନନ୍ଦରେ ମୋ ମନ ତୃପ୍ତ । ତଥାପି କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପ୍ରେମ ଛଡ଼ା ମୁଁ ଆପଣକୁ ଶୂନ୍ୟ ବୋଧ କରେ ।'
ଇଦାନୀମତିନିର୍ଵିଣ୍ଣା ଦେହସ୍ଯାସ୍ଯ ଵିସର୍ଜ୍ଜନମ୍ । କର୍ତ୍ତୁମିଚ୍ଛାମି ପୁଣ୍ଯାଯାଂ ଵାପିକାଯାମିହୈଵ ତୁ
'ଏବେ ମୁଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିରାଶ ହୋଇଯାଇଛି, ଏହି ପବିତ୍ର ଝିଅ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଦେହକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛି, ଶୁଭ କାମନାରେ ।'
ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଵଚନଂ ତସ୍ଯା ମୁନିରତ୍ଯଂତଵିସ୍ମିତଃ । ପତିତ୍ଵା ଚରଣେ ତସ୍ଯାଃ କୃଷ୍ଣୋପାସାଵିଧିଂ ଶୁଭମ୍
ତାଙ୍କର କଥା ଶୁଣି ମୁନି ଅତି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ । ସେ ତାଙ୍କର ପାଦପଦ୍ମରେ ପଡ଼ି, କୃଷ୍ଣ ଉପାସନାର ଶୁଭ ବିଧି ପଚାରିଲେ ।
ପପ୍ରଚ୍ଛ ପରମପ୍ରୀତସ୍ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵାଧ୍ଯାତ୍ମଵିରୋଚନମ୍ । ତଯୋକ୍ତଂ ମଂତ୍ରମାଜ୍ଞାଯ ଜଗାମ ମାନସଂ ସରଃ
ସେ ଅତି ଆନନ୍ଦରେ, ନିଜ ଆତ୍ମଗର୍ବ ଛାଡ଼ି, ତାଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ । ତାଙ୍କଠାରୁ ମନ୍ତ୍ର ଶିଖି, ସେ ମାନସ ସରୋବରକୁ ଗଲେ ।
ତତୋଽତିଦୁଶ୍ଚରଂ ଚକ୍ରେ ତପୋ ଵିସ୍ମଯକାରକମ୍ । ଏକପାଦସ୍ଥିତଃ ସୂର୍ଯଂ ନିର୍ନିମେଷଂ ଵିଲୋକଯନ୍
ତାପରେ ସେ ଅତି କଠିନ ଏବଂ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ତପସ୍ୟା କଲେ, ଏକ ପାଉଁ ଉପରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୋଇ, ଅନିମେଷ ଦୃଷ୍ଟିରେ ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଦେଖୁଥିଲେ ।
ମଂତ୍ରଂ ଜଜାପ ପରମଂ ପଂଚଵିଂଶତିଵର୍ଣକମ୍ । ଦଧ୍ଯୌ ପରମଭାଵେନ କୃଷ୍ଣମାନଂଦରୂପିଣମ୍
ସେ ପଞ୍ଚବିଂଶତି ଅକ୍ଷରର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରିଥିଲେ ଏବଂ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଭକ୍ତିରେ ଆନନ୍ଦମୟ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରୁଥିଲେ ।
ଚରଂତଂ ଵ୍ରଜଵୀଥୀଷୁ ଵିଚିତ୍ରଗତିଲୀଲଯା । ଲଲିତୈଃ ପାଦଵିନ୍ଯାସୈଃ କ୍ଵଣଯଂତଂ ଚ ନୂପୁରମ୍
ବ୍ରଜର ଗଲିଗୁଡ଼ିକୁ ଅଦ୍ଭୁତ ଓ ଖେଳମିଶ୍ରିତ ଚାଲିରେ ଚାଲୁଥିବା, ମନୋହର ପାଦ ଚାଲଣରେ ନୂପୁର ଝଙ୍କାର କରୁଥିବା ।
ଚିତ୍ରକଂଦର୍ପଚେଷ୍ଟାଭିଃ ସସ୍ମିତାପାଂଗଵୀକ୍ଷିତୈଃ । ସଂମୋହନାଖ୍ଯଯା ଵଂଶ୍ଯା ପଂଚମାରୁଣଚିତ୍ରଯା
ଚିତ୍ରକରଙ୍କ ଦେଖଣା ଭଙ୍ଗିମା ଭଳି ଆକର୍ଷଣୀୟ ଚେଷ୍ଟା, ହସୁଥିବା ଓ ଚାଲାକ ଚକ୍ଷୁ ଚାହାଣି ସହିତ, ସମ୍ମୋହନ ନାମକ ବାଂଶୀ ରେ ପଞ୍ଚମ ସ୍ୱରର ଲାଲ ରଙ୍ଗ ଲାଗିଥିବା ।
ବିଂବୌଷ୍ଠପୁଟଚୁଂବିନ୍ଯା କଲାଲାପୈର୍ମନୋଜ୍ଞଯା । ହରଂତଂ ଵ୍ରଜରାମାଣାଂ ମନାଂସି ଚ ଵପୂଂଷି ଚ
ବାଂଶୀକୁ ତାଙ୍କ ଠୋଠରେ ଲଗାଇ, ମନୋହର ସ୍ୱରରେ ତାହାକୁ ଚୁମ୍ବନ କରୁଥିବା, ବ୍ରଜର ରମଣୀମାନଙ୍କର ମନ ଓ ଦେହକୁ ଆକର୍ଷିତ କରୁଥିବା ।
ଶ୍ଲଥନ୍ନୀଵୀଭିରାଗତ୍ଯ ସହସାଲିଂଗିତାଂଗକମ୍ । ଦିଵ୍ଯମାଲ୍ଯାଂବରଧରଂ ଦିଵ୍ଯଗଂଧାନୁଲେପନମ୍
ଢିଲା ନିବି ଧରିଥିବା ଯୁବତୀମାନେ ହଠାତ୍ ଆସି ତାଙ୍କ ଅଙ୍ଗକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ, ସେ ଦିବ୍ୟ ମାଳା ଓ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିଲେ, ଦିବ୍ୟ ସୁଗନ୍ଧ ଲେପନ ଲଗାଇଥିଲେ।
ଶ୍ଯାମଲାଂଗପ୍ରଭାପୂର୍ଣୈର୍ମୋହଯଂତଂ ଜଗତ୍ତ୍ରଯମ୍ । ସ ଏଵଂ ବହୁଦେଵେନ ସମୁପାସ୍ଯ ଜଗତ୍ପତିମ୍
ତାଙ୍କ ଶ୍ୟାମଳ ଅଙ୍ଗର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ସମସ୍ତ ତିନି ଜଗତକୁ ମୋହିତ କରୁଥିଲା। ଏଭଳି ଅନେକ ଦେବତାଙ୍କ ସହିତ ସେମାନେ ଜଗତ୍ନାଥଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ।
ନଵକଲ୍ପାଂତରେ ଜାତା ଗୋକୁଲେ ଦିଵ୍ଯରୂପିଣୀ । କନ୍ଯା ପ୍ରଚଂଡନାମ୍ନସ୍ତୁ ଗୋପସ୍ଯାତି ଯଶସ୍ଵିନଃ
ନୂତନ କଳ୍ପରେ ସେ ଗୋକୁଳରେ ଦିବ୍ୟ ରୂପରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ—ସେ ଥିଲେ ପ୍ରଚଣ୍ଡ ନାମକ ଏକ କନ୍ୟା, ସବୁଠାରୁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଗୋପଙ୍କ ଝିଅ।
ଚିତ୍ରଗଂଧେତି ଵିଖ୍ଯାତା କୁମାରୀ ଚ ଶୁଭାନନା । ନିଜାଂଗଗଂଧୈର୍ଵିଵିଧୈର୍ମୋଦଯଂତୀ ଦିଶୋ ଦଶ
ସେ ଚିତ୍ରଗନ୍ଧା ନାମରେ ପରିଚିତ ହେଲେ, ଶୁଭ ମୁହଁ ଥିବା ଏକ କୁମାରୀ, ନିଜ ଶରୀରର ବିଭିନ୍ନ ସୁଗନ୍ଧରେ ଦଶ ଦିଗକୁ ଆନନ୍ଦିତ କରୁଥିଲେ।
ତାମେନାଂ ପଶ୍ଯ କଲ୍ଯାଣୀଂ ଵୃଂଦଶୋ ମଧୁପାଯିନୀମ୍ । ଅଂଗେଷୁ ସ୍ଵପତିଂ କୃତ୍ଵା ରସାଵେଶସମାକୁଲାମ୍
ଏହି ଭାଗ୍ୟବତୀଙ୍କୁ ଦେଖ, ଯିଏ ବୃନ୍ଦାର ଉଦ୍ୟାନରେ ମଧୁ ପାନ କରୁଛନ୍ତି, ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟତମ ତାଙ୍କର ଅଙ୍ଗରେ ଅଛନ୍ତି, ରସର ମଦରେ ମତ୍ତ ହୋଇଛନ୍ତି।
ଅସ୍ଯାଃ ସ୍ତନପରିଷ୍ଵଂଗେ ହାରୈଃ ସର୍ଵୈର୍ଵିହନ୍ଯତେ । ଵକ୍ଷଃସ୍ଥଲାତ୍ପ୍ରଚ୍ଯଵଦ୍ଭିଶ୍ଚିତ୍ରଗଂଧାଦିସୌରଭୈଃ
ତାଙ୍କର ଆଲିଙ୍ଗନରେ, ମାଳାରେ ସୁସଜ୍ଜିତ ତାଙ୍କର ଅସ୍ତନ ତାଙ୍କୁ ଆଘାତ କରେ, ଏବଂ ତାଙ୍କର ଛାତିରୁ ଚିତ୍ରଗନ୍ଧା ପରି ଅଦ୍ଭୁତ ସୁଗନ୍ଧ ବିସର୍ଗ ହୁଏ।
ଅପରେ ମୁନିଵର୍ଯାସ୍ତୁ ସତତଂ ପୂତମାନସାଃ । ଵାଯୁଭକ୍ଷାସ୍ତପସ୍ତେପୁର୍ଜପଂତଃ ପରମଂ ମନୁମ୍
ଅନ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଋଷିମାନେ, ସଦା ପବିତ୍ର ମନରେ, ପବନ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରି, ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ ଏବଂ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିଥିଲେ।
ସ୍ମରଃ କୃଷ୍ଣାଯ କାମାର୍ତି କଲାଦିଵୃତ୍ତିଶାଲିନେ । ଆଗ୍ନେଯୀସହିତଂ କୃତ୍ଵା ମଂତ୍ରଂ ପଂଚଦଶାକ୍ଷରମ୍
କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଅନୁଭବ କରିବାକୁ ପ୍ରେମର ବେଦନାରେ, କଳାରେ ପ୍ରବୀଣ, ସେମାନେ ପନ୍ଦର ସଂଖ୍ୟା ଅକ୍ଷରର ମନ୍ତ୍ରକୁ ଆଗ୍ନେୟୀ ସହିତ ଏକସাথে ଉଚ୍ଚାରଣ କରିଥିଲେ।
ଦଧ୍ଯୁର୍ମୁନିଵରାଃ କଷ୍ଣମୂର୍ତିଂ ଦିଵ୍ଯଵିଭୂଷଣାମ୍ । ଦିଵ୍ଯଚିତ୍ରଦୁକୂଲେନ ପୂର୍ଣପୀନକଟିସ୍ଥଲାମ୍
ମହାମୁନିମାନେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ରୂପକୁ ଧ୍ୟାନ କରିଲେ, ସେଉଁଠି ଦିବ୍ୟ ଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ, ଅଦ୍ଭୁତ ରଙ୍ଗିନ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିବା, ଏବଂ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ସୁନ୍ଦର କଟିସ୍ଥଳ ଥିଲା।
ମଯୂରପିଚ୍ଛକୈଃ କୢପ୍ତଚୂଡାମୁଜ୍ଜ୍ଵଲକୁଂଡଲାମ୍ । ସଵ୍ଯଜଂଘାଂତ ଆଦାଯ ଦକ୍ଷିଣଂ ଚରଣାଂବୁଜମ୍
ତାଙ୍କର ମୁଣ୍ଡରେ ମୟୂରପିଛା ରହିଥିଲା, କାନରେ ଚମକୁଥିବା କୁଣ୍ଡଳ, ବାମ ପାଦ ଭାଙ୍ଗିଥିଲେ, ଡାହାଣ ପାଦକୁ ହାତରେ ଧରିଥିଲେ।
ଭ୍ରମଂତୀଂ ସଂପୁଟୀକୃତ୍ଯ ଚାରୁହସ୍ତାଂବୁଜଦ୍ଵଯମ୍ । କକ୍ଷଦେଶଵିନିକ୍ଷିପ୍ତଵେଣୁଂ ପରିଚଲତ୍ପୁଟୀମ୍
ତାଙ୍କର ଦୁଇଟି ସୁନ୍ଦର କମଳ ହାତ ଏକଠା କରିଥିଲେ, ବାଁହା ପାଖରେ ବାଂଶୀ ରଖିଥିଲେ, ତାଙ୍କର ବସ୍ତ୍ର ହଳକା ହଳକା ହେବାକୁ ଲାଗିଥିଲା।
ଆନଂଦଯଂତୀଂ ଗୋପୀନାଂ ନଯନାନି ମନାଂସି ଚ । ପରମାଶ୍ଚର୍ଯରୂପେଣ ପ୍ରଵିଷ୍ଟାଂ ରଂଗମଂଡପେ
ସେ ଗୋପୀମାନଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ ଓ ମନକୁ ଆନନ୍ଦିତ କରିଥିଲେ, ଅଦ୍ଭୁତ ରୂପରେ ରଙ୍ଗମଞ୍ଚରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ।
ପ୍ରସୂନଵର୍ଷର୍ଗୋପୀଭିଃ ପୂର୍ଯମାଣାଂ ଚ ସର୍ଵତଃ । ଅଥ କଲ୍ପାଂତରେ ଦେହଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଜାତା ଇହାଧୁନା
ଗୋପୀମାନେ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଫୁଲର ବର୍ଷା କରୁଥିବାବେଳେ, ସେ ଏକ ନୂତନ କଳ୍ପରେ ତାଙ୍କର ଦେହ ଛାଡ଼ି, ଏଠାରେ ଏବେ ଜନ୍ମ ନେଲେ।
ଯାସାଂ କର୍ଣେଷୁ ଦୃଶ୍ଯଂତେ ତାଟଂକା ରଶ୍ମିଦୀପିତାଃ । ରତ୍ନମାଲ୍ଯାନି କଂଠେଷୁ ରତ୍ନପୁଷ୍ପାଣି ଵେଣିଷୁ
ଯାଙ୍କର କାନରେ ରଶ୍ମିରେ ଚମକୁଥିବା ଝୁମକା, ଗଳାରେ ମଣିର ମାଳା ଏବଂ ବେଣୀରେ ମଣିର ଫୁଲ ଦେଖାଯାଏ।
ମୁନିଃ ଶୁଚିଶ୍ରଵା ନାମ ସୁଵର୍ଣୋ ନାମ ଚାପରଃ । କୁଶଧ୍ଵଜସ୍ଯ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷେଃ ପୁତ୍ରୌ ତୌ ଵେଦପାରଗୌ
ଏକ ଋଷି ଥିଲେ ଶୁଚିଶ୍ରବା ନାମରେ, ଆଉ ଜଣେ ଥିଲେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ନାମରେ; ଏହି ଦୁଇଁଜଣ କୁଶଧ୍ୱଜ ନାମକ ବ୍ରାହ୍ମର୍ଷିଙ୍କ ପୁଅ, ଦୁହେଁ ବେଦରେ ପାରଙ୍ଗତ।