ପ୍ରଷ୍ଟୁକାମୋଽପି ସ ମୁନିଃ କିଂଚିତ୍ସ୍ଵାଭିମତଂ ପ୍ରିଯମ୍ । ନାଶକତ୍ପ୍ରେମଲାଵଣ୍ଯପ୍ରିଯଭାଷାପ୍ରଧର୍ଷିତଃ
ମୁନି ଏକ ଆପଣଙ୍କ ମନର ଆଶା ପ୍ରଶ୍ନ କରିବାକୁ ଚାହିଲେ, କିନ୍ତୁ ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରେମ, ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ଓ ମଧୁର କଥାରେ ଅତିକ୍ରମିତ ହୋଇ, କିଛି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିପାରିଲେ ନାହିଁ।
ଅଥାଗତା ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠଂ କୃତାଂଜଲିମଵସ୍ଥିତମ୍ । ଭକ୍ତିଭାରାନତଗ୍ରୀଵଂ ସଵିସ୍ମଯଂ ସସଂଭ୍ରମମ୍
ତାପରେ, ଏକ ଯୁବତୀ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ଆସିଲେ, ହାତ ଜୋଡି ଦଣ୍ଡବତ୍ ଭାବେ ଦଉଡ଼ିଲେ, ଭକ୍ତିର ଭାରରେ ଗଳା ନମାଇ, ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅସ୍ଥିରତାରେ ଭରିଥିଲେ।
ସୁଵିନୀତତମଂ ପ୍ରାହ ତତ୍ରୈଵ କରୁଣାନ୍ଵିତା । ଅଶୋକମାଲିନୀ ନାମ୍ନା ଅଶୋକଵନଦେଵତା
ସେଠାରେ, ସେ ଅତି ବିନୟ ଓ କରୁଣାରେ ଭରି, କହିଲେ— ତାଙ୍କ ନାମ ଅଶୋକମାଳିନୀ, ଅଶୋକବନର ଦେବୀ।
ଅଶୋକମାଲିନ୍ଯୁଵାଚ। ଅଶୋକକଲିକାଯାଂ ତୁ ଵସାମ୍ଯସ୍ଯାଂ ମହାମୁନେ । ରକ୍ତାଂବରଧରା ନିତ୍ଯଂ ରକ୍ତମାଲାନୁଲେପନା
ଅଶୋକମାଳିନୀ କହିଲେ: ମହାମୁନି, ମୁଁ ଏହି ଅଶୋକବନରେ ରହୁଛି; ସଦା ଲାଲ ଜମା, ଲାଲ ମାଳା ଓ ଲାଲ ଲେପ ପିନ୍ଧିଥାଏ।
ରକ୍ତସିଂଦୂରକଲିକା ରକ୍ତୋତ୍ପଲଵତଂସିନୀ । ରକ୍ତମାଣିକ୍ଯକେଯୂର ମୁକୁଟାଦିଵିଭୂଷିତା
ଲାଲ ସିନ୍ଦୁର କଳିକା, ଲାଲ ଉତ୍ପଳ କୁମ୍ଭ, ଲାଲ ମାଣିକ ବାହୁଡ଼ି ଓ ମୁକୁଟ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଭୂଷିତ।
ଏକଦା ପ୍ରିଯଯା ସାର୍ଦ୍ଧଂ ଵିହରଂତ୍ଯୋ ମଧୂତ୍ସଵେ । ତତ୍ରୈଵ ମିଲିତା ଗୋପବାଲିକାଶ୍ଚିତ୍ରଵାସସଃ
ଏକ ଦିନ, ମଧୁତ୍ସବରେ ପ୍ରିୟା ସହିତ ଆନନ୍ଦ କରୁଥିବାବେଳେ, ଏଠିରେ ଚିତ୍ରବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିବା ଗୋପବାଳିକାମାନେ ସହିତ ମିଶିଗଲି।
ଅହଂ ଚାଶୋକମାଲାଭିର୍ଗୋପଵେଷଧରଂ ହରିମ୍ । ରମାରୂପାଶ୍ଚ ତାଃ ସର୍ଵା ଭକ୍ତ୍ଯା ସମ୍ଯଗପୂଜଯମ୍
ମୁଁ ଅଶୋକମାଳା ଦେଇ, ଗୋପବେଷ ଧାରଣ କରିଥିବା ହରିଙ୍କୁ ପୂଜିଲି; ସମସ୍ତ ବାଳିକାମାନେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ସେମାନେ ଭକ୍ତିରେ ହରିଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ।
ତତଃ ପ୍ରଭୃତି ଚୈତାସାଂ ମଧ୍ଯେ ତିଷ୍ଠାମି ସର୍ଵଦା । ଭୂଷାଭିର୍ଵିଵିଧାଭିଶ୍ଚ ତୋଷଯିତ୍ଵା ରମାପତିମ୍
ସେହି ସମୟରୁ, ମୁଁ ସଦା ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରହିଛି; ବିଭିନ୍ନ ଭୂଷା ଦେଇ ରମାପତିଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରୁଛି।
ପରାତ୍ପରମହଂ ସର୍ଵଂ ଵିଜାନାମୀହ ସର୍ଵତଃ । ଗୋଗୋପଗୋପିକାଦୀନାଂ ରହସ୍ଯଂ ଚାପି ଵେଦ୍ମ୍ଯହମ୍
ମୁଁ ଏଠିରେ ସବୁ ଉଚ୍ଚ ଓ ନିମ୍ନ ଜାଣେ; ଗୋ, ଗୋପ, ଗୋପିମାନଙ୍କର ଗୁପ୍ତ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଅବଗତ।
ତଵ ଜିଜ୍ଞାସିତଂ ସର୍ଵଂ ହୃଦି ପ୍ରତ୍ଯଭିଭାଷିତମ୍ । ତାଂ ଦେଵୀମଦ୍ଭୁତାକାରାମଦ୍ଭୁତାନଂଦଦାଯିନୀମ୍
ତୁମେ ଯାହା ପ୍ରଶ୍ନ କରିଛ, ସେ ସବୁ ତୁମର ହୃଦୟରେ ଉତ୍ତର ମିଳିଛି; ସେ ଦେବୀ, ଅଦ୍ଭୁତ ଆକାର ଓ ଅଦ୍ଭୁତ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିବା।
ହରେଃ ପ୍ରିଯାଂ ହିରଣ୍ଯାଭାଂ ହୀରକୋଜ୍ଜ୍ଵଲମୁଦ୍ରିକାମ୍ । କଥଂ ପଶ୍ଯାମି ଲୋଲାକ୍ଷୀଂ କଥଂ ଵା ତତ୍ପଦାଂବୁଜମ୍
ହରିଙ୍କ ପ୍ରିୟା, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ରଙ୍ଗରେ, ହୀରା ଚମକୁଥିବା ଅଙ୍ଗୁଠି ପିନ୍ଧିଥିଲେ— କିପରି ମୁଁ ତାଙ୍କ ଚଞ୍ଚଳ ଚକ୍ଷୁ ଦେଖିପାରିବି, କିମ୍ବା ତାଙ୍କର ପଦପଦ୍ମ?
ଆରାଧ୍ଯତେଽତିଭକ୍ତ୍ଯେତି ତ୍ଵଯା ବ୍ରହ୍ମନ୍ଵିମର୍ଶିତମ୍ । ତତ୍ର ତେ କଥଯିଷ୍ଯାମି ଵୃତ୍ତାଂତଂ ସୁମହାତ୍ମନାମ୍
ବ୍ରାହ୍ମଣ, ତୁମେ ଚିନ୍ତା କରିଛ, ସେ ଅତି ଭକ୍ତିରେ ପୂଜିତ; ଏଠିରେ ମୁଁ ତୁମକୁ ସେ ମହାତ୍ମାମାନଙ୍କର କଥା କହିବି।
ମାନସେ ସରସି ସ୍ଥିତ୍ଵା ତପସ୍ତୀଵ୍ରମୁପେଯୁଷାମ୍ । ଜପତାଂ ସିଦ୍ଧମଂତ୍ରାଂଶ୍ଚ ଧ୍ଯାଯତାଂ ହରିମୀଶ୍ଵରମ୍
ମନସର ହ୍ରଦରେ ରହି, ତୀବ୍ର ତପସ୍ୟା କରୁଥିବା, ସିଦ୍ଧ ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରୁଥିବା, ହରିଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରୁଥିବା।
ମୁନୀନାଂ କାଂକ୍ଷତାଂ ନିତ୍ଯଂ ତସ୍ଯା ଏଵ ପଦାଂବୁଜମ୍ । ଏକସପ୍ତତିସାହସ୍ରଂ ସଂଖ୍ଯାତାନାଂ ମହୌଜସାମ୍
ମୁନିମାନେ ସଦା ତାଙ୍କର ପଦପଦ୍ମ ଆଶା କରନ୍ତି; ସେମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ସପ୍ତତି ଏକ ହଜାର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମୁନି ଥିଲେ।
ତତ୍ତେଽହଂ କଥଯାମ୍ଯଦ୍ଯ ତଦ୍ରହସ୍ଯଂ ପରଂ ଵନେ
ଆଜି ମୁଁ ଏଠି ଜଙ୍ଗଲରେ ତୁମକୁ ସେ ପରମ ଗୁପ୍ତ କଥା କହିବି।
ଈଶ୍ଵର ଉଵାଚ-। ତଦେକାଗ୍ରମନା ଭୂତ୍ଵା ଶୃଣୁ ଦେଵି ଵରାନନେ । ଆସୀଦୁଗ୍ରତପା ନାମ ମୁନିରେକୋ ଦୃଢଵ୍ରତଃ
ଈଶ୍ୱର କହିଲେ: ଏବେ ତୁମର ମନକୁ ଏକାଗ୍ର କରି, ଶୁଣ, ଦେବୀ, ଚମକୁଥିବା ମୁହଁବାଳିକା। ଏକ ଦୃଢ଼ବ୍ରତ ମୁନି ଥିଲେ, ତାଙ୍କର ନାମ ଉଗ୍ରତପ।
ସାଗ୍ନିକୋ ହ୍ଯଗ୍ନିଭକ୍ଷଶ୍ଚ ଚଚାରାତ୍ଯଦ୍ଭୁତଂ ତପଃ । ଜଜାପ ପରମଂ ଜାପ୍ଯଂ ମଂତ୍ରଂ ପଂଚଦଶାକ୍ଷରମ୍
ଅଗ୍ନିକୁ ଖାଦ୍ୟ ଭାବେ ନେଇ, ଅଗ୍ନିକୁ ଅର୍ପଣ କରି, ସେ ଅତି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ତପସ୍ୟା କଲେ । ସେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ପଞ୍ଚଦଶ ଅକ୍ଷର ମନ୍ତ୍ରକୁ ଜପ କଲେ ।
କାମମଂତ୍ରେଣ ପୁଟିତଂ କାମଂ କାମଵରପ୍ରଦାତ୍ । କୃଷ୍ଣାଯେତି ପଦଂ ସ୍ଵାହା ସହିତଂ ସିଦ୍ଧିଦଂ ପରମ୍
ଏହି କାମମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଯାହା ସମସ୍ତ ଆକାଂକ୍ଷିତ ଦାନ ଦେଇଥାଏ, 'କୃଷ୍ଣାୟ' ଏବଂ 'ସ୍ୱାହା' ସହିତ ଏହି ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ମନ୍ତ୍ର ସିଦ୍ଧି ଦେଇଥାଏ ।
ଦଧ୍ଯୌ ଚ ଶ୍ଯାମଲଂ କୃଷ୍ଣଂ ରାସୋନ୍ମତ୍ତଂ ଵରୋତ୍ସୁକମ୍ । ପୀତପଟ୍ଟଧରଂ ଵେଣୁଂ କରେଣାଧରମର୍ପିତମ୍
ସେ ଶ୍ୟାମବର୍ଣ୍ଣ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କଲେ, ଯିଏ ରସରେ ମତ୍ତ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବର ପାଇଁ ଆତୁର, ପିତାମ୍ବର ପିନ୍ଧିଛନ୍ତି, ହାତରେ ବାଁଶୀ ଧରି ଠୋଠରେ ରଖିଛନ୍ତି ।
ନଵଯୌଵନସଂପନ୍ନଂ କର୍ଷଂତଂ ପାଣିନା ପ୍ରିଯାମ୍ । ଏଵଂ ଧ୍ଯାନପରଃ କଲ୍ପଶତାଂତେ ଦେହମୁତ୍ସୃଜନ୍
ନବଯୌବନରେ ଭରପୂର, ହାତରେ ପ୍ରିୟାଙ୍କୁ ଆକର୍ଷଣ କରୁଥିବା, ଏଭଳି ଧ୍ୟାନରେ ଲୀନ ହୋଇ, ଶତାଧିକ କଳ୍ପ ପରେ ସେ ଦେହ ତ୍ୟାଗ କଲେ ।
ସୁନଂଦ ନାମ ଗୋପସ୍ଯ କନ୍ଯାଭୂତ୍ସ ମହାମୁନିଃ । ସୁନଂଦେତି ସମାଖ୍ଯାତା ଯା ଵୀଣାଂ ବିଭ୍ରତୀ କରେ
ସେ ମହାମୁନି ତାପରେ ଗୋପ ସୁନନ୍ଦଙ୍କର କନ୍ୟା ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଯାହା ସୁନନ୍ଦା ନାମରେ ପରିଚିତ, ଯିଏ ହାତରେ ବୀଣା ଧରିଥିଲେ ।
ମୁନିରନ୍ଯଃ ସତ୍ଯତପା ଇତି ଖ୍ଯାତୋ ମହାଵ୍ରତଃ । ସଶୁଷ୍କପତ୍ରଂ ଭୁଂକ୍ତେ ଯଃ ପ୍ରଜଜାପ ପରଂ ମନୁମ୍
ଅନ୍ୟ ଜଣେ ମୁନି, ସତ୍ୟତପ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ମହାବ୍ରତୀ, ସେ କେବଳ ଶୁଖିଲା ପତ୍ର ଖାଇ, ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରୁଥିଲେ ।
ରତ୍ଯଂତଂ କାମବୀଜେନ ପୁଟିତଂ ଚ ଦଶାକ୍ଷରମ୍ । ସ ପ୍ରଦଧ୍ଯୌ ମୁନିଵରଶ୍ଚିତ୍ରଵେଷଧରଂ ହରିମ୍
ସେ ଦଶ ଅକ୍ଷର ମନ୍ତ୍ର, କାମବୀଜ ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶକ୍ତି ଦେଇ, ଏହି ମହାମୁନି ଚିତ୍ରବେଷ ଧାରଣ କରିଥିବା ହରିଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କଲେ ।
ଧୃତ୍ଵା ରମାଯା ଦୋର୍ଵଲ୍ଲୀଦ୍ଵିତଯଂ କଂକଣୋଜ୍ଜ୍ଵଲମ୍ । ନୃତ୍ଯଂତମୁନ୍ମଦଂତଂ ଚ ସଂଶ୍ଲିଷ୍ଯଂ ତଂ ମୁହୁର୍ମୁହୁଃ
ସେ ଦେଖିଲେ, ହରି ରମାଙ୍କ ଦୁଇଟି ହାତର ଚୁଡ଼ି ପିନ୍ଧି, ନୃତ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି, ମଦମତ୍ତ ଅବସ୍ଥାରେ ପୁନିପୁନି ତାଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରୁଛନ୍ତି ।
ହସଂତମୁଚ୍ଚୈରାନଂଦତରଂଗଂ ଜଠରାଂବରେ । ଦଧତଂ ଵେଣୁମାଜାନୁ ଵୈଜଯଂତ୍ଯା ଵିରାଜିତମ୍
ସେ ଦେଖିଲେ, ସେ ଉଚ୍ଚସ୍ୱରରେ ହସୁଛନ୍ତି, ଆନନ୍ଦ ତରଙ୍ଗ ଭରିଛି, ଜଠର ଉପରେ ବସ୍ତ୍ର ଛଡ଼ାଇଛନ୍ତି, ହାତରେ ବାଁଶୀ ଆଖୁରୁ ଗୁଡ଼ାଘେଉଁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଧରିଛନ୍ତି, ବିଜୟ ମାଳାରେ ଶୋଭିତ ।
ସ୍ଵେଦାଂଭଃ କଣସଂସିକ୍ତ ଲଲାଟଵଲିତାନନମ୍ । ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ସ ଵୈ ଦେହଂ ତପସା ଚ ମହାମୁନିଃ
ଲଳାଟରେ ଘମ ତିଆର ଚିହ୍ନ, ମୁହଁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ସେ ମହାମୁନି ପୁନିପୁନି ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଦେହ ତ୍ୟାଗ କଲେ ।
ଦଶକଲ୍ପାଂତରେ ଜାତୋ ହ୍ଯଯଂ ନଂଦଵନାଦିହ । ସୁଭଦ୍ର ନାମ୍ନୋ ଗୋପସ୍ଯ କନ୍ଯା ଭଦ୍ରେତି ଵିଶ୍ରୁତା
ଦଶ କଳ୍ପ ପରେ, ସେ ଏଠାରେ ନନ୍ଦବନରେ ଗୋପ ସୁଭଦ୍ରଙ୍କର କନ୍ୟା ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଯିଏ ଭଦ୍ରା ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ।
ଯସ୍ଯାଃ ପୃଷ୍ଠତଲେ ଦିଵ୍ଯଂ ଵ୍ଯଜନଂ ପରିଦୃଶ୍ଯତେ । ହରିଧାମାଭିଧାନସ୍ତୁ କଶ୍ଚିଦାସୀନ୍ମହାମୁନିଃ
ଯାହାଙ୍କ ପିଠିରେ ଦିବ୍ୟ ବିଶ୍ରାମ ପଙ୍ଖା ଦେଖାଯାଏ, ସେଠାରେ ହରିଧାମାଭିଧାନ ନାମକ ଏକ ମହାମୁନି ଥିଲେ ।
ସୋଽପ୍ଯତପ୍ଯତ୍ତପଃ କୃଚ୍ଛ୍ରଂ ନିତ୍ଯଂ ପତ୍ରୈକଭୋଜନମ୍ । ଆଶୁସିଦ୍ଧିକରଂ ମଂତ୍ରଂ ଵିଂଶତ୍ଯର୍ଣଂ ପ୍ରଜପ୍ତଵାନ୍
ସେ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଲ୍ଲଭ ତପସ୍ୟା କଲେ, ସଦା କେବଳ ଏକ ପତ୍ର ଖାଇ, ଶୀଘ୍ର ସିଦ୍ଧି ଦେଇଥିବା ବିଶି ଅକ୍ଷର ମନ୍ତ୍ର ଜପ କଲେ ।
ଅନଂତରଂ କାମବୀଜାଦଧ୍ଯାରୂଢଂ ତଦେଵ ତୁ । ମାଯା ତତ୍ପୁରତୋ ଵ୍ଯୋମ ହଂସାସୃଗ୍ଦ୍ଯୁତିଚଂଦ୍ରକମ୍
କାମବୀଜ ପରେ ସେ ସେହି ମନ୍ତ୍ରକୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କଲେ; ତାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଆକାଶରେ ମାୟା ପ୍ରକଟ ହେଲେ, ହଂସର ରକ୍ତ ଓ ଚନ୍ଦ୍ରର ଆଭାରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ।