ତନ୍ମୂଲେ ହ୍ଯର୍ଦ୍ଧରାତ୍ରେ ଚ ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯସ୍ଯସ୍ମାନଶେଷତଃ । ଶ୍ରୁତ୍ଵୈଵଂ ଵଚନଂ ତାସାଂ ସ୍ନେହଵିହ୍ଵଲଚେତସାମ୍
ସେ ଲତାର ତଳେ, ଅର୍ଦ୍ଧରାତ୍ରିରେ, ତୁମେ ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଦେଖିପାରିବ। ସେମାନଙ୍କର ସ୍ନେହରେ ଭିଜା ହୃଦୟରୁ ଏହି କଥା ଶୁଣି,
ଯାଵତ୍ପ୍ରଦକ୍ଷିଣୀକୃତ୍ଯ ପ୍ରଣମେଦ୍ଦଂଡଵନ୍ମୁନିଃ । ମୁହୂର୍ତ୍ତଦ୍ଵିତଯଂ ବାଲାଂ ନାନାନିର୍ମାଣଶୋଭନାମ୍
ମୁନି ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରି ଦଣ୍ଡବତ୍ ପ୍ରଣାମ କରୁଥିବା ସମୟରେ, ଦୁଇ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିଭିନ୍ନ ରୂପରେ ଶୋଭିତ ହୋଇ ଝିଅଟି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।
ଆହୂଯ ଭାନୁଂ ପ୍ରୋଵାଚ ନାରଦଃ ସର୍ଵଶୋଭନାମ୍ । ଏଵଂ ପ୍ରଭାଵା ବାଲେଯଂ ନ ସାଧ୍ଯା ଦୈଵତୈରପି
ତାପରେ ନାରଦ ଭାନୁକୁ ଡାକି, କହିଲେ: 'ଏହି ଝିଅଟିର ଶକ୍ତି ଏପରି, ଯେଉଁଥିରେ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତି ହୋଇପାରନ୍ତି ନାହିଁ।'
କିଂତୁ ଯଦ୍ଗୃହମେତସ୍ଯାଃ ପଦଚିହ୍ନଵିଭୂଷିତମ୍ । ତତ୍ର ନାରାଯଣୋ ଦେଵଃ ସ୍ଵଯଂ ଵସତି ମାଧଵଃ
କିନ୍ତୁ ଯେଉଁ ଘର ତାଙ୍କର ପଦଚିହ୍ନରେ ଶୋଭିତ, ସେଠାରେ ଭଗବାନ୍ ନାରାୟଣ, ମାଧବ ନିଜେ ବାସ କରନ୍ତି।
ଲକ୍ଷ୍ମୀଶ୍ଚ ଵସତେ ନିତ୍ଯଂ ସର୍ଵାଭିଃ ସର୍ଵସିଦ୍ଧିଭିଃ । ଅଦ୍ଯ ଏନାଂ ଵରାରୋହାଂ ସର୍ଵାଭରଣଭୂଷଣାମ୍
ଏବଂ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧି ଓ ଶକ୍ତି ସହିତ ସେଠାରେ ସଦା ବାସ କରନ୍ତି। ଆଜି, ହେ ମହିଳାଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସମସ୍ତ ଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ ଏହି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଝିଅଟିକୁ ଦେବୀ ପରି ତୁମ ଘରେ ବଡ଼ ଯତ୍ନରେ ରକ୍ଷା କର।
ଦେଵୀମିଵ ପରାଂ ଗେହେ ରକ୍ଷ ଯତ୍ନେନ ସତ୍ତମ । ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ମନସୈଵୈନାଂ ମହାଭାଗଵତୋତ୍ତମଃ
ଏପରି କହି, ସେ ମହାଭାଗବତ ମନରେ ତାଙ୍କ ରୂପକୁ ଚିନ୍ତା କରି, ଘନ ଜଙ୍ଗଲକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ତଦ୍ରୂପମେଵ ସଂସ୍ମୃତ୍ଯ ପ୍ରଵିଷ୍ଟୋ ଗହନଂ ଵନମ୍ । ଅଶୋକଲତିକାମୂଲମାସାଦ୍ଯ ମୁନିସତ୍ତମଃ
ସେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଶୋକ ଲତାର ତଳକୁ ପହଞ୍ଚି, ରାତିରେ ଦେବୀଙ୍କ ଆଗମନ ପାଇଁ ପ୍ରତୀକ୍ଷା କଲେ।
ପ୍ରତୀକ୍ଷମାଣୋ ଦେଵୀଂ ତାଂ ତତ୍ରୈଵାଗମନଂ ନିଶି । ସ୍ଥିତୋଽତ୍ର ପ୍ରେମଵିକଲଶ୍ଚିଂତଯନ୍କୃଷ୍ଣଵଲ୍ଲଭାମ୍
ସେଠାରେ ରହି, ପ୍ରେମରେ ବିଭୋର ହୃଦୟରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କର ପ୍ରିୟାଙ୍କୁ ଚିନ୍ତା କରୁଥିଲେ।
ଅଥ ମଧ୍ଯନିଶାଭାଗେ ଯୁଵତ୍ଯଃ ପରମାଦ୍ଭୁତାଃ । ପୂର୍ଵଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵାସ୍ତଥାନ୍ଯାଶ୍ଚ ଵିଚିତ୍ରାଭରଣସ୍ରଜଃ
ଏହିପରେ, ମଧ୍ୟରାତିରେ ଅଦ୍ଭୁତ ଯୁବତୀମାନେ ଆସିଲେ; କିଛି ଆଗରୁ ଦେଖିଥିଲେ, ଅନ୍ୟମାନେ ନୂତନ, ସମସ୍ତେ ଅପୂର୍ବ ଗହଣା ଓ ମାଳା ପିନ୍ଧିଥିଲେ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମନସି ସଂଭ୍ରାଂତୋ ଦଂଡଵତ୍ପତିତୋ ଭୁଵି । ପରିଵାର୍ଯ ମୁନିଂ ସର୍ଵାସ୍ତାଃ ପ୍ରଵିଵିଶୁଃ ଶୁଭାଃ
ସେମାନେକୁ ଦେଖି, ମୁନିଙ୍କର ମନ ଅସ୍ଥିର ହେଲା; ସେ ଭୂମିରେ ଦଣ୍ଡବତ୍ ପଡିଲେ। ସମସ୍ତ ଶୁଭ ଯୁବତୀମାନେ ମୁନିଙ୍କୁ ଘେରି ଏଠିକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଲେ।
ପ୍ରଷ୍ଟୁକାମୋଽପି ସ ମୁନିଃ କିଂଚିତ୍ସ୍ଵାଭିମତଂ ପ୍ରିଯମ୍ । ନାଶକତ୍ପ୍ରେମଲାଵଣ୍ଯପ୍ରିଯଭାଷାପ୍ରଧର୍ଷିତଃ
ମୁନି ଏକ ଆପଣଙ୍କ ମନର ଆଶା ପ୍ରଶ୍ନ କରିବାକୁ ଚାହିଲେ, କିନ୍ତୁ ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରେମ, ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ଓ ମଧୁର କଥାରେ ଅତିକ୍ରମିତ ହୋଇ, କିଛି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିପାରିଲେ ନାହିଁ।
ଅଥାଗତା ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠଂ କୃତାଂଜଲିମଵସ୍ଥିତମ୍ । ଭକ୍ତିଭାରାନତଗ୍ରୀଵଂ ସଵିସ୍ମଯଂ ସସଂଭ୍ରମମ୍
ତାପରେ, ଏକ ଯୁବତୀ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ଆସିଲେ, ହାତ ଜୋଡି ଦଣ୍ଡବତ୍ ଭାବେ ଦଉଡ଼ିଲେ, ଭକ୍ତିର ଭାରରେ ଗଳା ନମାଇ, ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅସ୍ଥିରତାରେ ଭରିଥିଲେ।
ସୁଵିନୀତତମଂ ପ୍ରାହ ତତ୍ରୈଵ କରୁଣାନ୍ଵିତା । ଅଶୋକମାଲିନୀ ନାମ୍ନା ଅଶୋକଵନଦେଵତା
ସେଠାରେ, ସେ ଅତି ବିନୟ ଓ କରୁଣାରେ ଭରି, କହିଲେ— ତାଙ୍କ ନାମ ଅଶୋକମାଳିନୀ, ଅଶୋକବନର ଦେବୀ।
ଅଶୋକମାଲିନ୍ଯୁଵାଚ। ଅଶୋକକଲିକାଯାଂ ତୁ ଵସାମ୍ଯସ୍ଯାଂ ମହାମୁନେ । ରକ୍ତାଂବରଧରା ନିତ୍ଯଂ ରକ୍ତମାଲାନୁଲେପନା
ଅଶୋକମାଳିନୀ କହିଲେ: ମହାମୁନି, ମୁଁ ଏହି ଅଶୋକବନରେ ରହୁଛି; ସଦା ଲାଲ ଜମା, ଲାଲ ମାଳା ଓ ଲାଲ ଲେପ ପିନ୍ଧିଥାଏ।
ରକ୍ତସିଂଦୂରକଲିକା ରକ୍ତୋତ୍ପଲଵତଂସିନୀ । ରକ୍ତମାଣିକ୍ଯକେଯୂର ମୁକୁଟାଦିଵିଭୂଷିତା
ଲାଲ ସିନ୍ଦୁର କଳିକା, ଲାଲ ଉତ୍ପଳ କୁମ୍ଭ, ଲାଲ ମାଣିକ ବାହୁଡ଼ି ଓ ମୁକୁଟ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଭୂଷିତ।
ଏକଦା ପ୍ରିଯଯା ସାର୍ଦ୍ଧଂ ଵିହରଂତ୍ଯୋ ମଧୂତ୍ସଵେ । ତତ୍ରୈଵ ମିଲିତା ଗୋପବାଲିକାଶ୍ଚିତ୍ରଵାସସଃ
ଏକ ଦିନ, ମଧୁତ୍ସବରେ ପ୍ରିୟା ସହିତ ଆନନ୍ଦ କରୁଥିବାବେଳେ, ଏଠିରେ ଚିତ୍ରବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିବା ଗୋପବାଳିକାମାନେ ସହିତ ମିଶିଗଲି।
ଅହଂ ଚାଶୋକମାଲାଭିର୍ଗୋପଵେଷଧରଂ ହରିମ୍ । ରମାରୂପାଶ୍ଚ ତାଃ ସର୍ଵା ଭକ୍ତ୍ଯା ସମ୍ଯଗପୂଜଯମ୍
ମୁଁ ଅଶୋକମାଳା ଦେଇ, ଗୋପବେଷ ଧାରଣ କରିଥିବା ହରିଙ୍କୁ ପୂଜିଲି; ସମସ୍ତ ବାଳିକାମାନେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ସେମାନେ ଭକ୍ତିରେ ହରିଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ।
ତତଃ ପ୍ରଭୃତି ଚୈତାସାଂ ମଧ୍ଯେ ତିଷ୍ଠାମି ସର୍ଵଦା । ଭୂଷାଭିର୍ଵିଵିଧାଭିଶ୍ଚ ତୋଷଯିତ୍ଵା ରମାପତିମ୍
ସେହି ସମୟରୁ, ମୁଁ ସଦା ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରହିଛି; ବିଭିନ୍ନ ଭୂଷା ଦେଇ ରମାପତିଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରୁଛି।
ପରାତ୍ପରମହଂ ସର୍ଵଂ ଵିଜାନାମୀହ ସର୍ଵତଃ । ଗୋଗୋପଗୋପିକାଦୀନାଂ ରହସ୍ଯଂ ଚାପି ଵେଦ୍ମ୍ଯହମ୍
ମୁଁ ଏଠିରେ ସବୁ ଉଚ୍ଚ ଓ ନିମ୍ନ ଜାଣେ; ଗୋ, ଗୋପ, ଗୋପିମାନଙ୍କର ଗୁପ୍ତ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଅବଗତ।
ତଵ ଜିଜ୍ଞାସିତଂ ସର୍ଵଂ ହୃଦି ପ୍ରତ୍ଯଭିଭାଷିତମ୍ । ତାଂ ଦେଵୀମଦ୍ଭୁତାକାରାମଦ୍ଭୁତାନଂଦଦାଯିନୀମ୍
ତୁମେ ଯାହା ପ୍ରଶ୍ନ କରିଛ, ସେ ସବୁ ତୁମର ହୃଦୟରେ ଉତ୍ତର ମିଳିଛି; ସେ ଦେବୀ, ଅଦ୍ଭୁତ ଆକାର ଓ ଅଦ୍ଭୁତ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିବା।
ହରେଃ ପ୍ରିଯାଂ ହିରଣ୍ଯାଭାଂ ହୀରକୋଜ୍ଜ୍ଵଲମୁଦ୍ରିକାମ୍ । କଥଂ ପଶ୍ଯାମି ଲୋଲାକ୍ଷୀଂ କଥଂ ଵା ତତ୍ପଦାଂବୁଜମ୍
ହରିଙ୍କ ପ୍ରିୟା, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ରଙ୍ଗରେ, ହୀରା ଚମକୁଥିବା ଅଙ୍ଗୁଠି ପିନ୍ଧିଥିଲେ— କିପରି ମୁଁ ତାଙ୍କ ଚଞ୍ଚଳ ଚକ୍ଷୁ ଦେଖିପାରିବି, କିମ୍ବା ତାଙ୍କର ପଦପଦ୍ମ?
ଆରାଧ୍ଯତେଽତିଭକ୍ତ୍ଯେତି ତ୍ଵଯା ବ୍ରହ୍ମନ୍ଵିମର୍ଶିତମ୍ । ତତ୍ର ତେ କଥଯିଷ୍ଯାମି ଵୃତ୍ତାଂତଂ ସୁମହାତ୍ମନାମ୍
ବ୍ରାହ୍ମଣ, ତୁମେ ଚିନ୍ତା କରିଛ, ସେ ଅତି ଭକ୍ତିରେ ପୂଜିତ; ଏଠିରେ ମୁଁ ତୁମକୁ ସେ ମହାତ୍ମାମାନଙ୍କର କଥା କହିବି।
ମାନସେ ସରସି ସ୍ଥିତ୍ଵା ତପସ୍ତୀଵ୍ରମୁପେଯୁଷାମ୍ । ଜପତାଂ ସିଦ୍ଧମଂତ୍ରାଂଶ୍ଚ ଧ୍ଯାଯତାଂ ହରିମୀଶ୍ଵରମ୍
ମନସର ହ୍ରଦରେ ରହି, ତୀବ୍ର ତପସ୍ୟା କରୁଥିବା, ସିଦ୍ଧ ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରୁଥିବା, ହରିଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରୁଥିବା।
ମୁନୀନାଂ କାଂକ୍ଷତାଂ ନିତ୍ଯଂ ତସ୍ଯା ଏଵ ପଦାଂବୁଜମ୍ । ଏକସପ୍ତତିସାହସ୍ରଂ ସଂଖ୍ଯାତାନାଂ ମହୌଜସାମ୍
ମୁନିମାନେ ସଦା ତାଙ୍କର ପଦପଦ୍ମ ଆଶା କରନ୍ତି; ସେମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ସପ୍ତତି ଏକ ହଜାର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମୁନି ଥିଲେ।
ତତ୍ତେଽହଂ କଥଯାମ୍ଯଦ୍ଯ ତଦ୍ରହସ୍ଯଂ ପରଂ ଵନେ
ଆଜି ମୁଁ ଏଠି ଜଙ୍ଗଲରେ ତୁମକୁ ସେ ପରମ ଗୁପ୍ତ କଥା କହିବି।
ଈଶ୍ଵର ଉଵାଚ-। ତଦେକାଗ୍ରମନା ଭୂତ୍ଵା ଶୃଣୁ ଦେଵି ଵରାନନେ । ଆସୀଦୁଗ୍ରତପା ନାମ ମୁନିରେକୋ ଦୃଢଵ୍ରତଃ
ଈଶ୍ୱର କହିଲେ: ଏବେ ତୁମର ମନକୁ ଏକାଗ୍ର କରି, ଶୁଣ, ଦେବୀ, ଚମକୁଥିବା ମୁହଁବାଳିକା। ଏକ ଦୃଢ଼ବ୍ରତ ମୁନି ଥିଲେ, ତାଙ୍କର ନାମ ଉଗ୍ରତପ।
ସାଗ୍ନିକୋ ହ୍ଯଗ୍ନିଭକ୍ଷଶ୍ଚ ଚଚାରାତ୍ଯଦ୍ଭୁତଂ ତପଃ । ଜଜାପ ପରମଂ ଜାପ୍ଯଂ ମଂତ୍ରଂ ପଂଚଦଶାକ୍ଷରମ୍
ଅଗ୍ନିକୁ ଖାଦ୍ୟ ଭାବେ ନେଇ, ଅଗ୍ନିକୁ ଅର୍ପଣ କରି, ସେ ଅତି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ତପସ୍ୟା କଲେ । ସେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ପଞ୍ଚଦଶ ଅକ୍ଷର ମନ୍ତ୍ରକୁ ଜପ କଲେ ।
କାମମଂତ୍ରେଣ ପୁଟିତଂ କାମଂ କାମଵରପ୍ରଦାତ୍ । କୃଷ୍ଣାଯେତି ପଦଂ ସ୍ଵାହା ସହିତଂ ସିଦ୍ଧିଦଂ ପରମ୍
ଏହି କାମମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଯାହା ସମସ୍ତ ଆକାଂକ୍ଷିତ ଦାନ ଦେଇଥାଏ, 'କୃଷ୍ଣାୟ' ଏବଂ 'ସ୍ୱାହା' ସହିତ ଏହି ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ମନ୍ତ୍ର ସିଦ୍ଧି ଦେଇଥାଏ ।
ଦଧ୍ଯୌ ଚ ଶ୍ଯାମଲଂ କୃଷ୍ଣଂ ରାସୋନ୍ମତ୍ତଂ ଵରୋତ୍ସୁକମ୍ । ପୀତପଟ୍ଟଧରଂ ଵେଣୁଂ କରେଣାଧରମର୍ପିତମ୍
ସେ ଶ୍ୟାମବର୍ଣ୍ଣ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କଲେ, ଯିଏ ରସରେ ମତ୍ତ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବର ପାଇଁ ଆତୁର, ପିତାମ୍ବର ପିନ୍ଧିଛନ୍ତି, ହାତରେ ବାଁଶୀ ଧରି ଠୋଠରେ ରଖିଛନ୍ତି ।
ନଵଯୌଵନସଂପନ୍ନଂ କର୍ଷଂତଂ ପାଣିନା ପ୍ରିଯାମ୍ । ଏଵଂ ଧ୍ଯାନପରଃ କଲ୍ପଶତାଂତେ ଦେହମୁତ୍ସୃଜନ୍
ନବଯୌବନରେ ଭରପୂର, ହାତରେ ପ୍ରିୟାଙ୍କୁ ଆକର୍ଷଣ କରୁଥିବା, ଏଭଳି ଧ୍ୟାନରେ ଲୀନ ହୋଇ, ଶତାଧିକ କଳ୍ପ ପରେ ସେ ଦେହ ତ୍ୟାଗ କଲେ ।