ଆଗତ୍ଯ ଵେଷ୍ଟଯାମାସୁର୍ଦିଵ୍ଯଭୂଷାଂବରସ୍ରଜଃ । ମୁନୀଂଦ୍ରଃ ସ ତୁ ନିଶ୍ଚେଷ୍ଟୋ ବଭୂଵାଶ୍ଚର୍ଯମୋହିତଃ
ଦିବ୍ୟ ଭୂଷଣ, ବସ୍ତ୍ର ଓ ମାଳା ପିନ୍ଧିଥିବା ସେମାନେ ଆସି, ମହାମୁନିଙ୍କୁ ଚାରିପଟେ ଘେରି ରହିଲେ। ଏହା ଦେଖି, ସେ ମୁନି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଓ ଭ୍ରମରେ ଅଚଳ ହୋଇଗଲେ।
ବାଲାଯାସ୍ତାସ୍ତଦା ସଖ୍ଯଶ୍ଚରଣାଂବୁକଣୈର୍ମୁନିମ୍ । ନିଷିଚ୍ଯ ବୋଧଯାମାସୁରୂଚୁଶ୍ଚ କୃପଯାନ୍ଵିତାଃ
ତାହାପରେ, ସେ ଝିଅଟିଙ୍କର ସହେଳୀମାନେ କୃପାଭାବରେ ତାଙ୍କର ପାଦର ଜଳ ମୁନିଙ୍କ ଉପରେ ଛିଟି ଦେଇ, ତାଙ୍କୁ ସଚେତନ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ ଏବଂ କଥା କହିଲେ।
ମୁନିଵର୍ଯ ମହାଭାଗ ମହାଯୋଗେଶ୍ଵରେଶ୍ଵର । ତ୍ଵଯୈଵ ପରଯା ଭକ୍ତ୍ଯା ଭଗଵାନ୍ହରିରୀଶ୍ଵରଃ
ହେ ମହାମୁନି, ହେ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ମହାଯୋଗୀମାନଙ୍କର ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମର ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଭକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଭଗବାନ୍ ହରି, ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଈଶ୍ୱର,
ନୂନମାରାଧିତୋ ଦେଵୋ ଭକ୍ତାନାଂ କାମପୂରକଃ । ଯଦିଯଂବ୍ରହ୍ମରୁଦ୍ରାଦ୍ଯୈର୍ଦେଵୈଃ ସିଦ୍ଧମୁନୀଶ୍ଵରୈଃ
ନିଶ୍ଚୟ ଭାବେ ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିଛ। ଯିଏ ଭକ୍ତମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରନ୍ତି, ଯଦି ଏହି ଝିଅଟି, ଯାହାକୁ ବ୍ରହ୍ମା, ରୁଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତା, ସିଦ୍ଧ ଓ ମହାମୁନିମାନେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତ କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ,
ମହାଭାଗଵତୈଶ୍ଚାନ୍ଯୈର୍ଦୁର୍ଦର୍ଶା ଦୁର୍ଗମାପି ଚ । ଅତ୍ଯଦ୍ଭୁତଵଯୋରୂପମୋହିନୀ ହରିଵଲ୍ଲଭା
ଏବଂ ଅନ୍ୟ ମହାଭାଗବତମାନେ ମଧ୍ୟ ଯାହାଙ୍କ ଅତି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ଓ ମନୋହର ରୂପକୁ ଦୁର୍ଲଭ ଓ ଅପ୍ରାପ୍ୟ ବୋଲି ମନେ କରନ୍ତି, ସେ ହରିଙ୍କର ପ୍ରିୟା,
କେନାପ୍ଯଚିଂତ୍ଯ ଭାଗ୍ଯେନ ତଵଦୃଷ୍ଟିପଥଂ ଗତା । ଉତ୍ତିଷ୍ଠୋତ୍ତିଷ୍ଠ ଵିପ୍ରର୍ଷେ ଧୈର୍ଯମାଲଂବ୍ଯ ସତ୍ଵରମ୍
କେତେ ଅଚିନ୍ତ୍ୟ ଭାଗ୍ୟରେ, ସେ ତୁମ ଦୃଷ୍ଟିରେ ପଡ଼ିଛି। ଉଠ, ଉଠ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦୃଢ଼ ହୃଦୟ ଧରି ତୁରନ୍ତ ଆତ୍ମସ୍ଥିରତା ଧର।
ଏନାଂ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣୀକୃତ୍ଯ ନମସ୍କୁରୁ ପୁନଃପୁନଃ । କିଂ ନ ପଶ୍ଯସି ଚାର୍ଵଂଗୀମତ୍ଯଂତଵ୍ଯାକୁଲାମିଵ
ଏହି ଝିଅଟିକୁ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରି, ପୁନିପୁନି ନମସ୍କାର କର। ତୁମେ ଏହି ଚମତ୍କାର ଶରୀରବଳା, ବିଷଣ୍ଣ ଭାବରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା ତାଙ୍କୁ ଦେଖୁନାହାଁ କି?
ଅସ୍ମିନ୍ନେଵ କ୍ଷଣେ ନୂନମଂତର୍ଧାନଂ ଗମିଷ୍ଯତି । ନାନଯା ସହ ସଂଲାପଃ କଥଂଚିତ୍ତେ ଭଵିଷ୍ଯତି
ଏହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ସେ ନିଶ୍ଚୟ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେବେ; ତାଙ୍କ ସହ କିଛି କଥା ହେବା ଦୁର୍ଲଭ।
ଦର୍ଶନଂ ଚ ପୁନର୍ନାସ୍ଯାଃ ପ୍ରାପ୍ସ୍ଯସି ବ୍ରହ୍ମଵିତ୍ତମ । କିଂତୁ ଵୃଂଦାଵନେ କାପି ଭାତ୍ଯଶୋକଲତା ଶୁଭା
ଏବଂ ତୁମେ ପୁଣି ତାଙ୍କର ଦର୍ଶନ ପାଇବା ନାହିଁ, ହେ ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞ। କିନ୍ତୁ ବୃନ୍ଦାବନରେ ଏକ ଶୁଭ ଅଶୋକ ଲତା ଚମକୁଛି।
ସର୍ଵକାଲେଽପି ପୁଷ୍ପାଢ୍ଯା ସର୍ଵଦିଗ୍ଵ୍ଯାପି ସୌରଭା । ଗୋଵର୍ଦ୍ଧନାଦଦୂରେଣ କୁସୁମାଖ୍ଯସରସ୍ତଟେ
ସେ ଲତା ସବୁବେଳେ ଫୁଲରେ ଭରିଥାଏ, ତାହାର ସୁଗନ୍ଧ ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ଛଡ଼ାଏ, ଗୋବର୍ଦ୍ଧନରୁ ଦୂର ନୁହେଁ, କୁସୁମ ନାମକ ସରୋବରର କୂଳରେ।
ତନ୍ମୂଲେ ହ୍ଯର୍ଦ୍ଧରାତ୍ରେ ଚ ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯସ୍ଯସ୍ମାନଶେଷତଃ । ଶ୍ରୁତ୍ଵୈଵଂ ଵଚନଂ ତାସାଂ ସ୍ନେହଵିହ୍ଵଲଚେତସାମ୍
ସେ ଲତାର ତଳେ, ଅର୍ଦ୍ଧରାତ୍ରିରେ, ତୁମେ ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଦେଖିପାରିବ। ସେମାନଙ୍କର ସ୍ନେହରେ ଭିଜା ହୃଦୟରୁ ଏହି କଥା ଶୁଣି,
ଯାଵତ୍ପ୍ରଦକ୍ଷିଣୀକୃତ୍ଯ ପ୍ରଣମେଦ୍ଦଂଡଵନ୍ମୁନିଃ । ମୁହୂର୍ତ୍ତଦ୍ଵିତଯଂ ବାଲାଂ ନାନାନିର୍ମାଣଶୋଭନାମ୍
ମୁନି ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରି ଦଣ୍ଡବତ୍ ପ୍ରଣାମ କରୁଥିବା ସମୟରେ, ଦୁଇ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିଭିନ୍ନ ରୂପରେ ଶୋଭିତ ହୋଇ ଝିଅଟି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।
ଆହୂଯ ଭାନୁଂ ପ୍ରୋଵାଚ ନାରଦଃ ସର୍ଵଶୋଭନାମ୍ । ଏଵଂ ପ୍ରଭାଵା ବାଲେଯଂ ନ ସାଧ୍ଯା ଦୈଵତୈରପି
ତାପରେ ନାରଦ ଭାନୁକୁ ଡାକି, କହିଲେ: 'ଏହି ଝିଅଟିର ଶକ୍ତି ଏପରି, ଯେଉଁଥିରେ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତି ହୋଇପାରନ୍ତି ନାହିଁ।'
କିଂତୁ ଯଦ୍ଗୃହମେତସ୍ଯାଃ ପଦଚିହ୍ନଵିଭୂଷିତମ୍ । ତତ୍ର ନାରାଯଣୋ ଦେଵଃ ସ୍ଵଯଂ ଵସତି ମାଧଵଃ
କିନ୍ତୁ ଯେଉଁ ଘର ତାଙ୍କର ପଦଚିହ୍ନରେ ଶୋଭିତ, ସେଠାରେ ଭଗବାନ୍ ନାରାୟଣ, ମାଧବ ନିଜେ ବାସ କରନ୍ତି।
ଲକ୍ଷ୍ମୀଶ୍ଚ ଵସତେ ନିତ୍ଯଂ ସର୍ଵାଭିଃ ସର୍ଵସିଦ୍ଧିଭିଃ । ଅଦ୍ଯ ଏନାଂ ଵରାରୋହାଂ ସର୍ଵାଭରଣଭୂଷଣାମ୍
ଏବଂ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧି ଓ ଶକ୍ତି ସହିତ ସେଠାରେ ସଦା ବାସ କରନ୍ତି। ଆଜି, ହେ ମହିଳାଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସମସ୍ତ ଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ ଏହି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଝିଅଟିକୁ ଦେବୀ ପରି ତୁମ ଘରେ ବଡ଼ ଯତ୍ନରେ ରକ୍ଷା କର।
ଦେଵୀମିଵ ପରାଂ ଗେହେ ରକ୍ଷ ଯତ୍ନେନ ସତ୍ତମ । ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ମନସୈଵୈନାଂ ମହାଭାଗଵତୋତ୍ତମଃ
ଏପରି କହି, ସେ ମହାଭାଗବତ ମନରେ ତାଙ୍କ ରୂପକୁ ଚିନ୍ତା କରି, ଘନ ଜଙ୍ଗଲକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ତଦ୍ରୂପମେଵ ସଂସ୍ମୃତ୍ଯ ପ୍ରଵିଷ୍ଟୋ ଗହନଂ ଵନମ୍ । ଅଶୋକଲତିକାମୂଲମାସାଦ୍ଯ ମୁନିସତ୍ତମଃ
ସେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଶୋକ ଲତାର ତଳକୁ ପହଞ୍ଚି, ରାତିରେ ଦେବୀଙ୍କ ଆଗମନ ପାଇଁ ପ୍ରତୀକ୍ଷା କଲେ।
ପ୍ରତୀକ୍ଷମାଣୋ ଦେଵୀଂ ତାଂ ତତ୍ରୈଵାଗମନଂ ନିଶି । ସ୍ଥିତୋଽତ୍ର ପ୍ରେମଵିକଲଶ୍ଚିଂତଯନ୍କୃଷ୍ଣଵଲ୍ଲଭାମ୍
ସେଠାରେ ରହି, ପ୍ରେମରେ ବିଭୋର ହୃଦୟରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କର ପ୍ରିୟାଙ୍କୁ ଚିନ୍ତା କରୁଥିଲେ।
ଅଥ ମଧ୍ଯନିଶାଭାଗେ ଯୁଵତ୍ଯଃ ପରମାଦ୍ଭୁତାଃ । ପୂର୍ଵଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵାସ୍ତଥାନ୍ଯାଶ୍ଚ ଵିଚିତ୍ରାଭରଣସ୍ରଜଃ
ଏହିପରେ, ମଧ୍ୟରାତିରେ ଅଦ୍ଭୁତ ଯୁବତୀମାନେ ଆସିଲେ; କିଛି ଆଗରୁ ଦେଖିଥିଲେ, ଅନ୍ୟମାନେ ନୂତନ, ସମସ୍ତେ ଅପୂର୍ବ ଗହଣା ଓ ମାଳା ପିନ୍ଧିଥିଲେ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମନସି ସଂଭ୍ରାଂତୋ ଦଂଡଵତ୍ପତିତୋ ଭୁଵି । ପରିଵାର୍ଯ ମୁନିଂ ସର୍ଵାସ୍ତାଃ ପ୍ରଵିଵିଶୁଃ ଶୁଭାଃ
ସେମାନେକୁ ଦେଖି, ମୁନିଙ୍କର ମନ ଅସ୍ଥିର ହେଲା; ସେ ଭୂମିରେ ଦଣ୍ଡବତ୍ ପଡିଲେ। ସମସ୍ତ ଶୁଭ ଯୁବତୀମାନେ ମୁନିଙ୍କୁ ଘେରି ଏଠିକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଲେ।
ପ୍ରଷ୍ଟୁକାମୋଽପି ସ ମୁନିଃ କିଂଚିତ୍ସ୍ଵାଭିମତଂ ପ୍ରିଯମ୍ । ନାଶକତ୍ପ୍ରେମଲାଵଣ୍ଯପ୍ରିଯଭାଷାପ୍ରଧର୍ଷିତଃ
ମୁନି ଏକ ଆପଣଙ୍କ ମନର ଆଶା ପ୍ରଶ୍ନ କରିବାକୁ ଚାହିଲେ, କିନ୍ତୁ ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରେମ, ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ଓ ମଧୁର କଥାରେ ଅତିକ୍ରମିତ ହୋଇ, କିଛି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିପାରିଲେ ନାହିଁ।
ଅଥାଗତା ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠଂ କୃତାଂଜଲିମଵସ୍ଥିତମ୍ । ଭକ୍ତିଭାରାନତଗ୍ରୀଵଂ ସଵିସ୍ମଯଂ ସସଂଭ୍ରମମ୍
ତାପରେ, ଏକ ଯୁବତୀ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ଆସିଲେ, ହାତ ଜୋଡି ଦଣ୍ଡବତ୍ ଭାବେ ଦଉଡ଼ିଲେ, ଭକ୍ତିର ଭାରରେ ଗଳା ନମାଇ, ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅସ୍ଥିରତାରେ ଭରିଥିଲେ।
ସୁଵିନୀତତମଂ ପ୍ରାହ ତତ୍ରୈଵ କରୁଣାନ୍ଵିତା । ଅଶୋକମାଲିନୀ ନାମ୍ନା ଅଶୋକଵନଦେଵତା
ସେଠାରେ, ସେ ଅତି ବିନୟ ଓ କରୁଣାରେ ଭରି, କହିଲେ— ତାଙ୍କ ନାମ ଅଶୋକମାଳିନୀ, ଅଶୋକବନର ଦେବୀ।
ଅଶୋକମାଲିନ୍ଯୁଵାଚ। ଅଶୋକକଲିକାଯାଂ ତୁ ଵସାମ୍ଯସ୍ଯାଂ ମହାମୁନେ । ରକ୍ତାଂବରଧରା ନିତ୍ଯଂ ରକ୍ତମାଲାନୁଲେପନା
ଅଶୋକମାଳିନୀ କହିଲେ: ମହାମୁନି, ମୁଁ ଏହି ଅଶୋକବନରେ ରହୁଛି; ସଦା ଲାଲ ଜମା, ଲାଲ ମାଳା ଓ ଲାଲ ଲେପ ପିନ୍ଧିଥାଏ।
ରକ୍ତସିଂଦୂରକଲିକା ରକ୍ତୋତ୍ପଲଵତଂସିନୀ । ରକ୍ତମାଣିକ୍ଯକେଯୂର ମୁକୁଟାଦିଵିଭୂଷିତା
ଲାଲ ସିନ୍ଦୁର କଳିକା, ଲାଲ ଉତ୍ପଳ କୁମ୍ଭ, ଲାଲ ମାଣିକ ବାହୁଡ଼ି ଓ ମୁକୁଟ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଭୂଷିତ।
ଏକଦା ପ୍ରିଯଯା ସାର୍ଦ୍ଧଂ ଵିହରଂତ୍ଯୋ ମଧୂତ୍ସଵେ । ତତ୍ରୈଵ ମିଲିତା ଗୋପବାଲିକାଶ୍ଚିତ୍ରଵାସସଃ
ଏକ ଦିନ, ମଧୁତ୍ସବରେ ପ୍ରିୟା ସହିତ ଆନନ୍ଦ କରୁଥିବାବେଳେ, ଏଠିରେ ଚିତ୍ରବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିବା ଗୋପବାଳିକାମାନେ ସହିତ ମିଶିଗଲି।
ଅହଂ ଚାଶୋକମାଲାଭିର୍ଗୋପଵେଷଧରଂ ହରିମ୍ । ରମାରୂପାଶ୍ଚ ତାଃ ସର୍ଵା ଭକ୍ତ୍ଯା ସମ୍ଯଗପୂଜଯମ୍
ମୁଁ ଅଶୋକମାଳା ଦେଇ, ଗୋପବେଷ ଧାରଣ କରିଥିବା ହରିଙ୍କୁ ପୂଜିଲି; ସମସ୍ତ ବାଳିକାମାନେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ସେମାନେ ଭକ୍ତିରେ ହରିଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ।
ତତଃ ପ୍ରଭୃତି ଚୈତାସାଂ ମଧ୍ଯେ ତିଷ୍ଠାମି ସର୍ଵଦା । ଭୂଷାଭିର୍ଵିଵିଧାଭିଶ୍ଚ ତୋଷଯିତ୍ଵା ରମାପତିମ୍
ସେହି ସମୟରୁ, ମୁଁ ସଦା ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରହିଛି; ବିଭିନ୍ନ ଭୂଷା ଦେଇ ରମାପତିଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରୁଛି।
ପରାତ୍ପରମହଂ ସର୍ଵଂ ଵିଜାନାମୀହ ସର୍ଵତଃ । ଗୋଗୋପଗୋପିକାଦୀନାଂ ରହସ୍ଯଂ ଚାପି ଵେଦ୍ମ୍ଯହମ୍
ମୁଁ ଏଠିରେ ସବୁ ଉଚ୍ଚ ଓ ନିମ୍ନ ଜାଣେ; ଗୋ, ଗୋପ, ଗୋପିମାନଙ୍କର ଗୁପ୍ତ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଅବଗତ।
ତଵ ଜିଜ୍ଞାସିତଂ ସର୍ଵଂ ହୃଦି ପ୍ରତ୍ଯଭିଭାଷିତମ୍ । ତାଂ ଦେଵୀମଦ୍ଭୁତାକାରାମଦ୍ଭୁତାନଂଦଦାଯିନୀମ୍
ତୁମେ ଯାହା ପ୍ରଶ୍ନ କରିଛ, ସେ ସବୁ ତୁମର ହୃଦୟରେ ଉତ୍ତର ମିଳିଛି; ସେ ଦେବୀ, ଅଦ୍ଭୁତ ଆକାର ଓ ଅଦ୍ଭୁତ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିବା।