ତତ୍ରାଧସ୍ତୁ ସ୍ଵର୍ଣପୀଠେ ମଣିମଂଡପମଂଡିତେ । ତନ୍ମଧ୍ଯେ ହେମନିର୍ମାଣଦଲେ ସିଂହାସନୋଜ୍ଜଵଲେ
ସେଠି ତଳେ ସୁନାର ତାକରେ, ମଣିର ମଣ୍ଡପରେ ଶୋଭିତ, ମଧ୍ୟରେ ସୁନାର ପତ୍ର ଉପରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦିବ୍ୟ ସିଂହାସନ ରହିଥିଲା।
ତତ୍ରୈଵ ସହ ରେଵତ୍ଯା ସଂକର୍ଷଣ ହଲାଯୁଧମ୍ । ଈଶ୍ଵରସ୍ଯ ପ୍ରିଯାନଂତମଭିନ୍ନଗୁଣରୂପିଣମ୍
ସେଠି ରେବତୀ ସହିତ ସଂକର୍ଷଣ, ହଳ ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ, ପ୍ରଭୁଙ୍କର ପ୍ରିୟ, ତାଙ୍କର ଗୁଣ ଓ ଆକାର ଅଭିନ୍ନ ଅଛି।
ଶୁଦ୍ଧସ୍ଫଟିକସଂକାଶଂ ରକ୍ତାଂବୁଜ ଦଲେକ୍ଷଣମ୍ । ନୀଲପଟ୍ଟଧରଂ ସ୍ନିଗ୍ଧଂ ଦିଵ୍ଯଭୂଷାସ୍ରଗଂବରମ୍
ତାଙ୍କର ଦେହ ଶୁଦ୍ଧ ସ୍ଫଟିକ ଭଳି ଚମକୁଥିଲା, ଆଖି ରକ୍ତ ପଦ୍ମପତ୍ର ଭଳି, ନୀଳ ପଟ୍ଟ ଶୋଭା, ନିରମଳ ଓ ଦିବ୍ୟ ଗହଣା, ମାଳା ଓ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିଲେ।
ମଧୁପାନେ ସଦାସକ୍ତଂ ମଧୁଘୂର୍ଣିତଲୋଚନମ୍ । ପ୍ରଵୀରଦକ୍ଷିଣେଭାଗେ ମଂଜୁନାଭ୍ଯଂତରସ୍ଥିତେ
ସେ ସଦା ମଧୁ ମଦ୍ୟ ପାନରେ ଆସକ୍ତ, ମଦରେ ତାଙ୍କର ଆଖି ଘୂରୁଥିଲା; ତାଙ୍କର ଡାହାଣ ଦିଗରେ ପ୍ରବୀର ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଭିତରେ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।
ସଂତାନଵୃକ୍ଷମୂଲେ ତୁ ମଣିମଂଦିରମଂଡିତମ୍ । ତନ୍ମଧ୍ଯେ ମଣିମାଣିକ୍ଯ ଦିଵ୍ଯସିଂହାସନୋଜ୍ଜ୍ଵଲେ
ସନ୍ତାନବୃକ୍ଷର ମୂଳରେ ମଣିର ମନ୍ଦିର ଶୋଭିତ, ମଧ୍ୟରେ ମଣି ଓ ମାଣିକର ଦିବ୍ୟ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ସିଂହାସନ ରହିଥିଲା।
ପ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନଂ ଚ ରତୀ ଦେଵଂ ତତ୍ରୋପରିସୁଖସ୍ଥିତମ୍ । ଜଗନ୍ମୋହନସୌଂଦର୍ଯ୍ଯସାରଶ୍ରେଣୀରସାତ୍ମକମ୍
ସେଠି ଉପରେ ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଦେବ, ରତି ସହ ଆନନ୍ଦରେ ବସିଥିଲେ; ସମସ୍ତ ଜଗତର ଆକର୍ଷଣ ଓ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟର ମୂଳ ଅଟୁଟ ଅଛି।
ଅସିତାଂଭୋଜପୁଂଜାଭମରଵିଂଦଦଲେକ୍ଷଣମ୍ । ଦିଵ୍ଯାଲଂକାରଭୂଷାଭିର୍ଦିଵ୍ଯଗଂଧାନୁଲେପନମ୍
ତାଙ୍କର ଦେହ କଳା ପଦ୍ମର ଗୁଛ ଭଳି, ଆଖି ପଦ୍ମପତ୍ର ଭଳି, ଦିବ୍ୟ ଗହଣାରେ ଶୋଭିତ, ଦିବ୍ୟ ଗନ୍ଧ ଲେପନ ରହିଥିଲା।
ଜଗନ୍ମୁଗ୍ଧୀକୃତାଶେଷ ସୌଂଦର୍ଯାଶ୍ଚର୍ଯଵିଗ୍ରହମ୍ । ପୂର୍ଵୋଦ୍ଯାନେ ମହାରଣ୍ଯେ ସୁରଦ୍ରୁମ ସମାଶ୍ରଯେ
ତାଙ୍କର ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଆକାର ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟରେ ମୋହିତ କରିଥିଲା; ପୂର୍ବ ଉଦ୍ୟାନରେ, ମହା ଅରଣ୍ୟ ଭିତରେ, ଦେବ ଗଛର ଛାୟାରେ ଅଛି।
ତତ୍ରାଧସ୍ତୁ ସ୍ଵର୍ଣପୀଠେ ହେମମଂଡପମଂଡିତେ । ତସ୍ଯ ମଧ୍ଯେ ସ୍ଥିରେ ରାଜଦ୍ଦିଵ୍ଯସିଂହାସନୋଜ୍ଜ୍ଵଲେ
ସେଠି ତଳେ ସୁନାର ତାକରେ, ସୁନାର ମଣ୍ଡପରେ ଶୋଭିତ, ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଦୃଢ଼ ଦିବ୍ୟ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ସିଂହାସନ ରହିଥିଲା।
ଦିଵ୍ଯୋଷଯାସମଂ ଶ୍ରୀମଦନିରୁଦ୍ଧଂ ଜଗତ୍ପତିମ୍ । ସାଂଦ୍ରାନଂଦଘନଶ୍ଯାମଂ ସୁସ୍ନିଗ୍ଧଂ ନୀଲକୁଂତଲମ୍
ସିଂହାସନ ଉପରେ ଦିବ୍ୟ ମହିଳା ସହିତ ଶ୍ରୀମଦ୍ ଅନିରୁଦ୍ଧ, ଜଗତର ନାଥ, ଗାଢ଼ ଆନନ୍ଦ ମେଘ ଭଳି ନୀଳ, ଚୁରୁଟି ନୀଳ କେଶ ଶୋଭିତ।
ସୁଭ୍ରୂନ୍ନତଲତାଭଂଗୀଂ ସୁକପୋଲଂ ସୁନାସିକମ୍ । ସୁଗ୍ରୀଵଂ ସୁଂଦରଂ ଵକ୍ଷୋ ମନୋହର ମନୋହରମ୍
ତାଙ୍କର ଭୌହ ନମ୍ର ଲତା ପରି ଚାପିଆଁ, ଗାଲ ମଧୁର, ନାକ ସୁନ୍ଦର, ଗଳ ନମ୍ର ଓ ରୂପସୀ, ଛାତି ଆକର୍ଷଣୀୟ—ସମସ୍ତେ ମନକୁ ମୋହିତ କରେ।
କିରୀଟିନଂ କୁଂଡଲିନଂ କଂଠଭୂଷାଵିଭୂଷିତମ୍ । ମଂଜୁମଂଜୀରମାଧୁର୍ଯାଦତିସୌଂଦର୍ଯ ଵିଗ୍ରହମ୍
ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରେ ମୁକୁଟ, କାନରେ କୁଣ୍ଡଳ ଓ ଗଳାରେ ଅଳଙ୍କାର ରେ ଭୂଷିତ, ତାଙ୍କ ଦେହ ଅତି ସୁନ୍ଦର ଓ ଚାଲିରେ ମଞ୍ଜୁ ଗୁଞ୍ଜନ ହେଉଥିବା ପାଉଜିର ମାଧୁର୍ୟ ରହିଛି।
ପ୍ରିଯଭୃତ୍ଯଗଣାରାଧ୍ଯଂ ଯତ୍ର ସଂଗୀତକପ୍ରିଯମ୍ । ପୂର୍ଣବ୍ରହ୍ମସଦାନଂଦଂ ଶୁଦ୍ଧସତ୍ଵସ୍ଵରୂପକମ୍
ତାଙ୍କୁ ପ୍ରିୟ ସେବକମାନେ ପୂଜା କରନ୍ତି, ସେ ସଙ୍ଗୀତ ଓ ଗୀତକୁ ଭଲପାଆନ୍ତି, ସେ ହେଉଛନ୍ତି ପୂର୍ଣ୍ଣ ବ୍ରହ୍ମ, ସଦା ଆନନ୍ଦମୟ, ଶୁଦ୍ଧ ସତ୍ତ୍ୱ ରୂପୀ।
ତସ୍ଯୋର୍ଦ୍ଧ୍ଵେ ଚାଂତରିକ୍ଷେ ଚ ଵିଷ୍ଣୁଂ ସର୍ଵେଶ୍ଵରେଶ୍ଵରମ୍ । ଅନାଦିମାଦିଚିଦ୍ରୂପଂ ଚିଦାନଂଦଂ ପରଂ ଵିଭୁମ୍
ତାଙ୍କ ଉପରେ ଆକାଶରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ ଅଛନ୍ତି, ସେ ଆଦି ଅନାଦି ଚେତନାର ମୂଳ ରୂପ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ, ଆନନ୍ଦମୟ ଓ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ବ୍ୟାପ୍ତ।
ତ୍ରିଗୁଣାତୀତମଵ୍ଯକ୍ତଂ ନିତ୍ଯମକ୍ଷଯମଵ୍ଯଯମ୍ । ସମେଘପୁଂଜମାଧୁର୍ଯସୌଂଦର୍ଯଶ୍ଯାମଵିଗ୍ରହମ୍
ସେ ତିନି ପ୍ରକୃତି ଗୁଣ ଉପରେ ଅତିକ୍ରମ କରିଛନ୍ତି, ଅଦୃଶ୍ୟ, ଚିରନ୍ତନ, ଅକ୍ଷୟ ଓ ଅପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ, ତାଙ୍କ ଦେହ ମେଘମାଳା ପରି ଗାଢ଼ ଶ୍ୟାମ ଓ ମଧୁର ସୁନ୍ଦର।
ନୀଲକୁଂଚିତସୁସ୍ନିଗ୍ଧ କେଶପାଶାତିସୁଂଦରମ୍ । ଅରଵିଂଦଦଲସ୍ନିଗ୍ଧ ସୁଦୀର୍ଘଚାରୁଲୋଚନମ୍
ତାଙ୍କର କେଶ ଗାଢ଼ ନୀଳ, ଗୋଲାପିଆ ଏବଂ ତେଲେଇ, ବହୁତ ସୁନ୍ଦର। ତାଙ୍କର ଆଖି ଦୀର୍ଘ, ଆକର୍ଷଣୀୟ ଏବଂ ଶିତଳ, ପଦ୍ମପତ୍ର ପରି ନମ୍ର ଏବଂ ଆଲୋକମୟ।
କିରୀଟକୁଂଡଲୋଦ୍ଗଂଡ ଶୁଦ୍ଧସତ୍ଵାତ୍ମଭିର୍ଵୃତମ୍ । ଆତ୍ମାରାମୈଶ୍ଚ ଚିଦ୍ରୂପୈସ୍ତନ୍ମୂର୍ତିଧ୍ଯାନତତ୍ପରୈଃ
ତାଙ୍କୁ ମୁକୁଟ, କୁଣ୍ଡଳ ଏବଂ ଉଚ୍ଚ ଗଣ୍ଡ଼ଯୁକ୍ତ ଶୋଭା ଦେଉଛି। ତାଙ୍କ ଚାରିପାଖରେ ଶୁଦ୍ଧ ହୃଦୟ ଥିବା ଲୋକମାନେ ଓ ନିଜ ଆତ୍ମାରେ ଆନନ୍ଦ ପାଉଥିବା, ତାଙ୍କର ମୂର୍ତ୍ତିରେ ଧ୍ୟାନ ଲଗାଇଥିବା ଚିତ୍ସ୍ୱରୂପ ଲୋକମାନେ ଅଛନ୍ତି।
ହୃଦଯାରୂଢ ତଦ୍ଧ୍ଯ୍ନୌର୍ନାସାଗ୍ରନ୍ଯସ୍ତଲୋଚନୈଃ । କ୍ରିଯତେଽହୈତୁକୀଭକ୍ତିଃ କାଯହୃଦ୍ଵୃତ୍ତିଭାଷିତୈଃ
ତାଙ୍କ ଉପରେ ହୃଦୟ ଲଗାଇ ଏବଂ ନାକର ଟିପରେ ଦୃଷ୍ଟି ରଖି, ସେମାନେ ଦେହ, ହୃଦୟ, କାର୍ଯ୍ୟ ଓ କଥା ଦ୍ୱାରା କୌଣସି ପ୍ରୟୋଜନ ଛଡ଼ା ଭକ୍ତି କରନ୍ତି।
ତତ୍ସଵ୍ଯେ ଯକ୍ଷଗଂଧର୍ଵସିଦ୍ଧଵିଦ୍ଯାଧରାଦିଭିଃ । ସୁକାଂତୈରପ୍ସରଃସଂଘୈର୍ନୃତ୍ଯସଂଗୀତତତ୍ପରୈଃ
ତାଙ୍କର ବାମପାଖରେ ଯକ୍ଷ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ସିଦ୍ଧ, ବିଦ୍ୟାଧର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ, ସହିତ ସୁନ୍ଦର ଅପ୍ସରାମାନେ ନୃତ୍ୟ ଓ ସଙ୍ଗୀତରେ ଲିନ୍ନ ଅଛନ୍ତି।
ତଦଂଗଭଜନଂ କାମଂ ଵାଂଛଦ୍ଭିଃ କୃଷ୍ଣଲାଲସୈଃ । ତଦଗ୍ରେ ଵୈଷ୍ଣଵୈଃ ସର୍ଵୈଶ୍ଚାଂତରିକ୍ଷେ ସୁଖାସନେ
କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଦେଖିବା ଓ ସେଠି ସେବା କରିବାକୁ ଆଶା କରୁଥିବା, ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆଗ୍ରହ କରୁଥିବା ସମସ୍ତେ ତାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଆକାଶରେ ବୈଷ୍ଣବମାନେ ସୁବିଧାରେ ବସିଛନ୍ତି।
ପ୍ରହ୍ଲାଦନାରଦାଦ୍ଯୈଶ୍ଚ କୁମାରଶୁକଵୈଷ୍ଣଵୈଃ । ଜନକାଦ୍ଯୈର୍ଲସଦ୍ଭାଵୈର୍ହୃଦ୍ବାହ୍ଯ ସ୍ଫୂର୍ତିତତ୍ପରୈଃ
ପ୍ରହ୍ଲାଦ, ନାରଦ, କୁମାର, ଶୁକ ଓ ଅନ୍ୟ ବୈଷ୍ଣବମାନେ, ଜନକ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ, ଭିତରେ ଓ ବାହାରେ ଭକ୍ତିର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଭାବରେ ତାଙ୍କର ଦିବ୍ୟତାରେ ଏକାଗ୍ର ହୋଇ ରହିଛନ୍ତି।
ପୁଲକାକୁଲସର୍ଵାଂଗୈଃ ସ୍ଫୁରତ୍ପ୍ରେମସମାକୁଲୈଃ । ରହସ୍ଯାମୃତସଂସିକ୍ତୈରର୍ଦ୍ଧଯୁଗ୍ମାକ୍ଷରୋ ମନୁଃ
ସମସ୍ତଙ୍କ ଦେହ ଭକ୍ତିର ଆନନ୍ଦରେ କମ୍ପିତ ଓ ପ୍ରେମରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଗୁପ୍ତ ରୂପେ ଅମୃତରେ ଭିଜିଯାଇଛି, ସେମାନେ ଅର୍ଧାକ୍ଷର ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରୁଛନ୍ତି।
ମଂତ୍ରଚୂଡାମଣିଃ ପ୍ରୋକ୍ତଃ ସର୍ଵମଂତ୍ରୈକକାରଣମ୍ । ସର୍ଵଦେଵସ୍ଯ ମଂତ୍ରାଣାଂ କୈଶୋରଂ ମଂତ୍ରହେତୁକମ୍
ଏହି ମନ୍ତ୍ରକୁ ସମସ୍ତ ମନ୍ତ୍ରର ମୁକୁଟମଣି ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଏହା ସମସ୍ତ ମନ୍ତ୍ରର ମୂଳ କାରଣ, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କର ମନ୍ତ୍ରର ଉତ୍ସ ଓ ସମସ୍ତ ଯୁବ ମନ୍ତ୍ରର ଆରମ୍ଭ।
ସର୍ଵକୈଶୋରମଂତ୍ରାଣାଂ ହେତୁଶ୍ଚୂଡାମଣିର୍ମନୁଃ । ଜପଂ କୁର୍ଵଂତି ମନସା ପୂର୍ଣପ୍ରେମସୁଖାଶ୍ରଯାଃ
ସମସ୍ତ ଯୁବ ମନ୍ତ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ମୁକୁଟମଣି ମନ୍ତ୍ର ହେଉଛି ମୂଳ କାରଣ। ଯେଉଁମାନେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରେମର ଆନନ୍ଦରେ ଲୀନ ହୋଇ, ଏହି ମନ୍ତ୍ରକୁ ମନରେ ଜପନ୍ତି।
ଵାଂଛଂତି ତତ୍ପଦାଂଭୋଜେ ନିଶ୍ଚଲଂ ପ୍ରେମସାଧନମ୍ । ତଦ୍ବାହ୍ଯେ ସ୍ଫଟିକାଦ୍ଯୁଚ୍ଚ ପ୍ରାଵାରେ ସୁମନୋହରେ
ସେମାନେ ସେହି ପଦପଦ୍ମକୁ ଅଟୁଟ ପ୍ରେମ ପ୍ରାପ୍ତିର ଏକମାତ୍ର ଉପାୟ ଭାବେ ଆଶା କରନ୍ତି। ବାହାରେ ଦୂର୍ଦ୍ଦନ୍ତ ସ୍ଫଟିକ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉଚ୍ଚ ମନୋହର ମଣ୍ଡପ ରହିଛି।
କୁଂକୁମୈଃ ସିତରକ୍ତାଦ୍ଯୈଶ୍ଚତୁର୍ଦିକ୍ଷୁ ସମାକୁଲୈଃ । ଶୁକ୍ଲଂ ଚତୁର୍ଭୁଜଂ ଵିଷ୍ଣୁଂ ପଶ୍ଚିମେ ଦ୍ଵାରପାଲକମ୍
ଚାରିଦିଗରେ କୁଙ୍କୁମ, ସ୍ୱେତ ଓ ରକ୍ତ ଆଦି ରଙ୍ଗର ଗୁଡିକ ଥିବା ଢେର ରହିଛି। ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ଚାରିଟି ହାତ ଥିବା, ଧଳା ବର୍ଣ୍ଣର ବିଷ୍ଣୁ ଦ୍ୱାରପାଳକ ଭାବେ ଦଢ଼ିଆଛନ୍ତି।
ଶଂଖଚକ୍ରଗଦାପଦ୍ମକିରୀଟାଦି ଵିଭୂଷିତମ୍ । ରକ୍ତଂ ଚତୁର୍ଭୁଜଂ ପଦ୍ମଶଂଖଚକ୍ରଗଦାଯୁଧମ୍
ସେ ଶଂଖ, ଚକ୍ର, ଗଦା, ପଦ୍ମ, ମୁକୁଟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଭୂଷଣ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି। ଲାଲ୍ ବର୍ଣ୍ଣର, ଚାରିଟି ହାତ ଥିବା, ପଦ୍ମ, ଶଂଖ, ଚକ୍ର ଓ ଗଦା ଅସ୍ତ୍ର ଧରି ଅଛନ୍ତି।
କିରୀଟକୁଂଡଲୋଦ୍ଦୀପ୍ତ ଦ୍ଵାରପାଲକମୁତ୍ତରେ । ଗୌରଂ ଚତୁର୍ଭୁଜଂ ଵିଷ୍ଣୁଂ ଶୁଖଚକ୍ରଗଦାଯୁଧମ୍
ଉତ୍ତର ଦ୍ୱାରରେ ମୁକୁଟ ଓ କୁଣ୍ଡଳର ଆଭାରେ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଦ୍ୱାରପାଳ ଦଢ଼ିଛନ୍ତି । ସେ ହେଉଛନ୍ତି ଚାରିଟି ହାତ ଥିବା, ଗୋରା ରଙ୍ଗର ବିଷ୍ଣୁ, ଯିଏ ସଂଖ, ଚକ୍ର ଓ ଗଦା ଧରିଛନ୍ତି ।
କିରୀଟକୁଂଡଲାଦ୍ଯୈଶ୍ଚ ଶୋଭିତଂ ଵନମାଲିନମ୍ । ପୂର୍ଵଦ୍ଵାରେ ଦ୍ଵାରପାଲଂ ଗୌରଂ ଵିଷ୍ଣୁଂ ପ୍ରକୀର୍ତିତମ୍
ମୁଣ୍ଡରେ ମୁକୁଟ, କାନରେ କୁଣ୍ଡଳ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗହନା ପିନ୍ଧିଥିବା, ଗଛଫୁଲର ମାଳା ପରିଧାନ କରିଥିବା, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ରଙ୍ଗର ଏକ ଦ୍ୱାରପାଳ ଜଣେ ପୂର୍ବ ଦ୍ୱାରରେ ଦଢ଼ିଆଛନ୍ତି, ଯିଏ ବିଷ୍ଣୁ ବୋଲି ପ୍ରଶଂସିତ।
କୃଷ୍ଣଵର୍ଣଂ ଚତୁର୍ବାହୁଂ ଶଂଖଚକ୍ରାଦିଭୂଷଣମ୍ । ଦକ୍ଷିଣଦ୍ଵାରପାଲଂ ତୁ ଶ୍ରୀଵିଷ୍ଣୁଂକୃଷ୍ଣଵର୍ଣକମ୍
କଳା ରଙ୍ଗର, ଚାରିଟି ହାତ ଥିବା, ଶଂଖ, ଚକ୍ର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଚିହ୍ନରେ ଶୋଭିତ, ଦକ୍ଷିଣ ଦ୍ୱାରରେ ଦଢ଼ିଆଛନ୍ତି ଶ୍ରୀବିଷ୍ଣୁ, ଯିଏ କଳା ରଙ୍ଗର।