ଭର୍ତାରଂ ଵଵ୍ରିରେ ସର୍ଵାଃ ପତିଂ ଵିଶ୍ଵସ୍ଯ ସର୍ଵଗମ୍ । ଏତସ୍ମିନ୍ନେଵ କାଲେ ତୁ ଗୋଵିଂଦୋଽନଂତରୂପଵାନ୍
ସେମାନେ ସମସ୍ତେ, ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱର ସ୍ୱାମୀ, ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ପତି ଭାବରେ ତାଙ୍କୁ ବରିଲେ। ସେଇ ସମୟରେ, ଗୋବିନ୍ଦ ଅନେକ ରୂପ ଧାରଣ କଲେ।
ତାସାଂ କରଗ୍ରହଂ ଚକ୍ରେ ଵିଧିନା ପୁରୁଷୋତ୍ତମଃ । ନରକସ୍ଯ ସୁତାଃ ସର୍ଵେ ପୁରସ୍କୃତ୍ଯ ମହୀଂ ତଦା
ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ସେମାନଙ୍କୁ ନୀତିଅନୁଯାୟୀ ହାତ ଧରିଲେ। ତାପରେ, ନରକଙ୍କ ସମସ୍ତ କନ୍ୟାଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି—
ଗୋଵିଂଦଂ ଶରଣଂ ଜଗ୍ମୁସ୍ତାନରକ୍ଷଦ୍ଘୃଣାନିଧିଃ । ତଦ୍ରାଜ୍ଯେ ସ୍ଥାପ୍ଯ ତାନ୍ସର୍ଵାନ୍ପୃଥିଵ୍ଯା ଵାକ୍ଯ ଗୌରଵାତ୍
ସେମାନେ ନରକ ବିନାଶକ ଦୟାସାଗର ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କ ଶରଣକୁ ଗଲେ। ପୃଥିବୀର ମାନ୍ୟତା ଦେଇ, ସେମାନେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ରାଜ୍ୟରେ ରଖିଲେ।
ଐନ୍ଦ୍ରଂ ଵିମାନମାରୋପ୍ଯ ତାଶ୍ଚ ସର୍ଵା ଵରସ୍ତ୍ରିଯଃ । ଦେଵଦୂତୈର୍ମହାଭାଗୈର୍ଦ୍ଵାରଵତ୍ଯାଂ ନ୍ଯଵେଶଯତ୍
ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବିମାନରେ ସେଇ ସମସ୍ତ ଶ୍ରେଷ୍ଠାଙ୍କୁ ବସାଇ, ଦେବଦୂତମାନଙ୍କ ସାହାଯ୍ୟରେ ତାଙ୍କୁ ଦ୍ୱାରକାରେ ବସାଇଲେ।
ଵୈନତେଯଂ ସମାରୁହ୍ଯ ସତ୍ଯଯା ସହ କେଶଵଃ । ସ୍ଵର୍ଲୋକଂ ପ୍ରଯଯୌ ତୂର୍ଣଂ ଦ୍ରଷ୍ଟୁଂ ତାଂ ଦେଵମାତରମ୍
ବିନତାପୁତ୍ର ଉପରେ ବସି, ସତ୍ୟା ସହିତ କେଶବ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ସ୍ୱର୍ଗଲୋକକୁ ଦେବମାତାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଗଲେ।
ପ୍ରଵିଶ୍ଯ ନଗରୀଂ ତତ୍ର ଦେଵରାଜ୍ଞୋ ଜନାର୍ଦନଃ । ଅଵରୁହ୍ଯ ଦ୍ଵିଜଶ୍ରେଷ୍ଠାତ୍ପତ୍ନ୍ଯା ସହ ମହାବଲଃ
ସେଠାରେ, ଦେବରାଜଙ୍କ ସହରକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ଜନାର୍ଦ୍ଦନ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ତାଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ ସହିତ ଗରୁଡ଼ରୁ ଅବତରିଲେ।
ଵଵଂଦେ ମାତରଂ ତତ୍ର ଵଂଦ୍ଯାଂ ତାଂ ତ୍ରିଦିଵୌକସାମ୍ । ସଂପରିଷ୍ଵଜ୍ଯ ବାହୁଭ୍ଯାମଦିତିଃ ପୁତ୍ରଵତ୍ସଲା
ସେଠାରେ ସେ ତାଙ୍କର ମାଆଙ୍କୁ, ଯିଏ ସ୍ୱର୍ଗବାସୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ମାନିତ, ଶିରୋନମ୍ର ହୋଇ ପ୍ରଣାମ କଲେ। ଅଦିତି, ପୁଅ ପ୍ରତି ମାଆଙ୍କ ଭଳି ସ୍ନେହଶୀଳ, ତାଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ।
ନିଵେଶ୍ଯାସନମୁଖ୍ଯେ ତୁ ପୂଜଯାମାସ ଭକ୍ତିତଃ । ଆଦିତ୍ଯା ଵସଵୋ ରୁଦ୍ରାଃ ଶତକ୍ରତୁପୁରୋଗମାଃ
ପରେ ସେ ମାଆଙ୍କୁ ମୁଖ୍ୟ ଆସନରେ ବସାଇ, ଭକ୍ତିଭାବରେ ପୂଜା କଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଆଦିତ୍ୟ, ବସୁ, ରୁଦ୍ର ଓ ଇନ୍ଦ୍ର ଆଦି ସମସ୍ତେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ।
ତତ୍ର ସଂପୂଜଯାମାସୁର୍ଯଥାର୍ହଂ ପରମେଶ୍ଵରମ୍ । ଶଚୀଗୃହଂ ସମାଗମ୍ଯ ସତ୍ଯଭାମା ଯଶସ୍ଵିନୀ
ସେଠି ସେ ଯଥାଯଥ ଭାବେ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଯଶସ୍ୱିନୀ ସତ୍ୟଭାମା ଶଚୀଙ୍କ ଗୃହକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ତଯା ସମର୍ଚିତା ଦେଵ୍ଯା ସମାସୀନା ସୁଖାସନେ । ତସ୍ମିନ୍କାଲେ ସୁପୁଷ୍ପାଣି ପାରିଜାତସ୍ଯ କିଂକରାଃ
ଦେବୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ, ସତ୍ୟଭାମା ସୁବିଧାଜନକ ଆସନରେ ବସିଥିଲେ। ସେଇ ସମୟରେ ପାରିଜାତ ଚାରାକାର୍ମୀମାନେ ଅତି ସୁନ୍ଦର ଫୁଲ ଆଣିଲେ।
ଶଚ୍ଯୈ ଦେଵ୍ଯୈ ଦଦୁଃ ପ୍ରୀତ୍ଯା ସହସ୍ରାକ୍ଷେଣ ଚୋଦିତାଃ । ପ୍ରଗୃହ୍ଯ ତାନି ପୁଷ୍ପାଣି ଶଚୀଦେଵୀ ସୁମଧ୍ଯମା
ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଉଦ୍ଦିପନାରେ ସେଇ ଚାରାକାର୍ମୀମାନେ ଶଚୀ ଦେବୀଙ୍କୁ ପ୍ରେମରେ ଫୁଲ ଦେଲେ। ଶଚୀ ଦେବୀ, ମଧୁର ଦେହଢ଼ଞ୍ଚାର ସ୍ୱାମିନୀ, ସେଠାରେ ଫୁଲଗୁଡ଼ିକୁ ନେଲେ।
ନୀଲନିର୍ମଲକେଶେ ଚ ବବଂଧ ସ୍ଵସ୍ଯ ମୂର୍ଧନି । ଅଵମାନ୍ଯ ଶଚୀ ତତ୍ର ସତ୍ଯଭାମାଂ ଯଶସ୍ଵିନୀମ୍
ନୀଳ ଏବଂ ନିର୍ମଳ କେଶରେ ସେ ଫୁଲଗୁଡ଼ିକୁ ନିଜ ମୁଣ୍ଡରେ ଗଠିଲେ। ସେଠାରେ ଶଚୀ ଦେବୀ ଯଶସ୍ୱିନୀ ସତ୍ୟଭାମାଙ୍କୁ ଅବହେଳା କଲେ।
ଅନର୍ହା ମାନୁଷୀ ଚେଯଂ ଦେଵାର୍ହଂ କୁସୁମଂ ଶୁଭମ୍ । ଇତି କୃତ୍ଵା ମତିଂ ତସ୍ଯୈ ନ ଦଦୌ କୁସୁମାନି ସା
ମନେ କଲେ—'ଏହି ମହିଳା ଅଯୋଗ୍ୟ, କେବଳ ମାନବୀ; ଏହି ଶୁଭ୍ର ଫୁଲ ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ'—ଏପରି ଭାବି, ଶଚୀ ଦେବୀ ସତ୍ୟଭାମାଙ୍କୁ ଫୁଲ ଦେଲେ ନାହିଁ।
ଵିନିଷ୍କ୍ରମ୍ଯ ପୁରାତ୍ତସ୍ମାତ୍ସତ୍ଯା କୋପସମନ୍ଵିତା । ସମେତ୍ଯ କୃଷ୍ଣଂ ଭର୍ତ୍ତାରମୁଵାଚ କମଲେକ୍ଷଣା
ସତ୍ୟଭାମା ରାଜମହଳ ଛାଡ଼ି, କ୍ରୋଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ତାଙ୍କର ସ୍ୱାମୀ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ। କମଳ ନୟନୀ ସେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ କହିଲେ।
ସତ୍ଯୋଵାଚ- ଏଷା ଶଚୀ ଯଦୁଶ୍ରେଷ୍ଠ ପାରିଜାତେନ ଗର୍ଵିତା । ଅଦତ୍ତ୍ଵା ମମ ଗୋଵିଂଦ ବବଂଧ ସ୍ଵସ୍ଯ ମୂର୍ଦ୍ଧନି
ସତ୍ୟଭାମା କହିଲେ—'ଏହି ଶଚୀ, ହେ ଯଦୁମଣି, ପାରିଜାତ ଫୁଲରେ ଗର୍ବିତ। ମୋତେ ଦେଇନଥିବା, ଗୋବିନ୍ଦ, ନିଜ ମୁଣ୍ଡରେ ଗଠିଲେ।'
ମହାଦେଵ ଉଵାଚ-। ସତ୍ଯଯା ଭାଷିତଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵାସୁଦେଵୋ ମହାବଲଃ । ଉତ୍ପାଟ୍ଯ ପାରିଜାତଂ ତୁ ନିଵେଶ୍ଯ ଗରୁଡୋପରି
ମହାଦେବ କହିଲେ—ସତ୍ୟଭାମାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ବଳଶାଳୀ ବାସୁଦେବ ପାରିଜାତ ଗଛକୁ ଉଖାଡ଼ି, ଗରୁଡ଼ ଉପରେ ରଖିଲେ।
ଆରୁହ୍ଯ ସତ୍ଯଯା ତୂର୍ଣଂ ଵୈନତେଯଂ ମହାବଲମ୍ । ପ୍ରଯଯୌ ଦ୍ଵାରକାଂ ରମ୍ଯାଂ ନଗରୀଂ ଦେଵକୀସୁତଃ
ସତ୍ୟଭାମାଙ୍କୁ ସହ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ବଳଶାଳୀ ଗରୁଡ଼ ଉପରେ ଚଢ଼ି, ଦେବକୀନନ୍ଦନ ସୁନ୍ଦର ଦ୍ୱାରକା ନଗରକୁ ଗଲେ।
ତତଃ କୋପସମାଵିଷ୍ଟୋ ଦେଵରାଜଃ ଶତକ୍ରତୁଃ । ରୁଦ୍ରୈର୍ଵସୁଭିରାଦିତ୍ଯୈଃ ସାଧ୍ଯୈଶ୍ଚ ମରୁତାଂ ଗଣୈଃ
ତାପରେ କ୍ରୋଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦେବରାଜ ଇନ୍ଦ୍ର, ରୁଦ୍ର, ବସୁ, ଆଦିତ୍ୟ, ସାଧ୍ୟ ଓ ମାରୁତ ଗଣ ସହିତ, ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ।
ଐରାଵତଂ ସମାରୁହ୍ଯ ଯଯୌ ଯୁଦ୍ଧାଯ କେଶଵମ୍ । ତତୋ ଦେଵଗଣାଃ ସର୍ଵେ ପରିଵାର୍ଯ୍ଯ ଜନାର୍ଦନମ୍
ଇନ୍ଦ୍ର ଏଇରାବତ ଉପରେ ଚଢ଼ି କେଶବଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଗଲେ। ପରେ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ଘେରି ରହିଲେ।
ଵଵୃଷୁଃ ଶସ୍ତ୍ରଵର୍ଷାଣି ମେଘା ଇଵ ମହାଚଲମ୍ । କୃଷ୍ଣଶ୍ଚିଚ୍ଛେଦ ଚକ୍ରେଣ ତାନ୍ଯସ୍ତ୍ରାଣି ଦିଵୌକସାମ୍
ସେମାନେ ବଡ଼ ପାହାଡ଼ ଉପରେ ମେଘ ଯେପରି ଜଳ ବର୍ଷା କରେ, ସେପରି ଅସ୍ତ୍ର ବର୍ଷା କଲେ। କୃଷ୍ଣ ତାହା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଚକ୍ର ଦ୍ୱାରା କାଟିଦେଲେ।
ଵୈନତଯସ୍ତୁ ସଂକ୍ରୁଦ୍ଧଃ ପକ୍ଷପାତେନ ଵୀର୍ଯଵାନ୍ । ପାତଯାମାସ ତାନ୍ଦେଵାନ୍ପଲାଲାନୀଵ ମାରୁତଃ
ବଳଶାଳୀ ଓ କ୍ରୁଧିତ ଗରୁଡ଼, ପକ୍ଷପାତ ଭାବରେ, ସେଇ ଦେବତାମାନେକୁ ବାୟୁ ଯେପରି ଘାସ ଚିରି ଦିଏ, ସେପରି ପତିତ କଲେ।
ତତଃ କ୍ରୁଦ୍ଧଃ ସହସ୍ରାକ୍ଷୋ ଦେଵାନାମୀଶ୍ଵରଃ ପ୍ରଭୁଃ । ମୁମୋଚ ସହସା ଦୀପ୍ତଂ ଵଜ୍ରଂ କୃଷ୍ଣଜିଘାଂସଯା
ତାପରେ କ୍ରୋଧିତ ଏବଂ ଦେବତାଙ୍କ ନାୟକ ଇନ୍ଦ୍ର, ହଠାତ୍ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ବଜ୍ର କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ମାରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଛାଡ଼ିଲେ।
ଜଗ୍ରାହ କୃଷ୍ଣସ୍ତଂ ଵଜ୍ରଂ ହସ୍ତେନୈକେନ ଲୀଲଯା । ତତୋ ଭୀତଃ ସହସ୍ରାକ୍ଷୋ ନାଗେଂଦ୍ରାଦଵରୁହ୍ଯ ସଃ
କୃଷ୍ଣ ଏହି ବଜ୍ରକୁ ଏକ ହାତରେ ସହଜରେ ଧରିଲେ। ତାପରେ ଭୟଭୀତ ଇନ୍ଦ୍ର ଏଇରାବତରୁ ଅବତରିଲେ।
ପ୍ରାଂଜଲିଃ ପୁରତଃ ସ୍ଥିତ୍ଵା ନମସ୍କୃତ୍ଵା ଜନାର୍ଦନମ୍ । ପ୍ରାହ ଗଦ୍ଗଦଯା ଵାଚା ସ୍ତୁତ୍ଵା ସ୍ତୁତିଭିରେଵ ଚ ୧୦୦ 6.249.
ଅଞ୍ଜଳି ମୁଡ଼ି ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଦଣ୍ଡବତ୍ ପ୍ରଣାମ କରି, କମ୍ପିତ କଣ୍ଠରେ କଥା କହି, ସ୍ତୁତି ଶବ୍ଦରେ ପ୍ରଶଂସା କଲେ।
ଇଂଦ୍ର ଉଵାଚ- ଦେଵଯୋଗ୍ଯମିଦଂ କୃଷ୍ଣ ପାରିଜାତଂ ତ୍ଵଯା ପୁରା । ଦତ୍ତୋ ମମ ସୁରାଣାଂ ଚ କଥଂ ସ୍ଥାସ୍ଯତି ମାନୁଷେ
ଇନ୍ଦ୍ର କହିଲେ — ହେ କୃଷ୍ଣ, ଏହି ପାରିଜାତ ଗଛ ଦେବତାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ। ତୁମେ ପୂର୍ବରୁ ଏହା ମୋତେ ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲ। ଏହିପରି ଏହା କିପରି ମାନବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରହିପାରିବ?
ମହାଦେଵ ଉଵାଚ- ତତଃ ପ୍ରୋଵାଚ ଭଗଵାନ୍ସହସ୍ରାକ୍ଷମୁପସ୍ଥିତମ୍ । ଶଚ୍ଯାଵମାନିତା ସତ୍ଯା ତଵ ଗେହେ ସୁରେଶ୍ଵର
ମହାଦେବ କହିଲେ — ତାପରେ ଭଗବାନ୍ ଉପସ୍ଥିତ ହଜାର ଚକ୍ଷୁ ବିଶିଷ୍ଟ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ତୁମର ଗୃହରେ ଶଚୀ ତୁମର ପତ୍ନୀ ସତ୍ୟଭାମାଙ୍କୁ ଅପମାନ କରିଥିଲେ, ହେ ଦେବତାମାନଙ୍କର ନାୟକ।'
ଅଦତ୍ତ୍ଵା ପାରିଜାତାନି ସତ୍ଯାଯୈ ସା ପୁଲୋମଜା । ସ୍ଵଯମେଵ ସ୍ଵଶିରସି ଧାରଯାମାସ ତେ ପ୍ରିଯା
ପୁଲୋମାଙ୍କ କନ୍ୟା ଶଚୀ, ପାରିଜାତ ଫୁଲ ସତ୍ୟଭାମାଙ୍କୁ ନ ଦେଇ, ନିଜେ ଏହି ଫୁଲ ନିଜ ମୁଣ୍ଡରେ ପିନ୍ଧିଥିଲେ — ଯିଏ ତୁମର ପ୍ରିୟା।
ଅସ୍ଯା ନିମିତ୍ତଂ ଦେଵେଂଦ୍ର ପାରିଜାତୋ ହୃତୋ ମଯା । ଅସ୍ଯୈ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତଂ ଦାତୁଂ ମଯା ସୁରଗଣେଶ୍ଵର
ଏହି କାରଣରୁ, ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ମୁଁ ପାରିଜାତ ନେଇଛି; ଏହା ସତ୍ୟଭାମାଙ୍କୁ ଦେବାକୁ ମୁଁ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଇଛି, ହେ ଦେବତାମାନଙ୍କର ନାୟକ।
ତଵ ଗେହେ ପାରିଜାତଂ ସ୍ଥାପଯାମୀତି ଵାସଵ । ତସ୍ମାଦଦ୍ଯ ନ ଦାତଵ୍ଯଃ ପାରିଜାତଃ ସୁରେଶ୍ଵର
ହେ ବାସବ, ମୁଁ ପାରିଜାତ ତୁମର ଘରେ ରଖିଦେବି; ତେଣୁ ଆଜି ପାରିଜାତ ଦେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ହେ ଦେବତାମାନଙ୍କର ନାୟକ।
ଦେଵତାନାଂ ହିତାର୍ଥାଯ ପ୍ରାପଯିଷ୍ଯାମି ଭୂତଲେ । ତାଵତ୍ତିଷ୍ଠତୁ ଦେଵେଂଦ୍ର ପାରିଜାତୋ ମମାଲଯେ
ଦେବତାମାନଙ୍କର ଭଲ ପାଇଁ, ମୁଁ ଏହାକୁ ପୃଥିବୀରେ ପଠାଇଦେବି; ସେଯାଏଁ, ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ପାରିଜାତ ମୋ ଗୃହରେ ରହୁ।