ନାରାଯଣୋ ମହାଦେଵୋ ବ୍ରହ୍ମା ତତ୍ର ଚତୁର୍ମୁଖଃ । ଵରୁଣଶ୍ଚ କୁବେରଶ୍ଚ ତଥାନ୍ଯେ ଲୋକପାଲକାଃ
ସେଠାରେ ନାରାୟଣ, ମହାଦେବ, ଚାରି ମୁହଁ ଥିବା ବ୍ରହ୍ମା, ବରୁଣ, କୁବେର ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଲୋକପାଳମାନେ ଥିଲେ।
ତତ୍ରାସ୍ଵାଦ୍ଯ ହଵିଃ ସ୍ନିଗ୍ଧଂ ଵସିଷ୍ଠେନ ପରିଷ୍କୃତମ୍ । ତତ୍ର ପୁନର୍ହି ଵିପ୍ରେଂଦ୍ରାଃ କ୍ଷୁଧାର୍ତାଇଵ ଭୋଜନାତ୍
ସେଠାରେ ବଶିଷ୍ଠଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସ୍ତୁତ ମୃଦୁ ହବି ଚାଖିଲେ, କିନ୍ତୁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପୂର୍ବବତ୍ ଭୁଖା ରହିଗଲେ, ମାନେ ଭୋଜନରେ ତୃପ୍ତି ମିଳିଲା ନାହିଁ।
ସର୍ଵାନ୍ଦେଵାଂଶ୍ଚ ସଂତର୍ପ୍ଯ ହଵିଷା କରୁଣାନିଧିଃ । ଵସିଷ୍ଠପ୍ରେରିତଃ ସର୍ଵମିତି କର୍ତଵ୍ଯମାଚରତ୍
ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ହବିଷ୍ୟ ଦେଇ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରି, ସେ କରୁଣାର ସାଗର ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ଆଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ ସମସ୍ତ କାମ କଲେ।
ବ୍ରାହ୍ମଣାଦାନସଂତୁଷ୍ଟା ହଵିସ୍ତୁଷ୍ଟାଃ ସୁରାଵରାଃ । ତୃପ୍ତାଃ ସର୍ଵେ ସ୍ଵକଂ ଭାଗଂ ଗୃହୀତ୍ଵା ସ୍ଵାଲଯଂ ଯଯୁଃ
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଦାନ ପାଇଁ ଖୁସି ହେଲେ, ଦେବତାମାନେ ହବିଷ୍ୟ ଦେଇ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ। ସମସ୍ତେ ନିଜ ନିଜ ଅଂଶ ନେଇ ତାଙ୍କ ଘରକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ଋଷିଭ୍ଯୋ ହୋତୃମୁଖ୍ଯେଭ୍ଯଃ ପ୍ରାଦାଦ୍ରାଜ୍ଯଂ ଚତୁର୍ଦିଶମ୍ । ସଂତୁଷ୍ଟାସ୍ତେ ଦ୍ଵିଜାରାମମାଶୀର୍ଭିରଦଦୁଃ ଶୁଭମ୍
ସେ ରାଜ୍ୟର ଚାରି ଦିଗ ବଡ଼ ପୁରୋହିତ ଓ ଋଷିମାନେଙ୍କୁ ଦେଲେ। ସେମାନେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ ରାଜାଙ୍କୁ ଶୁଭ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ।
ପୂର୍ଣାହୁତିଂ ତତଃ କୃତ୍ଵା ଵସିଷ୍ଠଃ ପ୍ରାହ ସୁସ୍ତ୍ରିଯଃ । ଵର୍ଧାପଯଂତୁ ଭୂମୀଶଂ ଯାଗପୂର୍ତିକରଂ ପରମ୍
ପୂର୍ଣ୍ଣାହୁତି ଦେଇ ଶେଷ କରି, ବସିଷ୍ଠ ମହିଳାମାନଙ୍କୁ କହିଲେ— 'ଭୂମିର ରାଜା, ଯଜ୍ଞ ଓ ଦାନରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତାଙ୍କୁ ଆଦର କରନ୍ତୁ।'
ତଦ୍ଵାକ୍ଯଂ ତାଃ ସ୍ତ୍ରିଯଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଲାଜୈରଵାକିରନ୍ମୁଦା । ଲାଵଣ୍ଯଜିତକଂଦର୍ପଂ ମହାମଣିଵିଭୂଷିତମ୍
ସେଇ କଥା ଶୁଣି, ସେମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ଲାଜା ଛିଟିଲେ, ଯିଏ ରୂପରେ କାମଦେବଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ହରାଇଥିଲେ ଏବଂ ବଡ଼ ମଣିରେ ଶୋଭିତ ଥିଲେ।
ତତୋଽଵଭୃଥସ୍ନାନାର୍ଥଂ ପ୍ରେରଯାମାସ ଭୂମିପମ୍ । ଯଯୌ ରାମଃ ସହସ୍ଵୀଯୈଃ ସରଯୂତୀରମୁତ୍ତମମ୍
ତାପରେ ଅବଭୃଥ ସ୍ନାନ ପାଇଁ ରାଜାଙ୍କୁ ପଠାଗଲା। ରାମ ତାଙ୍କର ରାଣୀମାନେ ସହିତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସରୟୂ ତୀରକୁ ଗଲେ।
ଅନେକରାଜକୋଟୀଭିଃ ପରୀତଃ ପାଦଚାରିଭିଃ । ଜଗାମ ସ ସରିଚ୍ଛ୍ରେଷ୍ଠାଂ ପକ୍ଷିଵୃଂଦସମାକୁଲାମ୍
ଅନେକ ରାଜା ଚାରିପାଖରେ ପଦେପଦେ ଚାଲିଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ, ସେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ନଦୀ, ପକ୍ଷୀମାନେ ଭରିଥିବା ତୀରକୁ ଗଲେ।
ତାରାପତିରିଵ ସ୍ଵାଭିର୍ଭାର୍ଯାଭିର୍ଵୃତ ଉତ୍ପ୍ରଭଃ । ଵିରୋଚତେ ତଥା ତଦ୍ଵଦ୍ରାମୋ ରାଜଗଣୈର୍ଵୃତଃ
ଯେପରି ଚନ୍ଦ୍ରଦେବ ନିଜ ଭାର୍ଯ୍ୟାମାନେ ସହ ଚମକନ୍ତି, ସେପରି ରାମ ମଧ୍ୟ ରାଜାମାନେ ସହ ଚମକୁଥିଲେ।
ତଦୁତ୍ସଵଂ ସମାଜ୍ଞାଯ ଯଯୁର୍ଲୋକାସ୍ତ୍ଵରାଯୁତାଃ । ସୀତାପତିମୁଖାଲୋକନିଶ୍ଚଲୀଭୂତଲୋଚନାଃ
ସେ ଉତ୍ସବ ଖବର ପାଇଁ, ଅନେକ ଲୋକ ଦୃତ ଗତିରେ ଆସିଲେ, ସୀତାଙ୍କ ପତିଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ତାଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ ଅଡ଼ିଗ ରହିଗଲା।
ରାଜେଂଦ୍ରଂ ସୀତଯା ସାକଂ ଗଚ୍ଛଂତଂ ସରିତଂ ପ୍ରତି । ଵିଲୋକ୍ଯ ମୁଦିତା ଲୋକାଶ୍ଚିରଂ ଦର୍ଶନଲାଲସାଃ
ସୀତା ସହିତ ରାଜା ନଦୀକୁ ଯାଉଥିବା ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ଲୋକମାନେ ଦୀର୍ଘଦିନ ଦେଖିବା ଆଶାରେ ଖୁସି ହେଲେ।
ଅନେକ ନଟଗଂଧର୍ଵା ଗାଯଂତୋ ଯଶ ଉଜ୍ଜ୍ଵଲମ୍ । ଅନୁଜଗ୍ମୁର୍ମହୀଶାନଂ ସର୍ଵଲୋକନମସ୍କୃତମ୍
ଅନେକ ନଟ ଓ ଗନ୍ଧର୍ବ, ତାଙ୍କର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କୀର୍ତ୍ତି ଗାଇ, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ଆଦର ପାଉଥିବା ଭୂମିପତିଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କଲେ।
ନର୍ତକ୍ଯସ୍ତତ୍ର ନୃତ୍ଯଂତ୍ଯଃ କ୍ଷୋଭଯଂତ୍ଯଃ ପତେର୍ମନଃ । ଜଲଯଂତ୍ରୈଶ୍ଚ ସିଂଚଂତ୍ଯୋ ଯଯୁଃ ଶ୍ରୀରାମସେଵନମ୍
ସେଠାରେ ନୃତ୍ୟାଙ୍ଗନାମାନେ ନୃତ୍ୟ କରୁଥିଲେ, ରାଜାଙ୍କ ମନକୁ ଆନନ୍ଦିତ କରୁଥିଲେ, ଜଳ ଯନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ଛିଟିଉଥିଲେ ଏବଂ ଶ୍ରୀରାମଙ୍କ ସେବାକୁ ଯାଉଥିଲେ।
ମହାରାଜଂ ଵିଲିପଂତ୍ଯୋ ହରିଦ୍ରା କୁଂକୁମାଦିଭିଃ । ପରସ୍ପରଂ ପ୍ରଲିପଂତ୍ଯୋ ମୁଦଂ ପ୍ରାପୁର୍ମହତ୍ତରାମ୍
ସେମାନେ ମହାରାଜାଙ୍କୁ ହଳଦୀ, କୁଙ୍କୁମ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟରେ ଲେପିଲେ; ପରସ୍ପରେ ମଧ୍ୟ ଲେପି ନିଜେମାନେ ଅଧିକ ଆନନ୍ଦ ପାଇଲେ।
କୁଚଯୁଗ୍ମୋପରିନ୍ଯସ୍ତମୁକ୍ତାହାରସୁଶୋଭିତାଃ । ଶ୍ରଵଣଦ୍ଵଂଦ୍ଵସଂମୃଷ୍ଟସ୍ଵର୍ଣକୁଂଡଲଲକ୍ଷିତାଃ
ଦୁଇ ଅଂଶରେ ପଡ଼ିଥିବା ମୁକ୍ତାହାର ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ଦୁଇ କାନରେ ସୁନାର କୁଣ୍ଡଳ ପିନ୍ଧି ତାଙ୍କର ରୂପ ଅଦ୍ଭୁତ ଲାଗୁଥିଲା।
ଅନେକନରନାରୀଭିଃ ସଂକୀର୍ଣଂ ମାର୍ଗମାଚରନ୍ । ଯଥାଵତ୍ସରିତଂ ପ୍ରାପ ଶିଵପୁଣ୍ଯଜଲାପ୍ଲୁତାମ୍
ଅନେକ ପୁରୁଷ ଓ ମହିଳାରେ ଭରିଥିବା ରାସ୍ତାରେ ଚାଲି, ସେ ଯଥାଯଥିକ ଭାବେ ଶିବଙ୍କ ପବିତ୍ର ଜଳରେ ପୂତ ନଦୀକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ତତ୍ର ଗତ୍ଵା ସ ଵୈଦେହ୍ଯା ରାମଃ କମଲଲୋଚନଃ । ପ୍ରଵିଵେଶ ଜଲଂ ପୁଣ୍ଯଂ ଵସିଷ୍ଠାଦିଭିରନ୍ଵିତଃ
ସେଠାରେ ବୈଦେହୀ ସହ ରାମ, କମଳନୟନ, ବସିଷ୍ଠ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ସହିତ ପବିତ୍ର ଜଳକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ଅନୁପ୍ରଵିଵିଶୁଃ ସର୍ଵେ ରାଜାନୋ ଜନତାସ୍ତଥା । ତତ୍ପାଦରଜସା ପୂତଜଲଂ ଲୋକୈକଵଂଦିତମ୍
ସମସ୍ତ ରାଜା ଓ ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ, ତାଙ୍କର ପାଦଧୂଳିରେ ପବିତ୍ର ହୋଇଥିବା ଏହି ଜଳକୁ, ଯାହା ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ପୂଜିତ, ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ପରସ୍ପରଂ ପ୍ରସିଂଚଂତୋ ଜଲଯଂତ୍ରୈର୍ମନୋରମୈଃ । ସୁଶୋଣନଯନାଃ ସର୍ଵେ ହର୍ଷଂ ପ୍ରାପୁର୍ମନୋଧିକମ୍
ମନୋହର ଜଳ ଯନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପରସ୍ପରେ ଛିଟିଉଥିବା, ସମସ୍ତଙ୍କ ଆଖି ଆନନ୍ଦରେ ରକ୍ତିମ ହୋଇ, ଅପାର ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କଲେ।
ସ ରାମଃ ସୀତଯା ସାର୍ଧଂ ଚିରଂ ପୁଣ୍ଯଜଲପ୍ଲଵେ । କ୍ରୀଡିତ୍ଵା ଜଲକଲ୍ଲୋଲୈର୍ନିରଗାଦ୍ଧର୍ମସଂଯୁତଃ
ରାମ ଏବଂ ସୀତା ପବିତ୍ର ଜଳରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଖେଳି, ତାହାର ତରଙ୍ଗରେ ଆନନ୍ଦ କରି, ଧର୍ମକୁ ଅନୁସରି ତାହାଠାରୁ ବାହାରିଲେ।
ଦୁକୂଲଵାସାଃ ସକିରୀଟକୁଂଡଲଃ କେଯୂରଶୋଭାଵରକଂକଣାନ୍ଵିତଃ । କଂଦର୍ପକୋଟିଶ୍ରିଯମୁଦ୍ଵହନ୍ନୃପୋ ରାଜାଗ୍ର୍ଯଵର୍ଯୈରୁପସଂସ୍ତୁତୋ ବଭୌ
ସୁନ୍ଦର ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ମୁଣ୍ଡରେ ମୁକୁଟ ଓ କାନରେ କୁଣ୍ଡଳ ପିନ୍ଧି, ବାହୁରେ କଙ୍କଣ ଓ କାଠିରେ ବାହୁଡ଼ି ପିନ୍ଧି, କୋଟି କାମଦେବ ଠାରୁ ଅଧିକ ତେଜ ଧାରଣ କରି, ରାଜା ଅନ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜାମାନେ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶଂସିତ ହୋଇ ଦୀପ୍ତିମାନ ଦେଖାଗଲେ।
ସଯାଗଯୂପଂ ଵରଵର୍ଣଶୋଭିତଂ କୃତ୍ଵା ସରିତ୍ତୀରଵରେ ମହାମନାଃ । ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯଲୋକଶ୍ରିଯମାପ ହ୍ଯଦ୍ଭୁତାମନ୍ଯୈର୍ଦୁରାପାଂ ନୃପତିର୍ଭୁଜୈର୍ନିଜୈଃ
ନଦୀ କୂଳରେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ରଙ୍ଗର ଯଜ୍ଞସ୍ଥମ୍ଭ ତିଆରି କରି, ମହାନ ମନ ଧାରଣ କରୁଥିବା ରାଜା ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ଅନ୍ୟମାନେ ପାଇପାରିବେ ନାହିଁ ଏମିତି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ତିନି ଲୋକର ମହିମା ଲାଭ କଲେ।
ଏଵଂ ଜନକପୁତ୍ର୍ଯାସୌ ହଯମେଧତ୍ରଯଂ ଚରନ୍ । ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯେ କୀର୍ତିମତୁଲାଂ ପ୍ରାପ ଦେଵୈଃ ସୁଦୁର୍ଲଭାମ୍
ଏଭଳି ଜନକଙ୍କ ଝିଅ ସହିତ ତିନିଟି ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କରି, ସେ ତିନି ଲୋକରେ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ପାଇପାରିବେ ନାହିଁ ଏମିତି ଅପୂର୍ବ କୀର୍ତ୍ତି ଅର୍ଜନ କଲେ।
ଏଵଂ ତେ ଵର୍ଣିତଂ ତାତ ଯତ୍ପୃଷ୍ଟୋ ରାମସତ୍କଥାମ୍ । ଵିସ୍ତୃତଃ କଥିତୋ ମେଧୋ ଭୂଯଃ କିଂ ପୃଚ୍ଛସେ ଦ୍ଵିଜ
ଏଭଳି, ବାପା, ତୁମେ ପଚାରିଥିବା ରାମଙ୍କର ପବିତ୍ର କଥା ମୁଁ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ କହିଦେଲି; ଏବେ ଆଉ କଣ ପଚାରିବାକୁ ଚାହୁଁଛ, ବ୍ରାହ୍ମଣ?
ଯଃ ଶୃଣୋତି ହରେର୍ଭକ୍ତ୍ଯା ରାମଚଂଦ୍ରସ୍ଯ ସନ୍ମଖମ୍ । ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାଂ କ୍ଷଣାତ୍ତୀର୍ତ୍ଵା ବ୍ରହ୍ମଶାଶ୍ଵତମାପ୍ନୁଯାତ୍
ଯେଉଁମାନେ ଭକ୍ତି ସହିତ ହରିଙ୍କ ଅବତାର ରାମଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପବିତ୍ର ଯଜ୍ଞ କଥା ଶୁଣନ୍ତି, ସେମାନେ କ୍ଷଣମାତ୍ରରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାର ପାପ ଦୂର କରି ଶାଶ୍ୱତ ବ୍ରହ୍ମ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି।
ଅପୁତ୍ରୋ ଲଭତେ ପୁତ୍ରାନ୍ନିର୍ଧନୋ ଧନମାପ୍ନୁଯାତ୍ । ରୋଗାର୍ତୋ ମୁଚ୍ଯତେ ରୋଗାଦ୍ବଦ୍ଧୋ ମୁଚ୍ଯେତ ବଂଧନାତ୍
ଯାହାଙ୍କର ପୁଅ ନାହିଁ, ସେ ପୁଅ ପାଆନ୍ତି; ଦରିଦ୍ର ଲୋକ ଧନ ଲାଭ କରନ୍ତି; ରୋଗୀ ଲୋକ ରୋଗରୁ ମୁକ୍ତି ପାଆନ୍ତି; ବନ୍ଧନରେ ଥିବା ଲୋକ ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତି ପାଆନ୍ତି।
ଯତ୍କଥାଶ୍ରଵଣାଦ୍ଦୁଷ୍ଟଃ ଶ୍ଵପଚୋଽପି ପରଂ ପଦମ୍ । ପ୍ରାପ୍ନୋତି କିମୁ ଵିପ୍ରାଗ୍ର୍ଯୋ ରାମଭକ୍ତିପରାଯଣଃ
ଏହି କଥା ଶୁଣିଲେ ଦୁଷ୍ଟ ଚଣ୍ଡାଳ ମଧ୍ୟ ପରମ ପଦ ଲାଭ କରେ; ତେବେ ରାମଭକ୍ତିରେ ନିଷ୍ଠା ଥିବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ କେତେ ଅଧିକ ଲାଭ କରିପାରିବେ!
ରାମଂ ସ୍ମୃତ୍ଵା ମହାଭାଗଂ ପାପିନଃ ପରମଂ ପଦମ୍ । ପ୍ରାପ୍ନୁଯୁଃ ପରମଂ ସ୍ଵର୍ଗଂ ଶକ୍ରଦେଵାଦିଦୁର୍ଲଭମ୍
ବଡ଼ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ରାମଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କଲେ, ପାପୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପଦ ଏବଂ ଶକ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ଯେଉଁଠାରେ ପହଞ୍ଚିପାରନ୍ତି ନାହିଁ, ସେଠାରେ ପହଞ୍ଚନ୍ତି।
ତେ ଧନ୍ଯା ମାନଵା ଲୋକେ ଯେ ସ୍ମରଂତି ରଘୂତ୍ତମମ୍ । ତେ କ୍ଷଣାତ୍ସଂସୃତିଂ ତୀର୍ତ୍ଵା ଗଚ୍ଛଂତି ସୁଖମଵ୍ଯଯମ୍
ଏହି ଲୋକରେ ଯେଉଁମାନେ ରଘୁବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାମଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ କ୍ଷଣମାତ୍ରରେ ଜନ୍ମମୃତ୍ୟୁର ଚକ୍ର ଦୂର କରି ଅବିନାଶୀ ସୁଖ ଲାଭ କରନ୍ତି।