ଦୁଷ୍ଟଵାଦୀ ଖଂଡିତଃ ସ୍ଯାତ୍ଖଲ୍ଵାଟଃ ପରନିଂଦକଃ । ସଭାଯାଂ ପକ୍ଷପାତୀ ଚ ଜାଯତେ ପକ୍ଷଘାତଵାନ୍
ଅପବାଦ କରିଥିବା ଲୋକ ଅଙ୍ଗଭଙ୍ଗ ହୋଇଯାଏ। ଅନ୍ୟଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରିଥିଲେ ଟକୁଳା ହୁଏ। ସଭାରେ ପକ୍ଷପାତ କରିଥିଲେ ଅଙ୍ଗଭଙ୍ଗ ହୋଇ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ।
ପରୋକ୍ତହାସ୍ଯକୃତ୍କାଣଃ କୁନଖୀ ଵିପ୍ରହେମହୃତ୍ । ତୁଂଦୀଵରୀ ତାମ୍ରଚୌରଃ କାଂସ୍ଯହୃତ୍ପୁଂଡରୀକିକଃ
ଅନ୍ୟର କଥାକୁ ଉପହାସ କରିଥିଲେ ଏକ ଚକ୍ଷୁ ନେଇ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ। ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଶୁଣା ଚୋରି କରିଲେ ବିକୃତ ନଖ ନେଇ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ। କୁମ୍ଭଳା ଚୋରି କରିଲେ ତୁଣ୍ଡ ଫୁଲା ହୋଇ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ। ତାମ୍ବା ଚୋରି କରିଲେ ଲାଲ ଚର୍ମ ନେଇ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ। କାଂସା ଚୋରି କରିଲେ ପଦ୍ମ ଦୃଷ୍ଟି ନେଇ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ।
ତ୍ରପୁହାରୀ ଚ ପୁରୁଷୋ ଜାଯତେ ପିଂଗମୂର୍ଦ୍ଧଜଃ । ଶୀସହାରୀ ଚ ପୁରୁଷୋ ଜାଯତେ ଶୀର୍ଷରୋଗଵାନ୍
ପିତଳ ଚୋରି କରିଥିଲେ ପିତାଳିଆ କେଶ ନେଇ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ। ସୀସା ଚୋରି କରିଲେ ମୁଣ୍ଡ ରୋଗ ହୁଏ।
ଘୃତଚୌରସ୍ତୁ ପୁରୁଷୋ ଜାଯତେ ନେତ୍ରରୋଗଵାନ୍ । ଲୋହହାରୀ ଚ ପୁରୁଷୋ ବର୍ବରାଂଗଃ ପ୍ରଜାଯତେ
ଘୃତ ଚୋରି କରିଲେ ଚକ୍ଷୁ ରୋଗ ହୁଏ। ଲୋହା ଚୋରି କରିଲେ ଦେହ କଠିନ ଓ ଖରା ହୋଇ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ।
ଚର୍ମହାରୀ ଚ ପୁରୁଷୋ ଜାଯତେ ମେଦସା ଵୃତଃ । ମଧୁଚୌରସ୍ତୁ ପୁରୁଷୋ ଜାଯତେ ବସ୍ତିଗଂଧଵାନ୍
ଚର୍ମ ଚୋରି କରିଲେ ଦେହ ଚର୍ବିରେ ଢାକିଯାଏ। ମଧୁ ଚୋରି କରିଲେ ମୁତ୍ର ଦୁର୍ଗନ୍ଧ ନେଇ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ।
ତୈଲଚୌର୍ଯେଣ ଭଵତି ନରଃ କଣ୍ଡ୍ଵାତିପୀଡିତଃ । ଆମାନ୍ନହରଣାଚ୍ଚୈଵ ଦଂତହୀନଃ ପ୍ରଜାଯତେ
ତେଲ ଚୋରି କରିଲେ ଭୟଙ୍କର ଖୋଜଲା ହୁଏ। କାଚା ଚାଉଳ ଚୋରି କରିଲେ ଦାନ୍ତ ନଥାଏ।
ପକ୍ଵାନ୍ନହରଣାଚ୍ଚୈଵ ଜିହ୍ଵାରୋଗଯୁତୋ ଭଵେତ୍ । ମାତୃଗାମୀ ଚ ପୁରୁଷୋ ଜାଯତେ ଲିଂଗଵର୍ଜିତଃ
ପକା ଭାତ ଚୋରି କରିଲେ ଜିହ୍ବା ରୋଗ ହୁଏ। ମାଆଙ୍କୁ ନିକଟ କଲେ ଲିଙ୍ଗ ବିନା ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ।
ଗୁରୁଜାଯାଭିଗମନାନ୍ମୂତ୍ରକୃଚ୍ଛ୍ରଃ ପ୍ରଜାଯତେ । ଭଗିନୀଂ ଚୈଵ ଗମନେ ପୀତକୁଷ୍ଠଃ ପ୍ରଜାଯତେ
ଗୁରୁଙ୍କ ଜନୀ ସହ ନିକଟତା କଲେ କଷ୍ଟଦାୟକ ମୁତ୍ର ରୋଗ ହୁଏ। ଭଉଣୀ ସହ ନିକଟତା କଲେ ହଳଦିଆ କୁଷ୍ଠ ରୋଗ ହୁଏ।
ସ୍ଵସୁତାଗମନେ ଚୈଵ ରକ୍ତକୁଷ୍ଠଃ ପ୍ରଜାଯତେ । ଭ୍ରାତୃଭାର୍ଯାଭିଗମନେ ଗୁଲ୍ମକୁଷ୍ଠଃ ପ୍ରଜାଯତେ
ନିଜ କନ୍ୟା ସହ ନିକଟତା କଲେ ଲାଲ କୁଷ୍ଠ ରୋଗ ହୁଏ। ଭାଇଙ୍କ ଜନୀ ସହ ନିକଟତା କଲେ ଗାଠି କୁଷ୍ଠ ରୋଗ ହୁଏ।
ସ୍ଵାମିଗମ୍ଯାଦିଗମନେ ଜାଯତେ ଦଦ୍ରୁମଂଡଲମ୍ । ଵିଶ୍ଵସ୍ତଭାର୍ଯାଗମନେ ଗଜଚର୍ମା ପ୍ରଜାଯତେ
ମାଲିକା ଓ ଏପରି ଅନ୍ୟଙ୍କ ଜନୀ ସହ ନିକଟତା କଲେ ଦଦ୍ରୁ ଓ ଚକ୍ରାକାର ଚର୍ମ ରୋଗ ହୁଏ। ବିଶ୍ୱାସୀ ବନ୍ଧୁଙ୍କ ଜନୀ ସହ ନିକଟତା କଲେ ହାତୀଚର୍ମ ରୋଗ ନେଇ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ।
ପିତୃଷ୍ଵସ୍ରଭିଗମନେ ଦକ୍ଷିଣାଂଗେ ଵ୍ରଣୀ ଭଵେତ୍ । ମାତୁଲାନ୍ଯାସ୍ତୁ ଗମନେ ଵାମାଂଗେ ଵ୍ରଣଵାନ୍ଭଵେତ୍
ପିତାଙ୍କର ଭଉଣୀ ସହ ସମ୍ପର୍କ କଲେ ଦହାଣ ପଟେ ଘାଉ ହୁଏ; ମାଆଙ୍କର ଭଉଣୀ ସହ ସମ୍ପର୍କ କଲେ ବାମ ପଟେ ଘାଉ ହୁଏ।
ପିତୃଵ୍ଯପତ୍ନୀଗମନେ କଟୌ କୁଷ୍ଠଃ ପ୍ରଜାଯତେ । ମିତ୍ରଭାର୍ଯାଭିଗମନେ ମୃତଭାର୍ଯଃ ପ୍ରଜାଯତେ
ପିତାଙ୍କ ଭାଇଙ୍କ ଝିଅ ସହ ସମ୍ପର୍କ କଲେ କମରେ କୁଷ୍ଠ ହୁଏ; ବନ୍ଧୁଙ୍କ ଝିଅ ସହ ସମ୍ପର୍କ କଲେ ନିଜ ଝିଅକୁ ହରାଇବ।
ସ୍ଵଗୋତ୍ରସ୍ତ୍ରୀପ୍ରସଂଗେନ ଜାଯତେ ଚ ଭଗଂଦରଃ । ତପସ୍ଵିନୀପ୍ରସଂଗେନ ପ୍ରମେହୋ ଜାଯତେ ନରେ
ନିଜ ଗୋତ୍ରର ଝିଅ ସହ ସମ୍ପର୍କ କଲେ ଭାଗନ୍ଦର ହୁଏ; ତପସ୍ବିନୀ ସହ ସମ୍ପର୍କ କଲେ ପୁରୁଷରେ ପ୍ରମେହ ହୁଏ।
ଶ୍ରୋତ୍ରିଯସ୍ତ୍ରୀପ୍ରସଂଗେନ ଜାଯତେ ନାସିକାଵ୍ରଣୀ । ଦୀକ୍ଷିତସ୍ତ୍ରୀପ୍ରସଂଗେନ ଜାଯତେ ଦୁଷ୍ଟରକ୍ତସୃକ୍
ପାଣ୍ଡିତ୍ୟ ଘରର ଝିଅ ସହ ସମ୍ପର୍କ କଲେ ନାକରେ ଘାଉ ହୁଏ; ଦୀକ୍ଷିତ ଝିଅ ସହ ସମ୍ପର୍କ କଲେ ଦୁଷ୍ଟ ରକ୍ତସ୍ରାବ ହୁଏ।
ସ୍ଵଜାତିଜାଯାଗମନେ ଜାଯତେ ହୃଦଯଵ୍ରଣୀ । ଜାତ୍ଯୁନ୍ନତସ୍ତ୍ରୀଗମନେ ଜାଯତେ ମସ୍ତକଵ୍ରଣୀ
ନିଜ ଜାତିର ଝିଅ ସହ ସମ୍ପର୍କ କଲେ ହୃଦୟରେ ଘାଉ ହୁଏ; ଉଚ୍ଚ ଜାତିର ଝିଅ ସହ ସମ୍ପର୍କ କଲେ ମୁଣ୍ଡରେ ଘାଉ ହୁଏ।
ପଶୁଯୋନୌ ଚ ଗମନାନ୍ମୂତ୍ରଘାତଃ ପ୍ରଜାଯତେ । ଏତେ ଦୋଷା ନରାଣାଂ ସ୍ଯୁର୍ନରକାଂତେ ନ ସଂଶଯଃ
ପଶୁ ସହ ସମ୍ପର୍କ କଲେ ମୁତ୍ର ରୋକା ହୁଏ; ଏହି ସବୁ ଦୋଷ ଲୋକଙ୍କୁ ନରକକୁ ନେଇଯାଏ, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ସ୍ତ୍ରୀଣାମପି ଭଵଂତ୍ଯେତେ ତତ୍ତତ୍ପୁରୁଷସଂଗମାତ୍ । ଏଵଂ ରାଜନ୍ହି ଚିହ୍ନାନି କୀର୍ତିତାନି ସୁପାପିନାମ୍
ଏହି ସବୁ ଦୁଃଖ ଝିଅମାନେ ମଧ୍ୟ ଏପରି ପୁରୁଷଙ୍କ ସହ ସମ୍ପର୍କ କଲେ ହୁଏ; ଏଭଳି ରାଜା, ମହାପାପୀଙ୍କ ଚିହ୍ନ ଏଠାରେ କହାଯାଇଛି।
ଦାନପୁଣ୍ଯପ୍ରସଂଗେନ ତୀର୍ଥାଦିକ୍ରିଯଯା ତଥା । ରାମସ୍ଯ ଚରିତଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତପସା ଵାକ୍ଷଯଂ ଵ୍ରଜେତ୍
ଦାନ, ପୁଣ୍ୟ କାମ, ତୀର୍ଥ ଯାତ୍ରା ଓ ରାମଙ୍କ ଚରିତ୍ର ଶୁଣିଲେ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଅକ୍ଷୟ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ।
ସର୍ଵେଷାମେଵ ପାପାନାଂ ହରିକୀର୍ତିଧୁନୀ ନୃଣାମ୍ । କ୍ଷାଲଯେତ୍ପାପିନାଂ ପଂକଂ ନାତ୍ର କାର୍ଯା ଵିଚାରଣା
ହରିଙ୍କ ଗୁଣଗାନର ନଦୀ ସମସ୍ତ ପାପୀଙ୍କର ଦୁଷ୍ଟତା ଧୋଇ ଦେଉଛି; ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ଯୋ ନାଵମନ୍ଯେତ ହରିଂ ତସ୍ଯ ଯାଗାଵିଧି ଶ୍ରୁତାଃ । ତୀର୍ଥାନ୍ଯପି ସୁପୁଣ୍ଯାନି ପାଵିତୁଂ ନ କ୍ଷମାଣି ତମ୍
ଯେଉଁଠି ହରିଙ୍କୁ ଅପମାନ କରାଯାଏ, ସେଠାରେ ବଡ଼ ବଡ଼ ଯଜ୍ଞ କିମ୍ବା ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ମଧ୍ୟ ପାପ ଦୂର କରିପାରିବେ ନାହିଁ।
ହସତେ କୀର୍ତ୍ଯମାନଂ ଯଶ୍ଚରିତ୍ରଂ ଜ୍ଞାନଦୁର୍ବଲଃ । ନ ତସ୍ଯ ନରକାନ୍ମୁକ୍ତିଃ କଲ୍ପାଂତେଽପି ଭଵିଷ୍ଯତି
ଯିଏ ଜ୍ଞାନରେ ଦୁର୍ବଳ ହୋଇ ଭଗବାନଙ୍କ ଚରିତ୍ରକୁ ହସି ଉଡ଼ାଏ, ସେ କଳ୍ପର ଶେଷରେ ମଧ୍ୟ ନରକରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇବେ ନାହିଁ।
ଯା ହି ରାଜନ୍ଵିମୋକ୍ଷାର୍ଥଂ ହଯସ୍ଯାନୁଚରୈଃ ସହ । ଶ୍ରାଵଯ ଶ୍ରୀଶଚରିତଂ ଯତୋ ଵାହଗତିର୍ଭଵେତ୍
ହେ ରାଜା, ମୁକ୍ତି ପାଇବା ପାଇଁ ଘୋଡ଼ା ଓ ତାଙ୍କ ସହଚରଙ୍କ ସହିତ ଶ୍ରୀହରିଙ୍କ ଚରିତ୍ର ଶୁଣାଇବା ଉଚିତ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଘୋଡ଼ା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗତି ପାଇପାରିବ।
ଶେଷ ଉଵାଚ। ଇତି ଶ୍ରୁତ୍ଵା ପ୍ରହୃଷ୍ଟୋଽଭୂଚ୍ଛତ୍ରୁଘ୍ନଃ ପରଵୀରହା । ପ୍ରଣମ୍ଯ ତଂ ପରିକ୍ରମ୍ଯ ଯଯୌ ସେଵକସଂଯୁତଃ
ଶେଷ କହିଲେ: ଏହି କଥା ଶୁଣି ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ଖୁସି ହେଲେ; ସେ ପ୍ରଣାମ କରି, ଚାରିପଟେ ଘୁଞ୍ଚି, ସେବକମାନଙ୍କ ସହିତ ଚାଲିଗଲେ।
ତତ୍ର ଗତ୍ଵା ସ ହନୁମାନ୍ହଯଵର୍ଯସ୍ଯ ପାର୍ଶ୍ଵତଃ । ଉଵାଚ ରାମଚରିତଂ ମହାଦୁର୍ଗତିନାଶକମ୍
ସେଠାକୁ ଯାଇ ହନୁମାନ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଘୋଡ଼ା ପାଖରେ ଦାଁଡ଼ି ରାମଙ୍କ ଚରିତ୍ର, ଯାହା ଦୁଃଖ ନଶ୍ୟ କରେ, ଶୁଣାଇଲେ।
ଯାହି ଦେଵ ଵିମାନଂ ସ୍ଵଂ ରାମକୀର୍ତନପୁଣ୍ଯତଃ । ସ୍ଵୈରଂ ଚର ସ୍ଵଲୋକେ ତ୍ଵଂ ମୁକ୍ତୋ ଭଵ କୁଯୋନିତଃ
ଏବେ ଦେବତା, ରାମଙ୍କ ଗୁଣଗାନର ପୁଣ୍ୟରେ ନିଜ ବିମାନକୁ ଯାଅ; ନିଜ ଲୋକରେ ସ୍ବେଚ୍ଛାରେ ଚାଲିବା, ଦୁଷ୍ଟ ଜନ୍ମରୁ ମୁକ୍ତ ହେ।
ଇତି ଵାକ୍ଯଂ ସମାକର୍ଣ୍ଯ ଶତ୍ରୁଘ୍ନୋ ଯାଵଦାସ୍ଥିତଃ । ତାଵଦ୍ଦଦର୍ଶ ଵିମଲଂ ଦେଵଂ ଵୈମାନିକଂ ଵରମ୍
ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ରହିଥିଲେ, ସେ ଏକ ଶୁଭ୍ର ଦେବତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ବିମାନରେ ଦେଖିଲେ।
ସ ଉଵାଚ ଵିମୁକ୍ତୋଽହଂ ରାମକୀର୍ତନସଂଶ୍ରୁତେଃ । ଯାମି ସ୍ଵଂ ଭଵନଂ ରାଜନ୍ନାଜ୍ଞାପଯ ମହାମତେ
ସେ କହିଲେ: ରାମଙ୍କ ଗୁଣଗାନ ଶୁଣି ମୁଁ ମୁକ୍ତ ହୋଇଛି; ଏବେ ମୁଁ ନିଜ ଘରକୁ ଯାଉଛି, ହେ ରାଜା, ଆପଣ ଆଦେଶ ଦିଅ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ପ୍ରଯଯୌ ଦେଵୋ ଵିମାନେ ସ୍ଵେ ପରିସ୍ଥିତଃ । ତଦା ଵିସ୍ମଯମାପୁସ୍ତେ ଶତ୍ରୁଘ୍ନେନ ସହାନୁଗାଃ
ଏଭଳି କହି ଦେବତା ନିଜ ବିମାନରେ ବସି ଚାଲିଗଲେ; ତାପରେ ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ଓ ସେବକମାନେ ବଡ଼ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ।
ତତୋ ଵାହୋ ଵିନିର୍ମୁକ୍ତୋ ଗାତ୍ରସ୍ତଂଭାଚ୍ଚ ଭୂତଲାତ୍ । ଯଯୌ ତଦ୍ଵିପିନଂ ସର୍ଵଂ ଭ୍ରମନ୍ପକ୍ଷିସମାକୁଲମ୍
ତାପରେ ଘୋଡ଼ାଟିଏ ନିଜ ବନ୍ଧନ ଓ ଦେହର ଜଡତାରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ପକ୍ଷୀମାନେ ଭରିଥିବା ସେଇ ସମସ୍ତ ଜଙ୍ଗଲ ମଧ୍ୟରେ ଘୁରିଘୁରି ଚାଲିଗଲା।
ଶେଷ ଉଵାଚ। ମାସାଃ ସପ୍ତାଭଵଂସ୍ତସ୍ଯ ହଯଵର୍ଯସ୍ଯ ହେଲଯା । ଚରତୋ ଭାରତଂ ଵର୍ଷମନେକନୃପପୂରିତମ୍
ଶେଷ କହିଲେ: ସେଇ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଘୋଡ଼ାଟିଏ ଆରାମରେ ଭାରତ ଭୂମିରେ, ଅନେକ ରାଜାମାନେ ଥିବା ସ୍ଥାନରେ, ସାତ ମାସ ଧରି ଘୁରିଲା।