ଅନୁଗୃହ୍ଣଂତୁ ମାଂ ସର୍ଵେ ଵିପ୍ରା ଯୂଯଂ କୃପାଲଵଃ । ତଦା ତୈରନୁଗୃହୀତୋ ଯଦା ରାମହଯଂ ଭଵାନ୍
'ମୋତେ କ୍ଷମା କରନ୍ତୁ, ମହାଦୟାଳୁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ!' ସେ କହିଲେ। ତେବେ ସେମାନେ ଦୟା କରି କହିଲେ — 'ଯେତେବେଳେ ତୁମେ ରାମଙ୍କ ଘୋଡ଼ା ହେବ...'
ସ୍ତଂଭଯିଷ୍ଯତି ଵେଗେନ ତତୋ ରାମକଥାଶ୍ରୁତିଃ । ପଶ୍ଚାନ୍ମୁକ୍ତିର୍ଭଵିତ୍ରୀ ତେ ଶାପାଦସ୍ମାତ୍ସୁଦାରୁଣାତ୍
'ଏବଂ ଜୋରଦାର ଭାବେ ଅଚଳ ହେବ, ତେବେ ରାମଙ୍କ କଥା ଶୁଣିଲେ ପରେ ତୁମେ ଏହି ଭୟଙ୍କର ଶାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇବ।'
ସ ପ୍ରୋକ୍ତୋ ମୁନିଭିର୍ଦେଵୋ ରାକ୍ଷସତ୍ଵମିତଃ ପ୍ରଭୋ । ସ୍ତଂଭଯାମାସ ରାମାଶ୍ଵଂ ମୋଚଯାନଘକୀର୍ତନୈଃ
ମୁନିମାନେ ଏଭଳି କହିବା ପରେ, ସେ ଦେବତା ରାକ୍ଷସ ରୂପ ଧାରଣ କଲେ। ସେ ରାମଙ୍କ ଘୋଡ଼ାକୁ ଅଚଳ କଲେ, କିନ୍ତୁ ପାପ ନାଶକ ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣରେ ମୁକ୍ତି ମିଳିଲା।
ଶେଷ ଉଵାଚ। ଇତି ପ୍ରୋକ୍ତଂ ତୁ ମୁନିନା ସଂଶ୍ରୁତ୍ଯ ପରଵୀରହା । ଵିସ୍ମଯଂ ମାନଯାମାସ ହୃଦି ଶୌନକମବ୍ରଵୀତ୍
ଶେଷ କହିଲେ — ଏଭଳି ମୁନିଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ ଓ ମନରେ ଶୌନକଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରି କହିଲେ।
ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ଉଵାଚ। କର୍ମଣୋ ଗହନା ଵାର୍ତା ଯଯା ସାତ୍ଵକନାମଧୃତ୍ । ଦିଵଂ ପ୍ରାପ୍ତୋଽପି ମହତା କର୍ମଣା ରାକ୍ଷସୀକୃତଃ
ଶତ୍ରୁଘ୍ନ କହିଲେ — କର୍ମର ଗତି କେତେ ଗଭୀର! ସାତ୍ୱକ ଏତେ ବଡ଼ କର୍ମ କରି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଇଥିଲେ, ତଥାପି କିପରି ରାକ୍ଷସ ହେଲେ।
ସ୍ଵାମିନ୍ଵଦ ମହର୍ଷେ ତ୍ଵଂ କର୍ମଣାଂ ସ୍ଵଗତିର୍ଯଥା । ଯେନ କର୍ମଵିପାକେନ ଯାଦୃଶଂ ନରକଂ ଭଵେତ୍
ସ୍ୱାମୀ, ମହାର୍ଷି, ଆପଣ କହନ୍ତୁ, କର୍ମର ଫଳ କେମିତି ମିଳେ? କେଉଁ କର୍ମର ଫଳରେ କେଉଁ ପ୍ରକାର ନରକ ମିଳେ, ଏହି କଥା ମୋତେ ବୁଝାନ୍ତୁ।
ଶୌନକ ଉଵାଚ। ଧନ୍ଯୋସି ରାଘଵଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯତ୍ତେ ମତିରିଯଂ ଶୁଭା । ଜାନନ୍ନପି ହିତାର୍ଥାଯ ଲୋକାନାଂ ତ୍ଵଂ ବ୍ରଵୀଷି ଭୋଃ
ଶୌନକ କହିଲେ, ରାଘବ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମେ ନିଜେ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, କାରଣ ତୁମର ମନ ଏପରି ଶୁଭ। ସବୁ କିଛି ଜାଣିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ତୁମେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଭଲ ପାଇଁ ଏହି କଥା କହୁଛ।
କଥଯାମି ଵିଚିତ୍ରାଣାଂ କର୍ମଣାଂ ଵିଵିଧା ଗତୀଃ । ତାଃ ଶୃଣୁଷ୍ଵ ମହାରାଜ ଯଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ମୋକ୍ଷମାପ୍ନୁଯାତ୍
ମୁଁ ବିଭିନ୍ନ କାର୍ଯ୍ୟର ଅନେକ ଫଳ ଏଠାରେ କହିବି, ହେ ମହାରାଜ, ଏହା ଶୁଣିଲେ ମୁକ୍ତି ମିଳେ।
ପରଵିତ୍ତଂ ପରାପତ୍ଯଂ କଲତ୍ରଂ ପାରକଂ ଚ ଯଃ । ବଲାତ୍କାରେଣ ଗୃହ୍ଣାତି ଭୋଗବୁଦ୍ଧ୍ଯା ଚ ଦୁର୍ମତିଃ
ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟ ଦୁଷ୍ଟ ମନେ ଅନ୍ୟର ଧନ, ଜମି, ଜନାନୀ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କିଛି ଜୋରକରି ନେଇ ଭୋଗ କରେ,
କାଲପାଶେନ ସଂବଦ୍ଧୋ ଯମଦୂତୈର୍ମହାବଲୈଃ । ତାମିସ୍ରେ ପାତ୍ଯତେ ତାଵଦ୍ଯାଵଦ୍ଵର୍ଷସହସ୍ରକମ୍
ସେ ସମୟର ଦଳାରେ ବାନ୍ଧି, ଯମଙ୍କ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦୂତମାନେ ଧରି ନେଇ, ତାକୁ ତାମିସ୍ର ନରକରେ ହଜାର ବର୍ଷ ପଡ଼ାନ୍ତି।
ତତ୍ର ତାଡନମୁଦ୍ଧୂତାଃ କୁର୍ଵଂତି ଯମକିଂକରାଃ । ପାପଭୋଗେନ ସଂତପ୍ତସ୍ତତୋ ଯୋନିଂ ତୁ ଶୌକରୀମ୍
ସେଠାରେ ଯମଙ୍କ ଦାସମାନେ ଭୟଙ୍କର ମାଡ଼ ଦେଇ ଶାସନ କରନ୍ତି। ପାପର ଫଳରେ ଯେତେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗେ, ସେପରେ ଗରୁଡ଼ିଆ ଗର୍ଭରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ।
ତତ୍ର ଭୁକ୍ତ୍ଵା ମହାଦୁଃଖଂ ମାନୁଷତ୍ଵଂ ଗମିଷ୍ଯତି । ରୋଗାଦିଚିହ୍ନିତଂ ତତ୍ର ଦୁର୍ଯଶୋ ଜ୍ଞାପକଂ ସ୍ଵକମ୍
ସେଠାରେ ଭୟଙ୍କର ଦୁଃଖ ଭୋଗି, ପରେ ମାନବ ଜନ୍ମ ପାଏ, କିନ୍ତୁ ରୋଗ ଓ ଖରାପ ଚିହ୍ନ ନେଇ ଜନ୍ମ ହୁଏ, ଯାହା ତାଙ୍କର ପୂର୍ବ ଦୁଷ୍କର୍ମ ଦେଖାଏ।
ଭୂତଦ୍ରୋହଂ ଵିଧାଯୈଵ କେଵଲଂ ସ୍ଵକୁଟୁଂବକମ୍ । ପୁଷ୍ଣାତି ପାପନିରତଃ ସୋଂଽଧତାମିସ୍ରକେ ପତେତ୍
ଯେଉଁଠି ମନୁଷ୍ୟ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଉପରେ ଅନ୍ୟାୟ କରି, କେବଳ ନିଜ ପରିବାରକୁ ପୋଷେ ଓ ପାପ କାମରେ ଲାଗି ରହେ, ସେ ଅନ୍ଧତାମିସ୍ର ନରକକୁ ଯାଏ।
ଯେ ନରା ଇହ ଜଂତୂନାଂ ଵଧଂ କୁର୍ଵଂତି ଵୈ ମୃଷା । ତେ ରୌରଵେ ନିପାତ୍ଯଂତେ ଭିଦ୍ଯଂତେ ରୁରୁଭୀ ରୁଷା
ଏଠି ଯେଉଁ ଲୋକେ ମିଥ୍ୟା କଥା କହି ପ୍ରାଣୀମାନେକୁ ମାରନ୍ତି, ସେମାନେ ରୌରବ ନରକରେ ପଡ଼ନ୍ତି, ଯେଉଁଠି ରୁରୁ ନାମକ ପଶୁମାନେ ତାଙ୍କୁ କ୍ରୋଧରେ ଚିରିଦେଇ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଇଥାନ୍ତି।
ଯଃ ସ୍ଵୋଦରାର୍ଥେ ଭୂତାନାଂ ଵଧମାଚରତି ସ୍ଫୁଟମ୍ । ମହାରୌରଵସଂଜ୍ଞେ ତୁ ପାତ୍ଯତେ ସ ଯମାଜ୍ଞଯା
ଯେଉଁଠି ମନୁଷ୍ୟ ନିଜ ପେଟ ପାଇଁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ପ୍ରାଣୀମାନେକୁ ମାରେ, ସେ ଯମଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ମହାରୌରବ ନରକକୁ ଛାଡ଼ାଯାଏ।
ଯୋ ଵୈ ନିଜଂ ତୁ ଜନକଂ ବ୍ରାହ୍ମଣଂ ଦ୍ଵେଷ୍ଟି ପାପକୃତ୍ । କାଲସୂତ୍ରେ ମହାଦୁଷ୍ଟେ ଯୋଜନାଯୁତଵିସ୍ତୃତେ
ଯେଉଁ ଦୁଷ୍ଟ ଲୋକେ ନିଜ ବାପା କିମ୍ବା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଘୃଣା କରେ, ସେ ଦଶ ହଜାର ଯୋଜନା ଲମ୍ବା ଭୟଙ୍କର କାଳସୂତ୍ର ନରକରେ ବାନ୍ଧାଯାଏ।
ଯାଵଂତି ପଶୁରୋମାଣି ଗଵାଂ ଦ୍ଵେଷଂ କରୋତି ଯଃ । ତାଵଦ୍ଵର୍ଷସହସ୍ରାଣି ପଚ୍ଯତେ ଯମକିଂକରୈଃ
ଯେଉଁଠି ଲୋକେ ଗାଈ ଉପରେ ଘୃଣା କରେ, ଗାଈ ଦେହରେ ଯେତେ ଲୋମ ଅଛି, ସେତେ ହଜାର ବର୍ଷ ଯମଙ୍କ ଦାସମାନେ ତାଙ୍କୁ ରନ୍ଧନ୍ତି।
ଯୋ ଭୂମୌ ଭୂପତିର୍ଭୂତ୍ଵା ଦଂଡାଯୋଗ୍ଯଂ ତୁ ଦଂଡଯେତ୍ । କରୋତି ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ଯାପି ଦେହଦଂଡଂ ଚ ଲୋଲୁପଃ
ଯେଉଁ ରାଜା ଲୋଭରେ ଦଣ୍ଡ ଦେବାଯୋଗ୍ୟକୁ ଅଧିକ ଦଣ୍ଡ ଦେଇଥାଏ, କିମ୍ବା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଶରୀର ଦଣ୍ଡ ଦେଇଥାଏ,
ସ ସୂକରମୁଖୈର୍ଦୁଷ୍ଟୈଃ ପୀଡ୍ଯତେ ଯମକିଂକରୈଃ । ପଶ୍ଚାଦ୍ଦୁଷ୍ଟାସୁ ଯୋନୀଷୁ ଜାଯତେ ପାପମୁକ୍ତଯେ
ସେ ଯମଙ୍କ ଦାସମାନେ ସୂକର ମୁହଁ ନେଇ ଭୟଙ୍କର ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଇଥାନ୍ତି। ପରେ ସେ ଦୁଷ୍ଟ ଗର୍ଭରେ ଜନ୍ମ ନେଇ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଏ।
ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ ଗଵାଂ ଯେ ତୁ ଦ୍ରଵ୍ଯଂ ଵୃତ୍ତଂ ତଥାଲ୍ପକମ୍ । ଵୃତ୍ତିଂ ଵା ଗୃହ୍ଣତେ ମୋହାଲ୍ଲୁଂପଂତି ସ୍ଵବଲାନ୍ନରାଃ
ଯେଉଁ ଲୋକେ ମୂଢ଼ତାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ କିମ୍ବା ଗାଈଙ୍କ ଧନ, ଜୀବିକା କିମ୍ବା ଅଳ୍ପ ସମ୍ପତି ଜୋରକରି ନେଇଥାଏ,
ତେ ପରତ୍ରାଂଧକୂପେ ଚ ପାତ୍ଯଂତେ ଚ ମହାର୍ଦିତାଃ । ଯୋଽନ୍ନଂ ସ୍ଵଯମୁପାହୃତ୍ଯ ମଧୁରଂ ଚାତ୍ତିଲୋଲୁପଃ
ସେମାନେ ପରଲୋକରେ ଅନ୍ଧାର କୁଏଁରେ ଭୟଙ୍କର ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗନ୍ତି। ଏଉଁଠି ଯେଉଁ ଲୋକେ ନିଜ ପାଇଁ ଖାଦ୍ୟ ନେଇ ମିଠା ଖାଇଥାଏ,
ନ ଦେଵାଯ ନ ସୁହୃଦେ ଦଦାତି ରସନାପରଃ । ସ ପତତ୍ଯେଵ ନରକେ କୃମିଭୋଜନସଂଜ୍ଞିତେ
ଦେବତା କିମ୍ବା ବନ୍ଧୁଙ୍କୁ ଦେଇନଥିବା, ରସରେ ଆସକ୍ତ ଥିବା, ସେ କ୍ରିମିଭୋଜନ ନାମକ ନରକରେ ପଡ଼ି କୀଟମାନଙ୍କ ଖାଦ୍ୟ ହୁଏ।
ଅନାପଦି ନରୋ ଯସ୍ତୁ ହିରଣ୍ଯାଦୀନ୍ଯପାହରେତ୍ । ବ୍ରହ୍ମସ୍ଵଂ ଵା ମହାଦୁଷ୍ଟେ ସଂଦଂଶେ ନରକେ ପତେତ୍
ଯେଉଁ ଲୋକେ କଷ୍ଟ ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସୁନା କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ଜିନିଷ, କିମ୍ବା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଧନ ଚୋରି କରେ, ସେ ଭୟଙ୍କର ସଂଦଂଶ ନରକରେ ପଡ଼ିଥାଏ।
ଯଃ ସ୍ଵଦେହଂ ପ୍ରପୁଷ୍ଣାତି ନାନ୍ଯଂ ଜାନାତି ମୂଢଧୀଃ । ସ ପାତ୍ଯତେ ତୈଲତପ୍ତେ କୁଂଭୀପାକେଽତିଦାରୁଣେ
ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟ ମାତ୍ର ନିଜ ଦେହକୁ ପୋଷେ, ଅନ୍ୟ କାହାକୁ ଜାଣେନାହିଁ, ମୂଢ଼ ମନ ଥିଲେ, ସେ ତେଲ ଉବା ଥିବା ଭୟଙ୍କର କୁମ୍ଭୀପାକ ନରକରେ ପଡ଼ିଥାଏ।
ଯୋ ନାଗମ୍ଯାଂ ସ୍ତ୍ରିଯଂ ମୋହାଦ୍ଯୋଷିଦ୍ଭାଵାଚ୍ଚ କାମଯେତ୍ । ତଂ ତଯା କିଂକରାଃ ସୂର୍ମ୍ଯା ପରିରଂଭଂ ଚ କୁର୍ଵତେ
ଯେଉଁ ଲୋକେ ଭ୍ରମ ବା କାମବାସନାରେ ନିଷିଦ୍ଧ ଜନାନୀଙ୍କୁ ଚାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ସେ ଜନାନୀ ସହିତ ସୂର୍ମୀଙ୍କ ସେବକମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଜଢ଼ିଆଯାନ୍ତି।
ଯେ ବଲାଦ୍ଵେଦମର୍ଯାଦାଂ ଲୁଂପଂତି ସ୍ଵବଲୋଦ୍ଧତାଃ । ତେ ଵୈତରଣ୍ଯାଂ ପତିତା ମାଂସଶୋଣିତଭକ୍ଷକାଃ
ଯେଉଁମାନେ ନିଜ ଶକ୍ତିର ଗର୍ବରେ ବେଦର ନିୟମ ଭଙ୍ଗ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ବୈତରଣୀ ନଦୀରେ ପଡ଼ି ମାଂସ ଓ ରକ୍ତ ଖାଆନ୍ତି।
ଵୃଷଲଦ୍ଯଂ ଯଃ ସ୍ତ୍ରିଯଂ କୃତ୍ଵା ତଯା ଗାର୍ହସ୍ଥ୍ଯମାଚରେତ୍ । ପୂଯୋଦେ ନିପତତ୍ଯେଵ ମହାଦୁଃଖସମନ୍ଵିତଃ
ଯିଏ ନିମ୍ନ ଜାତିର ଜନାନୀଙ୍କୁ ବିବାହ କରି ଘରେ ରହେ, ସେ ନିଶ୍ଚୟ ଭୟଙ୍କର କଷ୍ଟ ଭୋଗି ପୁୟାର ନରକକୁ ଯାଏ।
ଯେ ଦଂଭମାଶ୍ରଯଂତେ ଵୈ ଧୂର୍ତା ଲୋକସ୍ଯ ଵଂଚନେ । ଵୈଶସେ ନରକେ ମୂଢାଃ ପତଂତି ଯମତାଡିତାଃ
ଯେଉଁମାନେ ଚାଳାକି ଓ ଧୂର୍ତ୍ତତାରେ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଠକାନ୍ତି, ସେମାନେ ଯମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପିଟାଯାଇ କଠୋର ନରକରେ ପଡ଼ନ୍ତି।
ଯେ ସଵର୍ଣାଂ ସ୍ତ୍ରିଯଂ ମୂଢା ରେତଃ ସ୍ଵଂ ପାଯଯଂତି ଚ । ରେତଃକୁଲ୍ଯାସୁ ତେ ପାପା ରେତଃପାନେଷୁ ତତ୍ପରାଃ
ଯେଉଁ ମୂର୍ଖମାନେ ନିଜ ଜାତିର ଜନାନୀଙ୍କୁ ନିଜ ବୀର୍ୟ ପିଇଅନ୍ତି, ସେମାନେ ପାପୀ ହୋଇ ବୀର୍ୟ ଧାରାରେ ବସି ବୀର୍ୟ ପିବାରେ ଲାଗି ରହନ୍ତି।
ଯେ ଚୌରା ଵହ୍ନିଦା ଦୁଷ୍ଟା ଗରଦା ଗ୍ରାମଲୁଂଠକାଃ । ସାରମେଯାଦନେ ତେ ଵୈ ପାତ୍ଯଂତେ ପାତକାନ୍ଵିତାଃ
ଯେଉଁମାନେ ଚୋର, ଅଗ୍ନି ଲଗାଏ, ବିଷ ଦିଏ ବା ଗାଁ ଲୁଟେ, ସେମାନେ ପାପରେ ଭରି ଶୁଆ କୁକୁର ଦ୍ୱାରା ଖାଇଯାନ୍ତି।