ତାନ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଭଯସଂଵିଗ୍ନାନ୍ରୁଧିରେଣ ପରିପ୍ଲୁତାନ୍ । ସୁରାଞ୍ଜଗାଦ ଵିମନାଃ ଶକ୍ରଃ ସର୍ଵସୁରୋତ୍ତମଃ
ସେମାନଙ୍କୁ ଭୟରେ ଅତି ଆତଙ୍କିତ ଏବଂ ରକ୍ତରେ ଭିଜିଥିବା ଦେଖି, ସମସ୍ତ ଦେବମାନ୍ୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଇନ୍ଦ୍ର ଚିନ୍ତାଗ୍ରସ୍ତ ହୃଦୟରେ କଥା କହିଲେ।
କଥଂ ଯୂଯଂ ଭଯତ୍ରସ୍ତାଃ କଥଂ ରୁଧିରଵିପ୍ଲୁତାଃ । କେନ ଦୈତ୍ଯେନ ନିହତା ରାକ୍ଷସେନାଧମେନ ଵା
ତୁମେମାନେ କିପରି ଏଭଳି ଭୟଭୀତ ଏବଂ ରକ୍ତରେ ଭିଜିଗଲା? କେଉଁ ଦାନବ କିମ୍ବା ଦୁଷ୍ଟ ରାକ୍ଷସ ତୁମେମାନଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କଲା?
ସର୍ଵଂ ଶଂସତ ମେ ତଥ୍ଯଂ ଯଥା ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଵ୍ରଜାମି ତମ୍ । ନିହତ୍ଯ ବଦ୍ଧ୍ଵା ଚାଯାମି ଯୁଷ୍ମଦ୍ଘାତକମୁନ୍ମଦମ୍
ସତ୍ୟ କଥା ସମସ୍ତ କଥା ମୋତେ କହ, ଯାହା ଜାଣି ପରେ ମୁଁ ସେଠାକୁ ଯିବି, ତାକୁ ହରାଇ ଓ ବାନ୍ଧି ଆଣିବି, ଯିଏ ତୁମେମାନଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିଛି।
ଇତି ଵାକ୍ଯଂ ସମାକର୍ଣ୍ଯ ତୁରାସାହଂ ସୁରୋତ୍ତମାଃ । ଜଗଦୁର୍ଦୀନଯା ଵାଚା ସୁରାସୁରନମସ୍କୃତମ୍
ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଭୟଭୀତ ହେଉଥିବା ସେଇ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବମାନେ ଦୁଃଖିତ କଣ୍ଠରେ, ଦେବ ଓ ଦାନବଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରି କଥା କହିଲେ।
ଦେଵା ଊଚୁଃ। ଇହାଗତ୍ଯ ନ ଜାନୀମଃ କଶ୍ଚିଦ୍ଵାନରରୂପଧୃକ୍ । ନେତୁଂ ଦ୍ରୋଣଂ ସମୁଦ୍ଯୁକ୍ତୋ ଲାଂଗୂଲେ ଵେଷ୍ଟ୍ଯ ତଂ ଗିରିମ୍
ଦେବମାନେ କହିଲେ: ଏଠାକୁ ଆସି, ଆମେ ଜାଣିପାରିଲୁ ନାହିଁ କିଏ, କିଏକି ମକଡ଼ି ଆକାର ଧାରଣ କରି, ଡ୍ରୋଣ ପାହାଡ଼କୁ ତାଙ୍କର ପୁଛରେ ବାନ୍ଧି ନେବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିଲା।
ଗଂତୁଂ କୃତମତିସ୍ତାଵଦ୍ଵଯଂ ସର୍ଵେ ସୁସଂହତାଃ । ଯୁଦ୍ଧଂ ଚକ୍ରୁଃ ସୁସଂନଦ୍ଧାଃ ସର୍ଵଶସ୍ତ୍ରାସ୍ତ୍ରଵର୍ଷିଣଃ
ସେଠାକୁ ଯିବାକୁ ଆମେ ସମସ୍ତେ ଏକତ୍ରିତ ହେଲୁ, ଶସ୍ତ୍ରାସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରି ଯୁଦ୍ଧ କଲୁ, ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଶସ୍ତ୍ର ବ୍ୟବହାର କଲୁ।
ତେନ ସର୍ଵେ ଵଯଂ ଯୁଦ୍ଧେ ନିର୍ଜିତା ବଲଶାଲିନା । ଅନେକେ ନିହତାସ୍ତତ୍ର ଭୂମୌ ପେତୁଃ ସୁରୋତ୍ତମାଃ
ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମକଡ଼ି ସହିତ ଯୁଦ୍ଧରେ ଆମେ ସମସ୍ତେ ପରାଜିତ ହେଲୁ, ଅନେକ ଦେବମାନେ ସେଠାରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରି ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ।
ଵଯଂ ତୁ ବହୁଭିଃ ପୁଣ୍ଯୈର୍ଜୀଵିତା ଇହ ଚାଗତାଃ । ଶୋଣିତେନ ସୁସିକ୍ତାଂଗାଃ କ୍ଷତପୀଡାସମନ୍ଵିତାଃ
କିନ୍ତୁ ଆମେ କିଛି ଭଲ କର୍ମର ଫଳରେ ବଞ୍ଚି ଏଠାକୁ ଆସିଛୁ, ଆମ ଦେହ ରକ୍ତରେ ଭିଜିଯାଇଛି ଓ ଘାଉର ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ ଅନୁଭବ କରୁଛୁ।
ଏତଦ୍ଵାକ୍ଯଂ ସମାକର୍ଣ୍ଯ ସୁରାଣାଂ ସ ପୁରଂଦରଃ । ଆଦିଦେଶ ସୁରାନ୍ସର୍ଵାନ୍ମହାବଲସମନ୍ଵିତାନ୍
ଦେବମାନଙ୍କର ଏହି କଥା ଶୁଣି, ପୁରନ୍ଦର ଏହି ମହାଶକ୍ତିଶାଳୀ ସମସ୍ତ ଦେବମାନଙ୍କୁ ଆଦେଶ ଦେଲେ।
ଯାତ ମହାଦ୍ରୋଣଗିରିଂ କପିଂ ବଦ୍ଧୁଂ ମହାବଲମ୍ । ବଦ୍ଧ୍ଵା ନଯତ ଯୂଯଂ ଵୈ ସୁରାଣାଂ ରଣପାତକମ୍
ତମେମାନେ ଡ୍ରୋଣ ପାହାଡ଼କୁ ଯାଅ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମକଡ଼ିକୁ ବାନ୍ଧ, ବାନ୍ଧି ନେଇ ଆସ, ଯିଏ ଦେବମାନଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧରେ ପରାଜୟର କାରଣ ହେଲା।
ଇତ୍ଯାଜ୍ଞପ୍ତା ଯଯୁସ୍ତେ ଵୈ ଦ୍ରୋଣଂ ପର୍ଵତସତ୍ତମମ୍ । ଯତ୍ରାସ୍ତେ ବଲଵାନ୍ଵୀରୋ ହନୂମାନ୍କପିସତ୍ତମଃ
ଏଭଳି ଆଦେଶ ପାଇ, ସେମାନେ ଡ୍ରୋଣ ପାହାଡ଼କୁ ଗଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବୀର ଏବଂ ବନରାଜ ହନୁମାନ ବସିଥିଲେ।
ଗତ୍ଵା ତେ ପ୍ରାହରନ୍ସର୍ଵେ ହନୂମଂତଂ ମହାବଲମ୍ । ହନୂମତା ତେ ନିହତା ମୁଷ୍ଟିଭିଃ କରତାଡନୈଃ
ସେଠାକୁ ପହଞ୍ଚି, ସମସ୍ତେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହନୁମାନଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ; କିନ୍ତୁ ହନୁମାନ ତାଙ୍କୁ ମୁଷ୍ଟି ଓ ହାତର ଘାଁରେ ପଡ଼ି ମାଟିକୁ ଫେଲାଇଲେ।
ପତିତାସ୍ତେ କ୍ଷଣାତ୍ତତ୍ର ରୁଧିରକ୍ଷତଵିଗ୍ରହାଃ । ଅନ୍ଯେ ପଲାଯନପରା ଜଗ୍ମୁସ୍ତେ ତ୍ରିଦିଵେଶ୍ଵରମ୍
ସେମାନେ ତୁରନ୍ତ ମାଟିକୁ ପଡ଼ିଗଲେ, ଦେହ ଘାଉ ଓ ରକ୍ତରେ ଭରିଗଲା; ଅନ୍ୟମାନେ ପଳାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରି, ସ୍ୱର୍ଗର ନାଥଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ।
ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା କୁପିତଃ ଶକ୍ରଃ ସର୍ଵାନମରସତ୍ତମାନ୍ । ଆଦିଦେଶ ମହାଵୀରଂ ଵାନରେଂଦ୍ରଂ ସୁରୋତ୍ତମଃ
ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଇନ୍ଦ୍ର କ୍ରୁଧ୍ଧ ହେଇ, ସମସ୍ତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବମାନେ ଓ ବନରାଜ ମହାବୀରଙ୍କୁ ଆଦେଶ ଦେଲେ।
ତଦାଜ୍ଞପ୍ତା ଯଯୁସ୍ତେ ଵୈ ଯତ୍ର କୀଶେଶ୍ଵରୋ ବଲୀ । ତାନ୍ସର୍ଵାନାଗତାନ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଜଗାଦ କପିସତ୍ତମଃ
ଏଭଳି ଆଦେଶ ପାଇ, ସେମାନେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବନରାଜଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ; ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆସିଥିବା ଦେଖି, ବନରାଜ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କଥା କହିଲେ।
ମାଯାଂ ତୁ ଵୀରାଃ ସମରେ ସଂହର୍ତାରଂ ହି ମାଂ ବଲାତ୍ । ନେଷ୍ଯାମି ଯୁଷ୍ମାନଧୁନା ସଂଯମିନ୍ଯାଃ ପୁରୋଂଽତିକେ
ହେ ବୀରମାନେ, ଯୁଦ୍ଧରେ ମୁଁ ଶକ୍ତିବାନ ଭାବେ ମାୟାକୁ ନଶ୍ୱନ୍ନ କରିଦେବି; ଏବେ ମୁଁ ତୁମେମାନଙ୍କୁ ସଂୟମୀମାନଙ୍କର ସଭାରେ ନେଇଯିବି।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତା ଅପି ତେ ସର୍ଵେ ସନ୍ନଦ୍ଧାଃ ପ୍ରାହରନ୍କପିମ୍ । ଶସ୍ତ୍ରାସ୍ତ୍ରୈର୍ବହୁଧା ମୁକ୍ତୈର୍ମହାବଲସମନ୍ଵିତାଃ
ଏଭଳି କହିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଶସ୍ତ୍ରାସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରି, ଅନେକ ପ୍ରକାର ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଶସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବନରାଜଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ।
କେଚିଚ୍ଛୂଲୈଃ ପରଶୁଭିଃ କେଚିତ୍ଖଡ୍ଗୈଶ୍ଚ ପଟ୍ଟିଶୈଃ । ମୁସଲୈଃ ଶକ୍ତିଭିଃ କେଚିତ୍କ୍ରୋଧେନ କଲୁଷୀକୃତାଃ
କିଛି ଲୋକ ଶୂଳ ଓ କୁଠାର ନେଇ, କିଛି ତଳୱାର ଓ ଦୀର୍ଘ ଅସ୍ତ୍ର ନେଇ, ଅନ୍ୟେମାନେ ମୁଷଳ ଓ ଶକ୍ତି ଧରି, କ୍ରୋଧରେ ଅନ୍ଧା ହୋଇ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିଲେ।
ସ ଆହତୋଽମରଵରୈର୍ଵିଵିଧୈରାଯୁଧୈର୍ବଲୀ । ଶିଲାଭିସ୍ତାଞ୍ଜଘାନାଶୁ ସର୍ଵାନମରସତ୍ତମାନ୍
ଅମରମାନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ବିଭିନ୍ନ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ଆଘାତ କଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବ୍ୟକ୍ତି ତୁରନ୍ତ ଏହି ସମସ୍ତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ ପାଥର ଫିଙ୍ଗି ଭୂଇଁ ପକାଇଦେଲେ।
କେଚିତ୍ପଲାଯ୍ଯ ଆହୁସ୍ତେ ଗତାଃ ଶକ୍ରସମୀପକମ୍ । ତଦୁକ୍ତଂ ଵାକ୍ଯମାକର୍ଣ୍ଯ ଭଯଂ ପ୍ରାପ ସୁରାଧିପଃ
କିଛି ଦେବତା ଭୟରେ ପଳାଇ ଶକ୍ରଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ। ସେମାନଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ଦେବତାମାନଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ଭୟଭୀତ ହେଲେ।
ବୃହସ୍ପତିଂ ସୁରାଧ୍ଯକ୍ଷଂ ମଂତ୍ରିଣଂ ସ୍ଵର୍ଗଵାସିନାମ୍ । ପପ୍ରଚ୍ଛ ସଵିଧେ ଗତ୍ଵା ନତ୍ଵା ସୁରଗୁରୁଂ ଵରମ୍
ଦେବତାମାନଙ୍କ ନାୟକ ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ, ସେଠାରେ ଶିର ନମାଇ, ସ୍ୱର୍ଗରେ ବସୁଥିବା ଦେବତାମାନଙ୍କ ପ୍ରଧାନ ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ।
ଇଂଦ୍ର ଉଵାଚ। କୋଽସୌ ଯୋ ଵାନରୋ ଦ୍ରୋଣଂ ନେତୁଂ ସ୍ଵାମିନ୍ସମାଗତଃ । ଯେନ ମେ ନିହତା ଵୀରା ଅମରାଃ ଶସ୍ତ୍ରଧାରିଣଃ
ଇନ୍ଦ୍ର କହିଲେ: ଏହି କିଏ, କିଏ ଏହି ବାନର, ଯିଏ ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ନେବାକୁ ଆସିଛି? ଯାହା ଦ୍ୱାରା ମୋର ସମସ୍ତ ବୀର ଅମରମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ଅସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରିଥିଲେ, ସେମାନେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଛନ୍ତି?
ଶେଷ ଉଵାଚ। ଏତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ତୁ ତଦ୍ଵାକ୍ଯମୁକ୍ତମାଂଗିରସୋ ମହାନ୍ । ଜଗାଦ ଭଯସଂଵିଗ୍ନଂ ତୁରାସାହଂ ସୁରାଧିପମ୍
ଶେଷ କହିଲେ: ଏହି କଥା ଶୁଣି, ମହାନ ଅଙ୍ଗିରାସ ପୁତ୍ର ବୃହସ୍ପତି ଭୟରେ କମ୍ପିତ ଦେବତାମାନଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ତୁରାସାହଙ୍କୁ କହିଲେ।
ବୃହସ୍ପତିରୁଵାଚ। ଯୋ ରାଵଣମହନ୍ସଂଖ୍ଯେ କୁଂଭକର୍ଣମଦୀଦହତ୍ । ଯେନ ତେ ଵୈରିଣଃ ସର୍ଵେ ହତାସ୍ତସ୍ଯୈଵ ସେଵକଃ
ବୃହସ୍ପତି କହିଲେ: ଯିଏ ଯୁଦ୍ଧରେ ରାବଣଙ୍କୁ ମାରିଥିଲେ ଏବଂ କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ଦହିଦେଇଥିଲେ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ତୁମ ସମସ୍ତ ଶତ୍ରୁ ନଶ୍ଟ ହୋଇଥିଲେ—ସେ ତାଙ୍କର ସେବକ।
ଯେନ ଲଂକା ସତ୍ରିକୂଟା ନିର୍ଦଗ୍ଧା ପୁଚ୍ଛଵହ୍ନିନା । ଅକ୍ଷଶ୍ଚ ନିହତୋ ଯେନ ହନୂମଂତମଵେହି ତମ୍
ଯିଏ ତାଙ୍କର ପୁଛର ଅଗ୍ନିରେ ତିନିଟି ଶିଖର ସହିତ ଲଙ୍କାକୁ ଦହିଦେଇଥିଲେ, ଏବଂ ଯିଏ ଅକ୍ଷକୁ ମାରିଥିଲେ—ସେ ହେଉଛନ୍ତି ହନୁମାନ, ଏହି କଥା ଜାଣ।
ତେନ ସର୍ଵେ ଵିନିହତା ଦ୍ରୋଣାର୍ଥମଯମୁଦ୍ଯତଃ । ହଯମେଧଂ ମହାରାଜଃ କରୋତି ବଲିସତ୍ତମଃ
ସେ ଯିଏ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ପାଇଁ ଉଦ୍ୟତ ହୋଇ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ମାରିଦେଲେ, ସେଇ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମହାରାଜା ବଳରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ହୋଇ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କରୁଛନ୍ତି।
ତସ୍ଯାଶ୍ଵଂ ଶିଵଭକ୍ତସ୍ତୁ ନୃପୋ ଵୀରମଣିର୍ମହାନ୍ । ଜହାର ତତ୍ର ସମଭୂଦ୍ରଣଂ ସୁରଵିମୋହନମ୍
ତାଙ୍କର ଘୋଡ଼ାକୁ ଶିବଭକ୍ତ ବୀରମଣି ନାମକ ମହାନ ରାଜା ଧରିନେଲେ; ସେଠାରେ ଏକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା, ଯାହା ଦେବତାମାନେକୁ ଭ୍ରମିତ କରିଦେଲା।
ଶିଵେନ ନିହତାଃ ସଂଖ୍ଯେ ଵୀରା ରାମସ୍ଯ ଭୂରିଶଃ । ତାନ୍ଵୈ ଜୀଵଯିତୁଂ ଦ୍ରୋଣଂ ନେଷ୍ଯତ୍ଯେଵ ମହାବଲଃ
ଶିବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଯୁଦ୍ଧରେ ରାମଙ୍କ ଅନେକ ବୀର ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ; ସେମାନେକୁ ପୁନଃ ଜୀବନ ଦେବା ପାଇଁ, ମହାବଳୀ ହନୁମାନ ନିଶ୍ଚୟ ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ଆଣିବେ।
ନାଯଂ ଵର୍ଷଶତୈର୍ଜେଯୋ ଭଵତା ବଲସଂଯୁତଃ । ତସ୍ମାତ୍ପ୍ରସାଦଯ କପିଂ ଦେହି ତତ୍ରତ୍ଯମୌଷଧମ୍
ତୁମେ ଯେତେବେଳେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେଉଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ମଧ୍ୟ, ଏହି ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ଶତବର୍ଷ ଚେଷ୍ଟା କଲେ ମଧ୍ୟ ଜିତିପାରିବେ ନାହିଁ; ତେଣୁ ବାନରଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କର, ଏବଂ ସେଠାର ଔଷଧ ଦେଇଦିଅ।
ଶେଷ ଉଵାଚ। ଆଗତଂ ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ଶ୍ରୀରାମଂ ଶତ୍ରୁଘ୍ନଃ ପ୍ରଣତାର୍ତିହମ୍ । ଭ୍ରାତରଂ ସକଲାଦ୍ଦୁଃଖାନ୍ମୁକ୍ତୋଽଭୂଦ୍ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମ
ଶେଷ କହିଲେ: ଶ୍ରୀରାମଙ୍କୁ, ଯିଏ ଭକ୍ତଙ୍କ ଦୁଃଖ ଦୂର କରନ୍ତି, ଆସିଥିବା ଦେଖି, ଶତୃଘ୍ନ ସମସ୍ତ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ଭାଇ ସହ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ।