ପରଂ ରାମସ୍ଯ ପାଦାବ୍ଜସୈଵକୀ କର୍ମକାରିଣୀ । ନ ଗ୍ରହୀଷ୍ଯାମି ତଦ୍ଵାହଂ ରାଜରାଜସ୍ଯ ଧୀମତଃ
ମୁଁ ମାତ୍ର ରାମଙ୍କ ପଦପଦ୍ମର ସେବିକା ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛି । ରାଜାଙ୍କ ଏହି ଘୋଡ଼ାକୁ ମୁଁ ଧରିବି ନାହିଁ ।
ମହାନ ଵିନଯୋ ଜାତୋ ମମ ନେତ୍ର୍ଯାଃ ସୁଵାଜିନଃ । କ୍ଷମତାଦ୍ରାମଚଂଦ୍ରସ୍ତଚ୍ଛରଣ୍ଯୋ ଭକ୍ତଵତ୍ସଲଃ
ଏହି ଉତ୍ତମ ଘୋଡ଼ା, ମୋ ମନରେ ବଡ଼ ନମ୍ରତା ଜନ୍ମିଛି । ଭକ୍ତବତ୍ସଳ ରାମଚନ୍ଦ୍ର ଦୟା କରନ୍ତୁ ।
ଯୂଯଂ କ୍ଲିଷ୍ଟାସ୍ତତ୍ପୁରୁଷା ହଯାର୍ଥଂ ତସ୍ଯ ରକ୍ଷିତୁଃ । ଯାଚଧ୍ଵଂ ଵରମପ୍ରାପ୍ଯଂ ଦେଵାନାମପି ସତ୍ତମାଃ
ତୁମେମାନେ ଏହି ଘୋଡ଼ା ପାଇଁ ଦୁଃଖ ଭୋଗୁଛ, ଏହାକୁ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛ । ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଯାହା ପାଇଁ ଅସମର୍ଥ, ସେଉଁଠି ଏକ ଅପୂର୍ବ ବର ମାଗ ।
ଯଥା ମେମୀଵମତ୍ଯୁଗ୍ରଂ କ୍ଷମେତ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଃ । ଵ୍ରୀଡାଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵାଖିଲାଂ ଯୂଯଂ ଵୃଣୁଧ୍ଵଂ ଵରମୁତ୍ତମମ୍
ମୋର ଏହି ଅତି କଠିନ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ମାନ୍ୟ କରନ୍ତି, ଏହି ପାଇଁ ତୁମେମାନେ ସମସ୍ତ ଲଜ୍ଜା ଛାଡ଼ି, ଉତ୍ତମ ବର ମାଗ ।
ତସ୍ଯା ଵଚଃ ପରଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ହନୂମାନ୍ନି ଜଗାଦ ତାମ୍ । ରଘୁନାଥପ୍ରସାଦେନ ସର୍ଵମସ୍ମାକମୂର୍ଜିତମ୍
ସେ ମହିଳାଙ୍କର ଉତ୍କୃଷ୍ଟ କଥା ଶୁଣି, ହନୁମାନ୍ କହିଲେ — ରଘୁନାଥଙ୍କ କୃପାରେ ଆମର ସମସ୍ତ ଶକ୍ତି ସିଦ୍ଧ ହୋଇଛି ।
ତଥାପି ଯାଚେ ଵରମେକମୁତ୍ତମଂ । ଵିଧେହି ତନ୍ମେ ମନସଃ ସମୀହିତମ୍ । ଭଵେ ଭଵେ ନୋ ରଘୁନାଯକଃ ପତି -। ର୍ଵଯଂ ଚ ତତ୍କର୍ମକରାଶ୍ଚ କିଂକରାଃ
ତଥାପି, ମୁଁ ଏକ ଉତ୍ତମ ବର ମାଗୁଛି — ମୋ ମନର ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କର । ପ୍ରତି ଜନ୍ମରେ ରଘୁନାୟକ ଆମ ପ୍ରଭୁ ହେଉନ୍ତୁ, ଆମେ ତାଙ୍କର ଦାସ ଓ କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତା ହେଉ ।
ଏତଦ୍ଵଚନମାକର୍ଣ୍ଯ ପ୍ଲଵଗସ୍ଯ ତଦାଂଗନା । ଉଵାଚ ଵାକ୍ଯଂ ମଧୁରଂ ପ୍ରହସ୍ଯ ଗୁଣପୂଜିତମ୍
ବାନରଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ସେ ମହିଳା ହସି, ମିଠା କଥାରେ ତାଙ୍କ ଗୁଣକୁ ସମ୍ମାନ କରି ଉତ୍ତର ଦେଲେ ।
ଭଵଦ୍ଭିଃ ପ୍ରାର୍ଥିତଂ ଯଦ୍ଵୈ ଦୁର୍ଲ୍ଲଭଂ ସର୍ଵଦୈଵତୈଃ । ତଦ୍ଭଵିଷ୍ଯତ୍ଯସଂଦେହଃ ସେଵକାସ୍ତଦ୍ରଘୋଃ ପତେଃ
ତୁମେ ଯାହା ମାଗିଛ, ଯାହା ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ଦୁର୍ଲଭ, ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ସେହି ଘଟିବ । ତୁମେ ରଘୁପତିଙ୍କର ସେବକ ହେବ ।
ଅଥାପି ଵରମେକଂ ଵୈ ଦାସ୍ଯାମି କୃତହେଲନା । ରଘୁନାଥସ୍ଯ ତୁଷ୍ଟ୍ଯର୍ଥଂ ତଦୃତଂ ମେ ଭଵେଦ୍ଵଚଃ
ମୋତେ ଅପମାନ କରାଯାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ମୁଁ ଏକଟି ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଉଛି; ରଘୁନାଥଙ୍କର ସନ୍ତୋଷ ପାଇଁ, ମୋ କଥା ନିଶ୍ଚୟ ସତ୍ୟ ହେଉ।
ଅଗ୍ରେ ଵୀରମଣିର୍ଭୂପୋ ମହାଵୀରସମନ୍ଵିତଃ । ଗ୍ରହୀଷ୍ଯତି ଭଵଦ୍ଵାହଂ ଶିଵେନ ପରିରକ୍ଷିତଃ
ଭବିଷ୍ୟତରେ ବୀରମଣି ନାମକ ରାଜା, ବହୁତ ବୀରମାନେ ସହିତ ଏବଂ ଶିବଙ୍କର ରକ୍ଷାରେ, ତୁମ ଘୋଡ଼ାକୁ ଧରିବେ।
ତଜ୍ଜଯାର୍ଥେ ମହାସ୍ତ୍ରଂ ମେ ଗୃହ୍ଣୀତ ସୁମହାବଲାଃ । ଦ୍ଵୈରଥେ ସ ତୁ ଯୋଦ୍ଧଵ୍ଯଃ ଶତ୍ରୁଘ୍ନେନ ତ୍ଵଯା ମହାନ୍
ତାଙ୍କୁ ହରାଇବା ପାଇଁ, ଶକ୍ତିଶାଳୀମାନେ ମୋର ମହାସ୍ତ୍ର ନେଉନ୍ତୁ; ଏବଂ ଶତୃଘ୍ନ, ତୁମେ ଏକାକି ଯୁଦ୍ଧରେ ସେଇ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଶତ୍ରୁ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ।
ଇଦମସ୍ତ୍ରଂ ଯଦା ତ୍ଵଂ ତୁ କ୍ଷେପଯିଷ୍ଯସି ସଂଗରେ । ଅନେନ ପୂତୋ ରାମସ୍ଯ ସ୍ଵରୂପଂ ଜ୍ଞାସ୍ଯତେ ପୁନଃ
ଯେତେବେଳେ ତୁମେ ଏହି ଅସ୍ତ୍ରକୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଛାଡ଼ିବ, ଏହାର ଶକ୍ତିରେ ରାମଙ୍କର ସତ୍ୟ ସ୍ୱରୂପ ପୁଣି ଜଣାପଡ଼ିବ।
ଜ୍ଞାତ୍ଵା ତଂ ଵାଜିନଂ ଦତ୍ଵା ଚରଣେ ପ୍ରପତିଷ୍ଯତି । ତସ୍ମାଦ୍ଗୃହ୍ଣୀଧ୍ଵମସ୍ତ୍ରଂ ତନ୍ମମ ଵୈରିଵିଦାରଣମ୍
ତାଙ୍କୁ ଚିହ୍ନିବା ପରେ, ଘୋଡ଼ା ଦେଇ ସେ ତୁମ ପାଦପଦ୍ମରେ ଶରଣ ନେବେ; ତେଣୁ, ମୋ ଏହି ଶତ୍ରୁ ଭଙ୍ଗ କରୁଥିବା ଅସ୍ତ୍ରକୁ ଗ୍ରହଣ କର।
ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ରଘୁନାଥସ୍ଯ ଭ୍ରାତା ଜଗ୍ରାହ ଚାସ୍ତ୍ରକମ୍ । ଉଦଙ୍ମୁଖଃ ପଵିତ୍ରାଂଗୋ ଯୋଗିନ୍ଯା ଦତ୍ତମଦ୍ଭୁତମ୍
ଏହି କଥା ଶୁଣି, ରଘୁନାଥଙ୍କର ଭାଇ, ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି, ପବିତ୍ର ଦେହରେ, ଯୋଗିନୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ଅଦ୍ଭୁତ ଅସ୍ତ୍ରକୁ ଗ୍ରହଣ କଲେ।
ତତ୍ପ୍ରାପ୍ଯାସ୍ତ୍ରଂ ମହାତେଜା ବଭୂଵ ରିପୁକର୍ଶନଃ । ଦୁଷ୍ପ୍ରଧର୍ଷ୍ଯୋ ଦୁରାରାଧ୍ଯୋ ଵୈରିଵାରଣସତ୍ସୃଣିଃ
ସେ ଅସ୍ତ୍ର ପାଇଁ, ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ନଶ୍ଟ କରୁଥିବା ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଶତୃଘ୍ନ ଅଜୟ, ଦୁର୍ଲଭ ଏବଂ ଶତ୍ରୁ ମାରିବାରେ ଅପୂର୍ବ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେଲେ।
ତାଂ ନତ୍ଵା ରାଘଵଶ୍ରେଷ୍ଠଃ ଶତ୍ରୁଘ୍ନୋ ହଯସତ୍ତମମ୍ । ଗୃହୀତ୍ଵାଗାଜ୍ଜଲାତ୍ତସ୍ମାଦ୍ରେଵାତୀରେ ସୁଖୋଚିତେ
ସେଉଁଠି, ଶତୃଘ୍ନ ରଘୁବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଘୋଡ଼ାକୁ ଜଳରୁ ଉଠାଇ ନଦୀପାରର ଏକ ସୁଖଦ ସ୍ଥାନକୁ ନେଲେ।
ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସୈନିକାଃ ସର୍ଵେ ପ୍ରହୃଷ୍ଟାଂଗା ମୁଦାନ୍ଵିତାଃ । ସାଧୁସାଧୁ ପ୍ରଶଂସଂତଃ ପପ୍ରଚ୍ଛୁର୍ହଯନିର୍ଗମମ୍
ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ସମସ୍ତ ସେନାମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ଭରିଯାଇ, 'ଭଲ କଲ, ଭଲ କଲ' ବୋଲି ପ୍ରଶଂସା କରି, ଘୋଡ଼ା କିପରି ବାହାରିଲା ବୋଲି ପଚାରିଲେ।
ହନୂମାନ୍କଥଯାମାସ ହଯସ୍ଯାଗମନଂ ମହତ୍ । ଵରପ୍ରାପ୍ତିଂ ଚ ତାଭ୍ଯୋ ଵୈ ତେଽପି ଶ୍ରୁତ୍ଵା ମୁଦଂ ଗତାଃ
ହନୁମାନ୍ ସେମାନଙ୍କୁ ଘୋଡ଼ାର ଆଗମନ ଓ ଆଶୀର୍ବାଦ ମିଳିବାର ବଡ଼ ଘଟଣା କଥା ହେଲେ; ଏହା ଶୁଣି ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ।
ଶେଷ ଉଵାଚ। ନିନଦତ୍ସୁମୃଦଂଗେଷୁ ଵୀଣାନାଦେଷୁ ସର୍ଵତଃ । ମୁକ୍ତୋ ଵାହସ୍ତତୋ ଦେଵ ପୁରଂ ଦେଵଵିନିର୍ମିତମ୍
ଶେଷ କହିଲେ: ଚାରିପାଖରେ ମୃଦଙ୍ଗ ତାଳ ଓ ବୀଣାର ଧ୍ୱନି ମଧ୍ୟରେ, ଘୋଡ଼ାକୁ ଛାଡ଼ାଯାଇଲା ଏବଂ ସେ ଦେବମାନେ ତିଆରି କରିଥିବା ସହରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲା।
ଯତ୍ର ସ୍ଫାଟିକ କୁଡ୍ଯାନାଂ ରଚନାଭିର୍ଗୃହା ନୃଣାମ୍ । ହସଂତି ଵିଂଧ୍ଯଂ ଵିମଲଂ ପର୍ଵତଂ ନାଗସେଵିତମ୍
ଯେଉଁଠାରେ ମଣିଷମାନଙ୍କ ଘର ଶ୍ଫଟିକ ପାଥରରେ ତିଆରି, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଏବଂ ପବିତ୍ର, ବିନ୍ଧ୍ୟ ପାହାଡ଼କୁ ମୁହଁ କରିଛି, ଯେଉଁଠାରେ ନାଗମାନେ ସେବା କରନ୍ତି।
ରାଜତାନି ଗୃହାଣ୍ଯତ୍ର ଦୃଶ୍ଯଂତେ ପ୍ରକୃତେରପି । ଵିଚିତ୍ରମଣିସନ୍ନଦ୍ଧା ନାନାମାଣିକ୍ଯଗୋପୁରାଃ
ସେଉଁଠି ଘରଗୁଡ଼ିକ ଚାନ୍ଦିର ଭଳି ଦେଖାଯାଏ, ବିଭିନ୍ନ ମଣିରେ ସଜିତ, ଏବଂ ଅନେକ ପ୍ରକାର ମଣିମୁକୁଟ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ।
ପଦ୍ମିନ୍ଯୋ ଯତ୍ର ଲୋକାନାଂ ଗେହେ ଗେହେ ମନୋହରାଃ । ହରଂତି ଚିତ୍ତାନି ନୃଣାଂ ମୁଖପଦ୍ମକଲେକ୍ଷିତାଃ
ପ୍ରତ୍ୟେକ ଘରେ ଆକର୍ଷଣୀୟ ପଦ୍ମପୋଖରୀ ଅଛି, ମଣିଷମାନଙ୍କର ମନକୁ ମୋହିତ କରେ, ମୁହଁର ପଦ୍ମର ଛବିରେ ତାହାର ଶୋଭା ବଢ଼ିଯାଏ।
ପଦ୍ମରାଗମଣିର୍ଯତ୍ର ଗେହେ ଗେହେ ସୁଭୂମିଷୁ । ବଦ୍ଧଃ ସଂଲକ୍ଷ୍ଯତେ ଵିପ୍ର ତଦୋଷ୍ଠସ୍ପର୍ଧଯା ନୁ କିମ୍
ପ୍ରତ୍ୟେକ ଘରର ଭଲ ଭୂମିରେ ପଦ୍ମରାଗ ମଣି ଥାଏ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଏହା ସେମାନଙ୍କ ଠୋଠର ଲାଲିମା ସହିତ ପ୍ରତିସ୍ପର୍ଧା କରୁଛି କି ନାହିଁ କି?
କ୍ରୀଡାଶୈଲାଃ ପ୍ରତ୍ଯଗାରଂ ନୀଲରତ୍ନଵିନିର୍ମିତାଃ । କୁର୍ଵଂତି ଶଂକାଂ ମେଘସ୍ଯ ମଯୂରାଣାଂ କଲାପିନାମ୍
ପ୍ରତ୍ୟେକ ମହଳରେ ନୀଳ ମଣିରେ ତିଆରି ଖେଳ ପାହାଡ଼ ଅଛି, ଯାହା ଦେଖି ମନେ ହୁଏ ଏଗୁଡ଼ିକ ମେଘ କିମ୍ବା ମୟୂରର ଚୁଡ଼ା ତ?
ହଂସା ଯତ୍ର ନୃଣାଂ ଗେହେ ସ୍ଫାଟିକେଷୁ ନିଯଂତ୍ରିତାଃ । କୁର୍ଵଂତି ମେଘାନ୍ନୋ ଭୀତିଂ ମାନସଂ ନ ସ୍ମରଂତି ଚ
ଏଠାରେ ମଣିଷମାନଙ୍କ ଘରେ ଶ୍ଫଟିକ ଦେଉଳରେ ହଂସମାନେ ରହନ୍ତି; ସେମାନେ ମେଘକୁ ଭୟ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ଏବଂ ମାନସ ସରୋବରକୁ ମନେ ପକାନ୍ତି ନାହିଁ।
ନିରଂତରଂ ଶିଵସ୍ଥାନେ ଧ୍ଵସ୍ତଂ ଚଂଦ୍ରିକଯା ତମଃ । ଶୁକ୍ଲକୃଷ୍ଣଵିଭେଦୋ ନ ପକ୍ଷଯୋସ୍ତତ୍ର ଵୈ ନୃଣାମ୍
ଏଠାରେ ଶିବଙ୍କ ନିବାସରେ, ଚାନ୍ଦ୍ରିକାରେ ଅନ୍ଧାର ସଦା ସରିଯାଏ; ମଣିଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କୃଷ୍ଣପକ୍ଷ ବା ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷର କୌଣସି ଭେଦ ନାହିଁ।
ତତ୍ର ଵୀରମଣୀ ରାଜା ଧାର୍ମିକେଷ୍ଵଗ୍ରଣୀର୍ମହାନ୍ । ରାଜ୍ଯଂ କରୋତି ଵିପୁଲଂ ସର୍ଵଭୋଗସମନ୍ଵିତମ୍
ସେଠାରେ ବୀରମଣୀ ନାମକ ରାଜା, ଯିଏ ଧର୍ମରେ ସବୁଠାରୁ ଆଗରେ ଓ ବଡ଼ ମହାନ, ବଡ଼ ଏକ ରାଜ୍ୟରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଭୋଗବିଲାସ ସହିତ ରାଜ୍ୟ କରୁଥିଲେ।
ତସ୍ଯ ପୁତ୍ରୋ ମହାଶୂରୋ ନାମ୍ନା ରୁକ୍ମାଂଗଦୋ ବଲୀ । ଵନିତାଭିର୍ଗତୋ ରମ୍ଯଦେହାଭିଃ କ୍ରୀଡିତୁଂ ଵନମ୍
ତାଙ୍କର ପୁଅ ରୁକ୍ମାଙ୍ଗଦ, ଯିଏ ବହୁତ ଶୂର ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଆନନ୍ଦମୟ ରୂପର ମହିଳାମାନେ ସହିତ ଖେଳିବାକୁ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଗଲେ।
ତାସାଂ ମଂଜୀରସଂରାଵଃ କଂକଣାନାଂ ରଵସ୍ତଥା । ମନୋ ହରତି କାମସ୍ଯ କିମନ୍ଯସ୍ଯ କଥାତ୍ର ଭୋଃ
ସେମାନଙ୍କର ପାଉଁ ଗହଣାର ଝଙ୍କାର ଓ ବାହୁଡ଼ିର ଝିଙ୍କାର ଏମିତି ଆକର୍ଷଣ କରୁଥିଲା, ଯେ ମନ ଭରି ଆସାକାମନା ଜାଗିଉଠିଲା—ଏଠାରେ ଅନ୍ୟ କଥା କହିବାର ଆବଶ୍ୟକତା କଣ?
ଵନଂ ଜଗାମ ସୁମହତ୍ସୁପୁଷ୍ପନଗସଂଯୁତମ୍ । ସଦାଶିଵକୃତସ୍ଥାନମୃତୁଷଟ୍କୈର୍ଵିରାଜିତମ୍
ସେ ବଡ଼ ଏକ ଫୁଲ ଓ ଗଛରେ ଭରିଥିବା ଜଙ୍ଗଲକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଯାହା ସଦାଶିବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା ଓ ସମସ୍ତ ଋତୁରେ ଅପୂର୍ବ ରୂପେ ଶୋଭିତ ଥିଲା।