କପେ ତ୍ଵଯା ମହତ୍କର୍ମ କୃତଂ ଯଦ୍ଭଟପାତନମ୍ । କ୍ଷଣଂ ତିଷ୍ଠସି ଚେତ୍କୁର୍ଵେ ତଵ ପ୍ରାଣଵିଯୋଜନମ୍
ବନରା, ତୁମେ ବଡ କାମ କରିଛ; ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ଝରିପଡ଼ିଛନ୍ତି। ତୁମେ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଦାଁଡି ରୁହ, ମୁଁ ତୁମର ପ୍ରାଣ ନେଇଦେବି।
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ହନୂମଂତଂ ପ୍ରଜଘାନ ସ ଦୁର୍ମତିଃ । ତ୍ରିଶୂଲେନ ସୁତୀକ୍ଷ୍ଣେନ ଜ୍ଵଲତ୍ପାଵକକାଂତିନା
ଏପରି କହି ସେ ଦୁଷ୍ଟ ହନୁମାନଙ୍କୁ ତୀବ୍ର ତ୍ରିଶୂଳ ଦ୍ୱାରା, ଯାହା ଅଗ୍ନିପରି ଜ୍ୱଳନ୍ତ, ଘାତ କଲା।
ତଦାଗତଂ ତ୍ରିଶୂଲଂ ଚ ମୁଖେ ଜଗ୍ରାହ ଵୀର୍ଯଵାନ୍ । ଚୂର୍ଣଯାମାସ ସକଲଂ ସର୍ଵଲୋହଵିନିର୍ମିତମ୍
ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହନୁମାନ ସେ ଆସୁଥିବା ତ୍ରିଶୂଳକୁ ମୁହଁରେ ଧରିଲେ ଓ ସମସ୍ତ ଧାତୁରେ ବନାଯାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେଠି ଚୁର୍ଣ୍ଣ କରିଦେଲେ।
ଚୂର୍ଣଯିତ୍ଵା ତ୍ରିଶୂଲଂ ତଦାଯସଂ ଦୈତ୍ଯମୋଚିତମ୍ । ଜଘାନ ତଂ ଚପେଟାଭିର୍ବହ୍ଵୀଭିର୍ହନୁମାନ୍ବଲୀ
ଦାନବ ଛାଡ଼ିଥିବା ଲୋହାର ତ୍ରିଶୂଳକୁ ଚୁର୍ଣ୍ଣ କରି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହନୁମାନ ତାକୁ ବହୁ ଥପ୍ପଡ଼ ମାରିଲେ।
ସ ଆହତଃ କପୀନ୍ଦ୍ରେଣ ଚପେଟାଭିରିତସ୍ତତଃ । ଵ୍ଯଥିତୋ ଵ୍ଯସୃଜନ୍ମାଯାଂ ସର୍ଵଲୋକଭଯଂକରୀମ୍
ବନରାଜଙ୍କ ଥପ୍ପଡ଼ରେ ଏଠା ସେଠା ଘାତ ଖାଇ, ସେ ଦାନବ ବିପର୍ୟସ୍ତ ହୋଇ, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କୁ ଭୟ ଦେଇଥିବା ମାୟା ଛାଡ଼ିଦେଲା।
ତଦା ତମୋଭଵତ୍ତୀଵ୍ରଂ ଯତ୍ର କୋ ଵା ନ ଲକ୍ଷ୍ଯତେ । ଯତ୍ର ସ୍ଵୀଯୋ ନ ପାରକ୍ଯୋ ଵିଦାମାସ ଜନାନ୍ବହୂନ୍
ତାପରେ ଏମିତି ଘନ ଅନ୍ଧାର ହେଲା, ଯେଉଁଠି କାହାକୁ ଦେଖିହେବା ଯାଉନଥିଲା; ନିଜ ଓ ପର ଚିହ୍ନିହେବା ମୁଷ୍କିଲ ହେଲା, ଅନେକ ଲୋକ ଭ୍ରମିତ ହେଉଥିଲେ।
ଶିଲାଃ ପର୍ଵତଶୃଂଗାଭାଃ ପତଂତି ସୁଭଟୋପରି । ତାଭିର୍ହତାସ୍ତୁ ତେ ସର୍ଵେ ଵ୍ଯାକୁଲା ଅଥ ଜଜ୍ଞିରେ
ପର୍ବତ ଶିଖର ପରି ବଡ଼ ବଡ଼ ପଥର ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କ ଉପରେ ପଡ଼ିଲା; ଏହିପରି ଘାତରେ ସେମାନେ ସବୁ ଅସ୍ଥିର ଓ ଭୟଭୀତ ହେଇଗଲେ।
ଵିଦ୍ଯୁତୋ ଵିଲସଂତ୍ଯତ୍ର ଗର୍ଜଂତି ଜଲଦା ଘନମ୍ । ଵର୍ଷଂତି ପୂଯରୁଧିରଂ ମୁଂଚଂତି ସମଲଂ ଜଲମ୍
ସେଠାରେ ବିଜୁଳି ଚମକୁଥିଲା, ମେଘ ଗର୍ଜନ କରୁଥିଲେ, ପିପ୍ରା ଓ ରକ୍ତ ବର୍ଷା ହେଉଥିଲା, ଅପବିତ୍ର ଜଳ ବହିଯାଉଥିଲା।
ଆକାଶାତ୍ପତମାନାନି କବଂଧାନି ବହୂନି ଚ । ଦୃଶ୍ଯଂତେ ଛିନ୍ନଶୀର୍ଷାଣି ସକୁଂଡଲଯୁତାନି ଚ
ଆକାଶରୁ ଅନେକ ମୁଣ୍ଡ ହିନ୍ନ ଦେହ ପଡ଼ିଯାଉଥିଲେ, କିଛିର ମୁଣ୍ଡ ଚିରିଯାଇଥିଲା, କିଛିର କୁଣ୍ଡଳ ସହିତ ଦେଖାଯାଉଥିଲା।
ନଗ୍ନା ଵିରୂପାଃ ସୁଭୃଶଂ କୀର୍ଣକେଶାଃ ସୁଦୁର୍ମୁଖାଃ । ଦୃଶ୍ଯଂତେ ସର୍ଵତୋ ଦୈତ୍ଯା ଦାରୁଣା ଭଯକାରିଣଃ
ନଗ୍ନ, ବିକୃତ, ମୁଣ୍ଡ ଚିରିଯାଇଥିବା, ଚୁଲ ଖୋଲିଯାଇଥିବା, ଭୟଙ୍କର ମୁହଁ ଥିବା ଦାନବମାନେ ସବୁଠାରେ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।
ତଦା ଵ୍ଯାକୁଲିତା ଲୋକାଃ ପରସ୍ପରଭଯାକୁଲାଃ । ପଲାଯନପରା ଜାତା ମହୋତ୍ପାତମମଂସତ
ତାପରେ ସମସ୍ତ ଲୋକ ଅସ୍ଥିର ଓ ଭୟଭୀତ ହେଇଗଲେ, ପ୍ରତିଏକ ଅନ୍ୟଅନ୍ୟଙ୍କୁ ଭୟ କରୁଥିଲେ, ପଳାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିଲେ, ଏହାକୁ ବଡ଼ ଅପଶକୁନ ଭାବିଲେ।
ତଦା ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ଆଯାତୋ ରଥେ ସ୍ଥିତ୍ଵା ମହାଯଶାଃ । ଶ୍ରୀରାମସ୍ମରଣଂ କୃତ୍ଵା ଚାପେ ସଂଧାଯ ସାଯକାନ୍
ସେବେ ମହାପ୍ରସିଦ୍ଧ ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ରଥରେ ଆସିଲେ; ଶ୍ରୀରାମଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି, ଧନୁଷରେ ତୀର ଲଗାଇଲେ।
ତାଂ ମାଯାଂ ସ ଵିଧୂଯାଥ ମୋହନାସ୍ତ୍ରେଣ ଵୀର୍ଯଵାନ୍ । ଶରଧାରାଃ କିରନ୍ଵ୍ଯୋମ୍ନି ଵଵର୍ଷ ସମରେସୁରମ୍
ତାହା ପରେ, ସେ ପ୍ରବଳ ବୀର ମୋହନାସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ସେଇ ମାୟାକୁ ଦୂର କରିଦେଲେ, ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ଆକାଶ ଉପରେ ଶରର ଧାରା ବର୍ଷାଇଲେ।
ତଦାଦିଶଃ ପ୍ରସେଦୁସ୍ତା ରଵିସ୍ତ୍ଵପରିଵେଷଵାନ୍ । ମେଘା ଯଥାଗତଂ ଯାତା ଵିଦ୍ଯୁତଃ ଶାଂତିମାଗତାଃ
ସେ ସମୟରେ, ସମସ୍ତ ଦିଗ ନିର୍ମଳ ହେଲା; ସୂର୍ଯ୍ୟ ତାଙ୍କର ହାଲୋ ସହିତ ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଲେ, ମେଘମାନେ ଯେପରି ଆସିଥିଲେ, ସେପରି ଚାଲିଗଲେ, ବିଜୁଳି ଶାନ୍ତିକୁ ଫେରିଗଲା।
ତଦା ଵିମାନଂ ପୁରତୋ ଦୃଶ୍ଯତେ ରାକ୍ଷସୈର୍ଯୁତମ୍ । ଛିଂଧି ଭିଂଧୀତି ଭାଷାଭିର୍ଵ୍ଯାକୁଲଂ ସୁତରାଂ ମହତ୍
ତାହା ପରେ, ସେମାନଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଏକ ବଡ଼ ବିମାନ ଦେଖାଗଲା, ଯାହା ରାକ୍ଷସମାନେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲେ, 'କାଟ, ଭେଦ' ବୋଲି ଚିତ୍କାର ହେଉଥିଲା ଏବଂ ଭୟଙ୍କର ଅସ୍ତିରତା ଥିଲା।
ବାଣାଶ୍ଚ ଶତସାହସ୍ରାଃ ସ୍ଵର୍ଣପୁଂଖୈଶ୍ଚ ଶୋଭିତାଃ । ପେତୁର୍ଵିମାନେ ନଭସି ସ୍ଥିତେ କାମଗମେ ମୁହୁଃ
ସେ ବିମାନ ଆକାଶରେ ଇଚ୍ଛାମତେ ଘୁଞ୍ଚୁଥିବା ବେଳେ, ସେଠାରେ ସହସ୍ର-ସହସ୍ର ସୁନାର ପାଖି ଲଗା ଶର ବାରମ୍ବାର ପଡ଼ିଲା।
ତଦା ଭଗ୍ନଂ ଵିମାନଂ ହି ଦୃଶ୍ଯତେ ନ ତଦୁଚ୍ଚକୈଃ । ସ୍ଵପୁରୀ ଖଣ୍ଡମେକତ୍ର ଭଗ୍ନାଂଗମିଵ ଭୂତଲେ
ତାହା ପରେ, ଭାଙ୍ଗିଯାଇଥିବା ବିମାନଟି ଆଉ ଉଚ୍ଚ ଆକାଶରେ ଦେଖାଗଲା ନାହିଁ, ବରଂ ନିଜ ସହରରେ ଏକ ସ୍ଥାନରେ ଭାଙ୍ଗି ପଡ଼ିଥିଲା, ମାନେ ଭୂମିରେ ଭାଙ୍ଗିଯାଇଥିବା ଦେହ ପରି।
ତଦା ପ୍ରକୁପିତୋ ଦୈତ୍ଯୋ ବାଣାନ୍ଧନୁଷି ସଂଦଧେ । ତୈର୍ବାଣୈର୍ଵିକିରନ୍ରାମଭ୍ରାତରଂ ଚାଭିଗର୍ଜିତଃ
ସେତେବେଳେ, ରାକ୍ଷସଟି ଭୟଙ୍କର କ୍ରୋଧରେ ଧନୁଷରେ ଶର ଲଗାଇଲା ଏବଂ ଗଜ୍ଜନା କରି ଶତ୍ରୁଘ୍ନଙ୍କ ଭାଇଁ ଉପରେ ଶର ବର୍ଷାଇଲା।
ତେ ବାଣାଃ ଶତଶସ୍ତସ୍ଯ ଲଗ୍ନା ଵପୁଷି ଭୂରିଶଃ । ଶୋଭାମାପୁଃ ଶୋଣିତୌଘାନ୍ଵହଂତସ୍ତୀକ୍ଷ୍ଣଵକ୍ତ୍ରିଣଃ
ସେଇ ଶରଗୁଡ଼ିକ ଶତେ ଶତେ ତାଙ୍କ ଦେହରେ ଲାଗିଲା, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ମୁଣ୍ଡରୁ ରକ୍ତ ଧାରା ବହୁଥିଲା, ଏବଂ ସେଗୁଡ଼ିକ ଦୀପ୍ତିମାନ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।
ଶତ୍ରୁଘ୍ନଃ ପରଯା ଶକ୍ତ୍ଯା ସଂଯୁକ୍ତୋ ଵାଯୁଦୈଵତମ୍ । ଅସ୍ତ୍ରଂ ଧନୁଷି ଚାଧତ୍ତ ରାକ୍ଷସାନାଂ ପ୍ରକମ୍ପନମ୍
ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ବାୟୁଦେବଙ୍କ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ସମ୍ପୃକ୍ତ ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶକ୍ତି ନେଇ, ଧନୁଷରେ ଏମିତି ଏକ ଅସ୍ତ୍ର ଲଗାଇଲେ, ଯାହା ରାକ୍ଷସମାନେ କମ୍ପିତ କରିଦେବ।
ତେନାସ୍ତ୍ରେଣ ଵିମାନାତ୍ଖାତ୍ପତନ୍ତୋ ମୁକ୍ତମୂର୍ଧଜାଃ । ଦୃଶ୍ଯଂତେ ଭୂତଵେତାଲସଂଘା ଇଵ ନଭଶ୍ଚରାଃ
ସେଇ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା, ବିମାନରୁ ରାକ୍ଷସମାନେ ଖସିପଡ଼ିଲେ, ତାଙ୍କର କେଶ ବିଖରାଯାଇଥିଲା, ସେମାନେ ଆକାଶରେ ଭୂତ-ପିଶାଚମାନେ ଚାଲିଥିବା ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।
ତଦସ୍ତ୍ରଂ ରଘୁନାଥସ୍ଯ ଭ୍ରାତ୍ରା ମୁକ୍ତଂ ଵିଲୋକ୍ଯ ସଃ । ଅସ୍ତ୍ରଂ ଚ ପାଶୁପତ୍ଯଂ ସ ଚାପେ ଧାଦ୍ଦନୁଜାତ୍ମଜଃ
ଶତ୍ରୁଘ୍ନ, ରଘୁନାଥଙ୍କ ଭାଇଁ ଦ୍ୱାରା ଛାଡ଼ାଯାଇଥିବା ଅସ୍ତ୍ର ଦେଖି, ତାଙ୍କ ବିପକ୍ଷୀ ରାକ୍ଷସପୁତ୍ର ତାହା ପରେ ଧନୁଷରେ ପାଶୁପତ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ଲଗାଇଲା।
ତତଃ ପ୍ରଵୃତ୍ତା ଵେତାଲା ଭୂତାଃ ପ୍ରେତନିଶାଚରାଃ । କପାଲକର୍ତରୀଯୁକ୍ତାଃ ପିବନ୍ତଃ ଶୋଣିତଂ ବହୁ
ତାହା ପରେ, ଭୂତ, ପିଶାଚ ଏବଂ ରାତିରେ ଘୁରୁଥିବା ରାକ୍ଷସମାନେ ଦେଖାଦେଲେ, ସେମାନେ ମୁଣ୍ଡ ଓ ଛୁରୀ ପିନ୍ଧିଥିଲେ, ଏବଂ ବହୁ ରକ୍ତ ପିଇଉଥିଲେ।
ତେ ଵୈ ଶତ୍ରୁଘ୍ନଵୀରାଣାଂ ରୁଧିରାଣି ପପୁର୍ମୁଦା । ଜୀଵତାମପି ଦୁର୍ଵାରାଃ କର୍ତରୀପାଣିଶୋଭିତାଃ
ସେମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ଶତ୍ରୁଘ୍ନଙ୍କ ସେନାର ରକ୍ତ ପିଇଲେ, ସେମାନେ ଜୀବିତ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଅପରାଜେୟ ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ହାତରେ ଛୁରୀ ଚମକୁଥିଲା।
ତଦସ୍ତ୍ରଂ ଵ୍ଯାପ୍ନୁଵଦ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସର୍ଵଵୀରପ୍ରଭଂଜନମ୍ । ମୁମୋଚ ତନ୍ନିରାସାଯ ଚାସ୍ତ୍ରଂ ନାରାଯଣାଭିଧମ୍
ସେଇ ଅସ୍ତ୍ର ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଢାକି ଏବଂ ସମସ୍ତ ବୀରଙ୍କ ଶୌର୍ୟ କ୍ଷୟ କରୁଥିବା ଦେଖି, ସେ ଏହାକୁ ନିବାରଣ ପାଇଁ ନାରାୟଣ ନାମକ ଅସ୍ତ୍ର ଛାଡ଼ିଲେ।
ନାରାଯଣାସ୍ତ୍ରଂ ତାନ୍ସର୍ଵାନ୍ଵାରଯାମାସ ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ । ତେ ସର୍ଵେ ଵିଲଯଂ ପ୍ରାପୁର୍ନିଶାଚରପ୍ରଣୋଦିତାଃ
ନାରାୟଣ ଅସ୍ତ୍ର ସେଇ ସମସ୍ତ ଭୂତପିଶାଚମାନେକୁ ସେଇ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ରୋକିଦେଲା, ଏବଂ ସମସ୍ତ ରାତିରେ ଘୁରୁଥିବା ରାକ୍ଷସମାନେ ତୁରନ୍ତ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଇଗଲେ।
ତଦା କ୍ରୁଦ୍ଧୋ ନିଶାଚାରୀ ଵିଦ୍ଯୁନ୍ମାଲୀ ସମାଦଦେ । ତ୍ରିଶୂଲଂ ନିଶିତଂ ଘୋରଂ ଶତ୍ରୁଘ୍ନଂ ହଂତୁମୁଲ୍ବଣମ୍
ତାହା ପରେ, କ୍ରୋଧିତ ରାତିରେ ଘୁରୁଥିବା ବିଦ୍ୟୁନ୍ମାଳୀ ଏକ ତୀକ୍ଷ୍ଣ, ଭୟଙ୍କର ତ୍ରିଶୂଳ ଧରିଲେ, ଶତ୍ରୁଘ୍ନଙ୍କୁ ମାରିବାକୁ ଉଦ୍ୟତ ହେଲେ।
ଶୂଲହସ୍ତଂ ସମାଯାଂତଂ ଵିଦ୍ଯୁନ୍ମାଲିନମାହଵେ । ସାଯକୈଃ ପ୍ରାହରତ୍ତସ୍ଯ ଭୁଜେ ତ୍ଵର୍ଧଶଶିପ୍ରଭୈଃ
ତ୍ରିଶୂଳ ହାତରେ ନେଇ ବିଦ୍ୟୁନ୍ମାଳୀ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରକୁ ଆସୁଥିବା ବେଳେ, ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ଅର୍ଧଚନ୍ଦ୍ର ପରି ଚମକୁଥିବା ଶର ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କର ବାହୁରେ ଆଘାତ କଲେ।
ତୈର୍ବାଣୈଶ୍ଛିନ୍ନହସ୍ତଃ ସ ଶିରସା ହଂତୁମୁଦ୍ଯତଃ । ହତୋସି ଯାହି ଶତ୍ରୁଘ୍ନ କସ୍ତ୍ଵାଂ ତ୍ରାତା ଭଵିଷ୍ଯତି
ସେଇ ଶରମାନେ ତାଙ୍କର ବାହୁ କାଟିଦେଲେ, ତେବେ ସେ ମୁଣ୍ଡ ଦ୍ୱାରା ଆଘାତ କରିବାକୁ ଉଦ୍ୟତ ହେଲେ, କହିଲେ, 'ଶତ୍ରୁଘ୍ନ, ତୁମେ ମୃତ, ଏବେ ଯାଅ! କିଏ ତୁମକୁ ବଞ୍ଚାଇବ?'
ଇତି ବ୍ରୁଵାଣଂ ତରସା ଚିଚ୍ଛେଦ ଶିତସାଯକୈଃ । ମସ୍ତକଂ ତସ୍ଯ ବଲିନଃ ଶୂରସ୍ଯ ସହ କୁଂଡଲମ୍
ଏପରି କହୁଥିବା ବେଳେ, ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ତୀବ୍ର ଶର ଦ୍ୱାରା ସେଇ ପ୍ରବଳ ବୀରଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ସହ କୁଣ୍ଡଳ କାଟିଦେଲେ।