ମୂର୍ଚ୍ଛାଂ ପ୍ରାପ୍ତଂ ତମାଜ୍ଞାଯ ହନୂମାନ୍ପଵନାତ୍ମଜଃ । କୋପଵ୍ଯାକୁଲିତସ୍ଵାଂତୋ ବଭାଷେ ତଂ ତୁ ରାକ୍ଷସମ୍
ତାଙ୍କୁ ମୂର୍ଛିତ ଦେଖି, ପବନପୁତ୍ର ହନୁମାନ୍ କ୍ରୋଧରେ ଭରି, ସେଇ ରାକ୍ଷସକୁ କହିଲେ।
କୁତ୍ର ଗଚ୍ଛସି ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧେ ମଯି ଯୋଦ୍ଧରି ସଂସ୍ଥିତେ । ତ୍ଵାଂ ହନ୍ମି ଚରଣାଘାତୈର୍ଵାଜିହର୍ତାରମାଗତମ୍
'ମୁଁ ହନୁମାନ୍ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଦଢ଼ିଆ ରହିଛି, ତୁମେ ଦୁଷ୍ଟମନା କେଉଁଠି ପଳାଇବୁ? ଘୋଡ଼ା ଚୋର, ମୁଁ ପାଦ ଆଘାତରେ ତୁମକୁ ମାରିଦେବି।'
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ମହାଦୈତ୍ଯାଞ୍ଜଘାନ ପରସୈନିକାନ୍ । ଵିମାନସ୍ଥାନ୍ନଖାଗ୍ରେଣ ଦାରଯନ୍ନଭସି ସ୍ଥିତଃ
ଏପରି କହି ସେ ମହାଦାନବମାନେ ଓ ଅନ୍ୟ ଶତ୍ରୁ ସେନାମାନେକୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ, ଆକାଶରେ ଦଢ଼ିଆ ରହି, ନଖର ଆଗରେ ଛିରିଦେଲେ।
ଲାଂଗୂଲେନାହତାଃ କେଚିତ୍କେଚିତ୍ପାଦତଲା ହତାଃ । ବାହୁଭ୍ଯାଂ ଦାରିତାଃ କେଚିତ୍ପଵନସ୍ଯ ତନୂଭୁଵା
କିଛି ଜଣେ ତାଙ୍କର ପୁଛରେ ଆଘାତ ପାଇଲେ, କିଛି ଜଣେ ପାଦତଳରେ ଆଘାତ ପାଇଲେ, ଆଉ କିଛି ଜଣେ ପବନପୁତ୍ରଙ୍କ ହାତରେ ଛିରିଗଲେ।
ନଶ୍ଯଂତି କେଚିନ୍ନିହତାଃ କେଚିନ୍ମୂର୍ଚ୍ଛଂତି ସଂହତାଃ । ପଲାଯଂତେ ପଦାଘାତଭଯପୀଡାହତାସ୍ତତଃ
କେହି ନଷ୍ଟ ହେଉଛନ୍ତି, କେହି ହନ୍ତା ହେଉଛନ୍ତି, କେହି ଏକାଠି ଅଚେତନ ହେଉଛନ୍ତି; ଆଉ କେତେକ ହନୁମାନଙ୍କ ପାଦ ଘାତର ଭୟ ଓ ବେଦନାରେ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ପଳାଇଯାଉଛନ୍ତି।
ଅନେକେ ନିହତାସ୍ତତ୍ର ରାକ୍ଷସାଶ୍ଚାତିଦାରୁଣାଃ । ଛିନ୍ନା ଭିନ୍ନା ଦ୍ଵିଧା ଜାତାଃ ପଵନସ୍ଯ ସୁତେନ ଵୈ
ସେଠାରେ ଅନେକ ଭୟଙ୍କର ରାକ୍ଷସ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଲେ, ବାୟୁପୁତ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କେହି କଟା, କେହି ଭାଙ୍ଗା, କେହି ଦୁଇ ଭାଗ ହୋଇଗଲେ।
କାମଗଂତୁଵିମାନଂ ତଦ୍ଭିନ୍ନପ୍ରାକାରତୋରଣମ୍ । ହାହା କୁର୍ଵଦ୍ଭିରସୁରୈଃ ସମଂତାତ୍ପରିଵାରିତମ୍
ସେ ଦିବ୍ୟ ରଥର ଦୁଆର ଓ ପ୍ରାକାର ଭାଙ୍ଗିଯାଇଥିଲା, ଚାରିପାଖରେ ଦୁଃଖରେ ଚିତ୍କାର କରୁଥିବା ଅସୁରମାନେ ଘେରି ରହିଥିଲେ।
ହନୂମତି ମହାଶୂରେ କ୍ଷଣଂ ଭୂମୌ କ୍ଷଣଂ ଦିଵି । ଇତସ୍ତତଃ ପ୍ରଦୃଶ୍ଯେତ କାମଯାନଂ ଦୁରାସଦମ୍
ମହାବୀର ହନୁମାନ କେବେ ଭୂମିରେ, କେବେ ଆକାଶରେ, ଏଠା ସେଠା ଯୁଦ୍ଧ ଇଚ୍ଛା କରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ତାଙ୍କୁ କେହି ନିକଟକୁ ଯିବାକୁ ସାହସ କରିପାରୁନଥିଲେ।
ଯତ୍ରଯତ୍ର ଵିମାନଂ ତତ୍ତତ୍ରତତ୍ର ସମୀରଜଃ । ପ୍ରହରନ୍ନେଵ ଦୃଶ୍ଯେତ କାମରୂପଧରଃ କପିଃ
ରଥ ଯେଉଁଠାକୁ ଯାଉଥିଲା, ସେଠାକୁ ବାୟୁପୁତ୍ର ମନମତାବେଳେ ଅନେକ ରୂପ ଧାରଣ କରି ଆକ୍ରମଣ କରୁଥିଲେ।
ଏଵଂ ତଦାକୁଲୀଭୂତେ ଵିମାନସ୍ଥେ ମହାଜନେ । ଉଗ୍ରଦଂଷ୍ଟ୍ରସ୍ତୁ ଦୈତ୍ଯେଂଦ୍ରୋ ହନୂମଂତମୁପେଯିଵାନ୍
ସେ ରଥରେ ଥିବା ଲୋକମାନେ ଭୟଭୀତ ଓ ଅସ୍ଥିର ହେଉଥିବା ବେଳେ, ଭୟଙ୍କର ଦାନ୍ତ ଥିବା ଦାୟତ୍ୟରାଜ ହନୁମାନଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ।
କପେ ତ୍ଵଯା ମହତ୍କର୍ମ କୃତଂ ଯଦ୍ଭଟପାତନମ୍ । କ୍ଷଣଂ ତିଷ୍ଠସି ଚେତ୍କୁର୍ଵେ ତଵ ପ୍ରାଣଵିଯୋଜନମ୍
ବନରା, ତୁମେ ବଡ କାମ କରିଛ; ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ଝରିପଡ଼ିଛନ୍ତି। ତୁମେ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଦାଁଡି ରୁହ, ମୁଁ ତୁମର ପ୍ରାଣ ନେଇଦେବି।
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ହନୂମଂତଂ ପ୍ରଜଘାନ ସ ଦୁର୍ମତିଃ । ତ୍ରିଶୂଲେନ ସୁତୀକ୍ଷ୍ଣେନ ଜ୍ଵଲତ୍ପାଵକକାଂତିନା
ଏପରି କହି ସେ ଦୁଷ୍ଟ ହନୁମାନଙ୍କୁ ତୀବ୍ର ତ୍ରିଶୂଳ ଦ୍ୱାରା, ଯାହା ଅଗ୍ନିପରି ଜ୍ୱଳନ୍ତ, ଘାତ କଲା।
ତଦାଗତଂ ତ୍ରିଶୂଲଂ ଚ ମୁଖେ ଜଗ୍ରାହ ଵୀର୍ଯଵାନ୍ । ଚୂର୍ଣଯାମାସ ସକଲଂ ସର୍ଵଲୋହଵିନିର୍ମିତମ୍
ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହନୁମାନ ସେ ଆସୁଥିବା ତ୍ରିଶୂଳକୁ ମୁହଁରେ ଧରିଲେ ଓ ସମସ୍ତ ଧାତୁରେ ବନାଯାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେଠି ଚୁର୍ଣ୍ଣ କରିଦେଲେ।
ଚୂର୍ଣଯିତ୍ଵା ତ୍ରିଶୂଲଂ ତଦାଯସଂ ଦୈତ୍ଯମୋଚିତମ୍ । ଜଘାନ ତଂ ଚପେଟାଭିର୍ବହ୍ଵୀଭିର୍ହନୁମାନ୍ବଲୀ
ଦାନବ ଛାଡ଼ିଥିବା ଲୋହାର ତ୍ରିଶୂଳକୁ ଚୁର୍ଣ୍ଣ କରି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହନୁମାନ ତାକୁ ବହୁ ଥପ୍ପଡ଼ ମାରିଲେ।
ସ ଆହତଃ କପୀନ୍ଦ୍ରେଣ ଚପେଟାଭିରିତସ୍ତତଃ । ଵ୍ଯଥିତୋ ଵ୍ଯସୃଜନ୍ମାଯାଂ ସର୍ଵଲୋକଭଯଂକରୀମ୍
ବନରାଜଙ୍କ ଥପ୍ପଡ଼ରେ ଏଠା ସେଠା ଘାତ ଖାଇ, ସେ ଦାନବ ବିପର୍ୟସ୍ତ ହୋଇ, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କୁ ଭୟ ଦେଇଥିବା ମାୟା ଛାଡ଼ିଦେଲା।
ତଦା ତମୋଭଵତ୍ତୀଵ୍ରଂ ଯତ୍ର କୋ ଵା ନ ଲକ୍ଷ୍ଯତେ । ଯତ୍ର ସ୍ଵୀଯୋ ନ ପାରକ୍ଯୋ ଵିଦାମାସ ଜନାନ୍ବହୂନ୍
ତାପରେ ଏମିତି ଘନ ଅନ୍ଧାର ହେଲା, ଯେଉଁଠି କାହାକୁ ଦେଖିହେବା ଯାଉନଥିଲା; ନିଜ ଓ ପର ଚିହ୍ନିହେବା ମୁଷ୍କିଲ ହେଲା, ଅନେକ ଲୋକ ଭ୍ରମିତ ହେଉଥିଲେ।
ଶିଲାଃ ପର୍ଵତଶୃଂଗାଭାଃ ପତଂତି ସୁଭଟୋପରି । ତାଭିର୍ହତାସ୍ତୁ ତେ ସର୍ଵେ ଵ୍ଯାକୁଲା ଅଥ ଜଜ୍ଞିରେ
ପର୍ବତ ଶିଖର ପରି ବଡ଼ ବଡ଼ ପଥର ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କ ଉପରେ ପଡ଼ିଲା; ଏହିପରି ଘାତରେ ସେମାନେ ସବୁ ଅସ୍ଥିର ଓ ଭୟଭୀତ ହେଇଗଲେ।
ଵିଦ୍ଯୁତୋ ଵିଲସଂତ୍ଯତ୍ର ଗର୍ଜଂତି ଜଲଦା ଘନମ୍ । ଵର୍ଷଂତି ପୂଯରୁଧିରଂ ମୁଂଚଂତି ସମଲଂ ଜଲମ୍
ସେଠାରେ ବିଜୁଳି ଚମକୁଥିଲା, ମେଘ ଗର୍ଜନ କରୁଥିଲେ, ପିପ୍ରା ଓ ରକ୍ତ ବର୍ଷା ହେଉଥିଲା, ଅପବିତ୍ର ଜଳ ବହିଯାଉଥିଲା।
ଆକାଶାତ୍ପତମାନାନି କବଂଧାନି ବହୂନି ଚ । ଦୃଶ୍ଯଂତେ ଛିନ୍ନଶୀର୍ଷାଣି ସକୁଂଡଲଯୁତାନି ଚ
ଆକାଶରୁ ଅନେକ ମୁଣ୍ଡ ହିନ୍ନ ଦେହ ପଡ଼ିଯାଉଥିଲେ, କିଛିର ମୁଣ୍ଡ ଚିରିଯାଇଥିଲା, କିଛିର କୁଣ୍ଡଳ ସହିତ ଦେଖାଯାଉଥିଲା।
ନଗ୍ନା ଵିରୂପାଃ ସୁଭୃଶଂ କୀର୍ଣକେଶାଃ ସୁଦୁର୍ମୁଖାଃ । ଦୃଶ୍ଯଂତେ ସର୍ଵତୋ ଦୈତ୍ଯା ଦାରୁଣା ଭଯକାରିଣଃ
ନଗ୍ନ, ବିକୃତ, ମୁଣ୍ଡ ଚିରିଯାଇଥିବା, ଚୁଲ ଖୋଲିଯାଇଥିବା, ଭୟଙ୍କର ମୁହଁ ଥିବା ଦାନବମାନେ ସବୁଠାରେ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।
ତଦା ଵ୍ଯାକୁଲିତା ଲୋକାଃ ପରସ୍ପରଭଯାକୁଲାଃ । ପଲାଯନପରା ଜାତା ମହୋତ୍ପାତମମଂସତ
ତାପରେ ସମସ୍ତ ଲୋକ ଅସ୍ଥିର ଓ ଭୟଭୀତ ହେଇଗଲେ, ପ୍ରତିଏକ ଅନ୍ୟଅନ୍ୟଙ୍କୁ ଭୟ କରୁଥିଲେ, ପଳାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିଲେ, ଏହାକୁ ବଡ଼ ଅପଶକୁନ ଭାବିଲେ।
ତଦା ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ଆଯାତୋ ରଥେ ସ୍ଥିତ୍ଵା ମହାଯଶାଃ । ଶ୍ରୀରାମସ୍ମରଣଂ କୃତ୍ଵା ଚାପେ ସଂଧାଯ ସାଯକାନ୍
ସେବେ ମହାପ୍ରସିଦ୍ଧ ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ରଥରେ ଆସିଲେ; ଶ୍ରୀରାମଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି, ଧନୁଷରେ ତୀର ଲଗାଇଲେ।
ତାଂ ମାଯାଂ ସ ଵିଧୂଯାଥ ମୋହନାସ୍ତ୍ରେଣ ଵୀର୍ଯଵାନ୍ । ଶରଧାରାଃ କିରନ୍ଵ୍ଯୋମ୍ନି ଵଵର୍ଷ ସମରେସୁରମ୍
ତାହା ପରେ, ସେ ପ୍ରବଳ ବୀର ମୋହନାସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ସେଇ ମାୟାକୁ ଦୂର କରିଦେଲେ, ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ଆକାଶ ଉପରେ ଶରର ଧାରା ବର୍ଷାଇଲେ।
ତଦାଦିଶଃ ପ୍ରସେଦୁସ୍ତା ରଵିସ୍ତ୍ଵପରିଵେଷଵାନ୍ । ମେଘା ଯଥାଗତଂ ଯାତା ଵିଦ୍ଯୁତଃ ଶାଂତିମାଗତାଃ
ସେ ସମୟରେ, ସମସ୍ତ ଦିଗ ନିର୍ମଳ ହେଲା; ସୂର୍ଯ୍ୟ ତାଙ୍କର ହାଲୋ ସହିତ ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଲେ, ମେଘମାନେ ଯେପରି ଆସିଥିଲେ, ସେପରି ଚାଲିଗଲେ, ବିଜୁଳି ଶାନ୍ତିକୁ ଫେରିଗଲା।
ତଦା ଵିମାନଂ ପୁରତୋ ଦୃଶ୍ଯତେ ରାକ୍ଷସୈର୍ଯୁତମ୍ । ଛିଂଧି ଭିଂଧୀତି ଭାଷାଭିର୍ଵ୍ଯାକୁଲଂ ସୁତରାଂ ମହତ୍
ତାହା ପରେ, ସେମାନଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଏକ ବଡ଼ ବିମାନ ଦେଖାଗଲା, ଯାହା ରାକ୍ଷସମାନେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲେ, 'କାଟ, ଭେଦ' ବୋଲି ଚିତ୍କାର ହେଉଥିଲା ଏବଂ ଭୟଙ୍କର ଅସ୍ତିରତା ଥିଲା।
ବାଣାଶ୍ଚ ଶତସାହସ୍ରାଃ ସ୍ଵର୍ଣପୁଂଖୈଶ୍ଚ ଶୋଭିତାଃ । ପେତୁର୍ଵିମାନେ ନଭସି ସ୍ଥିତେ କାମଗମେ ମୁହୁଃ
ସେ ବିମାନ ଆକାଶରେ ଇଚ୍ଛାମତେ ଘୁଞ୍ଚୁଥିବା ବେଳେ, ସେଠାରେ ସହସ୍ର-ସହସ୍ର ସୁନାର ପାଖି ଲଗା ଶର ବାରମ୍ବାର ପଡ଼ିଲା।
ତଦା ଭଗ୍ନଂ ଵିମାନଂ ହି ଦୃଶ୍ଯତେ ନ ତଦୁଚ୍ଚକୈଃ । ସ୍ଵପୁରୀ ଖଣ୍ଡମେକତ୍ର ଭଗ୍ନାଂଗମିଵ ଭୂତଲେ
ତାହା ପରେ, ଭାଙ୍ଗିଯାଇଥିବା ବିମାନଟି ଆଉ ଉଚ୍ଚ ଆକାଶରେ ଦେଖାଗଲା ନାହିଁ, ବରଂ ନିଜ ସହରରେ ଏକ ସ୍ଥାନରେ ଭାଙ୍ଗି ପଡ଼ିଥିଲା, ମାନେ ଭୂମିରେ ଭାଙ୍ଗିଯାଇଥିବା ଦେହ ପରି।
ତଦା ପ୍ରକୁପିତୋ ଦୈତ୍ଯୋ ବାଣାନ୍ଧନୁଷି ସଂଦଧେ । ତୈର୍ବାଣୈର୍ଵିକିରନ୍ରାମଭ୍ରାତରଂ ଚାଭିଗର୍ଜିତଃ
ସେତେବେଳେ, ରାକ୍ଷସଟି ଭୟଙ୍କର କ୍ରୋଧରେ ଧନୁଷରେ ଶର ଲଗାଇଲା ଏବଂ ଗଜ୍ଜନା କରି ଶତ୍ରୁଘ୍ନଙ୍କ ଭାଇଁ ଉପରେ ଶର ବର୍ଷାଇଲା।
ତେ ବାଣାଃ ଶତଶସ୍ତସ୍ଯ ଲଗ୍ନା ଵପୁଷି ଭୂରିଶଃ । ଶୋଭାମାପୁଃ ଶୋଣିତୌଘାନ୍ଵହଂତସ୍ତୀକ୍ଷ୍ଣଵକ୍ତ୍ରିଣଃ
ସେଇ ଶରଗୁଡ଼ିକ ଶତେ ଶତେ ତାଙ୍କ ଦେହରେ ଲାଗିଲା, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ମୁଣ୍ଡରୁ ରକ୍ତ ଧାରା ବହୁଥିଲା, ଏବଂ ସେଗୁଡ଼ିକ ଦୀପ୍ତିମାନ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।
ଶତ୍ରୁଘ୍ନଃ ପରଯା ଶକ୍ତ୍ଯା ସଂଯୁକ୍ତୋ ଵାଯୁଦୈଵତମ୍ । ଅସ୍ତ୍ରଂ ଧନୁଷି ଚାଧତ୍ତ ରାକ୍ଷସାନାଂ ପ୍ରକମ୍ପନମ୍
ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ବାୟୁଦେବଙ୍କ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ସମ୍ପୃକ୍ତ ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶକ୍ତି ନେଇ, ଧନୁଷରେ ଏମିତି ଏକ ଅସ୍ତ୍ର ଲଗାଇଲେ, ଯାହା ରାକ୍ଷସମାନେ କମ୍ପିତ କରିଦେବ।