ଉଗ୍ରଦଂଷ୍ଟ୍ରେଣ ଵୈ ଦୃଷ୍ଟଃ ପତମାନୋ ନିଜାଗ୍ରଜଃ । ଗୃହୀତ୍ଵା ତଂ ଵିମାନାଂତର୍ନିନାଯ ରିପୁଶଂକିତଃ
ତାଙ୍କର ଭୟଙ୍କର ଦାନ୍ତ ଥିବା ଭାଇ ପଡ଼ୁଥିବାକୁ ଦେଖି, ସେ ତାଙ୍କୁ ଧରି ଶତ୍ରୁ ଆଶଙ୍କାରେ ରଥ ଭିତରକୁ ନେଇଗଲେ।
ପ୍ରାହ ଚାରିଂ ମହାରୋଷାତ୍ପୁଷ୍କଲଂ ବଲିନାଂ ଵରମ୍ । ମଦ୍ଭ୍ରାତରଂ ପାତଯିତ୍ଵା କୁତ୍ର ଯାସ୍ଯସି ଦୁର୍ମତେ
ତାପରେ ସେ ମହାକ୍ରୋଧରେ ଶତ୍ରୁ ପୁଷ୍କଳଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ମୋ ଭାଇକୁ ଭୂମିକୁ ପଡ଼ାଇ, ଏବେ କେଉଁଠି ପଳାଇବୁ, ଦୁଷ୍ଟମନା?'
ମାଂ ଵୈ ଯୁଧି ଵିନିର୍ଜିତ୍ଯ ଗଂତାସି ଜଯମୁତ୍ତମମ୍ । ସ୍ଥିତେ ମଯି ତଵ ସ୍ଵାଂତେ ଜଯାଶା ଵିନିଵର୍ତ୍ଯ ତାମ୍
'ମୋତେ ଯୁଦ୍ଧରେ ହରାଇଲେ ମାତ୍ର ତୁମେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ବିଜୟ ପାଇପାରିବ; ମୁଁ ଏଠାରେ ଦଢ଼ିଆ ରହିଛି, ତୁମର ବିଜୟ ଆଶା ଛାଡ଼।'
ଏଵଂ ବ୍ରୁଵଂତଂ ତରସା ଜଘାନ ଦଶଭିଃ ଶରୈଃ । ହୃଦଯେ ତସ୍ଯ ଦୁଷ୍ଟସ୍ଯ ରୋଷପୂରିତଲୋଚନଃ
ଏପରି କହୁଥିବା ବେଳେ, କ୍ରୋଧରେ ଚକ୍ଷୁ ରକ୍ତ ହୋଇ, ସେ ଦୁଷ୍ଟକୁ ଦଶଟି ବାଣରେ ହୃଦୟରେ ଆଘାତ କଲେ।
ସ ତାଡିତୋ ଦଶଶରୈଃ ପୁଷ୍କଲେନ ମହାତ୍ମନା । ଚୁକ୍ରୋଧ ହୃଦି ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧିସ୍ତଂ ହଂତୁମୁପଚକ୍ରମେ
ମହାତ୍ମା ପୁଷ୍କଳଙ୍କ ଦଶଟି ବାଣରେ ଆଘାତ ପାଇ ଦୁଷ୍ଟମନା ଭୟଙ୍କର କ୍ରୋଧରେ ଭରିଗଲେ ଏବଂ ସେ ତାଙ୍କୁ ମାରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ।
ଦଂତାନ୍ନିଷ୍ପିଷ୍ଯ ସକ୍ରୋଧୋ ମୁଷ୍ଟିମୁଦ୍ଯମ୍ଯ ଚାହନତ୍ । ଵ୍ଯନଦଦ୍ଵଜ୍ରନିର୍ଘାତପାତଶଂକାଂ ସୃଜନ୍ହୃଦି
କ୍ରୋଧରେ ଦାନ୍ତ ଦବାଇ, ମୁଠି ଉଠାଇ ସେ ଆଘାତ କଲେ; ଏହାର ଶବ୍ଦ ହୃଦୟରେ ବଜ୍ରପାତ ହେବା ପରି ଭୟ ଦେଲା।
ମୁଷ୍ଟିନାଭିହତୋ ଵୀରଃ ପୁଷ୍କଲଃ ପରମାସ୍ତ୍ରଵିତ୍ । ନାକଂପତ ଵିନିଷ୍ପେଷଂ ଵାଂଛଂସ୍ତସ୍ଯ ଦୁରାତ୍ମନଃ
ମୁଠିର ଆଘାତ ପାଇଲେ ମଧ୍ୟ, ପୁଷ୍କଳ ଶୂର ଓ ଅସ୍ତ୍ରବିଦ୍ ଥିଲେ, ସେ କମ୍ପିଲେ ନାହିଁ, ଦୁଷ୍ଟକୁ ଚୁର୍ଣ୍ଣ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଥିଲେ।
ଵତ୍ସଦଂତାନ୍ମହାତୀକ୍ଷ୍ଣାନ୍ମୁମୋଚ ହୃଦି ସାଯକାନ୍ । ତୈର୍ବାଣୈର୍ଵ୍ଯଥିତୋ ଦୈତ୍ଯସ୍ତ୍ରିଶୂଲଂ ତୁ ସମାଦଦେ
ଖୁସିର ଦାନ୍ତ ପରି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ ହୃଦୟକୁ ଛାଡ଼ିଲେ; ସେ ବାଣରେ ଦେଉତା ଯନ୍ତ୍ରଣା ପାଇ, ଦାନବ ତାଙ୍କର ତ୍ରିଶୂଳ ଧରିଲେ।
ଜାଜ୍ଵଲ୍ଯମାନଂ ତ୍ରିଶିଖଂ ଜ୍ଵାଲାମାଲାତିଭୀଷଣମ୍ । ଲଗ୍ନଂ ହୃଦି ମହାଵୀର ପୁଷ୍କଲସ୍ଯ ତୁ ଦାରୁଣମ୍
ତିନି ମୁଣ୍ଡିଆ, ଭୟଙ୍କର ଅଗ୍ନିରେ ଜ୍ୱଳନ୍ତ, ସେ ଦାରୁଣ ତ୍ରିଶୂଳ ପୁଷ୍କଳଙ୍କ ହୃଦୟକୁ ଆଘାତ କଲା।
ମୂର୍ଚ୍ଛିତସ୍ତେନ ଶୂଲେନ ନିହତୋ ଧନ୍ଵିସତ୍ତମଃ । କଶ୍ମଲଂ ପରମଂ ପ୍ରାପ୍ତଃ ପପାତ ସ୍ଯଂଦନୋପରି
ସେ ତ୍ରିଶୂଳର ଆଘାତରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧନୁର୍ଧର ଅଚେତନ ହେଲେ, ଗଭୀର ଦୁଃଖରେ ପଡ଼ି, ତାଙ୍କର ରଥ ଉପରେ ଝରିପଡ଼ିଲେ।
ମୂର୍ଚ୍ଛାଂ ପ୍ରାପ୍ତଂ ତମାଜ୍ଞାଯ ହନୂମାନ୍ପଵନାତ୍ମଜଃ । କୋପଵ୍ଯାକୁଲିତସ୍ଵାଂତୋ ବଭାଷେ ତଂ ତୁ ରାକ୍ଷସମ୍
ତାଙ୍କୁ ମୂର୍ଛିତ ଦେଖି, ପବନପୁତ୍ର ହନୁମାନ୍ କ୍ରୋଧରେ ଭରି, ସେଇ ରାକ୍ଷସକୁ କହିଲେ।
କୁତ୍ର ଗଚ୍ଛସି ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧେ ମଯି ଯୋଦ୍ଧରି ସଂସ୍ଥିତେ । ତ୍ଵାଂ ହନ୍ମି ଚରଣାଘାତୈର୍ଵାଜିହର୍ତାରମାଗତମ୍
'ମୁଁ ହନୁମାନ୍ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଦଢ଼ିଆ ରହିଛି, ତୁମେ ଦୁଷ୍ଟମନା କେଉଁଠି ପଳାଇବୁ? ଘୋଡ଼ା ଚୋର, ମୁଁ ପାଦ ଆଘାତରେ ତୁମକୁ ମାରିଦେବି।'
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ମହାଦୈତ୍ଯାଞ୍ଜଘାନ ପରସୈନିକାନ୍ । ଵିମାନସ୍ଥାନ୍ନଖାଗ୍ରେଣ ଦାରଯନ୍ନଭସି ସ୍ଥିତଃ
ଏପରି କହି ସେ ମହାଦାନବମାନେ ଓ ଅନ୍ୟ ଶତ୍ରୁ ସେନାମାନେକୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ, ଆକାଶରେ ଦଢ଼ିଆ ରହି, ନଖର ଆଗରେ ଛିରିଦେଲେ।
ଲାଂଗୂଲେନାହତାଃ କେଚିତ୍କେଚିତ୍ପାଦତଲା ହତାଃ । ବାହୁଭ୍ଯାଂ ଦାରିତାଃ କେଚିତ୍ପଵନସ୍ଯ ତନୂଭୁଵା
କିଛି ଜଣେ ତାଙ୍କର ପୁଛରେ ଆଘାତ ପାଇଲେ, କିଛି ଜଣେ ପାଦତଳରେ ଆଘାତ ପାଇଲେ, ଆଉ କିଛି ଜଣେ ପବନପୁତ୍ରଙ୍କ ହାତରେ ଛିରିଗଲେ।
ନଶ୍ଯଂତି କେଚିନ୍ନିହତାଃ କେଚିନ୍ମୂର୍ଚ୍ଛଂତି ସଂହତାଃ । ପଲାଯଂତେ ପଦାଘାତଭଯପୀଡାହତାସ୍ତତଃ
କେହି ନଷ୍ଟ ହେଉଛନ୍ତି, କେହି ହନ୍ତା ହେଉଛନ୍ତି, କେହି ଏକାଠି ଅଚେତନ ହେଉଛନ୍ତି; ଆଉ କେତେକ ହନୁମାନଙ୍କ ପାଦ ଘାତର ଭୟ ଓ ବେଦନାରେ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ପଳାଇଯାଉଛନ୍ତି।
ଅନେକେ ନିହତାସ୍ତତ୍ର ରାକ୍ଷସାଶ୍ଚାତିଦାରୁଣାଃ । ଛିନ୍ନା ଭିନ୍ନା ଦ୍ଵିଧା ଜାତାଃ ପଵନସ୍ଯ ସୁତେନ ଵୈ
ସେଠାରେ ଅନେକ ଭୟଙ୍କର ରାକ୍ଷସ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଲେ, ବାୟୁପୁତ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କେହି କଟା, କେହି ଭାଙ୍ଗା, କେହି ଦୁଇ ଭାଗ ହୋଇଗଲେ।
କାମଗଂତୁଵିମାନଂ ତଦ୍ଭିନ୍ନପ୍ରାକାରତୋରଣମ୍ । ହାହା କୁର୍ଵଦ୍ଭିରସୁରୈଃ ସମଂତାତ୍ପରିଵାରିତମ୍
ସେ ଦିବ୍ୟ ରଥର ଦୁଆର ଓ ପ୍ରାକାର ଭାଙ୍ଗିଯାଇଥିଲା, ଚାରିପାଖରେ ଦୁଃଖରେ ଚିତ୍କାର କରୁଥିବା ଅସୁରମାନେ ଘେରି ରହିଥିଲେ।
ହନୂମତି ମହାଶୂରେ କ୍ଷଣଂ ଭୂମୌ କ୍ଷଣଂ ଦିଵି । ଇତସ୍ତତଃ ପ୍ରଦୃଶ୍ଯେତ କାମଯାନଂ ଦୁରାସଦମ୍
ମହାବୀର ହନୁମାନ କେବେ ଭୂମିରେ, କେବେ ଆକାଶରେ, ଏଠା ସେଠା ଯୁଦ୍ଧ ଇଚ୍ଛା କରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ତାଙ୍କୁ କେହି ନିକଟକୁ ଯିବାକୁ ସାହସ କରିପାରୁନଥିଲେ।
ଯତ୍ରଯତ୍ର ଵିମାନଂ ତତ୍ତତ୍ରତତ୍ର ସମୀରଜଃ । ପ୍ରହରନ୍ନେଵ ଦୃଶ୍ଯେତ କାମରୂପଧରଃ କପିଃ
ରଥ ଯେଉଁଠାକୁ ଯାଉଥିଲା, ସେଠାକୁ ବାୟୁପୁତ୍ର ମନମତାବେଳେ ଅନେକ ରୂପ ଧାରଣ କରି ଆକ୍ରମଣ କରୁଥିଲେ।
ଏଵଂ ତଦାକୁଲୀଭୂତେ ଵିମାନସ୍ଥେ ମହାଜନେ । ଉଗ୍ରଦଂଷ୍ଟ୍ରସ୍ତୁ ଦୈତ୍ଯେଂଦ୍ରୋ ହନୂମଂତମୁପେଯିଵାନ୍
ସେ ରଥରେ ଥିବା ଲୋକମାନେ ଭୟଭୀତ ଓ ଅସ୍ଥିର ହେଉଥିବା ବେଳେ, ଭୟଙ୍କର ଦାନ୍ତ ଥିବା ଦାୟତ୍ୟରାଜ ହନୁମାନଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ।
କପେ ତ୍ଵଯା ମହତ୍କର୍ମ କୃତଂ ଯଦ୍ଭଟପାତନମ୍ । କ୍ଷଣଂ ତିଷ୍ଠସି ଚେତ୍କୁର୍ଵେ ତଵ ପ୍ରାଣଵିଯୋଜନମ୍
ବନରା, ତୁମେ ବଡ କାମ କରିଛ; ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ଝରିପଡ଼ିଛନ୍ତି। ତୁମେ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଦାଁଡି ରୁହ, ମୁଁ ତୁମର ପ୍ରାଣ ନେଇଦେବି।
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ହନୂମଂତଂ ପ୍ରଜଘାନ ସ ଦୁର୍ମତିଃ । ତ୍ରିଶୂଲେନ ସୁତୀକ୍ଷ୍ଣେନ ଜ୍ଵଲତ୍ପାଵକକାଂତିନା
ଏପରି କହି ସେ ଦୁଷ୍ଟ ହନୁମାନଙ୍କୁ ତୀବ୍ର ତ୍ରିଶୂଳ ଦ୍ୱାରା, ଯାହା ଅଗ୍ନିପରି ଜ୍ୱଳନ୍ତ, ଘାତ କଲା।
ତଦାଗତଂ ତ୍ରିଶୂଲଂ ଚ ମୁଖେ ଜଗ୍ରାହ ଵୀର୍ଯଵାନ୍ । ଚୂର୍ଣଯାମାସ ସକଲଂ ସର୍ଵଲୋହଵିନିର୍ମିତମ୍
ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହନୁମାନ ସେ ଆସୁଥିବା ତ୍ରିଶୂଳକୁ ମୁହଁରେ ଧରିଲେ ଓ ସମସ୍ତ ଧାତୁରେ ବନାଯାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେଠି ଚୁର୍ଣ୍ଣ କରିଦେଲେ।
ଚୂର୍ଣଯିତ୍ଵା ତ୍ରିଶୂଲଂ ତଦାଯସଂ ଦୈତ୍ଯମୋଚିତମ୍ । ଜଘାନ ତଂ ଚପେଟାଭିର୍ବହ୍ଵୀଭିର୍ହନୁମାନ୍ବଲୀ
ଦାନବ ଛାଡ଼ିଥିବା ଲୋହାର ତ୍ରିଶୂଳକୁ ଚୁର୍ଣ୍ଣ କରି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହନୁମାନ ତାକୁ ବହୁ ଥପ୍ପଡ଼ ମାରିଲେ।
ସ ଆହତଃ କପୀନ୍ଦ୍ରେଣ ଚପେଟାଭିରିତସ୍ତତଃ । ଵ୍ଯଥିତୋ ଵ୍ଯସୃଜନ୍ମାଯାଂ ସର୍ଵଲୋକଭଯଂକରୀମ୍
ବନରାଜଙ୍କ ଥପ୍ପଡ଼ରେ ଏଠା ସେଠା ଘାତ ଖାଇ, ସେ ଦାନବ ବିପର୍ୟସ୍ତ ହୋଇ, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କୁ ଭୟ ଦେଇଥିବା ମାୟା ଛାଡ଼ିଦେଲା।
ତଦା ତମୋଭଵତ୍ତୀଵ୍ରଂ ଯତ୍ର କୋ ଵା ନ ଲକ୍ଷ୍ଯତେ । ଯତ୍ର ସ୍ଵୀଯୋ ନ ପାରକ୍ଯୋ ଵିଦାମାସ ଜନାନ୍ବହୂନ୍
ତାପରେ ଏମିତି ଘନ ଅନ୍ଧାର ହେଲା, ଯେଉଁଠି କାହାକୁ ଦେଖିହେବା ଯାଉନଥିଲା; ନିଜ ଓ ପର ଚିହ୍ନିହେବା ମୁଷ୍କିଲ ହେଲା, ଅନେକ ଲୋକ ଭ୍ରମିତ ହେଉଥିଲେ।
ଶିଲାଃ ପର୍ଵତଶୃଂଗାଭାଃ ପତଂତି ସୁଭଟୋପରି । ତାଭିର୍ହତାସ୍ତୁ ତେ ସର୍ଵେ ଵ୍ଯାକୁଲା ଅଥ ଜଜ୍ଞିରେ
ପର୍ବତ ଶିଖର ପରି ବଡ଼ ବଡ଼ ପଥର ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କ ଉପରେ ପଡ଼ିଲା; ଏହିପରି ଘାତରେ ସେମାନେ ସବୁ ଅସ୍ଥିର ଓ ଭୟଭୀତ ହେଇଗଲେ।
ଵିଦ୍ଯୁତୋ ଵିଲସଂତ୍ଯତ୍ର ଗର୍ଜଂତି ଜଲଦା ଘନମ୍ । ଵର୍ଷଂତି ପୂଯରୁଧିରଂ ମୁଂଚଂତି ସମଲଂ ଜଲମ୍
ସେଠାରେ ବିଜୁଳି ଚମକୁଥିଲା, ମେଘ ଗର୍ଜନ କରୁଥିଲେ, ପିପ୍ରା ଓ ରକ୍ତ ବର୍ଷା ହେଉଥିଲା, ଅପବିତ୍ର ଜଳ ବହିଯାଉଥିଲା।
ଆକାଶାତ୍ପତମାନାନି କବଂଧାନି ବହୂନି ଚ । ଦୃଶ୍ଯଂତେ ଛିନ୍ନଶୀର୍ଷାଣି ସକୁଂଡଲଯୁତାନି ଚ
ଆକାଶରୁ ଅନେକ ମୁଣ୍ଡ ହିନ୍ନ ଦେହ ପଡ଼ିଯାଉଥିଲେ, କିଛିର ମୁଣ୍ଡ ଚିରିଯାଇଥିଲା, କିଛିର କୁଣ୍ଡଳ ସହିତ ଦେଖାଯାଉଥିଲା।
ନଗ୍ନା ଵିରୂପାଃ ସୁଭୃଶଂ କୀର୍ଣକେଶାଃ ସୁଦୁର୍ମୁଖାଃ । ଦୃଶ୍ଯଂତେ ସର୍ଵତୋ ଦୈତ୍ଯା ଦାରୁଣା ଭଯକାରିଣଃ
ନଗ୍ନ, ବିକୃତ, ମୁଣ୍ଡ ଚିରିଯାଇଥିବା, ଚୁଲ ଖୋଲିଯାଇଥିବା, ଭୟଙ୍କର ମୁହଁ ଥିବା ଦାନବମାନେ ସବୁଠାରେ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।