ତଵ ମଯ୍ଯସ୍ତି ଚେଚ୍ଛ୍ରଦ୍ଧା ତଦା କିଂଚିଦ୍ବ୍ରଵୀମ୍ଯହମ୍ । ଶୃଣୁଷ୍ଵ ନରଶାର୍ଦୂଲ ଗଦିତଂ ମମ ସାଦରଃ
ତୁମେ ଯଦି ମୋତେ ଭରସା କରୁଛ, ତେବେ ମୁଁ କିଛି କହିବି; ଏହି କଥାକୁ ଆଦର ସହିତ ଶୁଣ, ମହାପୁରୁଷ।
ଭଜ ଶ୍ରୀରଘୁନାଥଂ ତ୍ଵଂ କର୍ମଣା ମନସା ଗିରା । ନୈଷ୍କାପଟ୍ଯେନ ଲୋକେଶଂ ତୋଷଯସ୍ଵ ମହାମତେ
ତୁମେ କାମରେ, ମନରେ ଏବଂ କଥାରେ ଶ୍ରୀରଘୁନାଥଙ୍କୁ ଭଜନ କର; ଏହି ଜଗତର ନାଥଙ୍କୁ ନିଷ୍କପଟ ଭାବରେ ପ୍ରସନ୍ନ କର, ବୁଦ୍ଧିମାନ।
ସ ତୁଷ୍ଟୋ ଦାସ୍ଯତେ ସର୍ଵଂ ତ୍ଵଦ୍ଧୃଦିସ୍ଥଂ ମନୋରଥମ୍ । ଅଜ୍ଞାନକୃତ ଗୋହତ୍ଯାପାପନାଶଂ କରିଷ୍ଯତି
ସେ ଯେତେବେଳେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେବେ, ତୁମ ହୃଦୟରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିଦେବେ; ଅଜ୍ଞାନରେ ହୋଇଥିବା ଗୋହତ୍ୟାର ପାପକୁ ମିଟାଇଦେବେ।
ରାମଂ ସ୍ମରଂସ୍ତ୍ଵଂ ଧର୍ମାତ୍ମନ୍ଧେନୁଂ ପାଲଯ ସତ୍ତମ । ଦତ୍ତ୍ଵା ଦ୍ଵିଜାଯ କନକଂ ପାପନିଷ୍କୃତିମାପ୍ସ୍ଯସି
ହେ ସତ୍ତ୍ୱବାନ୍, ତୁମେ ରାମଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କର, ଧର୍ମରେ ଥିଅ, ଗାଈକୁ ରକ୍ଷା କର; ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ସୁନା ଦାନ କରି, ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇବ।
ସୁମତିରୁଵାଚ। ଏତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ତୁ ତଦ୍ଵାକ୍ଯମୃତଂଭରନୃପସ୍ତଦା । ଵିଧାଯ ରାମସ୍ମରଣଂ ପୂତାତ୍ମା ଵ୍ରତମାଚରତ୍
ସୁମତି କହିଲେ: ଏହି ଅମୃତ ସମ କଥା ଶୁଣି, ରାଜା ରାମଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି ମନକୁ ପବିତ୍ର କଲେ ଏବଂ ବ୍ରତ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
ପୂର୍ଵଵତ୍ପାଲଯନ୍ଧେନୁଂ ଜଗାମ ଵିପିନଂ ମହତ୍ । ରାମନାମସ୍ମରନ୍ନିତ୍ଯଂ ସର୍ଵଭୂତହିତେ ରତଃ
ପୂର୍ବବତ୍ ଗାଈକୁ ରକ୍ଷା କରି, ସେ ବଡ଼ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଗଲେ; ସଦା ରାମନାମ ସ୍ମରଣ କରୁଥିଲେ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଭଲ ପାଇଁ ଲାଗିଥିଲେ।
ତସ୍ମୈ ତୁଷ୍ଟା ତୁ ସୁରଭିଃ ପ୍ରୋଵାଚ ପରିତୋଷିତା । ରାଜନ୍ଵରଯ ମତ୍ତୋ ଵୈ ଵରଂ ହୃତ୍ସ୍ଥଂ ମନୋରଥମ୍
ତାପରେ ସୁରଭି ଗାଈ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ହେ ରାଜା, ତୁମ ହୃଦୟର ଇଚ୍ଛା ଯେଉଁ ବର ଚାହଁ, ମୋତେ କୁହ।'
ତଦା ପ୍ରୋଵାଚ ଵୈ ରାଜା ପୁତ୍ରଂ ଦେହି ମନୋରମମ୍ । ରାମଭକ୍ତଂ ପିତୃରତଂ ସ୍ଵଧର୍ମପ୍ରତିପାଲକମ୍
ତାପରେ ରାଜା କହିଲେ: 'ମୋତେ ଏକ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ପୁଅ ଦିଅ, ଯିଏ ରାମଙ୍କ ଭକ୍ତ, ପିତାଙ୍କୁ ଭଲପାଏ ଏବଂ ନିଜ ଧର୍ମକୁ ପାଳନ କରେ।'
ତୁଷ୍ଟା ଦତ୍ତ୍ଵା ଵରଂ ସାପି ତସ୍ମୈ ରାଜ୍ଞେ ସୁତାର୍ଥିନେ । ଜଗାମାଦର୍ଶନଂ ଦେଵୀ କାମଧେନୁଃ କୃପାଵତୀ
ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ଦୟାମୟୀ କାମଧେନୁ ଦେବୀ ଏହି ବର ଦେଇ ରାଜାଙ୍କୁ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଗଲେ।
ସ କାଲେ ପ୍ରାପ୍ତଵାନ୍ପୁତ୍ରଂ ଵୈଷ୍ଣଵଂ ରାମସେଵକମ୍ । ସତ୍ଯଵତ୍ସଂଜ୍ଞଯାଯୁକ୍ତମକରୋତ୍ତତ୍ର ତତ୍ପିତା
ସମୟ ଆସିଲାପରେ, ସେ ଏକ ପୁଅ ପାଇଲେ, ଯିଏ ବିଷ୍ଣୁ ଭକ୍ତ ଏବଂ ରାମଙ୍କ ସେବକ; ତାଙ୍କ ପିତା ତାଙ୍କ ନାମ ସତ୍ୟବତ୍ସ ରଖିଲେ।
ସତ୍ଯଵଂତଂ ସୁତଂ ଲବ୍ଧ୍ଵା ପିତୃଭକ୍ତିପରଂ ମହାନ୍ । ପରମଂ ହର୍ଷମାପେଦେ ଶକ୍ରତୁଲ୍ଯପରାକ୍ରମମ୍
ସତ୍ୟବନ୍ତ ନାମକ ପିତାଭକ୍ତିଶୀଳ ପୁଅ ପାଇ, ମହାନ୍ ରାଜା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କଲେ ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ର ସମ ପ୍ରଭାବ ଲାଗିଲେ।
ସ ରାଜା ଧାର୍ମିକଂ ପୁତ୍ରଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ହର୍ଷେଣନିର୍ଭରଃ । ରାଜ୍ଯଂ ତସ୍ମିନ୍ମହନ୍ନ୍ଯସ୍ଯ ଜଗାମ ତପସେ ଵନମ୍
ଧାର୍ମିକ ପୁଅ ପାଇ, ରାଜା ଆନନ୍ଦରେ ଭରିଯାଇ, ବଡ଼ ରାଜ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଦେଇ, ନିଜେ ତପସ୍ୟା ପାଇଁ ଅରଣ୍ୟକୁ ଗଲେ।
ତତ୍ରାରାଧ୍ଯ ହୃଷୀକେଶଂ ଭକ୍ତିଯୁକ୍ତେନ ଚେତସା । ନିର୍ଧୂତପାପଃ ସତନୁରଗାଦ୍ଧରିପଦଂ ନୃପଃ
ସେଠାରେ ଭକ୍ତିଭାବରେ ହୃଷୀକେଶଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ରାଜା ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ଶୁଦ୍ଧ ଦେହରେ ହରିଙ୍କ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ।
ସୁମତିରୁଵାଚ। ଅସାଵପି ନୃପଃ ସୌମ୍ଯ ସତ୍ଯଵାନ୍ନାମ ଵିଶ୍ରୁତଃ । ନିଜଧର୍ମେଣ ଲୋକେଶଂ ରଘୁନାଥମତୋଷଯତ୍
ସୁମତି କହିଲେ: ସେ ରାଜା ମଧ୍ୟ, ହେ ସୁମଧୁର, ସତ୍ୟବାନ୍ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥିଲେ; ନିଜ ଧର୍ମରେ ରହି ରଘୁନାଥଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିଥିଲେ।
ଅସ୍ମୈ ତୁଷ୍ଟୋ ରମାନାଥୋ ଦଦୌ ଭକ୍ତିମଚଂଚଲାମ୍ । ନିଜାଂଘ୍ରିପଦ୍ମେ ଯଜତାଂ ଦୁର୍ଲଭାଂ ପୁଣ୍ଯକୋଟିଭିଃ
ତାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ରମାନାଥ ଅଚଳ ଭକ୍ତି ଦେଲେ, ଯାହା ତାଙ୍କର ପଦପଦ୍ମକୁ ଭଜିବା ଲୋକମାନେ କୋଟି କୋଟି ପୁଣ୍ୟ କରିଲେ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଲଭ।
ନିତ୍ଯଂ ଶ୍ରୀରଘୁନାଥସ୍ଯ କଥାନକମନାତୁରଃ । କୁରୁତେ ସର୍ଵଲୋକାନାଂ ପାଵନଂ କୃପଯାଯୁତଃ
ସେ ସଦା ଶ୍ରୀରଘୁନାଥଙ୍କ କଥା ଶୁଣିବାକୁ ଆତୁର ଥିଲେ, ଦୟାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କୁ ପବିତ୍ର କରୁଥିଲେ।
ଯୋ ନ ପୂଜଯତେ ଦେଵଂ ରଘୁନାଥଂ ରମାପତିମ୍ । ସ ତେନ ତାଡ୍ଯତେ ଦଂଡୈର୍ଯମସ୍ଯାପି ଭଯାଵହୈଃ
ଯିଏ ଦେବତା ରଘୁନାଥ, ରମାପତିଙ୍କୁ ପୂଜା କରେନାହିଁ, ସେ ଯମଙ୍କ ଭୟଙ୍କର ଦଣ୍ଡରେ ପିଟାଯାଏ।
ଅଷ୍ଟମାଦ୍ଵତ୍ସରାଦୂର୍ଧ୍ଵମଶୀତିଵତ୍ସରୋ ଭଵେତ୍ । ତାଵଦେକାଦଶୀ ସର୍ଵୈର୍ମାନୁଷୈଃ କାରିତାଽମୁନା
ଅଷ୍ଟମ ବର୍ଷ ପରେ, ସେ ଅସୀ ରେ ବର୍ଷ ବଞ୍ଚିଲେ; ସେ ସମୟ ସବୁ ଲୋକଙ୍କୁ ଏକାଦଶୀ ଉପବାସ କରାଇଲେ।
ତୁଲସୀ ଵଲ୍ଲଭା ଯସ୍ଯ କଦାଚିଦ୍ଯଚ୍ଛିରୋଧରାମ୍ । ନ ମୁଂଚତି ରମାନାଥ ପାଦପଦ୍ମସ୍ରଗୁତ୍ତମା
ଯେଉଁଜଣଙ୍କର ପ୍ରିୟା ତୁଳସୀ ଅଟୁଟ ଭାବେ ତାଙ୍କର ମୁଣ୍ଡରେ ବସିଥାଏ, ଲକ୍ଷ୍ମୀନାଥଙ୍କର ପଦପଦ୍ମର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମାଳା ସେଉଁଠାରେ କେବେ ଛାଡ଼ିନଥାଏ।
ଋଷୀଣାମପି ପୂଜ୍ଯୋଯମିତରେଷାଂ କଥଂ ନହି । ରଘୁନାଥସ୍ମୃତିପ୍ରୀତିର୍ଧୂତପାପ୍ମା ହତାଶୁଭଃ
ଏହିପରି ଲୋକ ଋଷିମାନେ ମଧ୍ୟ ପୂଜା କରିବାଯୋଗ୍ୟ, ଅନ୍ୟମାନେ ତ ଅବଶ୍ୟ। ରଘୁନାଥଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରିବାରେ ଯାହାର ହୃଦୟ ପ୍ରେମରେ ଭରିଯାଏ, ସେଉଁଠାରେ ପାପ ଧୋଇଯାଏ, ଅଶୁଭ ଦୂରିଯାଏ।
ଜ୍ଞାତ୍ଵାଯଂ ରାମଚଂଦ୍ରସ୍ଯ ଵାଜିନଂ ପରମାଦ୍ଭୁତମ୍ । ଆଗତ୍ଯ ତୁଭ୍ଯଂ ସଂଦାସ୍ଯତ୍ଯେତଦ୍ରାଜ୍ଯମକଂଟକମ୍
ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଘୋଡ଼ା ରାମଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ବୋଲି ଜାଣି, ସେ ଆସି ତୁମକୁ ସମସ୍ତ ବାଧା ହୀନ ରାଜ୍ୟ ଦେଇଯିବ।
ତ୍ଵଯା ଯଦ୍ଗଦିତଂ ରାଜଂସ୍ତତ୍ତେ କଥିତମୁତ୍ତମମ୍ । ପୁନଃ କିଂ ପୃଚ୍ଛସେ ସ୍ଵାମିନ୍ନାଜ୍ଞାପଯ କରୋମି ତତ୍
ହେ ରାଜା, ଆପଣ ଯାହା କହିଥିଲେ, ସେ ସବୁ ଆପଣଙ୍କୁ କହିଦେଲି। ପୁଣି କାହିଁକି ପଚାରୁଛନ୍ତି, ସ୍ୱାମୀ? ଆଦେଶ ଦିଅନ୍ତୁ, ମୁଁ କରିଦେବି।
ଶେଷ ଉଵାଚ। ଗତୋଽଶ୍ଵସ୍ତତ୍ପୁରାଂତସ୍ତୁ ନାନାଶ୍ଚର୍ଯସମନ୍ଵିତଃ । ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଜନତାଃ ସର୍ଵା ରାଜ୍ଞେ ଗତ୍ଵା ନ୍ଯଵେଦଯନ୍
ଶେଷ କହିଲେ: ଅନେକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଘୋଡ଼ା ସେହି ସହରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲା। ତାକୁ ଦେଖି ସମସ୍ତ ଲୋକ ରାଜାଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇ ଖବର ଦେଲେ।
ଜନତା ଊଚୁଃ। କୋଽପ୍ଯଶ୍ଵଃ ସିତଵର୍ଣେନ ଗଂଗାଜଲସମେନ ଵୈ । ଭାଲେ ସୌଵର୍ଣପତ୍ରେଣ ରାଜମାନଃ ସମାଗତଃ
ଲୋକମାନେ କହିଲେ: ଏକ ଅଜଣା ଘୋଡ଼ା, ଯାହାର ରଙ୍ଗ ଧଳା, ଗଙ୍ଗା ଜଳ ପରି ଚମକୁଛି, ଭାଲରେ ସୁନାର ପତ୍ର ଲଗାଇ ରହିଛି, ସେ ଏଠାକୁ ଆସିଛି।
ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଵଚନଂ ରମ୍ଯଂ ଜନାନାଂ ହୃଦ୍ଯମୀରିତମ୍ । ତାଃ ପ୍ରତ୍ଯାହ ହସନ୍ଭୂପୋ ଜ୍ଞାଯତାଂ କସ୍ଯ ଵୈ ହଯଃ
ଲୋକମାନେ ଯାହା ମନରୁ ମଧୁର ଭାବେ କହିଥିଲେ, ସେଇ ଶୁଣି ରାଜା ହସି କହିଲେ: 'ଏହି ଘୋଡ଼ା କାହାର ତାହା ଜାଣିଆ।'
ତାଶ୍ଚୈନଂ କଥଯାମାସୁଃ ଶତ୍ରୁଘ୍ନେନ ପ୍ରପାଲିତଃ । ଆଯାତ୍ଯଶ୍ଵୋ ମହୀଭର୍ତୂ ରାମସ୍ଯ ପୁରମଧ୍ଯତଃ
ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ଶତୃଘ୍ନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ ହୋଇ, ମହୀପତି ରାମଙ୍କ ଘୋଡ଼ା ସହର ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କରୁଛି।'
ରାମସ୍ଯ ନାମ ସ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଦ୍ଵ୍ଯକ୍ଷରଂ ସୁମନୋରମମ୍ । ଜହର୍ଷ ଚିତ୍ତେ ସୁଭୃଶଂ ଗଦ୍ଗଦସ୍ଵରଚିନ୍ହିତଃ
ରାମଙ୍କ ଦୁଇ ଅକ୍ଷରର ମଧୁର ନାମ ଶୁଣି, ତାଙ୍କର ହୃଦୟ ଅତିଆନନ୍ଦରେ ଭରିଗଲା, କଣ୍ଠ ଭାବେ ଭରିଗଲା।
ମଯାଯୋଧ୍ଯାପତିର୍ନିତ୍ଯଂ ଯୋ ରାମଶ୍ଚିନ୍ତ୍ଯତେ ହୃଦି । ତସ୍ଯାଶ୍ଵଃ ସହଶତ୍ରୁଘ୍ନଃ ସମାଯାତଃ ପୁରଂ ମମ
ଯେ ରାମ, ଯାହାକୁ ମୁଁ ସଦା ହୃଦୟରେ ଚିନ୍ତା କରେ, ସେ ଅୟୋଧ୍ୟାପତିଙ୍କ ଘୋଡ଼ା ଶତୃଘ୍ନ ସହିତ ମୋ ସହରକୁ ଆସିଛି।
ହନୂମାଂସ୍ତତ୍ର ରାମାଂଘ୍ରିସେଵାକର୍ତା ଭଵିଷ୍ଯତି । କଦାଚିଦପି ଯୋ ରାମଂ ନ ଵିସ୍ମରତି ମାନସେ
ସେଠାରେ ହନୁମାନ୍ ରାମଙ୍କ ପାଦପଦ୍ମର ସେବା କରିବେ, କାରଣ ସେ କେବେ ମଧ୍ୟ ମନରେ ରାମଙ୍କୁ ଭୁଲନାହାନ୍ତି।
ଗଚ୍ଛାମି ଯତ୍ର ଶତ୍ରୁଘ୍ନୋ ଯତ୍ର ମାରୁତନଂଦନଃ । ଅନ୍ଯେଽପି ଯତ୍ର ପୁରୁଷା ରାମପାଦାବ୍ଜସେଵକାଃ
ମୁଁ ସେଠାକୁ ଯିବି, ଯେଉଁଠି ଶତୃଘ୍ନ ଅଛନ୍ତି, ଯେଉଁଠି ବାୟୁପୁତ୍ର ଅଛନ୍ତି, ଏବଂ ଯେଉଁଠି ଅନ୍ୟ ଲୋକମାନେ ରାମଙ୍କ ପାଦପଦ୍ମର ସେବା କରନ୍ତି।