ପାତଯାମାସ ଦେଵେଶୋ ଯଥା ଶାଖାଂ ମହାନିଲଃ । ଗୃହୀତ୍ଵା ପତିତଂ ଭୂମୌ ମହାକାଯଂ ନୃକେସରୀ
ଦେବତାମାନଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ତାଙ୍କୁ ଏମିତି ଭାବେ ପଡ଼ିଦେଲେ, ଯେପରି ଏକ ବଡ଼ ପବନ ଏକ ଶାଖାକୁ ଭାଙ୍ଗିଦେଇଥାଏ। ନରସିଂହ ଏହି ବଡ଼ ଦେହ ଥିବା ଦାନବକୁ ଧରି, ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଦେଲେ।
ସ୍ଵୋତ୍ସଂଗେ ସ୍ଥାପଯାମାସ ଦଦର୍ଶାସୌ ମୁଖଂ ହରେଃ । ଵିଷ୍ଣୁନିଂଦାକୃତଂପାପଂତଥାଵୈଷ୍ଣଵଦୋଷଜମ୍
ତାଙ୍କୁ ନିଜ ଜଘରେ ବସାଇ, ହରିଙ୍କ ମୁହଁକୁ ଦେଖିଲେ; ସେ ଭିତରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଅପମାନ କରାଯାଇଥିବା ପାପ ଓ ବୈଷ୍ଣବ ଅପରାଧ ଦେଖିଲେ।
ନୃସିଂହସ୍ପର୍ଶନାଦେଵନିର୍ଭସ୍ମିତମଭୂତ୍ତଦା । ଅଥଦୈତ୍ଯେଶ୍ଵରସ୍ଯାଥମହଦ୍ଗାତ୍ରଂନୃକେସରୀ
ନରସିଂହଙ୍କ ସ୍ପର୍ଶରେ ସେ ତୁରନ୍ତ ଖାକ ହୋଇଗଲେ; ଏପରେ ନରସିଂହ ଦାନବରାଜଙ୍କ ବଡ଼ ଦେହକୁ ଦେଖିଲେ।
ନଖେର୍ଵିଦାରଯାମାସତୀକ୍ଷ୍ଣୈର୍ଵଜ୍ରନିଭୈର୍ଘନୈଃ । ସନିର୍ମ୍ମଲାତ୍ମାଦୈତ୍ଯେଂଦ୍ର ପଃଶ୍ଯନ୍ସାକ୍ଷାନ୍ମୁଖଂ ହରେଃ
ତୀକ୍ଷ୍ଣ, ବଜ୍ର ସମାନ ନଖରେ ସେ ଦେହକୁ ଫାଟିଦେଲେ; ଶୁଦ୍ଧ ଆତ୍ମା ଦାନବରାଜ ସେତେବେଳେ ହରିଙ୍କ ମୁହଁକୁ ସାକ୍ଷାତ୍ ଦେଖୁଥିଲେ।
ନଖନିର୍ଭିନ୍ନହୃଦଯଃ କୃତାର୍ଥୋ ଵିଜହାଵସୂନ୍ । ତଦ୍ଗାତ୍ରଂ ଶତଧା ଭିତ୍ତ୍ଵା ନଖୈସ୍ତୀକ୍ଷ୍ଣୈର୍ମହାହରିଃ
ନଖରେ ହୃଦୟ ଭିଦ୍ରାହିତ, ନିଜ କାମ ସଫଳ କରି, ସେ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କଲେ। ମହାହରି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ନଖରେ ତାଙ୍କ ଦେହକୁ ଶତ ଖଣ୍ଡ କରିଦେଲେ।
ଆକୃଷ୍ଯାଂତ୍ରାଣି ଦୀର୍ଘାଣି କଂଠେ ସଂସକ୍ତଵାନ୍ପ୍ରିଯାନ୍ । ଅଥ ଦେଵଗଣାଃ ସର୍ଵ୍ଵେ ମୁନଯଶ୍ଚ ତପୋଧନାଃ
ଦୀର୍ଘ ଆନ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ଟାଣି ବାହାର କରି, ଗଳାରେ ମାଳା ଭଳି ପିନ୍ଧିଲେ। ଏହାପରେ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ତପସ୍ୱୀ ଋଷିମାନେ—
ବ୍ରହ୍ମରୁଦ୍ରୌ ପୁରସ୍କୃତ୍ଯ ଶନୈଃ ସ୍ତୋତୁଂ ସମାଯଯୁଃ । ତେ ପ୍ରସାଦଯିତୁଂ ଭୀତା ଜ୍ଵଲଂତଂ ଵିଶ୍ଵତୋମୁଖମ୍
ବ୍ରହ୍ମା ଓ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି, ଶାନ୍ତ ହୋଇ ସ୍ତୁତି କରିବାକୁ ଆସିଲେ। ସେମାନେ ଭୟରେ, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ମୁହଁ ଥିବା ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଠାକୁରଙ୍କୁ ଶାନ୍ତ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ।
ମାତରଂ ଜଗତାଂ ଧାତ୍ରୀଂ ଚିଂତଯାମାସୁରୀଶ୍ଵରୀମ୍ । ହିରଣ୍ଯଵର୍ଣାଂ ହରିଣୀଂ ସର୍ଵ୍ଵୋପଦ୍ରଵନାଶିନୀମ୍
ସେମାନେ ସମସ୍ତ ଜଗତର ମାଆ, ପାଳନକାରୀ ଦେବୀଙ୍କୁ ଚିନ୍ତା କଲେ; ସୁବର୍ଣ୍ଣବର୍ଣ୍ଣା, ହରିଣୀ ସଦୃଶ, ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ ଦୂର କରୁଥିବା ଦେବୀ।
ଵିଷ୍ଣୋର୍ନିତ୍ଯାନଵଦ୍ଯାଂଗୀଂ ଧ୍ଯାତ୍ଵା ନାରାଯଣୀଂ ଶୁଭାମ୍ । ଦେଵୀସୂକ୍ତଜପୈର୍ଭକ୍ତ୍ଯା ନମଶ୍ଚକ୍ରୁଃ ସନାତନୀମ୍
ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ନିତ୍ୟ ନିର୍ମଳ ଅଙ୍ଗ ଥିବା ନାରାୟଣୀଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରି, ଦେବୀସୂକ୍ତ ପଢ଼ି ଓ ଭକ୍ତି ସହିତ ସନାତନୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ।
ତୈଶ୍ଚିଂତ୍ଯମାନା ସା ଦେଵୀ ତତ୍ରୈଵାଵିରଭୂତ୍ତଦା । ଚତୁର୍ଭୁଜା ଵିଶାଲାକ୍ଷୀ ସର୍ଵାଭରଣଭୂଷିତା
ଏପରି ଚିନ୍ତା କରାଯାଉଥିବା ସମୟରେ, ସେ ଦେବୀ ସେଠାରେ ଦେଖାଦେଲେ; ଚାରିଟି ହାତ, ବଡ଼ ଆଖି, ସମସ୍ତ ଆଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ।
ଦୁକୂଲଵସ୍ତ୍ରସହିତାଂ ଦିଵ୍ଯମାଲାନୁଲେପନାମ୍ । ତାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଦେଵଦେଵସ୍ଯ ପ୍ରିଯାଂ ସର୍ଵେ ଦିଵୌକସଃ
ସୁତା ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ଦିବ୍ୟ ମାଳା ଓ ଚନ୍ଦନରେ ଶୋଭିତ; ଦେବତାମାନଙ୍କ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ପ୍ରିୟାଙ୍କୁ ଦେଖି, ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ—
ଊଚୁଃ ପ୍ରାଂଜଲଯୋ ଦେଵୀଂ ପ୍ରସନ୍ନଂ କୁରୁତେ ପ୍ରିଯମ୍ । ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯସ୍ଯାଭଯଂ ସ୍ଵାମୀ ଯଥା ଦଦ୍ଯାତ୍ତଥା କୁରୁ
ହାତ ଜୋଡ଼ି ଦେବୀଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ଦୟାଳୁ ହେଉ, ଯାହା ପ୍ରିୟ ତାହା କର; ତିନି ଲୋକକୁ ନିର୍ଭୟତା ଦିଅ, ଯେପରି ସ୍ୱାମୀ ଦେଇଥାନ୍ତି—ସେପରି କର।'
ରୁଦ୍ର ଉଵାଚ- ଇତ୍ଯୁକ୍ତା ସହସା ଦେଵୀ ପ୍ରିଯଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ଜନାର୍ଦନମ୍ । ପ୍ରଣିପତ୍ଯ ନମସ୍କୃତ୍ଯ ପ୍ରସୀଦେତି ଉଵାଚ ତମ୍
ରୁଦ୍ର କହିଲେ — ଏହିପରି କଥା ଶୁଣି, ସେ ଦେବୀ ହଠାତ୍ ନିଜ ପ୍ରିୟ ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ଦେଖି, ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇ ମାଥା ନମାଇ, ଭକ୍ତି ସହିତ ପ୍ରଣାମ କରି, 'ଦୟା କରନ୍ତୁ' ବୋଲି କହିଲେ।
ତାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମହିଷୀଂ ସ୍ଵସ୍ଯ ପ୍ରିଯାଂ ସର୍ଵ୍ଵେଶ୍ଵରୋ ହରିଃ । ରକ୍ଷଃଶରୀରଜଂ କ୍ରୋଧଂ ତତ୍ଯାଜ ପ୍ରୀତଵତ୍କ୍ଷଣାତ୍
ନିଜ ପ୍ରିୟ ରାନୀଙ୍କୁ ଦେଖି, ସମସ୍ତଙ୍କ ଠାକୁର ହରି, ତାଙ୍କ ଶରୀରରେ ରକ୍ଷସ୍ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ପନ୍ନ କ୍ରୋଧକୁ ତୁରନ୍ତ ଛାଡିଦେଲେ ଏବଂ ଖୁସି ହେଲେ।
ଅଂକମାଦାଯ ତାଂ ଦେଵୀଂ ସମାଶ୍ଲିଷ୍ଯ ଦଯାନିଧିଃ । କୃପାସୁଧାର୍ଦ୍ରଦୃଷ୍ଟ୍ଯା ଵୈ ନିରୈକ୍ଷତ ସୁରାନ୍ହରିଃ
ସେ ଦୟାର ସାଗର ହରି, ଦେବୀଙ୍କୁ କୋଳରେ ନେଇ, ଭଲପାଇ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, କୃପାର ଜଳରେ ଭିଜା ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
ତତୋ ଜଯଜଯେତ୍ଯୁଚ୍ଚୈଃ ସ୍ତୁଵତାଂ ନମତାଂ ତଦା । ତଦ୍ଦଯାଦୃଷ୍ଟିଦୃଷ୍ଟାନାଂ ସାନଂଦଃ ସଂଭ୍ରମୋଽଭଵତ୍
ତାପରେ, ଯେଉଁମାନେ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ 'ଜୟ! ଜୟ!' ବୋଲି ପ୍ରଶଂସା କରୁଥିଲେ ଏବଂ ନମସ୍କାର କରୁଥିଲେ, ତାଙ୍କୁ ଦୟାମୟ ଦୃଷ୍ଟି ପଡିବା ସହିତ ସମସ୍ତଙ୍କ ମନରେ ଆନନ୍ଦ ଓ ଉତ୍ସାହ ଉପଜିଲା।
ତତୋ ଦେଵଗଣାଃ ସର୍ଵେ ହର୍ଷନିର୍ଭରମାନସାଃ । ଊଚୁଃ ପ୍ରାଂଜଲଯୋ ଦେଵଂ ନମସ୍କୃତ୍ଯ ଜଗତ୍ପତିମ୍
ତାପରେ ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ, ଆନନ୍ଦରେ ଭରିଥିବା ମନରେ, ହାତ ଜୋଡି ଜଗତ୍ପତିଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି କହିଲେ।
ଦେଵଗଣା ଊଚୁଃ - ଦ୍ରଷ୍ଟୁମତ୍ଯଦ୍ଭୁତଂ ତେଜୋ ନ ଶକ୍ତାସ୍ତେ ଜଗତ୍ପତେ । ଅତ୍ଯଦ୍ଭୁତମିଦଂ ରୂପଂ ବହୁବାହୁପଦାଂକିତମ୍
ଦେବତାମାନେ କହିଲେ — ହେ ଜଗତ୍ପତି, ଆମେ ତୁମର ଅତି ଅଦ୍ଭୁତ ତେଜକୁ ଦେଖିପାରୁନାହିଁ; ଏହି ଅନେକ ହାତ ଓ ପାଦ ଥିବା ରୂପଟି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ।
ଜଗତ୍ତ୍ରଯସମାକ୍ରାଂତଂ ତେଜସ୍ତୀକ୍ଷ୍ଣତରଂ ତଵ । ଦ୍ରଷ୍ଟୁଂ ସ୍ଥାତୁଂ ନ ଶକ୍ତାଃ ସ୍ମଃ ସର୍ଵ୍ଵ ଏଵ ଦିଵୌକସଃ
ତୁମର ତେଜ ଏତେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଯେ, ସେଠାରେ ତିନି ଭୁବନ ଭରିଯାଇଛି; ଆମେ ସମସ୍ତ ସ୍ୱର୍ଗବାସୀ ଏହାକୁ ଦେଖିବାକୁ କିମ୍ବା ସାମ୍ନାରେ ରହିବାକୁ ସମର୍ଥ ନୁହେଁ।
ମହାଦେଵ ଉଵାଚ-। ଇତ୍ଯର୍ଥିତସ୍ତୁ ଵିବୁଧୈସ୍ତେଜସ୍ତଦତିଭୀଷଣମ୍ । ଉପସଂହୃତ୍ଯ ଦେଵେଶୋ ବଭୂଵ ସୁଖଦର୍ଶନଃ
ମହାଦେବ କହିଲେ — ଏପରି ଅନୁରୋଧ ପାଇ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଦେବତାଙ୍କ ଠାକୁର ସେ ଭୟଙ୍କର ତେଜକୁ ହଟାଇ, ଦେଖିବାକୁ ଶୁଭ ରୂପ ଧାରଣ କଲେ।
ଶରତ୍କୋଟୀଂଦୁସଂକାଶଃ ପୁଂଡରୀକନିଭେକ୍ଷଣଃ । ସୁଧାମଯ ସଟାପୁଂଜ ଵିଦ୍ଯୁତ୍କୋଟିନିଭଃ ଶୁଭଃ
ସେ ଦଶ କୋଟି ଶରତ୍ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଚାଁଦ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ପଦ୍ମପରି ଚକ୍ଷୁ, ଅମୃତର ଜଟା, ଦଶ କୋଟି ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପରି ଚମକୁଥିବା ଓ ମଙ୍ଗଳମୟ।
ନାନାରତ୍ନମଯୈର୍ଦିଵ୍ଯୈଃ କେଯୂରୈଃ କଟକାନ୍ଵିତୈଃ । ବାହୁଭିଃ କଲ୍ପଵୃକ୍ଷସ୍ଯ ଶାଖୌଘୈରିଵ ସତ୍ଫଲୈଃ
ନାନା ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନରେ ତିଆରି ଦିବ୍ୟ କଙ୍କଣ ଓ ବାହୁବନ୍ଧ ପିନ୍ଧିଥିଲେ, ତାଙ୍କର ବାହୁଗୁଡିକ ମନୋରମ ଫଳରେ ଭରିଥିବା କଳ୍ପବୃକ୍ଷର ଶାଖା ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା।
ଚତୁର୍ଭିଃ କୋମଲୈର୍ଦିଵ୍ଯୈରନ୍ଵିତଃ ପରମେଶ୍ଵରଃ । ଜପାକୁସୁମସଂକାଶୈଃ ଶୋଭିତଃ କରପଂକଜୈଃ
ସେ ପରମେଶ୍ୱର, ଚାରିଟି କୋମଳ ଦିବ୍ୟ ବାହୁ ଓ ଜପା ଫୁଲ ପରି ଲାଲ ହାତରେ ଶୋଭିତ।
ଶଂଖଚକ୍ରଗୃହୀତାଭ୍ଯାମୁଦ୍ବାହୁଭ୍ଯାଂ ଵିରାଜିତଃ । ଵରଦାଭଯହସ୍ତାଭ୍ଯାମିତରାଭ୍ଯାଂ ନୃକେସରୀ
ଉଠାଇଥିବା ଦୁଇଟି ବାହୁରେ ଶଂଖ ଓ ଚକ୍ର ଧରିଥିଲେ, ଅନ୍ୟ ଦୁଇଟି ବାହୁରେ ଦାନ ଓ ଭୟ ନାଶ କରୁଥିଲେ, ସେ ନରସିଂହ ଦେବ ଦୀପ୍ତିମାନ୍।
ଶ୍ରୀଵତ୍ସକୌସ୍ତୁଭୋରସ୍କୋ ଵନମାଲାଵିଭୂଷିତଃ । ଉଦ୍ଯଦ୍ଦିନକାରାଭ୍ଯାଂ ଚ କୁଣ୍ଡଲାଭ୍ଯାଂ ଵିରାଜିତଃ
ତାଙ୍କର ବକ୍ଷସ୍ଥଳୀରେ ଶ୍ରୀବତ୍ସ ଓ କୌସ୍ତୁଭ ମଣି ଶୋଭିତ, ଜଙ୍ଗଲ ମାଳା ପିନ୍ଧିଥିଲେ, ଉଦୟମାନ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର ପରି କୁଣ୍ଡଳ ରହିଥିଲା।
ହାରକେଯୂରକଟକୈର୍ଭୂଷଣୈଃ ସମଲଂକୃତଃ । ସଵ୍ଯାଂଗସ୍ଥ ଶ୍ରିଯାଯୁକ୍ତୋ ରାଜତେ ନରକେସରୀ
ହାର, କଙ୍କଣ, ବାହୁବନ୍ଧ ଭଳି ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ, ବାମ ଦେହରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ସହିତ ଏହି ନରସିଂହ ଦେବ ଦୀପ୍ତିମାନ୍।
ଲକ୍ଷ୍ମୀନୃସିଂହଂ ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଦେଵତାଃ ସମହର୍ଷଯଃ । ଆନନ୍ଦାଶ୍ରୁଜଲୈଃ ସିକ୍ତା ହର୍ଷନିର୍ଭରଚେତସଃ
ଲକ୍ଷ୍ମୀ-ନରସିଂହଙ୍କୁ ଦେଖି, ଦେବତାମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦରେ ଭରିଗଲେ, ତାଙ୍କର ମନ ଖୁସିରେ ଭରିଯାଇ, ଆଖିରୁ ଆନନ୍ଦ ଲୁହ ଝରିଲା।
ଆନଂଦସିଂଧୁମଗ୍ନାସ୍ତେ ନମଶ୍ଚକ୍ରୁର୍ନିରଂତରମ୍ । ଅର୍ଚଯାମାସୁରାତ୍ମେଶଂ ଦିଵ୍ଯପୁଷ୍ପସମର୍ପଣୈଃ
ସେମାନେ ଆନନ୍ଦର ସାଗରରେ ବୁଡ଼ି, ଅବିରତ ନମସ୍କାର କରି, ଦିବ୍ୟ ଫୁଲ ଦ୍ୱାରା ଆତ୍ମାର ଠାକୁରଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ।
ରତ୍ନକୁଂଭୈଃ ସୁଧାପୂର୍ଣୈରଭିଷିଚ୍ଯ ସନାତନମ୍ । ଵସ୍ତ୍ରୈରାଭରଣୈର୍ଗଂଧୈଃ ପୁଷ୍ପୈର୍ଧୂପୈର୍ମ୍ମନୋରମୈଃ
ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନର କୁମ୍ଭରେ ଅମୃତ ଭରି ଏହି ସନାତନଙ୍କୁ ଅଭିଷେକ କରି, ମନୋହର ବସ୍ତ୍ର, ଆଭୂଷଣ, ଗନ୍ଧ, ଫୁଲ ଓ ଧୂପ ଦେଇ ପୂଜା କଲେ।
ଦିଵ୍ଯୈର୍ନିଵେଦିତୈର୍ଦୀପୈରର୍ଚ୍ଚଯିତ୍ଵା ନୃକେସରିମ୍ । ତୁଷ୍ଟୁଵୁଃ ସ୍ତଵନୈର୍ଦିଵ୍ଯୈର୍ନମଶ୍ଚକ୍ରୁର୍ମ୍ମୁହୁର୍ମ୍ମହୁଃ
ଦିବ୍ୟ ଦୀପ ଓ ନିବେଦିତ ପଦାର୍ଥ ଦ୍ୱାରା ନରସିଂହଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ଦିବ୍ୟ ସ୍ତୁତି ଗାଇ, ପୁନିପୁନି ନମସ୍କାର କଲେ।