ତସ୍ମାଦଯଂ ପାତନୀଯସ୍ତାମିସ୍ରେଂଧନପୂରିତେ । ଭ୍ରମରୈଃ ପୀଡିତୋ ଯାତୁ ଯାତନାଂ ଶତହାଯନମ୍
ତେଣୁ ଏହାକୁ ତାମିସ୍ର ନରକରେ, ଜଳାଯାଉଥିବା ଜଳାଣା ଭରା, ମଧୁମକ୍ଷିମାନେ ଦ୍ୱାରା ପୀଡିତ କରି, ଶତ ବର୍ଷ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦିଆଯାଉ।
ଅଯଂ ତାଵତ୍ପରସ୍ଯୋଚ୍ଚୈର୍ନିଂଦାଂ କୁର୍ଵନ୍ନଲଜ୍ଜିତଃ । ଅଯମପ୍ଯଶୃଣୋତ୍କର୍ଣୌ ପ୍ରେରଯନ୍ବହୁଶସ୍ତୁ ତାମ୍
ଏହି ଜଣେ ଲଜ୍ଜା ନ ରଖି, ପରଙ୍କ ଉପରେ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ ନିନ୍ଦା କରିଥିଲେ; ଏହି ଜଣେ ମଧ୍ୟ ଏହି ନିନ୍ଦାକୁ ପୁନିପୁନି ଶୁଣିବାକୁ ଚାହିଁ, କାନକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରିଥିଲେ।
ତସ୍ମାଦିମାଵଂଧକୂପେ ପତିତୌ ଦୁଃଖଦୁଃଖିତୌ । ଅଯଂ ମିତ୍ରଧ୍ରୁଗୁଦ୍ଵିଗ୍ନଃ ପଚ୍ଯତେ ରୌରଵେ ଭୃଶମ୍
ତେଣୁ ଏହି ଦୁଇ ଜଣେ ଅନ୍ଧାର ଗହ୍ୱରରେ ପଡ଼ି, ଦୁଃଖରେ ଦୁଃଖିତ ହେଉ; ଏହି ମିତ୍ରଦ୍ରୋହୀ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଚିନ୍ତିତ ହୋଇ ରୌରବ ନରକରେ ଭୟଙ୍କର ଭାବେ ଜଳାଯାଉଛି।
ତସ୍ମାଦେତାନ୍ପାପଭୋଗାନ୍କାରଯିତ୍ଵା ଵିମୋଚଯେ । ତ୍ଵଂ ଗଚ୍ଛ ନରଶାର୍ଦୂଲ ପୁଣ୍ଯରାଶିଵିଧାଯକଃ
ତେଣୁ ଏମାନେ ପାପର ଫଳ ଭୋଗ କରିବା ପରେ, ମୁଁ ଏମାନେକୁ ମୁକ୍ତ କରିବି; ତୁମେ, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବାଘ ସମ, ପୁଣ୍ୟର ଏକ ଅଟୁଟ ଗୁଛ ସୃଷ୍ଟି କରି, ଯାଅ।
ଜାବାଲିରୁଵାଚ। ଏଵଂ ସ ନିର୍ଦିଶଞ୍ଜୀଵାଂସ୍ତୂଷ୍ଣୀମାସାଘକାରିଣଃ । ପ୍ରୋଵାଚ ରାମଭକ୍ତୋଽସୌ କରୁଣାପୂରିତେକ୍ଷଣଃ
ଜାବାଲି କହିଲେ: ଏଭଳି, ପାପୀ ଜୀବମାନେକୁ ଦେଖାଇ, ସେ ଚୁପଚାପ ବସିଲେ; ପରେ, ରାମଭକ୍ତ ଜଣେ, ଦୟାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚକ୍ଷୁ ଦେଇ, କଥା କହିଲେ।
ଜନକ ଉଵାଚ। କଥଂ ନିରଯନିର୍ମୁକ୍ତିର୍ଜୀଵାନାଂ ଦୁଃଖିନାଂ ଭଵେତ୍ । ତଦାଶୁ କଥଯ ତ୍ଵଂ ଵୈ ଯତ୍କୃତ୍ଵା ସୁଖମାପ୍ନୁଯୁଃ
ଜନକ କହିଲେ: କିପରି ଏହି ଦୁଃଖିତ ଜୀବମାନେ ନରକରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇପାରିବେ? ତୁମେ ଶୀଘ୍ର କହ, କଣ କରିଲେ ସେମାନେ ସୁଖ ପାଇପାରିବେ।
ଧର୍ମ ଉଵାଚ। ନୈଭିରାରାଧିତୋ ଵିଷ୍ଣୁର୍ନୈଭିସ୍ତସ୍ଯ କଥାଃ ଶ୍ରୁତାଃ । କଥଂ ନିରଯନିର୍ମୁକ୍ତିର୍ଭଵେଦ୍ଵୈ ପାପକାରିଣାମ୍
ଧର୍ମ କହିଲେ: ସେମାନେ ଭଗବାନ୍ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ କେବେ ଖୁସି କରିନାହାନ୍ତି, ତାଙ୍କର କଥା ମଧ୍ୟ କେବେ ଶୁଣିନାହାନ୍ତି; ତେବେ, ଦୁଷ୍କର୍ମ କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ କିପରି ନରକରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇପାରିବେ?
ଯଦି ତ୍ଵଂ ମୋଚଯସ୍ଯେତାନ୍ମହାପାପକରାନପି । ତର୍ହ୍ଯର୍ପଯ ମହାରାଜ ପୁଣ୍ଯଂ ତତ୍କଥଯାମି ଯତ୍
ଯଦି ଆପଣ ଏହି ମହାପାପୀମାନେକୁ ମୁକ୍ତ କରିବାକୁ ଚାହାଁନ୍ତି, ମହାରାଜ, ତେବେ ଆପଣ ଯେ ପୁଣ୍ୟ ଅର୍ଜନ କରିଛନ୍ତି, ସେଥିରେ ଅଂଶ ଦିଅନ୍ତୁ; ମୁଁ କହିବି କେଉଁଟି ଦେବେ।
ଏକଦା ପ୍ରାତରୁତ୍ଥାଯ ଶୁଦ୍ଧଭାଵେନ ଚେତସା । ଧ୍ଯାତଃ ଶ୍ରୀରଘୁନାଥୋଽସୌ ମହାପାପହରାଭିଧଃ
ଏକଥର ସକାଳେ ଉଠି, ଶୁଦ୍ଧ ମନରେ ଆପଣ ଶ୍ରୀ ରଘୁନାଥଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିଥିଲେ, ଯିଏ ମହାପାପ ଦୂର କରନ୍ତି।
ରାମରାମେତି ଯଚ୍ଚୋକ୍ତଂ ତ୍ଵଯା ଶୁଦ୍ଧେନ ଚେତସା । ତତ୍ପୁଣ୍ଯମର୍ପଯୈତେଭ୍ଯୋ ଯେନ ସ୍ଯାନ୍ନିରଯାଚ୍ଚ୍ଯୁତିଃ
ଆପଣ ଶୁଦ୍ଧ ମନରେ 'ରାମ, ରାମ' ବୋଲି ଉଚ୍ଚାରଣ କରିଥିଲେ, ଏହାରୁ ଯେ ପୁଣ୍ୟ ମିଳିଛି, ସେହି ପୁଣ୍ୟ ଏମାନେ ପାଇଁ ଦିଅନ୍ତୁ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ନରକରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇପାରିବେ।
ଜାବାଲିରୁଵାଚ। ଏତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଵଚସ୍ତସ୍ଯ ଧର୍ମରାଜସ୍ଯ ଧୀମତଃ । ପୁଣ୍ଯଂ ଦଦୌ ମହାରାଜ ଆଜନ୍ମସମୁପାର୍ଜିତମ୍
ଜାବାଲି କହିଲେ: ଧର୍ମରାଜଙ୍କର ଏହି ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ମହାରାଜ ସେ ଜନ୍ମଠାରୁ ଅର୍ଜିତ ସମସ୍ତ ପୁଣ୍ୟ ଦାନ କଲେ।
ଯଦା ଜନ୍ମକୃତୈଃ ପୁଣ୍ଯୈ ରଘୁନାଥାର୍ଚନୋଦ୍ଭଵୈଃ । ଏତେଷାଂ ନିରଯାନ୍ମୁକ୍ତିର୍ଭଵତ୍ଵତ୍ର ମନୋରମା
ଜନ୍ମଠାରୁ ଯେଉଁ ପୁଣ୍ୟ ରଘୁନାଥଙ୍କ ପୂଜା କରି ଅର୍ଜିତ ହୋଇଛି, ସେହି ପୁଣ୍ୟରେ ଏମାନେ ନରକରୁ ମୁକ୍ତି ପାଉନ୍ତୁ, ହେ ମନୋରମା।
ଏଵଂ କଥଯତସ୍ତସ୍ଯ ଜୀଵା ନିରଯସଂସ୍ଥିତାଃ । ତତ୍କ୍ଷଣାନ୍ନିରଯାନ୍ମୁକ୍ତା ଜାତା ଦିଵ୍ଯଵପୁର୍ଧରାଃ
ଏଭଳି କଥା କହିବା ସମୟରେ, ଯେମାନେ ନରକରେ ଥିଲେ, ସେମାନେ ତୁରନ୍ତ ନରକରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇ ଦିବ୍ୟ ଦେହ ଧାରଣ କଲେ।
ଊଚୁସ୍ତେ ଜନକଂ ରାଜଂସ୍ତ୍ଵତ୍ପ୍ରସାଦାଦ୍ଵଯଂ କ୍ଷଣାତ୍ । ଦୁଃଖଦାନ୍ନିରଯାନ୍ମୁକ୍ତା ଯାସ୍ଯାମଃ ପରମଂ ପଦମ୍
ସେମାନେ ରାଜା ଜନକଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ମହାରାଜ, ଆପଣଙ୍କ ଦୟାରେ ଆମେ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଦୁଃଖଦାୟକ ନରକରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇଛୁ ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପଦକୁ ଯିବାକୁ ଯାଉଛୁ।'
ତାନ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସୂର୍ଯସଂକାଶାନ୍ନରାନ୍ନିରଯନିଃସୃତାନ୍ । ତୁତୋଷ ଚିତ୍ତେ ସୁଭୃଶଂ ସର୍ଵଭୂତଦଯାପରଃ
ସେମାନେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦେହରେ ନରକରୁ ବାହାରିଲେ ଦେଖି, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀପ୍ରତି ଦୟାଶୀଳ ଥିବା ରାଜାଙ୍କ ହୃଦୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲା।
ତେ ସର୍ଵେ ପ୍ରଯଯୁର୍ଲୋକଂ ଦିଵଂ ଦେଵୈରଲଂକୃତମ୍ । ଜନକଂ ତୁ ପ୍ରଶଂସଂତୋ ମହାରାଜଂ ଦଯାନିଧିମ୍
ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଦେବତାମାନେ ଶୋଭିତ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଗଲେ, ଏବଂ ମହାରାଜ ଜନକଙ୍କୁ, ଦୟାର ଖଜାନା, ପ୍ରଶଂସା କରିଲେ।
ଜାବାଲିରୁଵାଚ। ଅଥ ତେଷୁ ପ୍ରଯାତେଷୁ ନରକସ୍ଥେଷୁ ଵୈ ନୃଷୁ । ରାଜା ପପ୍ରଚ୍ଛ କୀନାଶଂ ସର୍ଵଧର୍ମଵିଦାଂଵରମ୍
ଜାବାଲି କହିଲେ: ଏହିପରି ନରକରୁ ଯେମାନେ ବାହାରିଗଲେ, ସେପରେ ରାଜା ସମସ୍ତ ଧର୍ମରେ ପାରଙ୍ଗତ କୀନାଶଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ।
ରାଜୋଵାଚ। ଧର୍ମରାଜ ତ୍ଵଯା ପ୍ରୋକ୍ତଂ ଯତ୍ପାତକକରା ନରାଃ । ଆଯାଂତି ତଵ ସଂସ୍ଥାନଂ ନ ଚ ଧର୍ମକଥାରତାଃ
ରାଜା କହିଲେ: ଧର୍ମରାଜ, ଆପଣ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଯେଉଁମାନେ ପାପ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଆପଣଙ୍କ ନିବାସକୁ ଆସନ୍ତି, ଧର୍ମକଥାରେ ଆସକ୍ତି ନଥାଏ।
ମଦାଗମନମତ୍ରାଭୂତ୍କେନପାପେନ ଧାର୍ମିକ । ତଦ୍ଵୈ କଥଯ ସର୍ଵଂ ମେ ପାପକାରଣମାଦିତଃ
ହେ ଧର୍ମିକ, କେଉଁ ପାପରେ ମୋର ଏଠାରେ ଆସିବା ହେଲା? ଆରମ୍ଭରୁ ସମସ୍ତ କାରଣ ମୋତେ କହନ୍ତୁ।
ଇତି ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତୁ ତଦ୍ଵାକ୍ଯଂ ଧର୍ମରାଜଃ ପରଂତପ । କଥଯାମାସ ତସ୍ଯୈଵଂ ଯମପୁର୍ଯାଗମଂ ତଦା
ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଦମନ କରୁଥିବା ଧର୍ମରାଜ ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ଯମପୁରୀକୁ ଆସିବା ବିଷୟରେ କହିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
ଧର୍ମରାଜ ଉଵାଚ। ରାଜଂସ୍ତଵ ମହତ୍ପୁଣ୍ଯଂ ନୈତାଦୃକ୍କସ୍ଯ ଭୂତଲେ । ରଘୁନାଥପଦଦ୍ଵଂଦ୍ଵମକରଂଦ ମଧୁଵ୍ରତ
ଧର୍ମରାଜ କହିଲେ: ରାଜା, ଆପଣଙ୍କର ଏତେ ମହାନ ପୁଣ୍ୟ ଏ ପୃଥିବୀରେ ଅନ୍ୟ କାହାର ନାହିଁ; ଆପଣ ରଘୁନାଥଙ୍କ ଚରଣକମଳରେ ମଧୁ ମାକୁଡ଼ି ପରି ଲଗିଛନ୍ତି।
ତ୍ଵତ୍କୀର୍ତି ସ୍ଵର୍ଧୁନୀ ସର୍ଵାନ୍ପାପିନୋ ମଲସଂଯୁତାନ୍ । ପୁନାତି ପରମାହ୍ଲାଦକାରିଣୀ ଦୁଷ୍ଟତାରିଣୀ
ଆପଣଙ୍କର କୀର୍ତ୍ତି ସ୍ୱର୍ଗଗଙ୍ଗା ପରି, ସମସ୍ତ ପାପୀଙ୍କୁ ମଳିନତାରୁ ଶୁଧାଇଦିଏ, ଅତି ଆନନ୍ଦ ଦେଏ ଏବଂ ଦୁଷ୍ଟମାନେକୁ ଉଦ୍ଧାର କରେ।
ତଥାପି ପାପଲେଶସ୍ତେ ଵର୍ତତେ ନୃପସତ୍ତମ । ଯେନ ସଂଯମିନୀପାର୍ଶ୍ଵମାଗତଃ ପୁଣ୍ଯପୂରିତଃ
ତଥାପି, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା, ଆପଣଙ୍କର କିଛି ପାପ ଅବଶିଷ୍ଟ ରହିଛି, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଏତେ ପୁଣ୍ୟ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଆପଣ ଏଠାରେ ଆସିଛନ୍ତି।
ଏକଦା ତୁ ଚରଂତୀଂ ଗାଂ ଵାରଯାମାସ ଵୈ ଭଵାନ୍ । ତେନ ପାପଵିପାକେନ ନିରଯଦ୍ଵାରଦର୍ଶନମ୍
ଏକଥର ଆପଣ ଚାଲୁଥିବା ଗାଈକୁ ରୋକିଥିଲେ; ସେହି ପାପର ଫଳରେ ଆପଣ ନରକ ଦ୍ୱାର ଦେଖିପାରିଛନ୍ତି।
ଇଦାନୀଂ ପାପନିର୍ମୁକ୍ତୋ ବହୁପୁଣ୍ଯସମନ୍ଵିତଃ । ଭୁଂକ୍ଷ୍ଵ ଭୋଗାନ୍ସୁଵିପୁଲାନ୍ନିଜପୁଣ୍ଯାର୍ଜିତାନ୍ବହୂନ୍
ଏବେ ତୁମେ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ବହୁତ ପୁଣ୍ୟ ଲାଗିଛ, ଏହି ସବୁ ତୁମର ନିଜ ପୁଣ୍ୟରେ ଅର୍ଜିତ ଅନେକ ଆନନ୍ଦ ଭୋଗ କର।
ଏତେଷାଂ କରୁଣାଵାର୍ଧୀ ରଘୁନାଥୋ ସୁଖଂ ହରନ୍ । ସଂଯମିନ୍ଯା ମହାମାର୍ଗେ ପ୍ରେରଯାମାସ ଵୈଷ୍ଣଵମ୍
ଏହିମାନେ ଉପରେ ଦୟାର ସାଗର ରଘୁନାଥ ତାଙ୍କର ଦୁଃଖ ହରି ଦେଇ, ସଂଯମୀକୁ ବୈଷ୍ଣବ ପଥରେ ଚାଲିବାକୁ ପ୍ରେରିତ କଲେ।
ନାଗମିଷ୍ଯୋ ଯଦି ତ୍ଵଂ ଵୈ ମାର୍ଗେଣାନେନ ସୁଵ୍ରତ । ଅଭଵିଷ୍ଯତ୍କଥଂ ତେଷାଂ ନିରଯାତ୍ପରିମୋଚନମ୍
ହେ ସୁବ୍ରତ, ତୁମେ ଏହି ପଥରେ ନ ଆସିଥାନ୍ତି, ତେବେ ସେମାନେ କିପରି ନରକରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇଥାନ୍ତି?
ତ୍ଵାଦୃଶାଃ ପରଦୁଃଖେନ ଦୁଃଖିତାଃ କରୁଣାଲଯାଃ । ପ୍ରାଣିନାଂ ଦୁଃଖଵିଚ୍ଛେଦଂ କୁର୍ଵଂତ୍ଯେଵ ମହାମତେ
ତୁମ ପରି ମହାମନା, ଦୟାର ଆଶ୍ରୟ ଲୋକେ, ଅନ୍ୟମାନଙ୍କର ଦୁଃଖରେ ଦୁଃଖିତ ହୁଅନ୍ତି ଏବଂ ସବୁବେଳେ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ଦୁଃଖ ଦୂର କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି।
ଜାବାଲିରୁଵାଚ। ଏଵଂ ଵଦଂତଂ ଶମନଂ ପ୍ରଣମ୍ଯ ସ ଦିଵଂଗତଃ । ଦିଵ୍ଯେନ ସୁଵିମାନେନ ଅପ୍ସରୋଗଣଶୋଭିନା
ଜାବାଲି କହିଲେ: ଏଭଳି କଥା କହୁଥିବା ମୁନିଙ୍କୁ ଶିର ନମାଇ, ସେ ଦେବୀମାନେ ଶୋଭିତ ଏକ ଦିବ୍ୟ ରଥରେ ଚଢି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଚଲିଗଲେ।
ତସ୍ମାଦ୍ଗାଵୋଽନିଶଂ ପୂଜ୍ଯା ମନସାପି ନ ଗର୍ହଯେତ୍ । ଗର୍ହଯନ୍ନିରଯଂ ଯାତି ଯାଵଦିଂଦ୍ରାଶ୍ଚତୁର୍ଦଶ
ସେଥିପାଇଁ ଗାଈକୁ ସବୁବେଳେ ପୂଜିବା ଉଚିତ, ମନରେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଅପମାନ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଯିଏ ଏହା କରେ, ସେ ଚୌଦ ଇନ୍ଦ୍ର ଯେତେ ବର୍ଷ ରହନ୍ତି, ସେତେ ବର୍ଷ ନରକକୁ ଯାଏ।