ଏକଦା ଜନକୋ ରାଜା ଯୋଗେନାସୂନ୍ସମତ୍ଯଜତ୍ । ତଦା ଵିମାନଂ ସଂପ୍ରାପ୍ତଂ କିଂକିଣୀଜାଲଭୂଷିତମ୍
ଏକଦିନ ଜନକ ରାଜା ଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ଜୀବନ ଛାଡିଲେ । ସେ ସମୟରେ ଝିଅଝିଅ ଘଣ୍ଟିରେ ସଜିଥିବା ଦିବ୍ୟ ରଥ ଆସିଗଲା ।
ତଦାରୁହ୍ଯ ଗତୋ ରାଜା ସେଵକୈରୂଢଦେହଵାନ୍ । ମାର୍ଗେ ଜଗାମ ଧର୍ମସ୍ଯ ସଂଯମିନ୍ଯାଃ ପୁରୋଂଽତିକେ
ତାପରେ ରଥକୁ ଚଢି ରାଜା, ନିଜ ଦେହ ସହିତ ଓ ସେବକମାନେ ସହିତ, ଧର୍ମର ପଥରେ ଯାଇ ଯମଙ୍କ ଗୃହ ପାଖକୁ ଚାଲିଗଲେ ।
ତଦା ନରକକୋଟୀଷୁ ପୀଡ୍ଯଂତେ ପାପକାରିଣଃ । ଜନକସ୍ଯାଂଗପଵନଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ସୌଖ୍ଯଂ ପ୍ରପେଦିରେ
ସେ ସମୟରେ ନରକର ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ଦୁଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିବା ଲୋକମାନେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗୁଥିଲେ । ଜନକଙ୍କ ଦେହର ପବନ ଛୁଇଁବା ପରେ ସେମାନେ ସୁଖ ପାଇଲେ ।
ନିରଯେ ଦାହଜାପୀଡା ଜାତୈଷାଂ ସୁଖକାରିଣୀ । ମହାଦୁଃଖଂ ତଦା ନଷ୍ଟଂ ଜନକସ୍ଯାଂଗଵାଯୁନା
ନରକର ଦହନ ଯନ୍ତ୍ରଣା ସେମାନେ ପାଇଁ ସୁଖଦାୟକ ହେଇଗଲା । ଜନକଙ୍କ ଦେହର ବାୟୁ ଦ୍ୱାରା ସେମାନଙ୍କର ବଡ଼ ଦୁଃଖ ନଶ୍ଟ ହେଇଗଲା ।
ତଦା ତଂ ନିର୍ଗତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଜଂତଵଃ ପାପପୀଡିତାଃ । ଅତ୍ଯଂତଂ ଚୁକ୍ରୁଶୁର୍ଭୀତାସ୍ତଦ୍ଵିଯୋଗମନିଚ୍ଛଵଃ
ତାପରେ ତାଙ୍କୁ ବାହାରିଯିବା ଦେଖି, ପାପରେ ପୀଡିତ ଜୀବମାନେ ଭୟରେ ବଡ଼ ଦୁଃଖରେ କାନ୍ଦିଲେ, ତାଙ୍କୁ ଛାଡିବାକୁ ଚାହିଲେ ନାହିଁ ।
ଊଚୁସ୍ତେ କରୁଣାଂ ଵାଚଂ ମା ଗଚ୍ଛ ସୁକୃତିନ୍ନିତଃ । ତ୍ଵଦଂଗଵାଯୁସଂସ୍ପର୍ଶାତ୍ସୁଖିନଃ ସ୍ଯାମପୀଡିତାଃ
ସେମାନେ କରୁଣା ଭରା କଥା କହିଲେ: 'ସୁକୃତି ଜନ, ଆପଣ ଯାଉନାହିଁ । ଆପଣଙ୍କ ଦେହର ବାୟୁର ସ୍ପର୍ଶରେ ଆମେ ପୀଡିତ ହେଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସୁଖୀ ହେଇଗଲୁ ।'
ଇତି ଵାକ୍ଯଂ ସମାକର୍ଣ୍ଯ ରାଜା ପରମଧାର୍ମିକଃ । ମାନସେ ଚିଂତଯାମାସ କରୁଣାପୂରପୂରିତଃ
ଏହି କଥା ଶୁଣି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଧର୍ମର ରାଜା, କରୁଣାରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ମନରେ ଚିନ୍ତା କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ ।
ଚେନ୍ମତ୍ତଃ ପ୍ରାଣିନାଂ ସୌଖ୍ଯଂ ଭଵେଦିହ ତଦା ପୁନଃ । ଅତ୍ରୈଵ ଚ ପୁରେ ସ୍ଥାସ୍ଯେ ସ୍ଵର୍ଗ ଏଷ ମନୋରମଃ
'ମୋ ଦ୍ୱାରା ଏଠାରେ ଜୀବମାନେ ସୁଖ ପାଉଛନ୍ତି ଯଦି, ତେବେ ମୁଁ ଏଠାରେ ରହିବି; ଏହି ମନୋରମ ସହର ମୋ ପାଇଁ ସ୍ୱର୍ଗ ଅଟେ ।'
ଏଵଂ କୃତ୍ଵା ନୃପସ୍ତସ୍ଥୌ ତତ୍ରୈଵ ନିରଯାଗ୍ରତଃ । ଵିଦଧତ୍ପ୍ରାଣିନାଂ ସୌଖ୍ଯମନୁକଂପିତମାନସଃ
ଏଭଳି ନିଷ୍ପତି କରି ରାଜା ନରକ ଦ୍ୱାର ପାଖରେ ରହିଲେ, କରୁଣା ଭରା ମନରେ ସମସ୍ତ ଜୀବମାନେ ସୁଖ ଦେଇ ।
ତତ୍ର ଧର୍ମସ୍ତୁ ସଂପ୍ରାପ୍ତୋ ନିରଯଦ୍ଵାରି ଦୁଃଖଦେ । କାରଯନ୍ଯାତନାସ୍ତୀଵ୍ରା ନାନାପାତକକାରିଣାମ୍
ସେଠାରେ ଧର୍ମ ନରକର ବେଦନାଦାୟକ ଦ୍ୱାରକୁ ଆସିଲେ, ନାନା ପାପ କରିଥିବା ଲୋକମାନେ ଉପରେ ଭୟଙ୍କର ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଇ ।
ତଦା ଦଦର୍ଶ ରାଜାନଂ ଜନକଂ ଦ୍ଵାରିସଂସ୍ଥିତମ୍ । ଵିମାନେନ ମହାପୁଣ୍ଯକାରିଣଂ ଦଯଯାଯୁତମ୍
ତାପରେ ସେ ଦେଖିଲେ ଜନକ ରାଜା ଦ୍ୱାର ପାଖରେ ଦିବ୍ୟ ରଥରେ ଦଠିଛନ୍ତି, ମହାପୁଣ୍ୟ କରିଥିବା ଦୟା ଭରା ଜନ ।
ତମୁଵାଚ ପ୍ରେତପତିର୍ଜନକଂ ସହସନ୍ଗିରା । ରାଜନ୍କୁତସ୍ତ୍ଵଂ ସଂପ୍ରାପ୍ତଃ ସର୍ଵଧର୍ମଶିରୋମଣିଃ
ପିତୃପତି ମୃଦୁ କଥାରେ ଜନକଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ରାଜା, ଆପଣ କେଉଁଠୁ ଆସିଛନ୍ତି, ସମସ୍ତ ଧର୍ମର ମୁକୁତା ?'
ଏତତ୍ସ୍ଥାନଂ ପାତକିନାଂ ଦୁଷ୍ଟାନାଂ ପ୍ରାଣଘାତିନାମ୍ । ନାଯାଂତି ପୁରୁଷା ଭୂପ ତ୍ଵାଦୃଶାଃ ପୁଣ୍ଯକାରିଣଃ
'ଏହି ସ୍ଥାନ ପାପୀ, ଦୁଷ୍ଟ ଓ ପ୍ରାଣ ହନନ କରିଥିବା ଲୋକମାନେ ପାଇଁ । ଆପଣ ପରି ପୁଣ୍ୟ କରିଥିବା ଲୋକମାନେ ଏଠି ଆସନ୍ତି ନାହିଁ ।'
ଅତ୍ରାଯାଂତି ନରାସ୍ତେ ଵୈ ଯେ ପରଦ୍ରୋହତତ୍ପରାଃ । ପରାପଵାଦନିରତାଃ ପରଦ୍ରଵ୍ଯପରାଯଣାଃ
'ଏଠି ଏମାନେ ଆସନ୍ତି ଯେଉଁମାନେ ଅନ୍ୟଙ୍କୁ ହାନି କରିବାରେ ଲାଗିଥିବା, ଅନ୍ୟଙ୍କ ବିଷୟରେ ଖରାପ କଥା କହିବାରେ ଆସକ୍ତ, ଅନ୍ୟଙ୍କ ଧନରେ ମନ ଲଗାଇଥିବା ।'
ଯୋ ଵୈ କଲତ୍ରଂ ଧର୍ମିଷ୍ଠଂ ନିଜସେଵାପରାଯଣମ୍ । ଅପରାଧାଦୃତେ ଜହ୍ଯାତ୍ସନରୋଽତ୍ର ସମାଵ୍ରଜେତ୍
'ଯେଉଁ ପୁରୁଷ ନିଜ ସେବାରେ ଲାଗିଥିବା ଧର୍ମିକ ପତ୍ନୀକୁ ଅପରାଧ ଛଡ଼ା ଛାଡିଦିଏ, ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଏଠି ଆସେ ।'
ମିତ୍ରଂ ଵଞ୍ଚଯତେ ଯସ୍ତୁ ଧନଲୋଭେନ ଲୋଭିତଃ । ଆଗତ୍ଯାତ୍ର ନରଃ ପୀଡାଂ ମତ୍ତଃ ପ୍ରାପ୍ନୋତି ଦାରୁଣାମ୍
'ଯେଉଁ ଲୋକ ଧନ ଲୋଭରେ ମିତ୍ରକୁ ଠକେ, ସେ ଏଠି ଆସି ମୋ ଦ୍ୱାରା ଭୟଙ୍କର ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗେ ।'
ଯୋ ରାମଂ ମନସା ଵାଚା କର୍ମଣା ଦଂଭତୋଽପି ଵା । ଦ୍ଵେଷାଦ୍ଵାଚୋପହାସାଦ୍ଵା ନ ସ୍ମରତ୍ଯେଵ ମୂଢଧୀଃ
'ଯେଉଁ ମୂଢ଼ ମନ, କଥା, କାର୍ଯ୍ୟ, ଅଭିମାନ, ଦ୍ୱେଷ କିମ୍ବା ଉପହାସ ଦ୍ୱାରା ରାମଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରେନାହିଁ —'
ତଂ ବଧ୍ନାମି ପୁନସ୍ତ୍ଵେଷୁ ନିକ୍ଷିପ୍ଯ ଶ୍ରପଯାମି ଚ । ଯୈଃ ସ୍ମୃତୋ ନ ରମାନାଥୋ ନରକକ୍ଲେଶଵାରକଃ
'ମୁଁ ସେକୁ ପୁନି ବାନ୍ଧି ଏମାନେ ମଧ୍ୟରେ ରଖି ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଇଥାଏ । ଯେଉଁମାନେ ରାମଙ୍କ ପ୍ରଭୁକୁ ସ୍ମରଣ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ସେମାନେ ନରକ ଯନ୍ତ୍ରଣାରୁ ବଞ୍ଚିତ ହୁଅନ୍ତି ।'
ତାଵତ୍ପାପଂ ମନୁଷ୍ଯାଣାମଂଗେଷୁ ନୃପ ତିଷ୍ଠତି । ଯାଵଦ୍ରାମଂ ନ ରସନା ଗୃଣାତି କଲି ଦୁର୍ମତେଃ
ହେ ରାଜା, କଳିଯୁଗର ଦୁଷ୍ଟ ମନ ହେବାରେ, ମନୁଷ୍ୟଙ୍କର ଶରୀରରେ ପାପ ତାଳି ରହିଥାଏ, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତାଙ୍କର ଜିଭ ରାମଙ୍କ ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରେନି।
ମହାପାପକରା ରାଜନ୍ଯେ ଭଵଂତି ମହାମତେ । ତାନାନଯଂତି ମଦ୍ଭୃତ୍ଯାସ୍ତ୍ଵାଦୃଶାନ୍ଦ୍ରଷ୍ଟୁମକ୍ଷମାଃ
ହେ ବୁଦ୍ଧିମାନ, ରାଜାମାନେ ବଡ଼ ପାପ କରିଥାନ୍ତି; ମୋର ସେବକମାନେ ଏମାନେକୁ ଆଣିଥାନ୍ତି, କାରଣ ସେମାନେ ଏମାନେକୁ ଦେଖିବାକୁ ମଧ୍ୟ ସହିପାରନି।
ତସ୍ମାଦ୍ଗଚ୍ଛ ମହାରାଜ ଭୁଂକ୍ଷ୍ଵ ଭୋଗାନନେକଶଃ । ଵିମାନଵରମାରୁହ୍ଯ ଭୁଂକ୍ଷ୍ଵ ପୁଣ୍ଯମୁପାର୍ଜିତମ୍
ତେଣୁ, ହେ ମହାରାଜା, ତୁମେ ଯାଅ, ଅନେକ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କର; ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦିବ୍ୟ ଯାନରେ ଚଢ଼ି, ତୁମେ ଉପାର୍ଜିତ ପୁଣ୍ୟର ଫଳ ଉପଭୋଗ କର।
ଇତି ଵାକ୍ଯଂ ସମାକର୍ଣ୍ଯଧ ର୍ମରାଜସ୍ଯ ତତ୍ପତେଃ । ଉଵାଚ ଧର୍ମରାଜାନଂ କରୁଣାପୂରପୂରିତଃ
ଧର୍ମର ଉପରି ଶ୍ରବଣ କରି, ରାଜା ଦୟାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୃଦୟରେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
ଜନକ ଉଵାଚ। ଅହଂ ଗଚ୍ଛାମି ନୋ ନାଥ ଜୀଵାନାମନୁକମ୍ପଯା । ମଦଂଗଵାଯୁନା ହ୍ଯେତେ ସୁଖଂ ପ୍ରାପ୍ତାଃ ସ୍ମ ସଂସ୍ଥିତାଃ
ଜନକ କହିଲେ: ମୁଁ ଯିବିନି, ହେ ପ୍ରଭୁ, ଜୀବମାନଙ୍କ ଉପରେ ଦୟା ଦେଖି; ମୋ ଶରୀରର ପବନରେ ଏମାନେ ସୁଖ ପାଇଛନ୍ତି ଏବଂ ଶାନ୍ତିରେ ଅଛନ୍ତି।
ଏତାନ୍ମୁଂଚସି ଚେଦ୍ରାଜନ୍ସର୍ଵାନ୍ଵୈ ନିରଯସ୍ଥିତାନ୍ । ତତୋ ଗଚ୍ଛାମି ସୁଖିତଃ ସ୍ଵର୍ଗଂ ପୁଣ୍ଯଜନାଶ୍ରିତମ୍
ହେ ରାଜା, ଯଦି ତୁମେ ନରକରେ ଅଛିଥିବା ଏମାନେ ସବୁକୁ ମୁକ୍ତ କର, ତେବେ ମୁଁ ଆନନ୍ଦରେ ପୁଣ୍ୟମାନଙ୍କ ଆଶ୍ରୟ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯିବି।
ଜାବାଲିରୁଵାଚ। ଇତି ଵାକ୍ଯମଥାଶ୍ରୁତ୍ଯ ଜନକଂ ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚ ସଃ । ପ୍ରତ୍ଯେକଂ ନିର୍ଦିଶଞ୍ଜୀଵାନ୍ନିରଯସ୍ଥାନନେକଶଃ
ଜାବାଲି କହିଲେ: ଏହି କଥା ଶୁଣି, ସେ ଜନକଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, ନରକରେ ଅଛିଥିବା ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜୀବକୁ ଦେଖାଇ।
ଧର୍ମ ଉଵାଚ। ଅଯଂ ମିତ୍ର କଲତ୍ରଂ ଵୈ ଵିଶ୍ଵସ୍ତମନୁଜଗ୍ମିଵାନ୍ । ତସ୍ମାଦେନଂ ଲୋହଶଂକୌ ଵର୍ଷାଯୁତମପୀପଚମ୍
ଧର୍ମ କହିଲେ: ଏହି ଜଣେ ମିତ୍ର ଓ ଜୀବନ ସାଥୀଙ୍କୁ ବିଶ୍ୱାସରେ ଅନୁସରିଥିଲେ; ତେଣୁ ଏହାକୁ ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ଲୋହା ହାଣ୍ଡିରେ ଜଳାଇବା ଯୋଗ୍ୟ।
ପଶ୍ଚାଦେନଂ ସୂକରାଣାଂ ଯୋନୌ ନିକ୍ଷିପ୍ଯ ଦୋଷିଣମ୍ । ମାନୁଷେଷ୍ଵଵତାର୍ଯୋଽଯଂ ଷଂଢଚିହ୍ନେନ ଚିହ୍ନିତଃ
ପରେ, ଏହି ପାପୀକୁ ଶୁଅର ଗର୍ଭରେ ଦେଇବା; ତାପରେ ମାନବ ଜନ୍ମ ଦେଇ, ଏହାକୁ ନପୁଂସକ ଚିହ୍ନ ଦେଇ ଚିହ୍ନିତ କରିବା।
ଅନେନ ପରଦାରାଶ୍ଚ ବଲାଦାଲିଗିତା ମୁହୁଃ । ତସ୍ମାଦଯଂ ପଚ୍ଯତେଽତ୍ର ରୌରଵେ ଶତହାଯନମ୍
ଏହି ଜଣେ ପର ଜନାନୀମାନେକୁ ବଳେ ବାରମ୍ବାର ଅପହରଣ କରିଥିଲେ; ତେଣୁ ଏହା ରୌରବ ନରକରେ ଶତ ବର୍ଷ ଜଳାଯାଉଛି।
ଅଯଂ ତୁ ପରକୀଯଂ ସ୍ଵଂ ମୁଷିତ୍ଵା ବୁଭୁଜେ କୁଧୀଃ । ତସ୍ମାଦସ୍ଯ କରୌ ଛିତ୍ତ୍ଵା ପଚେଯଂ ପୂଯଶୋଣିତେ
ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ଜଣେ ପର ଦ୍ରବ୍ୟ ଚୋରି କରି ସ୍ୱ ଦ୍ରବ୍ୟ ଭାବେ ଉପଭୋଗ କରିଥିଲେ; ତେଣୁ ଏହାର ହାତ କାଟି, ପୁୟ ଓ ରକ୍ତରେ ଜଳାଯାଉ।
ଅଯଂ ସାଯଂତନେ ପ୍ରାପ୍ତମତିଥିଂ କ୍ଷୁଧଯାର୍ଦିତମ୍ । ଵାଣ୍ଯାପି ନାକରୋତ୍ତସ୍ଯ ପୂଜନଂ ସ୍ଵାଗତଂ ନ ଚ
ଏହି ଜଣେ ସଂଧ୍ୟାବେଳେ ଆସିଥିବା ଅତିଥି, ଯିଏ ଭୋକରେ ପୀଡିତ ଥିଲେ, ତାଙ୍କୁ ଏକ ଶବ୍ଦ ମଧ୍ୟ ଦେଲେନି, ଆତିଥ୍ୟ ଓ ସ୍ୱାଗତ କରିଲେନି।