ଗଦାମାଦାଯ ମହତୀଂ ସର୍ଵାଯସଵିନିର୍ମିତାମ୍ । ଜାତରୂପଵିଚିତ୍ରାଂଗୀଂ ସର୍ଵଶୋଭାପୁରସ୍କୃତାମ୍
ସେ ଏକ ବଡ଼ ଲୋହାର ଗଦା ଉଠାଇଲେ, ଯାହା ସୁନାରେ ଶୋଭିତ ଏବଂ ସମସ୍ତ ରୂପରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଥିଲା।
ଲକ୍ଷ୍ମୀନିଧିର୍ଭୃଶଂ କ୍ରୁଦ୍ଧଃ ସୁକେତୋର୍ଵକ୍ଷସି ତ୍ଵରନ୍ । ତାଡଯାମାସ ହୃଦଯେ ଗଦାଂ ଵଜ୍ରାଗ୍ନିସନ୍ନିଭାମ୍
ଲକ୍ଷ୍ମୀନିଧି ଭୟଙ୍କର ରେଷରେ, ବଜ୍ର ଓ ଅଗ୍ନି ସମ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଗଦା ନେଇ ତ୍ୱରିତ ଭାବେ ସୁକେତୁଙ୍କ ଛାତିରେ ଘାତ କଲେ।
ଗଦଯା ତାଡିତୋ ଵୀରୋ ନାକଂପତ ମହାମୁନେ । ମଦୋନ୍ମତ୍ତୋ ଯଥା ଦଂତୀ ବାଲେନ ସ୍ରଗ୍ଭିରାହତଃ
ଗଦା ଘାତରେ ନିଜେ ଆଘାତ ପାଇଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ବୀର କେବେ ଡଗମଗାଇଲେ ନାହିଁ, ମହାମୁନି, ଯେପରି ମଦୋନ୍ମତ୍ତ ହାତୀକୁ ଜଣେ ଶିଶୁ ମାଳା ମାରିଲେ ମଧ୍ୟ କିଛି ହୁଏ ନାହିଁ।
ଉଵାଚ ତଂ ସ ଵୀରାଗ୍ର୍ଯୋ ନୃପଂ ଲକ୍ଷ୍ମୀନିଧିଂ ତଦା । ସହସ୍ଵୈକଂ ପ୍ରହାରଂ ମେ ଯଦି ଶୂରଃ ପରଂତପ
ତାପରେ ସେ ବୀରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ରାଜା ଲକ୍ଷ୍ମୀନିଧିଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ଯଦି ତୁମେ ସତ୍ୟରେ ଶୂର ଓ ଶତ୍ରୁ ଦମନ କରିପାର, ତେବେ ମୋର ଏକ ଘାତ ସହିବା।'
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ତାଡଯାମାସ ଲଲାଟେ ଗଦଯା ଭୃଶମ୍ । ଗଦଯା ତାଡିତୋ ଭାଲେଽସୃଗ୍ଵମନ୍କୁପିତୋ ଭୃଶମ୍
ଏଭଳି କହି ସେ ଗଭୀର ଗଦା ଘାତରେ ତାଙ୍କ ଲଳାଟରେ ଘାତ କଲେ; ଏଭଳି ଘାତ ପାଇ ତାଙ୍କ ଭୃକୁଟିରୁ ରକ୍ତ ବହିଲା ଏବଂ ସେ ଭୟଙ୍କର ରେଷରେ ତାପିଲେ।
ମୂର୍ଧ୍ନି ତଂ ତାଡଯାମାସ ଗଦଯା କାଲରୂପଯା । ସୁକେତୁରପି ତଂ ସ୍କଂଧେ ତାଡଯାମାସ ଧର୍ମଵିତ୍
ସେ ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରେ ମୃତ୍ୟୁ ସମ ଗଦା ଦ୍ୱାରା ଘାତ କଲେ; ସୁକେତୁ ମଧ୍ୟ ଧର୍ମଜ୍ଞ ଥିବାରୁ ତାଙ୍କୁ କାନ୍ଧରେ ଘାତ କଲେ।
ଏଵଂ ଭୃଶଂ ପ୍ରକୁପିତୌ ଗଦାଯୁଦ୍ଧଵିଶାରଦୌ । ଗଦାଯୁଦ୍ଧଂ ପ୍ରକୁର୍ଵାଣୌ ପରସ୍ପରଜଯୈଷିଣୌ
ଏଭଳି, ଦୁହେଁ ଭୟଙ୍କର ରେଷରେ ଏବଂ ଗଦାଯୁଦ୍ଧରେ ପାରଙ୍ଗତ ଥିବା ସ୍ଥିତିରେ, ପରସ୍ପର ଜୟ ଲାଗି ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିଲେ।
ଅନ୍ଯୋନ୍ଯାଘାତଵିମତୌ ପରସ୍ପରଵଧୋଦ୍ଯତୌ । ନ କୋପି ତତ୍ର ହୀଯେତ ନ କୋ ଜୀଯେତ ସଂଯୁଗେ
ପରସ୍ପରକୁ ଆଘାତ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଦୁହେଁ ମନୋଯୋଗୀ ଥିଲେ, ଏବଂ ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ କେହି ହାରିଲେ ନାହିଁ, କେହି ଜିତିଲେ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ।
ମୂର୍ଧ୍ନି ଭାଲେ ତଥା ସ୍କଂଧେ ହୃଦି ଗାତ୍ରେଷୁ ସର୍ଵତଃ । ରୁଧିରୌଘ ପରିକ୍ଲିନ୍ନୌ ମହାବଲପରାକ୍ରମୌ
ମୁଣ୍ଡ, ଲଳାଟ, କାନ୍ଧ, ହୃଦୟ ଓ ସର୍ବଦେହରେ ରକ୍ତ ଧାରା ବହୁଥିଲା, ଏହି ଦୁଇ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବୀର ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିଲେ।
ତଦା ଲକ୍ଷ୍ମୀନିଧିଃ କ୍ରୁଦ୍ଧୋ ଗଦାମୁଦ୍ଯମ୍ଯ ଵେଗଵାନ୍ । ଜଗାମ ପ୍ରବଲଂ ହଂତୁଂ ହୃଦି ରାଜାନୁଜଂ ବଲୀ
ତାପରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀନିଧି ଭୟଙ୍କର ରେଷରେ ତ୍ୱରିତ ଗଦା ଉଠାଇ, ରାଜାଙ୍କ ଭାଇଙ୍କ ହୃଦୟରେ ଘାତ କରିବାକୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାବେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ।
ତମାଯାଂତମଥାଲୋକ୍ଯ ସ୍ଵଗଦାଂ ମହତୀଂ ଦଧତ୍ । ଯଯୌ ତଂ ତରସା ହଂତୁଂ ରାଜଭ୍ରାତା ବଲାଦ୍ବଲମ୍
ସେ ତାଙ୍କ ବଡ଼ ଗଦା ନେଇ ଆସୁଥିବାକୁ ଦେଖି, ରାଜାଙ୍କ ଭାଇ ସମସ୍ତ ଶକ୍ତି ଦେଇ ତାଙ୍କୁ ଘାତ କରିବାକୁ ଦୌଡ଼ିଲେ।
ଗଦାଂ ତେନ ଵିନିକ୍ଷିପ୍ତାଂ ସ୍ଵକରେ ଧୃତଵାନଯମ୍ । ତଯୈଵ ଗଦଯା ତସ୍ଯ ହୃଦି ଜଘ୍ନେ ମହାବଲଃ
ତାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିଦିଆଯାଇଥିବା ଗଦାକୁ ସେ ନିଜ ହାତରେ ଧରିଲେ, ଏବଂ ସେଇ ଗଦା ଦ୍ୱାରା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସେ ତାଙ୍କ ହୃଦୟରେ ଘାତ କଲେ।
ସ୍ଵଗଦାଂ ତେନ ଵୈ ନୀତାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଲକ୍ଷ୍ମୀନିଧିର୍ନୃପଃ । ବାହୁଯୁଦ୍ଧେନ ତଂ ଯୋଦ୍ଧୁମିଯେଷ ବଲଵତ୍ତମମ୍
ନିଜ ଗଦା ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିଆଯିବାକୁ ଦେଖି, ରାଜା ଲକ୍ଷ୍ମୀନିଧି ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ସହ ବାହୁଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ।
ତଦା ରାଜାନୁଜଃ କ୍ରୁଦ୍ଧୋ ବାହୁଭ୍ଯାମୁପଗୃହ୍ଯ ତମ୍ । ଯୁଯୁଧେ ସର୍ଵଯୁଦ୍ଧସ୍ଯ ଜ୍ଞାତାଵୀରେଷୁ ସତ୍ତମଃ
ତାପରେ ରାଜାଙ୍କ ଭାଇ ରେଷରେ ତାଙ୍କୁ ବାହୁଦ୍ୱାରା ଧରିଲେ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଯୁଦ୍ଧରେ ପାରଙ୍ଗତ ବୀରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଥିବା ସେ ତାଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।
ତଦା ଲକ୍ଷ୍ମୀନିଧିସ୍ତସ୍ଯ ହୃଦି ଜଘ୍ନେ ସ୍ଵମୁଷ୍ଟିନା । ତଦା ସୋପି ଶିରସ୍ଯେନଂ ମୁଷ୍ଟିମୁଦ୍ଯମ୍ଯ ଚାହନତ୍
ସେତେବେଳେ ଲକ୍ଷ୍ମୀନିଧି ତାଙ୍କର ମୁଠିରେ ତାଙ୍କର ଛାତିକୁ ଘାତ କଲେ; ଏହି ସମୟରେ ସେଉଁଠି ଅନ୍ୟଜଣେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ମୁଠି ଉଠାଇ ମୁଣ୍ଡରେ ଘାତ କଲେ।
ମୁଷ୍ଟିଭିର୍ଵଜ୍ରସଂକାଶୈସ୍ତଲସ୍ଫୋଟୈଶ୍ଚ ଦାରୁଣୈଃ । ଅନ୍ଯୋନ୍ଯଂ ଜଘ୍ନତୁଃ କ୍ରୁଦ୍ଧୌ ସଂଦଷ୍ଟାଧରପଲ୍ଲଵୌ
ବଜ୍ରପରି କଠିନ ମୁଠି ଓ ଭୟଙ୍କର ତାଳିର ଘାତରେ, ଦୁଇଁଜଣ ରାଗରେ ଠୋଠ ଚିବାଇ ଏକାପରେ ଏକ ଘାତ କରୁଥିଲେ।
ମୁଷ୍ଟୀ ମୁଷ୍ଟି ଦଂତା ଦଂତି କଚା କଚି ନଖା ନଖି । ଉଭଯୋରଭଵଦ୍ଯୁଦ୍ଧଂ ତୁମୁଲଂ ରୋମହର୍ଷଣମ୍
ମୁଠି ସହିତ ମୁଠି, ଦାନ୍ତ ସହିତ ଦାନ୍ତ, କେଶ ସହିତ କେଶ, ନଖ ସହିତ ନଖ ଝଡ଼ିଗଲା; ଦୁଇଁଜଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭୟଙ୍କର ଓ ରୋମାଞ୍ଚକର ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା।
ତଦା ପ୍ରକୁପିତୋ ଭ୍ରାତା ନୃପତେଶ୍ଚ ରଣେ ନୃପମ୍ । ଗୃହୀତ୍ଵା ଭ୍ରାମଯିତ୍ଵାଥ ପାତଯାମାସ ଭୂତଲେ
ସେତେବେଳେ ରାଜାଙ୍କ ଭାଇ ଖୁବ୍ ରାଗିଗଲେ, ଯୁଦ୍ଧରେ ରାଜାଙ୍କୁ ଧରି ଘୁମାଇ ଭୂମିରେ ପକାଇଦେଲେ।
ଲକ୍ଷ୍ମୀନିଧିଃ କରେ ଗୃହ୍ଯ ତଂ ନୃପାନୁଜମୁଚ୍ଚକୈଃ । ଭ୍ରାମଯିତ୍ଵା ଶତଗୁଣଂ ଗଜୋପସ୍ଥେ ଜଘାନ ତମ୍
ଲକ୍ଷ୍ମୀନିଧି ତାଙ୍କ ହାତରେ ରାଜାଙ୍କ ଭାଇକୁ ଧରି, ଶତବାରି ଘୁମାଇ ହାତୀର ପିଠିରେ ଜୋରରେ ଆଘାତ କଲେ।
ସ ତଦା ପତିତୋ ଭୂମୌ ସଂଜ୍ଞାଂ ପ୍ରାପ୍ଯ କ୍ଷଣାଦନୁ । ତଥୈଵ ଭ୍ରାମଯାମାସ ଵ୍ଯୋମ୍ନି ଵେଗେନ ଵିକ୍ରମୀ
ସେ ଭୂମିରେ ପଡ଼ି ଯିବା ପରେ, କିଛି ଖଣ୍ଡରେ ସଚେତନ ହେଲେ ଓ ସେଇଭଳି ଦ୍ରୁତ ଓ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଭାବେ ଆକାଶରେ ଘୁମାଇବାକୁ ଲାଗିଲେ।
ଏଵଂ ପ୍ରଯୁଧ୍ଯମାନୌ ତୌ ବାହୁଯୁଦ୍ଧଂ ଗତୌ ପୁନଃ । ପାଦେ ପାଦଂ କରେ ପାଣିଂ ହୃଦି ହୃଦ୍ଵଦନେ ମୁଖମ୍
ଏଭଳି ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିବାବେଳେ ସେମାନେ ପୁଣି ବାହୁଯୁଦ୍ଧରେ ଲାଗିଗଲେ—ପାଦ ସହିତ ପାଦ, ହାତ ସହିତ ହାତ, ଛାତି ସହିତ ଛାତି, ମୁହଁ ସହିତ ମୁହଁ ଝଡ଼ିଗଲା।
ଏଵଂ ପରସ୍ପରଂ ଶ୍ଲିଷ୍ଟୌ ପରସ୍ପରଵଧୈଷିଣୌ । ଉଭାଵପି ପରାକ୍ରାଂତାଵୁଭାଵପି ମୁମୂର୍ଚ୍ଛତୁଃ
ଏଭଳି ଦୁଇଁଜଣ ଏକାଉଠି ଲଗି ଥିଲେ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅନ୍ୟକୁ ମାରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିଲେ; ଦୁଇଁଜଣ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମଧ୍ୟ ଅଚେତନ ହେଇପଡ଼ିଲେ।
ତଦ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଵିସ୍ମଯଂ ପ୍ରାପ୍ତାଃ ପ୍ରଶଶଂସୁଃ ସହସ୍ରଶଃ । ଧନ୍ଯୋ ଲକ୍ଷ୍ମୀନିଧିର୍ଭୂପୋ ଧନ୍ଯୋ ରାଜାନୁଜୋ ବଲୀ
ଏହା ଦେଖି ହଜାର-ହଜାର ଲୋକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ ଓ ପ୍ରଶଂସା କଲେ: 'ଧନ୍ୟ ଲକ୍ଷ୍ମୀନିଧି ରାଜା, ଧନ୍ୟ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଜାଙ୍କ ଭାଇ।'
ଶେଷ ଉଵାଚ। ଚିତ୍ରାଂଗଃ କ୍ରୌଂଚକଂଠସ୍ଥୋ ରଥସ୍ଥୋ ଵୀରଶୋଭିତଃ । ଗାହଯାମାସ ତତ୍ସୈନ୍ଯଂ ଵାରାହ ଇଵ ଵାରିଧିମ୍
ଶେଷ କହିଲେ: ରଥରେ ଦଣ୍ଡାଇ ଚିତ୍ରାଙ୍ଗ, କ୍ରଉଞ୍ଚପକ୍ଷୀର ଭଳି ଗମ୍ଭୀର ସ୍ୱର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ବୀର ଭାବରେ ତାଙ୍କ ସେନାକୁ ଏମିତି ଆଗକୁ ଆଣିଥିଲେ, ଯେପରି ବରାହ ମହାସାଗରକୁ ଉଠାଇଥାଏ।
ଧନୁର୍ଵିସ୍ଫାର୍ଯ ସୁଦୃଢଂ ମେଘନାଦନିନାଦିତମ୍ । ମୁମୋଚ ବାଣାନ୍ନିଶିତାନ୍ଵୈରିକୋଟିଵିଦାହକାନ୍
ସେ ଦୃଢ଼ ଧନୁଷ୍ୟକୁ ମେଘ ଗର୍ଜନା ପରି ଟାଣି, ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ଦଳକୁ ଦହିଦେଉଥିବା ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ ଛାଡ଼ିଲେ।
ତଦ୍ବାଣଭିନ୍ନସର୍ଵାଂଗାଃ ଶେରତେ ସୁଭଟା ଭୃଶମ୍ । ସକିରୀଟତନୁତ୍ରାଣାଃ ସନ୍ଦଷ୍ଟଦଶନଚ୍ଛଦାଃ
ସେଇ ବାଣରେ ଶରୀର ଭିନ୍ନ ହୋଇଥିବା ବୀରମାନେ ମାଟିରେ ପଡ଼ି ରହିଲେ, ମୁଣ୍ଡରେ ମୁକୁଟ ଓ ଦେହରେ କବଚ ପିନ୍ଧି, ଦାନ୍ତ ଚିବାଇ ରହିଥିଲେ।
ଏଵଂ ପ୍ରଵୃତ୍ତେ ସଂଗ୍ରାମେ ଯଯୌ ଯୋଦ୍ଧୁଂ ସ ପୁଷ୍କଲଃ । ମଣିଚିତ୍ରିତମାଦାଯ ଚାପଂ ଵୈରିପ୍ରତାପନମ୍
ଏଭଳି ଯୁଦ୍ଧ ଚାଲିଥିବାବେଳେ, ପୁଷ୍କଳ ମୁକୁତ ମଣିରେ ଶୋଭିତ ଧନୁଷ୍ୟ ନେଇ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଭୟଭୀତ କରିବାକୁ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଆଗକୁ ଆସିଲେ।
ତଯୋଃ ସଂଗତଯୋରୂପଂ ଦୃଶ୍ଯତେଽତିମନୋହରମ୍ । ପୁରା ତାରକସଂଗ୍ରାମେ ସ୍କଂଦତାରକଯୋର୍ଯଥା
ସେମାନଙ୍କ ମିଳନ ଦେଖିବାକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମନୋହର ଲାଗୁଥିଲା, ପୁରୁଣା ତାରକାସୁର ଯୁଦ୍ଧରେ ସ୍କନ୍ଦ ଓ ତାରକାଙ୍କ ମିଳନ ପରି।
ଵିସ୍ଫାରଯନ୍ଧନୁଃ ଶୀଘ୍ରଂ ସଵ୍ଯସାଚୀ ତୁ ପୁଷ୍କଲଃ । ତାଡଯାମାସ ତଂ କ୍ଷିପ୍ରଂ ଶରୈଃ ସନ୍ନତପର୍ଵଭିଃ
ପୁଷ୍କଳ ଦକ୍ଷ ହାତରେ ତୁରନ୍ତ ଧନୁଷ୍ୟ ଟାଣି, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଓ ଭଲ ଭାବେ ମୁଡ଼ିଥିବା ବାଣରେ ସେଉଁଠି ତାଙ୍କୁ ଘାତ କଲେ।
ଚିତ୍ରାଂଗୋଽପି ରୁଷାକ୍ରାଂତଃ ଶରାସନ ଇଷୂଞ୍ଛିତାନ୍ । ଦଧଦ୍ଵ୍ଯମୁଂଚଦ୍ବହୁଶୋ ରଣମଂଡଲମୂର୍ଧନି
ଚିତ୍ରାଙ୍ଗ ମଧ୍ୟ କ୍ରୋଧରେ ଧନୁଷ୍ୟ ଧରି ଏବଂ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ ନେଇ ଯୁଦ୍ଧମଞ୍ଚର ମଧ୍ୟରେ ବାରମ୍ବାର ଛାଡ଼ିଲେ।