ତଯୋର୍ବାଣା ଗଜାନ୍ଵାହାନ୍ନରାଞ୍ଛୂରାନ୍ଵିମସ୍ତକାନ୍ । କୁର୍ଵଂତଃ କେଵଲଂ ଦୃଷ୍ଟା ନ ଚ ସଂଧାନମୋକ୍ଷଯୋଃ
ସେମାନଙ୍କ ବାଣ ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା, ମଣିଷ ଓ ପ୍ରବଳ ଯୋଦ୍ଧାମାନେକୁ ବିଦ୍ଧ କରୁଥିଲା, କିନ୍ତୁ କେବଳ ବାଣମାନେ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ଧନୁଷ ତଣିବା କିମ୍ବା ଛାଡ଼ିବା ଦେଖାଯାଉନଥିଲା।
ପୃଥିଵୀ ସୁଭଟୈଃ ପୂର୍ଣା ସକିରୀଟୈଃ ସକୁଂଡଲୈଃ । ଧନୁର୍ବାଣକରୈ ରୋଷସଂଦଷ୍ଟାଧରଯୁଗ୍ମକୈଃ
ପୃଥିବୀ ସମର୍ଥ ସେନାମାନେ, ମୁକୁଟ ଓ କୁଣ୍ଡଳ ପିନ୍ଧିଥିବା, ଧନୁଷ ବାଣ ଧରିଥିବା, ରୋଷରେ ଠୋଠ କାମୁଡ଼ିଥିବା ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯାଇଥିଲା।
ତଯୋଃ ପ୍ରଯୁଦ୍ଧ୍ଯତୋର୍ଦର୍ପାତ୍ସର୍ଵଶସ୍ତ୍ରାସ୍ତ୍ରଵେଦିନୋଃ । ଯୁଦ୍ଧଂ ସମଭଵଦ୍ଘୋରଂ ଦେଵଵିସ୍ମାପନଂ ମହତ୍
ସମସ୍ତ ଶସ୍ତ୍ର ଓ ଅସ୍ତ୍ରରେ ପାରଙ୍ଗତ ଏହି ଦୁଇ ଗର୍ବିତ ଯୋଦ୍ଧା ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିଲେ, ଏକ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା, ଯାହାକୁ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ।
ସଂମର୍ଦୋଽଭଵଦତ୍ଯଂତଂ ଵୀରକୋଟିଵିଦାରଣଃ । ନ କେନଚିତ୍କ୍ଵଚିଦ୍ଦୃଷ୍ଟଂ ଶରଜାଲାଂତରେଂଽବରମ୍
ସଂଘର୍ଷ ଏତେ ଭୟଙ୍କର ହେଲା, ଯେଉଁଥିରେ ବହୁତ ବୀରମାନେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ। ବାଣର ଝାଡ଼ ମଧ୍ୟରେ କେଉଁଠି ମଧ୍ୟ ଆକାଶ ଦେଖାଯାଉନଥିଲା।
ତସ୍ମିଂସ୍ତୁ ସମଯେ ଲକ୍ଷ୍ମୀନିଧିର୍ଵୀରୋଽରିମର୍ଦନଃ । ବାଣାଂଶ୍ଚାପେ ସମାଧତ୍ତ ଵସୁସଂଖ୍ଯାନ୍ଦୃଢାଞ୍ଛିତାନ୍
ସେଇ ସମୟରେ ଶତ୍ରୁଙ୍କ ଦଳନ କରୁଥିବା ବୀର ଲକ୍ଷ୍ମୀନିଧି ଧନୁଷରେ ଅସଂଖ୍ୟ ଦୃଢ଼ ଓ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ ରଖିଲେ।
ଚତୁର୍ଭିସ୍ତୁରଗାନ୍ଵୀରଃ ସୁକେତୋରନଯତ୍କ୍ଷଯମ୍ । ଏକେନ ଧ୍ଵଜମତ୍ଯୁଗ୍ରଂ ଚିଚ୍ଛେଦ ତରସା ହସନ୍
ଚାରିଟି ବାଣରେ ବୀର ସୁକେତୁ ଘୋଡ଼ାମାନେକୁ ନଶ୍ଟ କଲେ, ଏବଂ ଗୋଟିଏ ବାଣରେ ହସି ହସି ତୀବ୍ର ଧ୍ୱଜକୁ ତୁରନ୍ତ କାଟିଦେଲେ।
ଏକେନ ସାରଥେଃ କାଯାଚ୍ଛିରୋଭୂମାଵପାତଯତ୍ । ଏକେନ ଚାପଂ ସଗୁଣମଚ୍ଛିନଦ୍ରୋଷପୂରିତଃ
ସେ ଏକଟି ତୀରରେ ରଥଚାଳକଙ୍କ ମୁଣ୍ଡକୁ ଭୂମିରେ ପତିତ କରିଦେଲେ; ଆଉ ଏକ ତୀରରେ ତଣା ହୋଇଥିବା ଧନୁଷ ଓ ତାହାର ତାଣି ଲଗା ତୀରକୁ ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ।
ଏକେନ ହୃଦି ଵିଵ୍ଯାଧ ସୁକେତୋର୍ଵେଗଵାନ୍ନୃପଃ । ତତ୍କର୍ମାଦ୍ଭୁତମୁଦ୍ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ଵୀରା ଵିସ୍ମଯମାଯଯୁଃ
ତୃତୀୟ ତୀରରେ ତୀବ୍ର ରାଜା ସୁକେତୁଙ୍କ ହୃଦୟକୁ ବିଦ୍ରୁତ କଲେ; ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ କାର୍ଯ୍ୟ ଦେଖି ସମସ୍ତ ଯୋଦ୍ଧା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପଡ଼ିଗଲେ।
ସଚ୍ଛିନ୍ନଧନ୍ଵା ଵିରଥୋ ହତାଶ୍ଵୋ ହତସାରଥିଃ । ମହତୀଂ ସ ଗଦାଂ ଧୃତ୍ଵା ଯୋଦ୍ଘୁକାମୋଽଭ୍ଯୁପେଯିଵାନ୍
ଧନୁଷ, ରଥ, ଘୋଡ଼ା ଓ ରଥଚାଳକ ହରାଇ ସେ ଏକ ବଡ଼ ଗଦା ଧରି ଯୁଦ୍ଧ ଇଚ୍ଛାରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ।
ତମାଯାଂତଂ ସମାଲକ୍ଷ୍ଯ ଗଦାଯୁଦ୍ଧଵିଶାରଦମ୍ । ମହତ୍ଯା ଗଦଯା ଯୁକ୍ତଂ ରଥାଦଵତତାର ସଃ
ସେ ଗଦାଯୁଦ୍ଧରେ ପାରଙ୍ଗତ ଏବଂ ବଡ଼ ଗଦା ନେଇ ଆସୁଥିବାକୁ ଦେଖି, ସେମାଧ୍ୟମେ ରଥରୁ ଅବତରିଲେ।
ଗଦାମାଦାଯ ମହତୀଂ ସର୍ଵାଯସଵିନିର୍ମିତାମ୍ । ଜାତରୂପଵିଚିତ୍ରାଂଗୀଂ ସର୍ଵଶୋଭାପୁରସ୍କୃତାମ୍
ସେ ଏକ ବଡ଼ ଲୋହାର ଗଦା ଉଠାଇଲେ, ଯାହା ସୁନାରେ ଶୋଭିତ ଏବଂ ସମସ୍ତ ରୂପରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଥିଲା।
ଲକ୍ଷ୍ମୀନିଧିର୍ଭୃଶଂ କ୍ରୁଦ୍ଧଃ ସୁକେତୋର୍ଵକ୍ଷସି ତ୍ଵରନ୍ । ତାଡଯାମାସ ହୃଦଯେ ଗଦାଂ ଵଜ୍ରାଗ୍ନିସନ୍ନିଭାମ୍
ଲକ୍ଷ୍ମୀନିଧି ଭୟଙ୍କର ରେଷରେ, ବଜ୍ର ଓ ଅଗ୍ନି ସମ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଗଦା ନେଇ ତ୍ୱରିତ ଭାବେ ସୁକେତୁଙ୍କ ଛାତିରେ ଘାତ କଲେ।
ଗଦଯା ତାଡିତୋ ଵୀରୋ ନାକଂପତ ମହାମୁନେ । ମଦୋନ୍ମତ୍ତୋ ଯଥା ଦଂତୀ ବାଲେନ ସ୍ରଗ୍ଭିରାହତଃ
ଗଦା ଘାତରେ ନିଜେ ଆଘାତ ପାଇଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ବୀର କେବେ ଡଗମଗାଇଲେ ନାହିଁ, ମହାମୁନି, ଯେପରି ମଦୋନ୍ମତ୍ତ ହାତୀକୁ ଜଣେ ଶିଶୁ ମାଳା ମାରିଲେ ମଧ୍ୟ କିଛି ହୁଏ ନାହିଁ।
ଉଵାଚ ତଂ ସ ଵୀରାଗ୍ର୍ଯୋ ନୃପଂ ଲକ୍ଷ୍ମୀନିଧିଂ ତଦା । ସହସ୍ଵୈକଂ ପ୍ରହାରଂ ମେ ଯଦି ଶୂରଃ ପରଂତପ
ତାପରେ ସେ ବୀରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ରାଜା ଲକ୍ଷ୍ମୀନିଧିଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ଯଦି ତୁମେ ସତ୍ୟରେ ଶୂର ଓ ଶତ୍ରୁ ଦମନ କରିପାର, ତେବେ ମୋର ଏକ ଘାତ ସହିବା।'
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ତାଡଯାମାସ ଲଲାଟେ ଗଦଯା ଭୃଶମ୍ । ଗଦଯା ତାଡିତୋ ଭାଲେଽସୃଗ୍ଵମନ୍କୁପିତୋ ଭୃଶମ୍
ଏଭଳି କହି ସେ ଗଭୀର ଗଦା ଘାତରେ ତାଙ୍କ ଲଳାଟରେ ଘାତ କଲେ; ଏଭଳି ଘାତ ପାଇ ତାଙ୍କ ଭୃକୁଟିରୁ ରକ୍ତ ବହିଲା ଏବଂ ସେ ଭୟଙ୍କର ରେଷରେ ତାପିଲେ।
ମୂର୍ଧ୍ନି ତଂ ତାଡଯାମାସ ଗଦଯା କାଲରୂପଯା । ସୁକେତୁରପି ତଂ ସ୍କଂଧେ ତାଡଯାମାସ ଧର୍ମଵିତ୍
ସେ ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରେ ମୃତ୍ୟୁ ସମ ଗଦା ଦ୍ୱାରା ଘାତ କଲେ; ସୁକେତୁ ମଧ୍ୟ ଧର୍ମଜ୍ଞ ଥିବାରୁ ତାଙ୍କୁ କାନ୍ଧରେ ଘାତ କଲେ।
ଏଵଂ ଭୃଶଂ ପ୍ରକୁପିତୌ ଗଦାଯୁଦ୍ଧଵିଶାରଦୌ । ଗଦାଯୁଦ୍ଧଂ ପ୍ରକୁର୍ଵାଣୌ ପରସ୍ପରଜଯୈଷିଣୌ
ଏଭଳି, ଦୁହେଁ ଭୟଙ୍କର ରେଷରେ ଏବଂ ଗଦାଯୁଦ୍ଧରେ ପାରଙ୍ଗତ ଥିବା ସ୍ଥିତିରେ, ପରସ୍ପର ଜୟ ଲାଗି ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିଲେ।
ଅନ୍ଯୋନ୍ଯାଘାତଵିମତୌ ପରସ୍ପରଵଧୋଦ୍ଯତୌ । ନ କୋପି ତତ୍ର ହୀଯେତ ନ କୋ ଜୀଯେତ ସଂଯୁଗେ
ପରସ୍ପରକୁ ଆଘାତ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଦୁହେଁ ମନୋଯୋଗୀ ଥିଲେ, ଏବଂ ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ କେହି ହାରିଲେ ନାହିଁ, କେହି ଜିତିଲେ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ।
ମୂର୍ଧ୍ନି ଭାଲେ ତଥା ସ୍କଂଧେ ହୃଦି ଗାତ୍ରେଷୁ ସର୍ଵତଃ । ରୁଧିରୌଘ ପରିକ୍ଲିନ୍ନୌ ମହାବଲପରାକ୍ରମୌ
ମୁଣ୍ଡ, ଲଳାଟ, କାନ୍ଧ, ହୃଦୟ ଓ ସର୍ବଦେହରେ ରକ୍ତ ଧାରା ବହୁଥିଲା, ଏହି ଦୁଇ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବୀର ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିଲେ।
ତଦା ଲକ୍ଷ୍ମୀନିଧିଃ କ୍ରୁଦ୍ଧୋ ଗଦାମୁଦ୍ଯମ୍ଯ ଵେଗଵାନ୍ । ଜଗାମ ପ୍ରବଲଂ ହଂତୁଂ ହୃଦି ରାଜାନୁଜଂ ବଲୀ
ତାପରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀନିଧି ଭୟଙ୍କର ରେଷରେ ତ୍ୱରିତ ଗଦା ଉଠାଇ, ରାଜାଙ୍କ ଭାଇଙ୍କ ହୃଦୟରେ ଘାତ କରିବାକୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାବେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ।
ତମାଯାଂତମଥାଲୋକ୍ଯ ସ୍ଵଗଦାଂ ମହତୀଂ ଦଧତ୍ । ଯଯୌ ତଂ ତରସା ହଂତୁଂ ରାଜଭ୍ରାତା ବଲାଦ୍ବଲମ୍
ସେ ତାଙ୍କ ବଡ଼ ଗଦା ନେଇ ଆସୁଥିବାକୁ ଦେଖି, ରାଜାଙ୍କ ଭାଇ ସମସ୍ତ ଶକ୍ତି ଦେଇ ତାଙ୍କୁ ଘାତ କରିବାକୁ ଦୌଡ଼ିଲେ।
ଗଦାଂ ତେନ ଵିନିକ୍ଷିପ୍ତାଂ ସ୍ଵକରେ ଧୃତଵାନଯମ୍ । ତଯୈଵ ଗଦଯା ତସ୍ଯ ହୃଦି ଜଘ୍ନେ ମହାବଲଃ
ତାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିଦିଆଯାଇଥିବା ଗଦାକୁ ସେ ନିଜ ହାତରେ ଧରିଲେ, ଏବଂ ସେଇ ଗଦା ଦ୍ୱାରା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସେ ତାଙ୍କ ହୃଦୟରେ ଘାତ କଲେ।
ସ୍ଵଗଦାଂ ତେନ ଵୈ ନୀତାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଲକ୍ଷ୍ମୀନିଧିର୍ନୃପଃ । ବାହୁଯୁଦ୍ଧେନ ତଂ ଯୋଦ୍ଧୁମିଯେଷ ବଲଵତ୍ତମମ୍
ନିଜ ଗଦା ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିଆଯିବାକୁ ଦେଖି, ରାଜା ଲକ୍ଷ୍ମୀନିଧି ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ସହ ବାହୁଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ।
ତଦା ରାଜାନୁଜଃ କ୍ରୁଦ୍ଧୋ ବାହୁଭ୍ଯାମୁପଗୃହ୍ଯ ତମ୍ । ଯୁଯୁଧେ ସର୍ଵଯୁଦ୍ଧସ୍ଯ ଜ୍ଞାତାଵୀରେଷୁ ସତ୍ତମଃ
ତାପରେ ରାଜାଙ୍କ ଭାଇ ରେଷରେ ତାଙ୍କୁ ବାହୁଦ୍ୱାରା ଧରିଲେ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଯୁଦ୍ଧରେ ପାରଙ୍ଗତ ବୀରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଥିବା ସେ ତାଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।
ତଦା ଲକ୍ଷ୍ମୀନିଧିସ୍ତସ୍ଯ ହୃଦି ଜଘ୍ନେ ସ୍ଵମୁଷ୍ଟିନା । ତଦା ସୋପି ଶିରସ୍ଯେନଂ ମୁଷ୍ଟିମୁଦ୍ଯମ୍ଯ ଚାହନତ୍
ସେତେବେଳେ ଲକ୍ଷ୍ମୀନିଧି ତାଙ୍କର ମୁଠିରେ ତାଙ୍କର ଛାତିକୁ ଘାତ କଲେ; ଏହି ସମୟରେ ସେଉଁଠି ଅନ୍ୟଜଣେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ମୁଠି ଉଠାଇ ମୁଣ୍ଡରେ ଘାତ କଲେ।
ମୁଷ୍ଟିଭିର୍ଵଜ୍ରସଂକାଶୈସ୍ତଲସ୍ଫୋଟୈଶ୍ଚ ଦାରୁଣୈଃ । ଅନ୍ଯୋନ୍ଯଂ ଜଘ୍ନତୁଃ କ୍ରୁଦ୍ଧୌ ସଂଦଷ୍ଟାଧରପଲ୍ଲଵୌ
ବଜ୍ରପରି କଠିନ ମୁଠି ଓ ଭୟଙ୍କର ତାଳିର ଘାତରେ, ଦୁଇଁଜଣ ରାଗରେ ଠୋଠ ଚିବାଇ ଏକାପରେ ଏକ ଘାତ କରୁଥିଲେ।
ମୁଷ୍ଟୀ ମୁଷ୍ଟି ଦଂତା ଦଂତି କଚା କଚି ନଖା ନଖି । ଉଭଯୋରଭଵଦ୍ଯୁଦ୍ଧଂ ତୁମୁଲଂ ରୋମହର୍ଷଣମ୍
ମୁଠି ସହିତ ମୁଠି, ଦାନ୍ତ ସହିତ ଦାନ୍ତ, କେଶ ସହିତ କେଶ, ନଖ ସହିତ ନଖ ଝଡ଼ିଗଲା; ଦୁଇଁଜଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭୟଙ୍କର ଓ ରୋମାଞ୍ଚକର ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା।
ତଦା ପ୍ରକୁପିତୋ ଭ୍ରାତା ନୃପତେଶ୍ଚ ରଣେ ନୃପମ୍ । ଗୃହୀତ୍ଵା ଭ୍ରାମଯିତ୍ଵାଥ ପାତଯାମାସ ଭୂତଲେ
ସେତେବେଳେ ରାଜାଙ୍କ ଭାଇ ଖୁବ୍ ରାଗିଗଲେ, ଯୁଦ୍ଧରେ ରାଜାଙ୍କୁ ଧରି ଘୁମାଇ ଭୂମିରେ ପକାଇଦେଲେ।
ଲକ୍ଷ୍ମୀନିଧିଃ କରେ ଗୃହ୍ଯ ତଂ ନୃପାନୁଜମୁଚ୍ଚକୈଃ । ଭ୍ରାମଯିତ୍ଵା ଶତଗୁଣଂ ଗଜୋପସ୍ଥେ ଜଘାନ ତମ୍
ଲକ୍ଷ୍ମୀନିଧି ତାଙ୍କ ହାତରେ ରାଜାଙ୍କ ଭାଇକୁ ଧରି, ଶତବାରି ଘୁମାଇ ହାତୀର ପିଠିରେ ଜୋରରେ ଆଘାତ କଲେ।
ସ ତଦା ପତିତୋ ଭୂମୌ ସଂଜ୍ଞାଂ ପ୍ରାପ୍ଯ କ୍ଷଣାଦନୁ । ତଥୈଵ ଭ୍ରାମଯାମାସ ଵ୍ଯୋମ୍ନି ଵେଗେନ ଵିକ୍ରମୀ
ସେ ଭୂମିରେ ପଡ଼ି ଯିବା ପରେ, କିଛି ଖଣ୍ଡରେ ସଚେତନ ହେଲେ ଓ ସେଇଭଳି ଦ୍ରୁତ ଓ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଭାବେ ଆକାଶରେ ଘୁମାଇବାକୁ ଲାଗିଲେ।