ପିବାମୃତଂ ମାମକଵକ୍ତ୍ରନିର୍ଗତଂ । ଵିମାନମାରୁହ୍ଯ ଵରଂ ମଯା ସହ । ସୁମେରୁଶୃଂଗଂ ବହୁପୁଣ୍ଯସେଵିତଂ । ସଂପ୍ରାପ୍ଯ ଭୋଗଂ କୁରୁ ସତ୍ତପଃ ଫଲମ୍
ମୋ ମୁଖରୁ ବହୁଥିବା ଅମୃତ ପିଉ, ମୋ ସହିତ ବିମାନରେ ଚଢ଼, ଅନେକ ପୁଣ୍ୟରେ ପବିତ୍ର ସୁମେରୁ ପର୍ବତ ଶିଖରକୁ ପହଞ୍ଚ, ତୁମ ତପସ୍ୟାର ଫଳ ଭୋଗ କର।
ତିଲୋତ୍ତମା ଯୌଵନରୂପଶୋଭିତା । ଗୃହ୍ଣାତୁ ତେ ମୂର୍ଧନି ତାପଵାରଣମ୍ । ସୁଚାମରୌ ସଂତତଧାରଯାଂକିତୌ । ଗଂଗାପ୍ରଵାହାଵିଵ ସୁଂଦରୋତ୍ତମ
ତିଲୋତ୍ତମା, ଯେଉଁଠାରେ ଯୌବନ ଓ ସୌନ୍ଦର୍ୟ ରେ ଦୀପ୍ତିମାନ, ସେ ତୁମ ମୁଣ୍ଡରେ ଶୀତଳ ବସ୍ତ୍ର ରଖୁନ୍ତୁ, ଦୁଇଟି ସୁନ୍ଦର ଚାମରା ନିରନ୍ତର ହଲେଇ ଚାଲିଛି, ଯେପରି ଗଙ୍ଗା ଧାରା ଭଳି।
ଶୃଣୁଷ୍ଵ ଭୋଃ କାମକଥାଂ ମନୋହରାଂ । ପିବାମୃତଂ ଦେଵଗଣାଦିଵାଂଛିତମ୍ । ଉଦ୍ଯାନମାସାଦ୍ଯ ଚ ନଂଦନାଭିଧଂ । ଵରାଂଗନାଭିର୍ଵିହରଂ କୁରୁ ପ୍ରଭୋ
ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆକର୍ଷକ କାମ ଗଳ୍ପ ଶୁଣ, ଦେବତାମାନେ ଯେଉଁଅମୃତ ଆଶା କରନ୍ତି, ତାହା ପିଉ; ନନ୍ଦନ ନାମକ ଉଦ୍ୟାନକୁ ପହଞ୍ଚି, ସୁନ୍ଦରୀମାନେ ସହିତ ବିହାର କର।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତମାକର୍ଣ୍ଯ ମହାମତିର୍ନୃପୋ । ଵିଚାରଯାମାସ କୁତୋ ହ୍ଯୁପସ୍ଥିତାଃ । ମଯା ସୁସୃଷ୍ଟାସ୍ତପସା ସୁରାଂଗନାଃ । ପ୍ରତ୍ଯୂହ ଏଵାତ୍ର ଵିଧେଯମେଷ କିମ୍
ଏମିତି କଥା ଶୁଣି, ଜ୍ଞାନୀ ରାଜା ଭାବିଲେ: 'ଏହି ସୁନ୍ଦରୀମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ମୋର ତପସ୍ୟାରେ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛନ୍ତି, କେଉଁଠୁ ଆସିଛନ୍ତି? ଏହି ବାଧା ପାଇଁ ମୁଁ କ'ଣ କରିବି?'
ଇତି ଚିଂତାତୁରୋ ରାଜା ସ୍ଵାଂତେ ସଂଚିଂତଯନ୍ସୁଧୀଃ । ଜଗାଦ ମତିମାନ୍ଵୀରଃ ସୁମଦୋ ଦେଵତାଙ୍ଗନାଃ
ଏଭଳି ଚିନ୍ତାରେ ଅସ୍ଥିର ହୋଇ, ଜ୍ଞାନୀ ଓ ପ୍ରବଳ ସୁମଦ ଦେବୀମାନେଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଯୂଯଂ ତୁ ମମଚିତ୍ତସ୍ଥା ଜଗନ୍ମାତୃସ୍ଵରୂପକାଃ । ମଯା ସଂଚିଂତ୍ଯତେ ଯା ହି ସାପି ତ୍ଵଦ୍ରୂପିଣୀ ମତା
ତୁମେ ମୋର ହୃଦୟରେ ବିଶ୍ୱମାତାଙ୍କ ରୂପରେ ବସିଛ; ମୁଁ ଯାହା ଭାବୁଛି, ସେଠି ତୁମର ରୂପ ମନେ କରୁଛି।
ଇଦଂ ତୁଚ୍ଛଂ ସ୍ଵର୍ଗସୁଖଂ ତ୍ଵଯୋକ୍ତଂ ସଵିକଲ୍ପକମ୍ । ମତ୍ସ୍ଵାମିନୀ ମଯା ଭକ୍ତ୍ଯା ସେଵିତା ଦାସ୍ଯତେ ଵରମ୍
ତୁମେ କହିଥିବା ଏହି ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ସୁଖ ଅତି ନିମ୍ନ ଓ ଅନିଶ୍ଚିତ; ମୋ ଠାକୁରାଣୀ, ଯାହାକୁ ମୁଁ ଭକ୍ତିରେ ସେବା କରୁଛି, ସେ ମୋତେ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେବେ।
ଯତ୍କୃପାତୋ ଵିଧିଃ ସତ୍ଯଲୋକଂ ପ୍ରାପ୍ତୋ ମହାନଭୂତ୍ । ସା ମେ ଦାସ୍ଯତି ସର୍ଵଂ ହି ଭକ୍ତଦୁଃଖାଂତକାରିଣୀ
ତାଙ୍କର କୃପାରେ ବ୍ରହ୍ମା ସତ୍ୟଲୋକ ଓ ମହତ୍ତ୍ୱ ଲାଭ କରିଥିଲେ; ସେ ମୋର ସମସ୍ତ କାମ ପୂରଣ କରିବେ, କାରଣ ସେ ଭକ୍ତଙ୍କ ଦୁଃଖ ଦୂର କରନ୍ତି।
କିଂ ନଂଦନଂ କିଂ ତୁ ଗିରିଃ କନକେନ ସୁମଣ୍ଡିତଃ । କିଂ ସୁଧା ସ୍ଵଲ୍ପପୁଣ୍ଯେନ ପ୍ରାପ୍ଯା ଦାନଵଦୁଃଖଦା
ନନ୍ଦନ ଉଦ୍ୟାନ କଣ? ସୁନାରେ ଶୋଭିତ ପାହାଡ଼ କଣ? ଅଳ୍ପ ପୁଣ୍ୟରେ ମିଳୁଥିବା, ଦାନବମାନେ ପାଇଲେ ଯେଉଁ ଅମୃତ ଦୁଃଖ ଦେଇଥାଏ, ତାହା କଣ?
ଇତି ଵାକ୍ଯଂ ସମାକର୍ଣ୍ଯ କାମସ୍ତୁ ଵିଵିଧୈଃ ଶରୈଃ । ପ୍ରାହରନ୍ନରଦେଵସ୍ଯ କର୍ତୁଂ କିଂଚିନ୍ନ ଵୈ ପ୍ରଭୁଃ
ଏହି କଥା ଶୁଣି, କାମ ନାନା ପ୍ରକାର ଶର ଦ୍ୱାରା ରାଜାଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ, କିନ୍ତୁ କିଛି କରିପାରିଲେ ନାହିଁ।
କଟାକ୍ଷୈର୍ନୂପୁରାରାଵୈଃ ପରିରଂଭୈର୍ଵିଲୋକନୈଃ । ନ ତସ୍ଯ ଚିତ୍ତଂ ଵିଭ୍ରାଂତଂ କର୍ତୁଂ ଶକ୍ତା ଵରାଂଗନାଃ
ତିର୍ଛା ଦୃଷ୍ଟି, ନୂପୁରର ଝଙ୍କାର, ଆଲିଙ୍ଗନ ଓ ଆକର୍ଷଣୀୟ ଚାହାଣି ସହିତ, ସବୁଠାରୁ ସୁନ୍ଦର ଜଣେ ମହିଳା ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ ତାଙ୍କର ମନକୁ ଭ୍ରମିତ କରିପାରିଲେ ନାହିଁ।
ଗତ୍ଵା ଯଥାଗତଂ ଶକ୍ରଂ ଜଗଦୁର୍ଧୀରଧୀର୍ନୃପଃ । ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ମଘଵା ଭୀତଃ ସେଵାମାରଭତାତ୍ମନଃ
ପୂର୍ବବତ୍ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇ ଫେରିଲେ, ସେ ଜଣେ ଧୀର ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନ ରାଜା। ଏହି ଘଟଣା ଶୁଣି, ମଘବାନ୍ ଭୟଭିତ ହେଲେ ଓ ସେବା କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
ଅଥ ନିଶ୍ଚିତମାଲୋକ୍ଯ ପାଦପଦ୍ମେ ସ୍ଵକେଂଽବିକା । ଜିତେଂଦ୍ରିଯଂ ମହାରାଜଂ ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷାଭୂତ୍ସୁତୋଷିତା
ତାପରେ, ନିଜ ପଦପଦ୍ମ ଉପରେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଦେଖି, ଅମ୍ବିକା ଜିତେନ୍ଦ୍ରିୟ ମହାରାଜା ପ୍ରତି ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ସାକ୍ଷାତ୍ ଦର୍ଶନ ଦେଲେ।
ପଂଚାସ୍ଯପୃଷ୍ଠଲଲିତା ପାଶାଂକୁଶଧରାଵରା । ଧନୁର୍ବାଣଧରା ମାତା ଜଗତ୍ପାଵନପାଵନୀ
ପାଞ୍ଚମୁଖୀ ସିଂହ ପୃଷ୍ଠରେ ଶୋଭା ପାଉଥିବା, ପାଶ ଓ ଅଙ୍କୁଶ ଧାରଣ କରିଥିବା, ଧନୁଷ ଓ ବାଣ ଧାରଣ କରୁଥିବା, ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ପବିତ୍ର କରୁଥିବା ମାଆ ଦର୍ଶନ ଦେଲେ।
ତାଂ ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ମାତରଂ ଧୀମାନ୍ସୂର୍ଯକୋଟିସମପ୍ରଭାମ୍ । ଧନୁର୍ବାଣସୃଣୀପାଶାନ୍ଦଧାନାଂ ହର୍ଷମାପ୍ତଵାନ୍
ସେ ଧୀର ଜଣେ ମହାପୁରୁଷ, ସୂର୍ଯ୍ୟର କୋଟି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ସମାନ ତାହା ମାଆଙ୍କୁ ଧନୁଷ, ବାଣ, ଦୋରି ଓ ପାଶ ଧାରଣ କରିଥିବା ଦେଖି ବଡ଼ ଆନନ୍ଦ ପାଇଲେ।
ଶିରସା ବହୁଶୋ ନତ୍ଵା ମାତରଂ ଭକ୍ତିଭାଵିତାମ୍ । ହସଂତୀଂ ନିଜଦେହେଷୁ ସ୍ପୃଶଂତୀଂ ପାଣିନା ମୁହୁଃ
ସେ ମନେମନେ ଭକ୍ତିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ମାଆଙ୍କୁ ଅନେକଥର ମୁଣ୍ଡ ନମାଇଲେ, ଯେଉଁ ମାଆ ହସୁଥିଲେ ଓ ନିଜ ଦେହକୁ ବାରମ୍ବାର ହାତରେ ସ୍ପର୍ଶ କରୁଥିଲେ।
ତୁଷ୍ଟାଵ ଭକ୍ତ୍ଯୁତ୍କଲିତଚିତ୍ତଵୃତ୍ତିର୍ମହାମତିଃ । ଗଦ୍ଗଦସ୍ଵରସଂଯୁକ୍ତଃ କଂଟକାଂଗୋପଶୋଭିତଃ
ଭକ୍ତିରେ ଉତ୍କଳିତ ହୃଦୟ ସହିତ, ସେ ମହାବୁଦ୍ଧିମାନ ମାଆଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ, ତାଙ୍କର କଣ୍ଠ ଗଦ୍ଗଦ୍ ହେଉଥିଲା, ଶରୀର କୁଞ୍ଚିତ ଲୋମରେ ଭରିଯାଇଥିଲା।
ଜଯ ଦେଵି ମହାଦେଵି ଭକ୍ତଵୃଂଦୈକସେଵିତେ । ବ୍ରହ୍ମରୁଦ୍ରାଦିଦେଵେଂଦ୍ର ସେଵିତାଂଘ୍ରିଯୁଗେଽନଘେ
ଜୟ ହେଉ, ଦେବୀ, ମହାଦେବୀ, ଭକ୍ତମଣ୍ଡଳୀଙ୍କର ଏକମାତ୍ର ଆଶ୍ରୟ! ବ୍ରହ୍ମା, ରୁଦ୍ର, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ଯେଉଁ ଦୁଇଟି ପାଦକୁ ସେବନ କରନ୍ତି, ଓ ନିର୍ମଳେ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।
ମାତସ୍ତଵ କଲାଵିଦ୍ଧମେତଦ୍ଭାତି ଚରାଚରମ୍ । ତ୍ଵଦୃତେ ନାସ୍ତି ସର୍ଵଂ ତନ୍ମାତର୍ଭଦ୍ରେ ନମୋସ୍ତୁ ତେ
ମାଆ, ତୁମର ଶକ୍ତିରେ ଏହି ସମସ୍ତ ଚଳାଚଳ ଜଗତ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଉଛି; ତୁମକୁ ଛାଡ଼ି ଆଉ କିଛି ନାହିଁ—ଓ ଶୁଭେ, ମୁଁ ତୁମକୁ ନମସ୍କାର କରେ।
ମହୀ ତ୍ଵଯାଽଧାରଶକ୍ତ୍ଯା ସ୍ଥାପିତା ଚଲତୀହ ନ । ସପର୍ଵତଵନୋଦ୍ଯାନ ଦିଗ୍ଗଜୈରୁପଶୋଭିତା
ତୁମର ଧାରଣ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଏହି ପୃଥିବୀ ଅଡ଼ିଆଛି, ଏଠାରେ କେବେ କମ୍ପିତ ହୁଏନାହିଁ; ପାହାଡ଼, ଜଙ୍ଗଲ, ଉଦ୍ୟାନ ଓ ଦିଗ୍ଗଜମାନେ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ।
ସୂର୍ଯସ୍ତପତି ଖେ ତୀକ୍ଷ୍ଣୈରଂଶୁଭିଃ ପ୍ରତପନ୍ମହୀମ୍ । ତ୍ଵଚ୍ଛକ୍ତ୍ଯା ଵସୁଧାସଂସ୍ଥଂ ରସଂ ଗୃହ୍ଣନ୍ଵିମୁଂଚତି
ସୂର୍ଯ୍ୟ ଆକାଶରେ ତୀବ୍ର କିରଣ ଦ୍ୱାରା ପୃଥିବୀକୁ ତାପିତ କରେ; ତୁମର ଶକ୍ତିରେ ସେ ଭୂମିରୁ ରସ ଉଠାଏ ଓ ପୁଣି ଛାଡ଼ିଦିଏ।
ଅଂତର୍ବହିଃ ସ୍ଥିତୋ ଵହ୍ନିର୍ଲୋକାନାଂ ପ୍ରକରୋତୁ ଶମ୍ । ତ୍ଵତ୍ପ୍ରତାପାନ୍ମହାଦେଵି ସୁରାସୁରନମସ୍କୃତେ
ସମସ୍ତଙ୍କ ଭିତରେ ଓ ବାହାରେ ଥିବା ଅଗ୍ନି, ତୁମର ପ୍ରଭାବରେ ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଶାନ୍ତ କରେ, ମହାଦେବୀ, ଯାହାକୁ ଦେବ ଓ ଦାନବମାନେ ପୂଜନ୍ତି।
ତ୍ଵଂ ଵିଦ୍ଯା ତ୍ଵଂ ମହାମାଯା ଵିଷ୍ଣୋର୍ଲୋକୈକପାଲିନଃ । ସ୍ଵଶକ୍ତ୍ଯା ସୃଜସୀଦଂ ତ୍ଵଂ ପାଲଯସ୍ଯପି ମୋହିନି
ତୁମେ ଜ୍ଞାନ, ତୁମେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ମହାମାୟା, ସମସ୍ତ ଜଗତର ଏକମାତ୍ର ରକ୍ଷକୀ; ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ଏହି ସୃଷ୍ଟି କର, ଓ ମୋହିନୀ, ଏହାକୁ ରକ୍ଷା କର।
ତ୍ଵତ୍ତଃ ସର୍ଵେ ସୁରାଃ ପ୍ରାପ୍ଯ ସିଦ୍ଧିଂ ସୁଖମଯଂତି ଵୈ । ମାଂ ପାଲଯ କୃପାନାଥେ ଵଂଦିତେ ଭକ୍ତଵଲ୍ଲଭେ
ତୁମଠାରୁ ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ସିଦ୍ଧି ଓ ସୁଖ ପାଆନ୍ତି; ମୋତେ ରକ୍ଷା କର, ଦୟାମୟୀ, ସମସ୍ତଙ୍କର ପୂଜିତା, ଭକ୍ତମାନଙ୍କର ପ୍ରିୟା।
ରକ୍ଷ ମାଂ ସେଵକଂ ମାତସ୍ତ୍ଵଦୀଯଚରଣାରଣମ୍ । କୁରୁ ମେ ଵାଂଛିତାଂ ସିଦ୍ଧିଂ ମହାପୁରୁଷପୂର୍ଵଜେ
ମାଆ, ମୁଁ ତୁମର ସେବକ, ତୁମର ପାଦ ମୋ ଆଶ୍ରୟ; ମୋ ଇଚ୍ଛିତ ସିଦ୍ଧି ଦିଅ, ମହାପୁରୁଷମାନେ ପୂଜିଥିବା ପ୍ରାଚୀନା।
ସୁମତିରୁଵାଚ। ଏଵଂ ତୁଷ୍ଟା ଜଗନ୍ମାତା ଵୃଣୀଷ୍ଵ ଵରମୁତ୍ତମମ୍ । ଉଵାଚ ଭକ୍ତଂ ସୁମଦଂ ତପସା କୃଶଦେହିନମ୍
ସୁମତି କହିଲେ—ଏଭଳି ଭାବେ ଜଗତ୍ଜନନୀ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ତପସ୍ୟାରେ କ୍ଷୀଣ ଦେହ ଓ ଭକ୍ତିଶୀଳ ସୁମଦାଙ୍କୁ କହିଲେ—'ତୁମେ ଉତ୍ତମ ଵର ଚାହିଅ'।
ଇତ୍ଯେତଦ୍ଵାକ୍ଯମାକର୍ଣ୍ଯ ପ୍ରହୃଷ୍ଟଃ ସୁମଦୋ ନୃପଃ । ଵଵ୍ରେ ନିଜଂ ହୃତଂ ରାଜ୍ଯଂ ହତଦୁର୍ଜନକଂଟକମ୍
ଏହି କଥାଗୁଡ଼ିକୁ ଶୁଣି, ରାଜା ସୁମଦା ଅତି ଖୁସି ହେଲେ ଏବଂ ନିଜର ହାରାଇଥିବା ରାଜ୍ୟ, ଯାହା ଦୁଷ୍ଟମାନେ ଦ୍ୱାରା ମୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲା, ପୁନଃ ପାଇବାକୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ।
ମହେଶୀଚରଣଦ୍ଵଂଦ୍ଵେ ଭକ୍ତିମଵ୍ଯଭିଚାରିଣୀମ୍ । ପ୍ରାଂତେ ମୁକ୍ତିଂ ତୁ ସଂସାରଵାରିଧେସ୍ତାରିଣୀଂ ପୁନଃ
ସେ ମହାଦେବୀଙ୍କର ପାଦପଦ୍ମରେ ଅଟୁଟ ଭକ୍ତି ଏବଂ ଜନ୍ମମୃତ୍ୟୁର ଶେଷରେ ସଂସାର ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତି ମାଗିଲେ।
କାମାକ୍ଷୋଵାଚ। ରାଜ୍ଯଂ ପ୍ରାପ୍ନୁହି ସୁମଦ ସର୍ଵତ୍ରହତକଂଟକମ୍ । ମହିଲାରତ୍ନସଂଜୁଷ୍ଟପାଦପଦ୍ମଦ୍ଵଯୋ ଭଵ
କାମାକ୍ଷୀ କହିଲେ: 'ସୁମଦା, ତୁମର ସମସ୍ତ ବାଧା ଦୂର ହୋଇଥିବା ରାଜ୍ୟ ପୁନଃ ପାଅ। ତୁମ ପାଦପଦ୍ମ ମହିଳାମାଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ରତ୍ନମାନେ ଶୋଭାଯୁକ୍ତ କରୁନ୍ତୁ।'
ତତଵୈରିପରାଭୂତିର୍ମାଭୂଯାତ୍ସୁମଦାଭିଧ । ଯଦା ତୁ ରାଵଣଂ ହତ୍ଵା ରଘୁନାଥୋ ମହାଯଶାଃ
ସୁମଦା, ତୁମ ପ୍ରତି କେବେ ବି ପରାଜୟ ଆସୁନାହୁଁ। ଯେତେବେଳେ ମହାପ୍ରସିଦ୍ଧ ରଘୁନାଥ ରାବଣଙ୍କୁ ବଧ କରିବେ,