ଶ୍ରୀରାମ ଉଵାଚ। ଶୃଣୁ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ମଦ୍ଵାକ୍ଯଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତତ୍କୁରୁ ସତ୍ଵରମ୍ । ହଯମାନଯ ଯତ୍ନେନ ଵାଜିମେଧକ୍ରିଯୋଚିତମ୍
ଶ୍ରୀରାମ କହିଲେ: ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ମୋର କଥା ଶୁଣ, ଏହା ଶୁଣି ତୁରନ୍ତ କାମ କର; ଯଥାଯଥ ଭାବେ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ଘୋଡ଼ାକୁ ଯତ୍ନରେ ଆଣ।
ଶେଷ ଉଵାଚ। ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵାକ୍ଯଂ ରଘୁପତେଃ ଶତ୍ରୁଜିଲ୍ଲକ୍ଷ୍ମଣସ୍ତଦା । ସେନାପତିମୁଵାଚେଦଂ ଵଚୋ ଵିଵିଧଵର୍ଣନମ୍
ଶେଷ କହିଲେ: ଶତ୍ରୁଜୟୀ ରାମଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ତାହାପରେ ସେନାପତିଙ୍କୁ ବିଭିନ୍ନ ଶୋଭାପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା କହିଲେ।
ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଉଵାଚ। ଵୀରାକର୍ଣଯ ମେ ଵଚଃ ସୁମଧୁରଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତ୍ଵରାତଃ ପୁନଃ । କାର୍ଯଂ ତତ୍କ୍ଷିତିପାଲମୌଲିମୁକୁଟୈର୍ଘୃଷ୍ଟାଂଘ୍ରି ରାମାଜ୍ଞଯା । ସେନାଂ କାଲବଲପ୍ରଭଂଜନବଲପ୍ରୋଦ୍ଯତ୍ସମର୍ଥାଂଗିନୀଂ । ସଜ୍ଜାଂ ସଦ୍ରଥହସ୍ତିପତ୍ତିସୁହଯାରୋହୈର୍ଵିଧେ ହ୍ଯନ୍ଵିତାମ୍
ଲକ୍ଷ୍ମଣ କହିଲେ: ବୀରମାନେ, ମୋର ମଧୁର କଥା ଶୁଣ, ଶୁଣିଲା ପରେ ପୁଣି ତୁରନ୍ତ କାମ କର। ରାମଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ, ରାଜାମାନଙ୍କ ମୁଣ୍ଡର ମୁକୁଟ ଯେଉଁ ସେନାର ପାଦକୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇଛି, ସେହି ସେନାକୁ ସମୟ ଓ ପବନର ଶକ୍ତିରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାବେ, ରଥ, ହାତୀ, ପଦାତି, ଘୋଡ଼ା ଓ ତାଙ୍କ ଚାଳକ ସହିତ ସଜ୍ଜ କର।
ସଜ୍ଜୀଯତାଂ ଵାଯୁଜଵାସ୍ତୁରଂଗାସ୍ତରଂଗମାଲା ଲଲିତାଂଘ୍ରିପାତାଃ । ସଦଶ୍ଵଚାରୈର୍ବହୁଶସ୍ତ୍ରଧାରିଭିଃ ସଂରୋହିତା ଵୈରିବଲପ୍ରହାରିଭିଃ
ପବନ ଭଳି ଦ୍ରୁତ ଘୋଡ଼ାମାନେ ସଜ୍ଜ ହେଉନ୍ତୁ, ତାଙ୍କ ଚାଲି ଅତି ଲାଗ୍ଧବ; ସଦା ଅନେକ ଶସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରୁଥିବା ଦକ୍ଷ ଅଶ୍ୱାରୋହୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ଘେରି ରହନ୍ତୁ, ଶତ୍ରୁବଳକୁ ମାରିପାରିବା ଶକ୍ତି ଥାଉ।
ସଂଲକ୍ଷ୍ଯତାଂ ହସ୍ତିନଃ ପର୍ଵତାଭା ଆଧୋରଣୈଃ ପ୍ରାସକୁଂତାଗ୍ରହସ୍ତୈଃ । ଶୂରୈଃ ସାସ୍ତ୍ରୈର୍ଭୂରିଦାନୋପହାରାଃ କ୍ଷୀବାଣସ୍ତେ ସର୍ଵଶସ୍ତ୍ରାସ୍ତ୍ରପୂର୍ଣାଃ
ପାହାଡ଼ ସଦୃଶ ଆକୃତିର ହାତୀମାନେ ତଳ ଭାଗରେ ଶୋଭିତ, ହାତରେ ବଣ୍ଡୁକ ଓ ଭାଲା ଧରିଛନ୍ତି; ଶୂରମାନେ ଶସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରି ଅନେକ ଦାନ ଓ ଉପହାର ଆଣନ୍ତୁ, ଧନୁର୍ଧରମାନେ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଅସ୍ତ୍ର ଶସ୍ତ୍ର ସହିତ ସଜ୍ଜ ରୁହନ୍ତୁ।
ଵିତତବହୁସମୃଦ୍ଧିଭ୍ରାଜମାନା ରଥା ମେ ପଵନଜଵନଵେଗୈର୍ଵାଜିଭିର୍ଯୁଜ୍ଯମାନାଃ । ଵିଵିଧରିପୁଵିନାଶସ୍ମାରକୈରାଯୁଧାସ୍ତ୍ରୈର୍ଭୃତଵଲଭିଵିଭାଗାନୀଯତାଂ ସୂତଵୃଂଦୈଃ
ବହୁ ସମ୍ପଦ ଓ ଅଳଙ୍କାରରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ମୋ ରଥମାନେ ପବନ ଭଳି ଦ୍ରୁତ ଘୋଡ଼ା ସହିତ ଯୁକ୍ତ ହେଉନ୍ତୁ; ବିଭିନ୍ନ ଶତ୍ରୁ ନାଶକ ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଶସ୍ତ୍ର ସହିତ ରଥଚାଳକମାନେ ଠିକ୍ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ କରି ଆଣନ୍ତୁ।
ପତ୍ତଯଃ ଶତଶୋ ମହ୍ଯମାଯାଂତ୍ଵସ୍ତ୍ରାଗ୍ନ୍ଯପାଣଯଃ । ହଯମେଧାର୍ହଵାହସ୍ଯ ରକ୍ଷଣେ ଵିତତୋଦ୍ଯମାଃ
ଶତଶଃ ପଦାତିମାନେ ମୋ ପାଖକୁ ଆସନ୍ତୁ, ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଅଗ୍ନି ନଥିବା, ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ଘୋଡ଼ାର ରକ୍ଷା ପାଇଁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚେଷ୍ଟାରେ ରୁହନ୍ତୁ।
ଇତ୍ଯାକର୍ଣ୍ଯ ଵଚସ୍ତସ୍ଯ ଲକ୍ଷ୍ମଣସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ । ସେନାନୀ କାଲଜିନ୍ନାମା କାରଯାମାସ ସଜ୍ଜତାମ୍
ମହାତ୍ମା ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, କାଳଜିନ୍ ନାମକ ସେନାପତି ସମସ୍ତ କାମ ସଜ୍ଜ କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
ଦଶଧ୍ରୁଵକମଂଡିତୋ ଲଘୁସୁରୋମଶୋଭାନ୍ଵିତୋ ଵିଵିକ୍ତଗଲଶୁକ୍ତିଭୃଦ୍ଵିତତକଂଠକୋ ଶେମଣିଃ ମୁଖେ ଵିଶଦକାଂତିଧୃତ୍ତ୍ଵସିତକାଂତିଭୃତ୍କର୍ଣଯୋର୍ଵ୍ଯରାଜତ ତଦାହ ଯୋ ଧୃତକରାଗ୍ରରଶ୍ମିଚ୍ଛଟଃ
ଦଶଟି ଅଟୁଟ ଅଳଙ୍କାରରେ ଶୋଭିତ, ସୂକ୍ଷ୍ମ ଓ କମଳିଆ ଲୋମର ରୂପରେ, ଗଳାରେ ଚୟିତ ଶଙ୍ଖର ମାଳା ପିନ୍ଧି, ମୁହଁରେ ପ୍ରଭାମୟ ଚମକ ଥିଲା; କାନରେ ଗାଢ଼ କଳା ଚମକ ଓ କପାଳରେ ରଶ୍ମିର ଆଭା ଦେଖାଯାଉଥିଲା।
କଲାସଂଶୋଭିତମୁଖଃ ସ୍ଫୁରଦ୍ରତ୍ନଵିଶୋଭିତଃ । ମୁକ୍ତାଫଲାନାଂ ମାଲାଭିଃ ଶୋଭିତୋ ନିର୍ଯଯୌ ହଯଃ
ଚନ୍ଦ୍ରକଳା ଭଳି ଚିହ୍ନରେ ମୁହଁ ଶୋଭିତ, ତେଜସ୍ୱୀ ମଣି ରେ ଚମକୁଥିଲା, ମୁକ୍ତାର ମାଳାରେ ଶୋଭିତ ହୋଇ ଘୋଡ଼ା ବାହାରିଗଲା।
ଶ୍ଵେତାତପତ୍ରରଚିତଃ ସିତଚାମରଶୋଭିତଃ । ବହୁଶୋଭାପରୀତାଂଗୋ ନିର୍ଯଯୌ ହଯରାଟ୍ତତଃ
ଧଳା ଛତା ଓ ଧଳା ଚାମରରେ ଶୋଭିତ, ଦେହରେ ବହୁ ଅଳଙ୍କାର ପିନ୍ଧି, ଘୋଡ଼ାରାଜା ସେଠାରୁ ବାହାରିଗଲା।
ଅଗ୍ରତୋ ମଧ୍ଯତଶ୍ଚୈକେ ପୃଷ୍ଠତଃ ସୈନିକାସ୍ତଥା । ଦେଵା ହରିଂ ଯଥାପୂର୍ଵଂ ସେଵଂତେ ସେଵନୋଚିତମ୍
ସେନାମାନେ ଆଗରେ, ମଧ୍ୟରେ ଓ ପଛରେ ଦଢ଼ିଥିଲେ, ଯେପରି ଦେବତାମାନେ ପୂର୍ବରୁ ହରିଙ୍କୁ ଯଥାଯଥ ଭାବେ ସେବା କରୁଥିଲେ।
ଅଥ ସୈନ୍ଯଂ ସମାହୂଯ ସର୍ଵମାଜ୍ଞାପଯତ୍ତଦା । ହସ୍ତ୍ଯଶ୍ଵରଥପାଦାତଵୃନ୍ଦୈଃ ସୁବହୁସଂକୁଲମ୍
ତାପରେ ସମସ୍ତ ସେନାକୁ ଡାକି, ସେ ସମୟରେ ଆଦେଶ ଦେଲେ; ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା, ରଥ ଓ ପଦାତିର ଦଳରେ ବହୁ ସଂଖ୍ୟାରେ ଭିଡ଼ ହେଲା।
ତତସ୍ତତଃ ସମେତାନାଂ ସୈନ୍ଯାନାଂ ଶ୍ରୂଯତେ ଧ୍ଵନିଃ । ତତୋ ଦୁଂଦୁଭିନାଦୋଽଭୂତ୍ତସ୍ମିନ୍ପୁରଵରେ ତଦା
ତାପରେ, ଏହି ସମସ୍ତ ସେନା ଏକଠା ହେବା ପରେ ଶବ୍ଦ ଶୁଣାଗଲା; ସେ ସମୟରେ ସେଇ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ପୁରୀରେ ଢୋଲର ଧ୍ୱନି ଉଠିଲା।
ତନ୍ନିନାଦେନ ଶୂରାଣାଂ ପ୍ରିଯେଣ ମହତା ତଦା । କଂପଂତି ଗିରିଶୃଂଗାଣି ପ୍ରାସାଦା ଵିଚଲଂତି ଚ
ସେ ସମୟରେ ବୀରମାନଙ୍କର ପ୍ରିୟ ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଧ୍ୱନିରେ ପାହାଡ଼ର ଶିଖରମାନେ କମ୍ପିତ ହେଲେ ଏବଂ ରାଜମହଳମାନେ ମଧ୍ୟ ହଲିଗଲେ।
ହେଷାରଵୋ ମହାନାସୀଦ୍ଵାଜିନାଂ ମୁହ୍ଯତାଂ ନୃପ । ରଥାଂଗଘାତସଂଘୁଷ୍ଟା ଧରା ସଂଚଲତୀଵ ସା
ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କର ଭୟଙ୍କର ହିନ୍ହାଡ଼ିର ଶବ୍ଦରେ ରାଜା ଅସ୍ତବ୍ୟସ୍ତ ହେଲେ; ରଥର ଚକାର ଗଡ଼ାଗଡ଼ି ଶବ୍ଦରେ ପୃଥିବୀ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ୟଥା ହେଉଥିବା ପରି ଲାଗୁଥିଲା।
ଚଲିତୈର୍ଗଜଯୂଥୈଶ୍ଚ ପୃଥ୍ଵୀ ରୁଦ୍ଧା ସମଂତତଃ । ରଜସ୍ତୁ ପ୍ରଚଲତ୍ତତ୍ର ଜନାଂତର୍ଦ୍ଧାନମାଦଧାତ୍
ଚଳିଥିବା ହାତୀମାନଙ୍କ ଝୁଣ୍ଡ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ପୃଥିବୀ ଅଟକିଗଲା; ସେଠାରେ ଧୂଳି ଉଡ଼ି ଲୋକମାନେ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହେଉନଥିଲେ।
ନିର୍ଜଗାମ ମହାସୈନ୍ଯଂ ଛତ୍ରୈଃ ସଂଛାଦ୍ଯ ଭାସ୍କରମ୍ । ସେନାନ୍ଯାକାଲଜିନ୍ନାମ୍ନା ପ୍ରେରିତଂ ଜନସଂକୁଲମ୍
ବିଶାଳ ସେନା ଝଣ୍ଡା ଦ୍ୱାରା ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଢାକି ଚାଲିଗଲା; ସେ ସେନା କାଳଜିନ୍ ନାମକ ସେନାପତିଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶରେ ଲୋକମାନେ ଭରିଥିଲେ।
ଗର୍ଜଂତସ୍ତଲଵୀରାଗ୍ର୍ଯାଃ କୁର୍ଵଂତୋ ରଣସଂଭ୍ରମମ୍ । ରଘୁନାଥସ୍ଯ ଯାଗାଯ ସଜ୍ଜାସ୍ତେ ପ୍ରଯଯୁର୍ମୁଦା
ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ତୟାରି ହୋଇ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୀରମାନେ ଗର୍ଜନ କରି ଏବଂ ଉତ୍ସାହରେ ରଘୁନାଥଙ୍କ ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ଆଗେ ବଢ଼ିଗଲେ।
ମୃଗମଦମଯମଂଗେଷ୍ଵଂଗରାଗଂ ଦଧାନାଃ କୁସୁମଵିମଲମାଲାଶୋଭିତସ୍ଵୋତ୍ତମାଂଗାଃ । ମୁକୁଟକଟକଭୂଷାଭୂଷିତାଂଗାଃ ସମସ୍ତାଃ ପ୍ରଯଯୁରଵନିନାଥପ୍ରେରିତାସ୍ତେଽପି ସର୍ଵେ
ସମସ୍ତେ ଦେହରେ ମୃଗମଦ ଲଗାଇ, ଶୁଭ୍ର ଫୁଲମାଳା ପିନ୍ଧି, ମୁଣ୍ଡ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇ, ମୁକୁଟ ଓ କଙ୍ଗନ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ହୋଇ, ଭୂମିପତିଙ୍କ ଆଦେଶରେ ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଚାଲିଗଲେ।
ଇତ୍ଯେଵଂ ତେ ମହାରାଜଂ ଯଯୁଃ ସେନାଚରା ଵରାଃ । ଧନୁର୍ଧରାଃ ପାଶଧରାଃ ଖଡ୍ଗଧାରାଃ ସ୍ଫୁଟକ୍ରମାଃ
ଏଭଳି ଭାବରେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସେନାମାନେ ଧନୁର୍ଧର, ପାଶଧାରୀ, ତଳୱାର ଧାରୀ ଏବଂ ଦୃଢ଼ ପଦକ୍ରମରେ ମହାରାଜଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇଥିଲେ।
ଏଵଂ ଶନୈଃଶନୈଃ ପ୍ରାପ୍ତୋ ମଂଡପଂ ଯାଗଚିହ୍ନିତମ୍ । ହଯଃ ଖୁରକ୍ଷତତଲାଂ ଭୂମିଂ କୁର୍ଵନ୍ନଭଃ ପ୍ଲଵନ୍
ଏଭଳି ଭାବରେ, ଘୋଡ଼ା ଦୀରେ-ଦୀରେ ଯଜ୍ଞ ଚିହ୍ନିତ ମଣ୍ଡପକୁ ପହଞ୍ଚିଲା; ତାହାର ଖୁରରେ ଭୂମି ଅନେକ ଚିରିଗଲା ଏବଂ ମଣେ ହେଉଥିଲା ଭୂମି ଆକାଶରେ ଉଡ଼ୁଛି।
ରାମୋ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ହରିଂ ପ୍ରାପ୍ତଂ ବହୁସଂତୁଷ୍ଟମାନସଃ । ଵସିଷ୍ଠଂ ପ୍ରେରଯାମାସ କ୍ରିଯାକର୍ତଵ୍ଯତାଂ ପ୍ରତି
ରାମ ଘୋଡ଼ାକୁ ଆସିଥିବା ଦେଖି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଖୁସି ହେଲେ; ସେ ବସିଷ୍ଠଙ୍କୁ ଆବଶ୍ୟକ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପାଦନ ପାଇଁ ପଠାଇଲେ।
ଵସିଷ୍ଠୋ ରାମମାହୂଯ ସ୍ଵର୍ଣପତ୍ନୀସମନ୍ଵିତମ୍ । ପ୍ରଯୋଗଂ କାରଯାମାସ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାପନୋଦନମ୍
ବସିଷ୍ଠ ରାମଙ୍କୁ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଭାର୍ଯ୍ୟା ସହିତ ଡାକି, ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାର ପାପ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ନିୟମିତ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ।
ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯଵ୍ରତଧରୋ ମୃଗଶୃଂଗପରିଗ୍ରହଃ । ତତ୍କର୍ମ କାରଯାମାସ ରାମଃ ପରପୁରଂଜଯଃ
ପରଶତ୍ରୁ ଜୟୀ ରାମ, ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ଉପବାସ ଧାରଣ କରି ଏବଂ ମୃଗଶୃଙ୍ଗ ଧରି, ସେହି କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପାଦନ କଲେ।
ପ୍ରାରେଭେ ଯାଗକର୍ମାର୍ଥଂ କୁଂଡଂ ମଣ୍ଡପସଂମିତମ୍ । ତତ୍ରାଚାର୍ଯୋଭଵଦ୍ଧୀମାନ୍ଵେଦଶାସ୍ତ୍ରଵିଚାରଵିତ୍
ସେ ଯଜ୍ଞ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କଲେ, ମଣ୍ଡପ ମଧ୍ୟରେ କୁଣ୍ଡ ସ୍ଥାପନ କଲେ; ସେଠାରେ ବେଦ ଓ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ପାରଙ୍ଗତ ଜ୍ଞାନୀ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ।
ଵସିଷ୍ଠୋ ରଘୁନାଥସ୍ଯ କୁଲପୂର୍ଵଗୁରୁର୍ମୁନିଃ । ବ୍ରହ୍ମଂସ୍ତତ୍ରାଚରଦ୍ବ୍ରହ୍ମକର୍ମାଗସ୍ତ୍ଯସ୍ତପୋନିଧିଃ
ବସିଷ୍ଠ, ରଘୁନାଥଙ୍କ ପୂର୍ବପୁରୁଷ ଗୁରୁ ଏବଂ ଋଷି, ସେଠାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ; ତପସ୍ଵୀ ଅଗସ୍ତ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ।
ଵାଲ୍ମୀକିର୍ମୁନିରଧ୍ଵର୍ଯୁର୍ମୁନିଃ କଣ୍ଵସ୍ତୁ ଦ୍ଵାରପଃ । ଅଷ୍ଟୌ ଦ୍ଵାରାଣି ତତ୍ରାସନ୍ସତୋରଣ ଶୁଭାନି ଵୈ
ବାଲ୍ମୀକି ଋଷି ଅଧ୍ଵର୍ୟୁ ହେଲେ; କଣ୍ବ ଦ୍ୱାରର ରକ୍ଷା କଲେ; ସେଠାରେ ଆଠଟି ଶୁଭ ତୋରଣ ସହିତ ଦ୍ୱାର ଥିଲା।
ଦ୍ଵାରି ଦ୍ଵାରି ଦ୍ଵଯଂ ଵିପ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ଯାଧିମଂତ୍ରଵିତ୍ । ପୂର୍ଵଦ୍ଵାରି ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠୌ ଦେଵଲାସିତ ସଂଜ୍ଞିତୌ
ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦ୍ୱାରରେ ଦୁଇଜଣ ବ୍ରାହ୍ମଣ ମନ୍ତ୍ରରେ ପାରଙ୍ଗତ ଥିଲେ; ପୂର୍ବ ଦ୍ୱାରରେ ଦେବଳ ଓ ଅସିତ ନାମକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମୁନି ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ।
ଦକ୍ଷିଣଦ୍ଵାରି ଭୂମାନୌ କଶ୍ଯପାତ୍ରୀ ତପୋନିଧୀ । ପଶ୍ଚିମଦ୍ଵାରି ଋଷଭୌ ଜାତୂକର୍ଣ୍ଯୋଽଥ ଜାଜଲିଃ
ଦକ୍ଷିଣ ଦ୍ୱାରରେ ମହାତ୍ମା କଶ୍ୟପ ଓ ଅତ୍ରି ତପସ୍ଵୀ ଥିଲେ; ପଶ୍ଚିମ ଦ୍ୱାରରେ ଜାତୂକର୍ଣ୍ଣ୍ୟ ଓ ଜାଜଲି ନାମକ ଋଷି ଥିଲେ।