ପିତୃଦେଵମନୁଷ୍ଯେଭ୍ଯୋ ଦତ୍ତ୍ଵାଶ୍ନୀତାମୃତଂ ଗୃହୀ । ସ୍ଵାର୍ଥଂ ପଚତ୍ଯଘଂ ଭୁଂକ୍ତେ କେଵଲଂ ସ୍ଵୋଦରଂଭରିଃ
ଯେ ଗୃହସ୍ଥ ଲୋକ ପିତୃ, ଦେବତା ଓ ମାନବକୁ ଭୋଜନ ଦେଇ ପରେ ଖାନ୍ତି, ସେ ଅମୃତତ୍ୱ ପାଆନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଯିଏ କେବଳ ନିଜ ପାଇଁ ଖାଇଥାଏ, ସେ ପାପ ଭୋଜନ କରେ ଓ କେବଳ ନିଜ ପେଟ ପୁରାଏ।
ଷଷ୍ଠ୍ଯଷ୍ଟମ୍ଯୋର୍ଵିଶେତ୍ପାପଂ ତୈଲେ ମାଂସେ ସଦୈଵ ହି । ଚତୁର୍ଦଶ୍ଯାଂ ତଥାମାଯାଂ ତ୍ଯଜେତ କ୍ଷୁରମଂଗନାମ୍
ଛଅଟି ଓ ଆଠଟି ତିଥିରେ, ତେଲ ବା ମାଂସ ଖାଇଲେ ପାପ ହୁଏ। ଏହିଭଳି ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଓ ଅମାବାସ୍ୟାରେ ମଧ୍ୟ ଏହା ଲାଗୁ ହୁଏ। ଏହି ଦିନଗୁଡ଼ିକରେ କ୍ଷୁର କାମ କିମ୍ବା ଦେହ ମାସାଜ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ରଜସ୍ଵଲାଂ ନ ସେଵେତ ନାଶ୍ନୀଯାତ୍ସହ ଭାର୍ଯଯା । ଏକଵାସା ନ ଭୁଂଜୀତ ନ ଭୁଂଜୀତୋତ୍କଟାସନେ
ରଜସ୍ୱଳା ମହିଳାଙ୍କୁ ସମ୍ପର୍କ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ଏବଂ ଏହି ସମୟରେ ଜନାନୀ ସହିତ ଏକାଠି ଭୋଜନ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଏକ ଜଣା କପଡ଼ା ପିନ୍ଧି ଖାଇବା ନାହିଁ, ବା ଉଚ୍ଚ ଆସନରେ ବସି ଭୋଜନ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ନାଶ୍ନଂତୀଂ ସ୍ତ୍ରିଯମୀକ୍ଷେତ ତେଜଃକାମୋ ନରୋତ୍ତମଃ । ମୁଖେନୋପଧମେନ୍ନାଗ୍ନିଂ ନଗ୍ନାଂ ନେକ୍ଷେତ ଯୋଷିତମ୍
ଯେଉଁ ପୁରୁଷ ତେଜ ଚାହାନ୍ତି, ସେ ଖାଉଥିବା ଜନାନୀକୁ ଦେଖିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ମୁହଁ ଦ୍ୱାରା ଅଗ୍ନିକୁ ଫୁଙ୍କିବା ନାହିଁ, ଏବଂ ନଗ୍ନ ଜନାନୀକୁ ଦେଖିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ନାଂଘ୍ରୀ ପ୍ରତାପଯେଦଗ୍ନୌ ନ ଵସ୍ତ୍ଵଶୁଚି ନିକ୍ଷିପେତ୍ । ପ୍ରାଣିହିଂସାଂ ନ କୁର୍ଵୀତ ନାଶ୍ନୀଯାତ୍ସଂଧ୍ଯଯୋର୍ଦ୍ଵଯୋଃ
ପାଦକୁ ଅଗ୍ନି ଆଗରେ ତାପିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ଅପବିତ୍ର ଜିନିଷ ଅଗ୍ନିରେ ପକାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। କୌଣସି ପ୍ରାଣୀକୁ ହିଂସା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ଏବଂ ସନ୍ଧ୍ୟା ବେଳେ ଭୋଜନ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ନାଚକ୍ଷୀତ ଧଯଂତୀଂ ଗାଂ ନେଂଦ୍ରଚାପଂ ପ୍ରଦର୍ଶଯେତ୍ । ନ ଦିଵୋଦ୍ଗତସାରଂ ଚ ଭକ୍ଷଯେଦ୍ଦଧିନୋ ନିଶି
ଗାଈ ଦୁଧ ଦେଉଥିବା ବେଳେ ଦେଖିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ଧନୁଷ୍ୟକୁ ଟାଣି ଦେଖାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଦହି ଫାଟିଯାଇଥିଲେ ଖାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ଏବଂ ରାତିରେ ଦହି ଖାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ସ୍ତ୍ରୀଂ ଧର୍ମିଣୀଂ ନାଭିଵାଦେନ୍ନାଦ୍ଯାଦାତୃପ୍ତି ରାତ୍ରିଷୁ । ତୌର୍ଯତ୍ରିକପ୍ରିଯୋ ନ ସ୍ଯାତ୍କାଂସ୍ଯେ ପାଦୌ ନ ଧାଵଯେତ୍
ଧର୍ମପରାୟଣ ଜନାନୀକୁ ରାତିରେ ନମସ୍କାର କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ଏବଂ ରାତିରେ ତୃପ୍ତି ପୂର୍ବକ ଭୋଜନ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଜୁଆ ଖେଳିବା ପ୍ରତି ଆସକ୍ତି ରଖିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, କାଂସ୍ୟ ପାତ୍ରରେ ପାଦ ଧୁଅଁ ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ନ ଧାରଯେଦନ୍ଯଭୁକ୍ତଂ ଵାସଶ୍ଚୋପାନହାଵପି । ନ ଭିନ୍ନଭାଜନେଽଶ୍ନୀଯାନ୍ନାଶ୍ନୀତାନ୍ନଂ ଵିଦୂଷିତମ୍
ଅନ୍ୟ ଲୋକ ପିନ୍ଧିଥିବା କପଡ଼ା ବା ଜୁତା ପିନ୍ଧିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଭାଙ୍ଗିଯାଇଥିବା ପାତ୍ରରେ ଭୋଜନ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ନା ଦୁଷିତ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ସଂଵିଶେନ୍ନାର୍ଦ୍ରଚରଣୋ ନୋଚ୍ଛିଷ୍ଟଃ କ୍ଵଚିଦାଵ୍ରଜେତ୍ । ଶଯାନୋ ଵା ନ ଚାଶ୍ନୀଯାନ୍ନୋଚ୍ଛିଷ୍ଟଃ ସଂସ୍ପୃଶେଚ୍ଛିରଃ
ପାଦ ଭିଜା ଅବସ୍ଥାରେ ଶୋଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ଖାଇବା ପରେ ଅପବିତ୍ର ଅବସ୍ଥାରେ କୌଣସିଠାରେ ଯିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଶୋଇଥିବା ବେଳେ ଭୋଜନ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ଅପବିତ୍ର ହାତରେ ମୁଣ୍ଡ ଛୁଇଁବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ନ ମନୁଷ୍ଯସ୍ତୁତିଂ କୁର୍ଯାନ୍ନାତ୍ମାନମଵମାନଯେତ୍ । ଅଭ୍ଯୁଦ୍ଯତଂ ନ ପ୍ରଣମେତ୍ପରମର୍ମାଣି ନୋ ଵଦେତ୍
ମଣିଷ ମଧ୍ୟରେ କାହାକୁ ବଡ଼ ମାନି ସ୍ତୁତି କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ନା ନିଜକୁ ଅପମାନ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଅସ୍ତ୍ର ଉଠାଇଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ନମସ୍କାର କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ଓ ଅନ୍ୟଙ୍କ ଗୁପ୍ତ ଅଂଗ ବିଷୟରେ କଥା କହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଏଵଂ ଗାର୍ହସ୍ଥ୍ଯମାଶ୍ରିତ୍ଯ ଵାନପ୍ରସ୍ଥାଶ୍ରମଂ ଵ୍ରଜେତ୍ । ସସ୍ତ୍ରୀକୋ ଵା ଗତସ୍ତ୍ରୀକୋ ଵିରଜ୍ଯେତ ତତଃ ପରମ୍
ଏଭଳି ଭାବେ ଗୃହସ୍ଥ ଧର୍ମ ପୂରଣ କରି ସେ ବ୍ୟକ୍ତି ଚାହେଁଲେ ସ୍ତ୍ରୀ ସହିତ କିମ୍ବା ଏକା ଭାବେ ବନପ୍ରସ୍ଥ ଆଶ୍ରମକୁ ଯିବା ଉଚିତ୍। ପରେ ସବୁକିଛି ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ୍।
ଇତ୍ଯେଵମାଦଯୋ ଧର୍ମା ଗଦିତା ଋଷିଭିସ୍ତଦା । ଶ୍ରୁତା ରାମେଣ ମହତା ସର୍ଵଲୋକହିତୈଷିଣା
ଏପରି ଧର୍ମଗୁଡ଼ିକୁ ସେଇ ସମୟରେ ଋଷିମାନେ କହିଥିଲେ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ଭଲ ପାଇଁ ଚିନ୍ତା କରୁଥିବା ମହାନ ରାମ ଏହା ଶୁଣିଥିଲେ।
ଶେଷ ଉଵାଚ। ଇତ୍ଥଂ ସଂଶୃଣ୍ଵତୋ ଧର୍ମାନ୍ଵସଂତଃ ସମୁପସ୍ଥିତଃ । ଯତ୍ର ଯଜ୍ଞ କ୍ରିଯାଦୀନାଂ ପ୍ରାରଂଭଃ ସୁମହାତ୍ମନାମ୍
ଶେଷ କହିଲେ: ଏଭଳି ଧର୍ମ ଶୁଣୁଥିବା ବେଳେ, ବଡ଼ ଆତ୍ମାମାନେ କରିଥିବା ଯଜ୍ଞ ଓ କ୍ରିୟା ଆରମ୍ଭ କରିବା ପାଇଁ ଋତୁ ଆସିଗଲା।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତଂ ସମଯଂ ଧୀମାନ୍ଵସିଷ୍ଠଃ କଲଶୋଦ୍ଭଵଃ । ରାମଚଂଦ୍ରଂ ମହାରାଜଂ ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚ ଯଥୋଚିତମ୍
ସେଇ ସମୟକୁ ଦେଖି, କଳଶରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ଧୀର ବସିଷ୍ଠ ରାମଚନ୍ଦ୍ର ମହାରାଜଙ୍କୁ ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ଭାବରେ କହିଲେ।
ଵସିଷ୍ଠ ଉଵାଚ। ରାମଚଂଦ୍ର ମହାବାହୋ ସମଯଃ ପର୍ଯଭୂତ୍ତଵ । ହଯୋ ଯତ୍ର ପ୍ରମୁଚ୍ଯେତ ଯଜ୍ଞାର୍ଥଂ ପରିପୂଜିତଃ
ବସିଷ୍ଠ କହିଲେ: ହେ ରାମଚନ୍ଦ୍ର, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ତୁମେ, ଏବେ ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ସମୟ ଆସିଛି, ଯେଉଁଠାରେ ଘୋଡ଼ାକୁ ସମ୍ମାନ ସହିତ ଛାଡ଼ିବା ଉଚିତ୍।
ସାମଗ୍ରୀ କ୍ରିଯତାଂ ତତ୍ର ଆହୂଯଂତାଂ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ । କରୋତୁ ପୂଜାଂ ଭଗଵାନ୍ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ ଯଥୋଚିତାମ୍
ସେଠାରେ ଆବଶ୍ୟକ ସାମଗ୍ରୀ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଉ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ଡାକାଯାଉ, ଭଗବାନ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ପୂଜା କରନ୍ତୁ।
ଦୀନାଂଧକୃପଣାନାଂ ଚ ଦାନଂ ସ୍ଵାଂତେ ସମୁତ୍ଥିତମ୍ । ଦଦାତୁ ଵିଧିଵତ୍ତେଷାଂ ପ୍ରତିପୂଜ୍ଯାଧିମାନ୍ଯ ଚ
ନିଜ ହୃଦୟରୁ ଉପଜିଥିବା ଦୟାରେ, ଗରିବ, ଅନ୍ଧ ଓ ଦୁଃଖୀମାନେ ପାଇଁ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଆଦର ସହିତ ଦାନ ଦେବା ଉଚିତ।
ଭଵାନ୍କନକସତ୍ପତ୍ନ୍ଯା ଦୀକ୍ଷିତୋଽତ୍ର ଵ୍ରତଂ ଚର । ଭୂମିଶାଯୀ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ଵସୁଭୋଗଵିଵର୍ଜିତଃ
ତୁମେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୃହଣୀ ଓ ସୁନାରେ ସଂସ୍କୃତ ହୋଇ, ଏଠି ଏହି ବ୍ରତ ଅନୁଷ୍ଠାନ କର; ଭୂମିରେ ଶୋଇବା, ବ୍ରହ୍ମଚର୍ୟ ରଖିବା ଓ ଧନସମ୍ପତ୍ତିର ଭୋଗରୁ ଦୂରେ ରହିବା ଉଚିତ।
ମୃଗଶୃଂଗଧରଃ କଟ୍ଯାଂ ମେଖଲାଜିନଦଂଡଭୃତ୍ । କରୋତୁ ଯଜ୍ଞସଂଭାରଂ ସର୍ଵଦ୍ରଵ୍ଯସମନ୍ଵିତମ୍
ମୃଗଶୃଙ୍ଗର ବେଳ୍ଟ କମରେ ପିନ୍ଧି, ଚର୍ମ ଓ ଦଣ୍ଡ ଧରି, ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞ ସାମଗ୍ରୀ ସହିତ ଯଥାଯଥ ତୟାରି କର।
ଇତି ଶ୍ରୁତ୍ଵା ମହଦ୍ଵାକ୍ଯଂ ଵସିଷ୍ଠସ୍ଯ ଯଥାର୍ଥକମ୍ । ଉଵାଚ ଲକ୍ଷ୍ମଣଂ ଧୀମାନ୍ନାନାର୍ଥପରିବୃଂହିତମ୍
ବସିଷ୍ଠଙ୍କର ଏହି ମହାନ ଓ ସତ୍ୟ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି, ଜ୍ଞାନୀ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ବହୁ ଅର୍ଥ ଥିବା କଥା କହିଲେ।
ଶ୍ରୀରାମ ଉଵାଚ। ଶୃଣୁ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ମଦ୍ଵାକ୍ଯଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତତ୍କୁରୁ ସତ୍ଵରମ୍ । ହଯମାନଯ ଯତ୍ନେନ ଵାଜିମେଧକ୍ରିଯୋଚିତମ୍
ଶ୍ରୀରାମ କହିଲେ: ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ମୋର କଥା ଶୁଣ, ଏହା ଶୁଣି ତୁରନ୍ତ କାମ କର; ଯଥାଯଥ ଭାବେ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ଘୋଡ଼ାକୁ ଯତ୍ନରେ ଆଣ।
ଶେଷ ଉଵାଚ। ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵାକ୍ଯଂ ରଘୁପତେଃ ଶତ୍ରୁଜିଲ୍ଲକ୍ଷ୍ମଣସ୍ତଦା । ସେନାପତିମୁଵାଚେଦଂ ଵଚୋ ଵିଵିଧଵର୍ଣନମ୍
ଶେଷ କହିଲେ: ଶତ୍ରୁଜୟୀ ରାମଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ତାହାପରେ ସେନାପତିଙ୍କୁ ବିଭିନ୍ନ ଶୋଭାପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା କହିଲେ।
ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଉଵାଚ। ଵୀରାକର୍ଣଯ ମେ ଵଚଃ ସୁମଧୁରଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତ୍ଵରାତଃ ପୁନଃ । କାର୍ଯଂ ତତ୍କ୍ଷିତିପାଲମୌଲିମୁକୁଟୈର୍ଘୃଷ୍ଟାଂଘ୍ରି ରାମାଜ୍ଞଯା । ସେନାଂ କାଲବଲପ୍ରଭଂଜନବଲପ୍ରୋଦ୍ଯତ୍ସମର୍ଥାଂଗିନୀଂ । ସଜ୍ଜାଂ ସଦ୍ରଥହସ୍ତିପତ୍ତିସୁହଯାରୋହୈର୍ଵିଧେ ହ୍ଯନ୍ଵିତାମ୍
ଲକ୍ଷ୍ମଣ କହିଲେ: ବୀରମାନେ, ମୋର ମଧୁର କଥା ଶୁଣ, ଶୁଣିଲା ପରେ ପୁଣି ତୁରନ୍ତ କାମ କର। ରାମଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ, ରାଜାମାନଙ୍କ ମୁଣ୍ଡର ମୁକୁଟ ଯେଉଁ ସେନାର ପାଦକୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇଛି, ସେହି ସେନାକୁ ସମୟ ଓ ପବନର ଶକ୍ତିରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାବେ, ରଥ, ହାତୀ, ପଦାତି, ଘୋଡ଼ା ଓ ତାଙ୍କ ଚାଳକ ସହିତ ସଜ୍ଜ କର।
ସଜ୍ଜୀଯତାଂ ଵାଯୁଜଵାସ୍ତୁରଂଗାସ୍ତରଂଗମାଲା ଲଲିତାଂଘ୍ରିପାତାଃ । ସଦଶ୍ଵଚାରୈର୍ବହୁଶସ୍ତ୍ରଧାରିଭିଃ ସଂରୋହିତା ଵୈରିବଲପ୍ରହାରିଭିଃ
ପବନ ଭଳି ଦ୍ରୁତ ଘୋଡ଼ାମାନେ ସଜ୍ଜ ହେଉନ୍ତୁ, ତାଙ୍କ ଚାଲି ଅତି ଲାଗ୍ଧବ; ସଦା ଅନେକ ଶସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରୁଥିବା ଦକ୍ଷ ଅଶ୍ୱାରୋହୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ଘେରି ରହନ୍ତୁ, ଶତ୍ରୁବଳକୁ ମାରିପାରିବା ଶକ୍ତି ଥାଉ।
ସଂଲକ୍ଷ୍ଯତାଂ ହସ୍ତିନଃ ପର୍ଵତାଭା ଆଧୋରଣୈଃ ପ୍ରାସକୁଂତାଗ୍ରହସ୍ତୈଃ । ଶୂରୈଃ ସାସ୍ତ୍ରୈର୍ଭୂରିଦାନୋପହାରାଃ କ୍ଷୀବାଣସ୍ତେ ସର୍ଵଶସ୍ତ୍ରାସ୍ତ୍ରପୂର୍ଣାଃ
ପାହାଡ଼ ସଦୃଶ ଆକୃତିର ହାତୀମାନେ ତଳ ଭାଗରେ ଶୋଭିତ, ହାତରେ ବଣ୍ଡୁକ ଓ ଭାଲା ଧରିଛନ୍ତି; ଶୂରମାନେ ଶସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରି ଅନେକ ଦାନ ଓ ଉପହାର ଆଣନ୍ତୁ, ଧନୁର୍ଧରମାନେ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଅସ୍ତ୍ର ଶସ୍ତ୍ର ସହିତ ସଜ୍ଜ ରୁହନ୍ତୁ।
ଵିତତବହୁସମୃଦ୍ଧିଭ୍ରାଜମାନା ରଥା ମେ ପଵନଜଵନଵେଗୈର୍ଵାଜିଭିର୍ଯୁଜ୍ଯମାନାଃ । ଵିଵିଧରିପୁଵିନାଶସ୍ମାରକୈରାଯୁଧାସ୍ତ୍ରୈର୍ଭୃତଵଲଭିଵିଭାଗାନୀଯତାଂ ସୂତଵୃଂଦୈଃ
ବହୁ ସମ୍ପଦ ଓ ଅଳଙ୍କାରରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ମୋ ରଥମାନେ ପବନ ଭଳି ଦ୍ରୁତ ଘୋଡ଼ା ସହିତ ଯୁକ୍ତ ହେଉନ୍ତୁ; ବିଭିନ୍ନ ଶତ୍ରୁ ନାଶକ ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଶସ୍ତ୍ର ସହିତ ରଥଚାଳକମାନେ ଠିକ୍ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ କରି ଆଣନ୍ତୁ।
ପତ୍ତଯଃ ଶତଶୋ ମହ୍ଯମାଯାଂତ୍ଵସ୍ତ୍ରାଗ୍ନ୍ଯପାଣଯଃ । ହଯମେଧାର୍ହଵାହସ୍ଯ ରକ୍ଷଣେ ଵିତତୋଦ୍ଯମାଃ
ଶତଶଃ ପଦାତିମାନେ ମୋ ପାଖକୁ ଆସନ୍ତୁ, ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଅଗ୍ନି ନଥିବା, ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ଘୋଡ଼ାର ରକ୍ଷା ପାଇଁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚେଷ୍ଟାରେ ରୁହନ୍ତୁ।
ଇତ୍ଯାକର୍ଣ୍ଯ ଵଚସ୍ତସ୍ଯ ଲକ୍ଷ୍ମଣସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ । ସେନାନୀ କାଲଜିନ୍ନାମା କାରଯାମାସ ସଜ୍ଜତାମ୍
ମହାତ୍ମା ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, କାଳଜିନ୍ ନାମକ ସେନାପତି ସମସ୍ତ କାମ ସଜ୍ଜ କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
ଦଶଧ୍ରୁଵକମଂଡିତୋ ଲଘୁସୁରୋମଶୋଭାନ୍ଵିତୋ ଵିଵିକ୍ତଗଲଶୁକ୍ତିଭୃଦ୍ଵିତତକଂଠକୋ ଶେମଣିଃ ମୁଖେ ଵିଶଦକାଂତିଧୃତ୍ତ୍ଵସିତକାଂତିଭୃତ୍କର୍ଣଯୋର୍ଵ୍ଯରାଜତ ତଦାହ ଯୋ ଧୃତକରାଗ୍ରରଶ୍ମିଚ୍ଛଟଃ
ଦଶଟି ଅଟୁଟ ଅଳଙ୍କାରରେ ଶୋଭିତ, ସୂକ୍ଷ୍ମ ଓ କମଳିଆ ଲୋମର ରୂପରେ, ଗଳାରେ ଚୟିତ ଶଙ୍ଖର ମାଳା ପିନ୍ଧି, ମୁହଁରେ ପ୍ରଭାମୟ ଚମକ ଥିଲା; କାନରେ ଗାଢ଼ କଳା ଚମକ ଓ କପାଳରେ ରଶ୍ମିର ଆଭା ଦେଖାଯାଉଥିଲା।
କଲାସଂଶୋଭିତମୁଖଃ ସ୍ଫୁରଦ୍ରତ୍ନଵିଶୋଭିତଃ । ମୁକ୍ତାଫଲାନାଂ ମାଲାଭିଃ ଶୋଭିତୋ ନିର୍ଯଯୌ ହଯଃ
ଚନ୍ଦ୍ରକଳା ଭଳି ଚିହ୍ନରେ ମୁହଁ ଶୋଭିତ, ତେଜସ୍ୱୀ ମଣି ରେ ଚମକୁଥିଲା, ମୁକ୍ତାର ମାଳାରେ ଶୋଭିତ ହୋଇ ଘୋଡ଼ା ବାହାରିଗଲା।