ଧନଦୋ ହ୍ଯର୍ଥିନାଂ ରାମଃ କାରୁଣ୍ଯଶ୍ଚ କୃପାନିଧିଃ । ଭ୍ରାତୃଭିଃ ସହିତୋ ନିତ୍ଯଂ ଗୁରୁଦେଵସ୍ତୁତିଂ ଵ୍ଯଧାତ୍
ଦରିଦ୍ରଙ୍କୁ ଧନ ଦେଇଥିବା, କରୁଣାର ନିଧି ରାମ, ଭାଇମାନେ ସହିତ ସଦା ଗୁରୁ ଓ ଦେବତାଙ୍କର ସ୍ତୁତି କରୁଥିଲେ ।
ଶେଷ ଉଵାଚ। ଅଥାଭିଷିକ୍ତଂ ରାମଂ ତୁ ତୁଷ୍ଟୁଵୁଃ ପ୍ରଣତାଃ ସୁରାଃ । ରାଵଣାଭିଧଦୈତ୍ଯେଂଦ୍ର ଵଧହର୍ଷିତମାନସାଃ
ଶେଷ କହିଲେ: ଏପରି ରାମଙ୍କ ଅଭିଷେକ ସମୟରେ, ଦେବତାମାନେ ଶିର ନମାଇ, ରାବଣ ନାମକ ଦାନବ ରାଜାଙ୍କ ବଧରେ ଆନନ୍ଦିତ ହୃଦୟରେ ରାମଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ ।
ଦେଵା ଊଚୁଃ। ଜଯ ଦାଶରଥେ ସୁରାର୍ତିହଞ୍ଜଯଜଯ ଦାନଵଵଂଶଦାହକ । ଜଯ ଦେଵଵରାଂଗନାଗଣଗ୍ରହଣଵ୍ଯଗ୍ରକରାରିଦାରକ
ଦେବତାମାନେ କହିଲେ: ଦଶରଥଙ୍କର ପୁତ୍ର, ଦେବତାଙ୍କର ଦୁଃଖ ଦୂର କରୁଥିବା, ତୁମକୁ ଜୟ ହୋଉ। ଦାନବ ଜାତିକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିଥିବା, ତୁମକୁ ଜୟ। ଦେବୀମାନଙ୍କ ଦଳକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇ, ଶତ୍ରୁମାନୋଁକୁ ନଶ୍ୱନ କରିଥିବା, ତୁମ ହସ୍ତ ଯେଉଁଠି ଅତି ଉତ୍ସୁକ, ତୁମକୁ ଜୟ।
ତଵଯଦ୍ଦନୁଜେଂଦ୍ର ନାଶନଂ କଵଯୋ ଵର୍ଣଯିତୁଂ ସମୁତ୍ସୁକାଃ । ପ୍ରଲଯେ ଜଗତାଂତତୀଃ ପୁନର୍ଗ୍ରସସେ ତ୍ଵଂ ଭୁଵନେଶଲୀଲଯା
ତୁମେ ଦାନବ ରାଜାଙ୍କୁ କିପରି ନଶ୍ୱନ କଲେ, ତାହା ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବାକୁ କବିମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉତ୍ସୁକ। କିନ୍ତୁ, ସଂସାରର ପ୍ରଳୟ ସମୟରେ, ତୁମେ ନିଜ ଲୀଳାରେ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ପୁଣି ଗ୍ରସଣ କରିଯାଉଛ।
ଜଯ ଜନ୍ମଜରାଦିଦୁଃଖକୈଃ ପରିମୁକ୍ତପ୍ରବଲୋଦ୍ଧରୋଦ୍ଧର । ଜଯ ଧର୍ମକରାନ୍ଵଯାଂବୁଧୌ କୃତଜନ୍ମନ୍ନଜରାମରାଚ୍ଯୁତ
ଜନ୍ମ, ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ଓ ଏହାଦି ଦୁଃଖରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀମାନୋଁକୁ ଉଦ୍ଧାର କରୁଥିବା, ତୁମକୁ ଜୟ। ଧର୍ମିକ ପରିବାରର ସମୁଦ୍ରରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଯେଉଁ ଅଜନ୍ମା ଓ ଅମର, ଏହି ଅଚଳ ମଧୁସୂଦନ, ତୁମକୁ ଜୟ।
ତଵ ଦେଵଵରସ୍ଯ ନାମଭିର୍ବହୁପାପା ଅପି ତେ ପଵିତ୍ରିତାଃ । କିମୁ ସାଧୁଦ୍ଵିଜଵର୍ଯପୂର୍ଵକାଃ ସୁତନୁଂ ମାନୁଷତାମୁପାଗତାଃ
ହେ ଦେବମାନ୍ୟ, ତୁମ ପବିତ୍ର ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ ବହୁ ପାପୀମାନେ ମଧ୍ୟ ପବିତ୍ର ହୁଅନ୍ତି। ତେବେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧର୍ମାନୁଷ୍ଠାନୀ ଓ ଦ୍ୱିଜମାନେ ଆଗରୁ ମଣିଷ ଶରୀର ପାଇଥିବା ଲୋକମାନେ କେତେ ଅଧିକ ପବିତ୍ର ହେବେ!
ହରଵିରିଂଚିନୁତଂ ତଵ ପାଦଯୋର୍ଯୁଗଲମୀପ୍ସିତକାମସମୃଦ୍ଧିଦମ୍ । ହୃଦି ପଵିତ୍ରଯଵାଦିକଚିହ୍ନିତୈଃ ସୁରଚିତଂ ମନସା ସ୍ପୃହଯାମହେ
ହର ଓ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶଂସିତ ତୁମ ଚରଣ ଯୁଗଳ, ଯାହା ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରେ, ଶୁଭ ଚିହ୍ନ ଦ୍ୱାରା ଚିହ୍ନିତ ଓ ଦେବତାମାନେ ପୂଜିତ, ମନକୁ ପବିତ୍ର କରେ—ଏହାକୁ ଆମେ ହୃଦୟରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆକାଂକ୍ଷା କରୁଛୁ।
ଯଦି ଭଵାନ୍ନ ଦଧାତ୍ଯଭଯଂ ଭୁଵୋ ମଦନମୂର୍ତି ତିରସ୍କରକାଂତିଭୃତ୍ । ସୁରଗଣା ହି କଥଂ ସୁଖିନଃ ପୁନର୍ନନୁଭଵଂତି ଘୃଣାମଯ ପାଵନ
ଯଦି ତୁମେ ପୃଥିବୀକୁ ଭୟମୁକ୍ତ କରିବା ଦୟା ଦେଉନାହାଁ, ମନକୁ ମୋହ ହଟାଇଦେଇଥିବା ତୁମ ତେଜ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଦେବତାମାନେ କିପରି ପୁଣି ସୁଖୀ ହେବେ, ଦୟାର ପବିତ୍ରତା ଅନୁଭବ କରିପାରିବେ?
ଯଦା ଯଦାସ୍ମାନ୍ଦନୁଜାହି ଦୁଃଖଦାସ୍ତଦା ତଦା ତ୍ଵଂ ଭୁଵି ଜନ୍ମଭାଗ୍ଭଵେଃ । ଅଜୋଽଵ୍ଯଯୋଽପୀଶଵରୋଽପି ସନ୍ଵିଭୋ ସ୍ଵଭାଵମାସ୍ଥାଯ ନିଜଂ ନିଜାର୍ଚିତଃ
ଯେତେବେଳେ ଦାନବମାନେ ଆମକୁ ଦୁଃଖ ଦେଉଛନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ତୁମେ ଏଠି ପୃଥିବୀରେ ଜନ୍ମ ନେଉଛ। ତୁମେ ଅଜନ୍ମା, ଅବିନାଶୀ, ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସମସ୍ତ ଠାରେ ବ୍ୟାପିଥିବା, ନିଜ ସ୍ୱଭାବ ଧାରଣ କରି, ଭକ୍ତମାନେ ପୂଜିଥିବା।
ମୃତସୁଧାସଦୃଶୈରଘନାଶନୈଃ ସୁଚରିତୈରଵକୀର୍ଯ ମହୀତଲମ୍ । ଅମନୁଜୈର୍ଗୁଣଶଂସିଭିରୀଡିତଃ ପ୍ରଵିଶ ଚାଶୁ ପୁନର୍ହି ସ୍ଵକଂ ପଦମ୍
ଅମୃତ ସମାନ ଶୁଭ କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ପୃଥିବୀକୁ ଢାକି, ମଣିଷ ନୁହେଁ ଏମିତି ଗୁଣଗାନ କରୁଥିବା ମହାପୁରୁଷମାନେ ପ୍ରଶଂସା କରି, ତୁମେ ପୁଣି ତୁମ ନିଜ ଧାମକୁ ଶୀଘ୍ର ପ୍ରବେଶ କର।
ଅନାଦିରାଦ୍ଯୋଜରରୂପଧାରୀ ହାରୀ କିରୀଟୀ ମକରଧ୍ଵଜାଭଃ । ଜଯଂ କରୋତୁ ପ୍ରସଭଂ ହତାରିଃ ସ୍ମରାରି ସଂସେଵିତପାଦପଦ୍ମଃ
ଅନାଦି, ପ୍ରାଚୀନ, ଜନ୍ମ ଓ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ଧାରଣ କରୁଥିବା, ମାଳା ଓ ମୁକୁଟ ପିନ୍ଧିଥିବା, ମକର ଧ୍ୱଜ ସମାନ ଚମକୁଥିବା, ଶତ୍ରୁମାନୋଁକୁ ଦଳନ କରୁଥିବା, ମଦନ ଶତ୍ରୁ ଯେଉଁଠି ପାଦପଦ୍ମ ସେବନ କରେ, ସେ ଆମକୁ ଜୟ ଦିଅନ୍ତୁ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ତେ ସୁରାଃ ସର୍ଵେ ବ୍ରହ୍ମେଂଦ୍ରପ୍ରମୁଖା ମୁହୁଃ । ପ୍ରଣେମୁରରିନାଶେନ ପ୍ରୀଣିତା ରଘୁନାଯକମ୍
ଏଭଳି କହି, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଇନ୍ଦ୍ର ଆଦି ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ, ଶତ୍ରୁ ନଶ୍ୱନ ହେବାରେ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ, ରଘୁବଂଶର ଶ୍ରୀରାମଙ୍କୁ ପୁନିପୁନି ନମସ୍କାର କଲେ।
ଇତି ସ୍ତୁତ୍ଯାତିସଂହୃଷ୍ଟୋ ରଘୁନାଥୋ ମହାଯଶାଃ । ପ୍ରୋଵାଚ ତାନ୍ସୁରାନ୍ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ପ୍ରଣତାନ୍ନତକଂଧରାନ୍
ଏଭଳି ପ୍ରଶଂସା ଶୁଣି ଶ୍ରୀରାମ, ମହାୟଶସ୍ବୀ ଓ ରଘୁନାଥ, ନମ୍ର ଗଳା ନମାଇଥିବା ଦେବତାମାନୋଁକୁ ଦେଖି, ସେମାନୋଁକୁ କହିଲେ।
ଶ୍ରୀରାମ ଉଵାଚ। ସୁରା ଵୃଣୁତ ମେ ଯୂଯଂ ଵରଂ କିଂଚିତ୍ସୁଦୁର୍ଲ୍ଲଭମ୍ । ଯଂ କୋଽପି ଦେଵୋ ଦନୁଜୋ ନ ଯକ୍ଷଃ ପ୍ରାପ ସାଦରଃ
ଶ୍ରୀରାମ କହିଲେ: ହେ ଦେବତାମାନେ, ତୁମେ ମୋ ପାଖରୁ ଯେଉଁ ଦୁର୍ଲଭ ଦାନ ଚାହଁ, ଯାହା କୌଣସି ଦେବ, ଦାନବ କିମ୍ବା ଯକ୍ଷ ଭକ୍ତି ସହିତ ପାଇନଥିଲେ, ତାହା ମାଗ।
ସୁରା ଊଚୁଃ। ସ୍ଵାମିନ୍ଭଗଵତଃ ସର୍ଵଂ ପ୍ରାପ୍ତମସ୍ମାଭିରୁତ୍ତମମ୍ । ଯଦଯଂ ନିହତଃ ଶତ୍ରୁରସ୍ମାକଂ ତୁ ଦଶାନନଃ
ଦେବତାମାନେ କହିଲେ: ସ୍ୱାମୀ, ଏହି ଦଶମୁଖୀ ଆମର ଶତ୍ରୁ ନଶ୍ୱନ ହୋଇଛି, ତେଣୁ ଆମେ ତୁମଠାରୁ ସମସ୍ତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେୟ ପାଇଛୁ।
ଯଦାଯଦାଽସୁରୋଽସ୍ମାକଂ ବାଧାଂ ପରିଦଧାତି ଭୋଃ । ତଦା ତଦେତି କର୍ତଵ୍ଯମେତାଵଦ୍ଵୈରିନାଶନମ୍
ଯେତେବେଳେ ଏହି ଦାନବ ଆମକୁ ଦୁଃଖ ଦେଇଥାଏ, ସେତେବେଳେ ତୁମର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ହେଉଛି ତାକୁ ନଶ୍ୱନ କରିବା।
ତଥେତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ପୁନର୍ଵୀରଃ ପ୍ରୋଵାଚ ରଘୁନଂଦନଃ । ଶ୍ରୀରାମ ଉଵାଚ। ସୁରାଃ ଶୃଣୁତ ମଦ୍ଵାକ୍ଯମାଦରେଣ ସମନ୍ଵିତାଃ
ଏପରି କହି, ଶୂରବୀର ରଘୁନନ୍ଦନ ପୁଣି କହିଲେ: ଶ୍ରୀରାମ କହିଲେ: ହେ ଦେବତାମାନେ, ଆଦର ସହିତ ମୋ କଥା ଶୁଣ।
ଭଵତ୍କୃତଂ ମଦୀଯୈର୍ଵୈଗୁଣୈର୍ଗ୍ରଥିତମଦ୍ଭୁତମ୍ । ସ୍ତୋତ୍ରଂ ପଠିଷ୍ଯତି ମୁହୁଃ ପ୍ରାତର୍ନିଶି ସକୃନ୍ନରଃ
ତୁମେମାନେ ମୋ ପାଇଁ ଯେଉଁ ଅଦ୍ଭୁତ ସ୍ତୁତି ରଚନା କରିଛ, ଯେଉଁଥିରେ ମୋର ଗୁଣ ଉଲ୍ଲେଖ ଅଛି, ଏହି ସ୍ତୋତ୍ର ଯିଏ ପ୍ରତିଦିନ ସକାଳ ବେଳେ କିମ୍ବା ରାତିରେ, କିମ୍ବା ଏକଥର ମଧ୍ୟ ପଢ଼ିବ,
ତସ୍ଯ ଵୈରି ପରାଭୂତିର୍ନ ଭଵିଷ୍ଯତି ଦାରୁଣା । ନ ଚ ଦାରିଦ୍ର୍ଯସଂଯୋଗୋ ନ ଚ ଵ୍ଯାଧିପରାଭଵୌ
ତାହାଙ୍କୁ କେବେ ମଧ୍ୟ ଶତ୍ରୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଭୟଙ୍କର ପରାଜୟ ହେବ ନାହିଁ, ଦାରିଦ୍ର୍ୟ କିମ୍ବା ରୋଗର ଦୁଃଖ ମଧ୍ୟ ହେବ ନାହିଁ।
ମଦୀଯଚରଣଦ୍ଵଂଦ୍ଵେ ଭକ୍ତିସ୍ତେଷାଂ ତୁ ଭୂଯସୀ । ଭଵିଷ୍ଯତି ମୁଦାଯୁକ୍ତେ ସ୍ଵାଂତେ ପୁଂସାଂ ତୁ ପାଠତଃ
ଏହି ସ୍ତୋତ୍ର ପଢ଼ୁଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କର ମନରେ ମୋର ଚରଣ ଯୁଗଳ ପ୍ରତି ଭକ୍ତି ଅଧିକ ହେବ ଓ ହୃଦୟରେ ଆନନ୍ଦ ଆସିବ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ସୋଽଭଵତ୍ତୂଷ୍ଣୀଂ ନରଦେଵଶିରୋମଣିଃ । ସୁରାଃ ସର୍ଵେ ପ୍ରହୃଷ୍ଟାସ୍ତେ ଯଯୁର୍ଲୋକଂ ସ୍ଵକଂ ସ୍ଵକମ୍
ଏଭଳି କହି ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ଜଣେ ଚୁପ୍ଚାପ ହେଲେ; ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ଖୁସି ହୋଇ, ପ୍ରତ୍ୟେକେ ନିଜ ନିଜ ଲୋକକୁ ଫେରିଗଲେ।
ରଘୁନାଥୋଽପି ଭ୍ରାତୄଂସ୍ତାନ୍ପାଲଯଂସ୍ତାତଵଦ୍ବୁଧାନ୍ । ପ୍ରଜାଃ ପୁତ୍ରାନିଵ ସ୍ଵୀଯାଲ୍ଲାଁଲଯଁଲ୍ଲୋକନାଯକଃ
ରଘୁନାଥ ନିଜ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଭାଇମାନେଂକୁ ବାପା ଭଳି ଦେଖୁଥିଲେ, ଏବଂ ଲୋକମାନେଂକୁ ନିଜ ପୁଅମାନେ ପରି ମମତାରେ ପାଳନ କରୁଥିଲେ।
ଯସ୍ମିଞ୍ଛାସତି ଲୋକାନାଂ ନାକାଲମରଣଂ ନୃଣାମ୍ । ନ ରୋଗାଦି ପରାଭୂତିର୍ଗୃହେଷୁ ଚ ମହୀଯସୀ
ତାଙ୍କର ଶାସନକାଳରେ ଲୋକମାନେଂକ ଅକାଳ ମୃତ୍ୟୁ ହେଉନଥିଲା, ଘରେ ରୋଗ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ବିପଦରେ କେହି ହାରି ନଥିଲେ।
ନେତିଃ କଦାପି ଦ୍ଦଶ୍ଯେତ ଵୈରିଜଂ ଭଯମେଵ ଚ । ଵୃକ୍ଷାଃ ସଦୈଵ ଫଲିନୋ ମହୀ ଭୂଯିଷ୍ଠଧାନ୍ଯକା
କେବେ ବି ଶତ୍ରୁଙ୍କ ଭୟ କିମ୍ବା ଶତ୍ରୁ ଆକ୍ରମଣ ଦେଖାଯାଉନଥିଲା; ଗଛମାନେ ସବୁବେଳେ ଫଳ ଦେଉଥିଲେ, ମାଟି ଅଧିକ ଧାନ୍ୟ ଦେଉଥିଲା।
ପୁତ୍ରପୌତ୍ରପରୀଵାର ସନାଥୀ କୃତଜୀଵନାଃ । କାଂତା ସଂଯୋଗଜସୁଖୈର୍ନିରସ୍ତଵିରହକ୍ଲମାଃ
ଲୋକମାନେ ପୁଅ, ପଉତା ଓ ପରିବାରରେ ଘିରିଥିଲେ, ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଜୀବନ ଲାଗିଥିଲା; ସେମାନେ ପ୍ରିୟଜନଙ୍କ ସାଙ୍ଗରେ ମିଳନର ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରୁଥିଲେ, ବିଚ୍ଛେଦର ଦୁଃଖ ନଥିଲା।
ନିତ୍ଯଂ ଶ୍ରୀରଘୁନାଥସ୍ଯ ପାଦପଦ୍ମକଥୋତ୍ସୁକାଃ । କଦାପି ପରନିଂଦାସୁ ଵାଚସ୍ତେଷାଂ ଭଵଂତି ନ
ସେମାନେ ସବୁବେଳେ ରଘୁନାଥଙ୍କର ପାଦପଦ୍ମର କଥା ଶୁଣିବାକୁ ଆଗ୍ରହୀ ଥିଲେ, କେବେ ବି ଅନ୍ୟଙ୍କ ନିନ୍ଦା କଥା କହୁନଥିଲେ।
କାରଵୋଽପି କଦା ପାପଂ ନାଚରଂତି ମନସ୍ଯହୋ । ରଘୁନାଥକରାଘାତଦୁଃଖଶଂକାଭିଶଂସିନଃ
ମନରେ ମଧ୍ୟ କେବେ ବି ଦୁଷ୍ଟମାନେ ଖରାପ କାମ କରୁନଥିଲେ, ରଘୁନାଥଙ୍କ ହାତର ଶାସନ ଭୟରେ।
ସୀତାପତିମୁଖାଲୋକ ନିଶ୍ଚଲୀଭୂତଲୋଚନାଃ । ଲୋକା ବଭୂଵୁଃ ସତତଂ କାରୁଣ୍ଯପରିପୂରିତାଃ
ସୀତାଙ୍କ ପତିଙ୍କ ମୁହଁକୁ ଅଡ଼ିଗ ଦୃଷ୍ଟିରେ ତକି ରହୁଥିବା ଲୋକମାନେ ସବୁବେଳେ କରୁଣାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲେ।
ରାଜ୍ଯଂ ପ୍ରାପ୍ତମସାପତ୍ନଂ ସମୃଦ୍ଧବଲଵାହନମ୍ । ଋଷିଭିର୍ହୃଷ୍ଟପୁଷ୍ଟୈଶ୍ଚ ରମ୍ଯଂ ହାଟକଭୂଷଣୈଃ
ସେ ରାଜ୍ୟଟି ଶତ୍ରୁବିହୀନ, ବହୁ ସେନା ଓ ଯାନ ଥିବା, ଖୁସି ଓ ସୁସ୍ଥ ଋଷିମାନେ ରହୁଥିବା, ସୁନାର ଗହଣାରେ ଶୋଭିତ ଥିଲା।
ସଂପୁଷ୍ଟମିଷ୍ଟାପୂର୍ତାନାଂ ଧର୍ମାଣାଂ ନିତ୍ଯକର୍ତୃଭିଃ । ସଦା ସଂପନ୍ନସସ୍ଯଂ ଚ ସୁଵସୁକ୍ଷେତ୍ରସଂଯୁତମ୍
ସେଠାରେ ନିତ୍ୟ ଇଚ୍ଛିତ କର୍ମ ଓ ଦାନ କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ ଥିଲେ, ସବୁବେଳେ ଫସଲ ଭରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ଉତ୍ତମ ଜମି ଥିଲା।